Bruno Tobback

00:00 De gasprijs is met 50% gestegen op een week. De olieprijs met 30%. Als je er onafhankelijk wilt van worden, dan heb de dan heb je elektrificatie nodig. Ehm en of dat je dan nu wilt doen met windmodens of met kerngie maakt geen verschil. Die hebben allebei eh stroomdraden nodig. Ehm en we hebben daar op dit moment gewoon eh gewoon te weinig infrastructuur in Europa omdat die ooit ontworpen is op hoe het vroeger was. Ehm en dat werkt niet meer in de huidige allez in de hele transitie die we aan het eh die we aan het maken zijn. We gooien in Europa letterlijk samengeteld € miljard euro aan gratis elektriciteit per jaar weg. Eh omdat we ze niet op het net krijgen. [muziek] Welkom bij een nieuwe aflevering van Discour met de Boys. We zijn hier vandaag met niemand minder dan Bruno Bak. Ja, ik denk toekoo heel gekend in

00:45 de politiek. Eh loopt dat wel eventjes mee in de politiek hè. 31 jaar hebben we er net eh ontdekt. Eh en nu voornamelijk Europees Parlementslid en gemeenteraadslid bij Leuven. Yes. Welkom. Welkom zou ik zeggen. Dank u wel. Goedemiddag. Ja, inderdaad. Eh ja, we zien ook weer in de Melkerij in Brasschaat, de brasserie. Dus woehoe. En eh voordat we starten doen altijd eerst een chingetje met de rum. Eh dus ja. Ja. Ja, we doen altijd een chingetje. Je moet maar een nipje doen. Het is eh het is een zoete, dus misschien valt het mee. Het is van eh Braerij Wilder. Het is lokaal hè. Het is lokaal. Alleé, ik bedoel eh Limburg, maar de meeste mensen lusten het wel, hè. Ja. Je hebt al ergere dingen gedronken in leven zie ik. Eh gelukkig niet teveel maar. [gelach] Ehm. Goed, zoals altijd kunnen we duizenden é wegen uitgaan en dat zullen we ongetwijfeld ook wel doen. Op zich je

01:30 hebt ook een ja effectief wel heel lang parcours al zoals ik er juist al zei, we heb de politiek al van binnen en van buiten gezien. Ik denk ook vanuit bijna alle mogelijke lagen van de democratie om het zo te zeggen. Eh lokaal tot en met het meest ja internationale hè, de Europese Unie dan nu. Eh dus misschien kunnen we daar wel eh wel op inzoomen, maar het is altijd interessant om eh ook misschien even terug te kaderen waar dat u vandaag voornamelijk mee bezig bent binnen eh de Europese Unie dan. Ja. Eh vanuit vooruit voor degene die niet weten. Ja. Ja. Wel om om te beginnen, ik denk dat ik inderdaad ik heb het voor mezelf eens uitgemaakt. Ik heb overal waar kan verkozen worden. Eh in de Belgische politiek ben ik ondertussen mijn mijn bingokaart is nu vol hè. [gelach] Dus gemeenteraad, provincieraad eh Vlaams Parlement eh nationaal parlement en ehm en hetut Europees Parlement. Dus eh alle vingstjes zijn eh ja eh zijn gezet. Ehm

02:17 ik zit vandaag in dus inderdaad in het Europees Parlement. Ik ben eigenlijk bezig met dezelfde dingen waar ik daarvoor ook in de Belgische politiek altijd mee bezig geweest ben en ook voor mijn politieke carrière. Ik ben eigenlijk een beetje milieujurist van eh van van opleiding. Ehm en ik werk vandaag in de commissie industrie, technologie, research, energie eh in het Europees Parlement voornamelijk rond eh rond eh energiedossiers eh de hele energietransitie en daarnaast in de milieucommissie rond eh circulaire economie. Dus eh recyclage. Ehm intercente topics. Interessante topics. Absoluut. Ik denk waarvan dat ze allemaal wel eh wel een bepaalde aandacht hebben in de huidige tijdsgeest. Misschien eventjes heel kort puur omdat ik altijd vind dat we de Europese Unie alle de politiek daar veel te weinig belichten. Ehm ja hè als we kijken naar het federaal niveau ehm hè bent u eh vanuit vooruit maar eh in de

03:03 Europese Unie kennen we andere fracties eh ja en nee en ja hebben daar soortgelijke tendensen om het zo te zeggen, maar het is toch een beetje anders hè ja wel in mijn geval is het eh is het de SND tussen socialists en Democrats ehm wat eigenlijk een beetje hetz is als eh als eh als vooruit. Eh maar het is wel zo dat inderdaad ja, het in het Europees Parlement worden de fracties samengesteld, onderhandeld eh uit de 27 verschillende landen die natuurlijk niet allemaal dezelfde politieke partijen hebben. Nee, hetzelfde concept als eh en eigenlijk is dat ook een stuk een stuk een onderhandeld gegeven. Dus eh lijsten in het ene land eh komen soms op gekke plaatsen terecht in het in het Europees Parlement. De socialisten zitten allemaal nog al bij elkaar. Ehm maar bijvoorbeeld de Franstalige ehm de Franstalige christendemocraten in eh

03:49 in eh in België zitten op Europees niveau in de liberale fractie. Ja. Ehm omdat ze de EPP dus de de Christendemocraten eh te conservatief en te te reaction vinden. Waar ik al begrip voor heb trouwens. Ja, maar er gebeurt ook wel veel, hè. Misschien eventjes een een korte zijvraag, maar vindt u dat we daar voldoende democratische afvaardiging momenteel hebben in de Europese Unie als we naar kijken? En dat heel veel elementen net zoals hè de de fractie samenvoegen wordt meer onderhandeld. Ehm de ehm ja, president zelf hè is ook niet echt democratisch verkozen. Eh ja, nee, het zijn allemaal wel hè het is nog steeds een representatieve democratie, maar het ligt toch nog verder hè dan onze Ja, het is het ismodaliteit hè. Ja, kijk alleé om om te beginnen, er zijn zeven er zijn sowieso al 720 Europese parlementsleden die 500 miljoen

04:35 mensen vertegenwoordigen. Ehm eh je kunt er daar nog heel veel meer van maken, maar of dat dat nu per se democratischer wordt, dat weet ik niet. Dat is uiteraard een dat is uiteraard een getrapte democratie. Ehm zoals dat in Lollanden zo is, hè. Ehm ook in ook in de Verenigde Staten bijvoorbeeld verkiest iedere staat apart zijn eigen senatoren en zijn eigen eh leden van het eh van het huis. Hm hm. En die gaan dan naar Washington waar ze hun staat en hun crisis vertegenwoordigen. Dat is eigenlijk bij ons niet zo niet zo heel anders. Je kan ook moeilijk eh een heel rechtstreekse democratie hebben voor 500 miljoen mensen gespreid over duizenden kilometers in in uven wel kunen zou je zou dat kunnen doen. Dat klopt. Maar eigenlijk zelfs daar ook daar weer zelfs

05:21 in de Verenigde Staten eh wordt die president ook in al de aparte staten op aparte met aparte verkiezingen verkozen. Ja. hoe dat je moet organiseren. Je kunt daar natuurlijk wel naartoe en ik op zich zou ik dat zelf zelfs een goede zaak vinden. Ehm dat we dat dat we dan meer zouden doen. Ehm maar je daarom zeggen dat eh dat het dat het minder democratisch is in Europa. Ik denk dat dat niet het geval is. Het is soms zelfs het is soms zelfs een beetje te democratisch omdat we met heel veel verschillende standpunten van 27 verschillende landen rekening houden. En daarom misschien als je die verkiezingen nog meer oriënteert voor sommige zaken kunt je toch een gezondere machtsconcentratie soms hebben voor beslissingen door te duwen. Ja. Maar aan de andere kant eh iedereen droomt tegenwoordig van machtconcentratie totdat ze totdat als ze Donald Trump hebben en dan vaststellende de machtsconcentratie toch niet altijd het beste idee is hè. Nee, het denkt altijd een beetje na van de personen in Singapore loopt het dan

06:07 weer beter, maar ook met haar eh tekortkomingen. Eh maar in Singapore zou ik nu ook niet zeg geen voorbeeld van democratie noemen. Als je daar tegenspreekt gaat er een bak in hè. Eh nee nee nee nee nee nee. In tegendeel, hè. Ja. Ja. Nee, het is een autocressie 100%. Eh en doordat u al die verschillende lagen eh hebt ehm eh doorlopen, ja, wat is een beetje uw eh korte analyse dan van hoe dat het systeem eh werkt in die zin? Ehm als je al die verschillende lagen ziet Hm hm. Hebt je het gevoel dat dat allemaal dat de bevoegdheden daar logisch zitten? Dat we een juist aantal selectie van lagen hebben om het zo te zeggen. Dat die gezond met elkaar kunnen communiceren. Dat daar veel ja spanningsvelden zitten? is een heel brede vraag, maar gewoon ehm ja, gewoon uit het interesse omdat je het echt allemaal hebt gezien. Ja. Ja. W eh het antwoord is nee en ja. Ehm dat

06:56 snap ik om de simpele om de simpele reden. Daar is volgens mij ook geen perfect antwoord op. Ehm dus waar moet waar moet ieder niveau juist over beslissen? Iedereen heeft daar zijn eigen idee over. De vraag is wat is het krijg je dingen in in beweging? Ehm in een democratie krijg je natuurlijk dingen minder snel in beweging. Dat we het eh daar hebben we het net over. Op zich is dat ook wel, vind ik persoonlijk gezond. Eh allez, het idee dat democratie eh ten eerste dat dingen altijd beter gaan als er ene rap beslist en het dan doorduwt, daar geloof ik niet in, want dan zouden er niet zoveel dingen fout lopen eh op plaatsen waar er telkens ook maar eentje beslist. Eh zowel op niveau van de regeringen staten als bij bedrijven of in een sportclub. Eh alleen Heersterij is zelden recept voor gegarandeerde voorandeerde vooruitgang. Ehm aan de andere kant ja,

07:41 democratie is ook eh ja is per definitie natuurlijk zoeken naar naar een evenwicht tussen tussen iedereen. Eh in tegenstelling tot wat veel mensen denken, democratie dat is niet eh die met 51% van de stemmen heeft al de macht. Democratie dient juist om ervoor te zorgen dat ook degene die de 49 andere% mee betrokken zijn in het verhaal en niet eh en niet op hun kop geslagen worden eh met met toevallig de 51% die week gewonnen heeft, hè. Eh ja, nee, nee, maar dat snap ik. En als je dan een beetje, ik kan nog eentje doen en dan als je dat een beetje afweegt tegenover ehm bureaucratie. Want ik heb wel het gevoel dat onze democratie hè daarop eh aluderen we wel vaak denk ik ook durft afgleiden naar echt wel een bureaucratie. En dat het een bepaalde heeft is gezond hè. Want dat wil ook zeggen dat hysterie het niet zomaar kan

08:27 overnemen waar dat je eigenlijk de facto wilt vermijden. Niet altijd maar oké dat is eh dat is de nuance dan. Maar eh we zijn ook wel gekend denk ik om stil echt een log tanker apparaat te worden. Ehm ja, oké. [schraapt keel] Ehm alleszin dat is mijn mening. Ik denk dat die niet eenza eens ja eenzaam staat in de wereld. Maar ehm er hebt je daar een mening over hoe dat we moeten ervoor zorgen dat een democratie wel wendbaar flexibel genoeg blijft en niet afglijdt naar een bureaucratie waarat we echt letterlijk ja enkel beroepspolitici [schraapt keel] hebben die Ja, zeker wel relevant werk doen, maar waar teveel een praatbaar wordt met al die verschillende bevoegd en met dit en met dat en met duizenden in wetten. Met alle sympathie. Nu zde wel een hele hoop clichés op een hoop aan het gooien [gelach] zonder de mag u mag ze weer leggen hè zonder er veel eh zonder er veel body aan te geven. Ehm ja, is een democratie

09:15 wendbaar? Ehm je kunt bij wijze van spreken om de in België hebben we om de om de vier of vi jaar en een en verkiezing en een nieuwe regering en die kan de ene keer de ene kant en de andere keer de andere kant op gaan. Is dat wendbaar? Moet dat om moet dat om het jaar? moeten we ieder jaar van van de verkiezing. Het ga over de Ik denk dat dat niet verstandig is. Ehm twee, als je wilt wil iets beslissen en het dan ook uitvoeren, ja zal je daar inderdaad wel in de praktijk ehm een een administratie voor nodig hebben die uw grote beslissingen ook omzet in eh in daden op het terrein. Er moet dan iemand eh de regering kan beslissen we gaan eh we gaan hier een grote we gaan een grote spoorweg aanleggen. Er zal dan vervolgens toch iemand moeten eh de aannemer bellen ehm beslissen eh hoe dat we hoe dat we dat gaan doen, wie dat wat gaat kopen. En je wil niet dat dat eh

10:01 dat dat de eerste minister is die daar elke dag opnieuw zegt van en nu gij. Ehm dus ja, als je iets deftig wil organiseren op een schaal die zo groot is als een land laat staan Europa, dan heb je daar bureaucratie en organisatie voor nodig. Er is ook geen enkel groot bedrijf [schraapt keel] dat niet volgens duidelijke systemen en protocollen werkt en waar dat je soms tegen tegen aanbotst. Europe systeem. Kun je daar kort schetsen hoe dat dat juist werkt van eh met de commissie, het parlement en hoe dat je daarop inhaakt als [snuift] eh parlementariër? W is is een getrapte democratie. Dus er wordt eh er wordt aan de ene kant het parlement rechtstreeks verkozen. Eh in ieder land apart uiteraard. Iedereen verkiest zijn eigen zijn eigen parlementsleden. Eh dat zijn er alles bij elkaar 720 op dit moment. Ehm uit de 27 lidstaten. Daarnaast heb je ehm

10:48 in grote landen krijgen meer parlementariër. Dat is in functie van het aantal van het bevolkingsantal net opnieuw net zoals dan de gemeenteraad samengesteld is eh uit een aantal eh leden in functie van hoeveel mensen dat er in de gemeente wonen. Ehm dus dat zit vrij logisch in elkaar. Aan de andere kant de tweede machts alleé de tweede co-wetgever is [schraapt keel] eh is zijn de ministraden, dus de nationale regeringen. Eh die zelf verkozen zijn in hun eigen land. eh en waar je dus een ministerraad hebt eh een raad van eerste minister en regeringsleiders, maar ook per thema een raad van milieuministers, een raad van [schraapt keel] eh een raad van defieministers eh buitenlandse zaken. [snuift] Ehm en dan eh de ministers eh Misstraad duidt eigenlijk een commissie aan met ene commissaris per land tot nu toe. Ehm dus ieder land duidt een commissaris aan. Ehm en dan wordt er een

11:36 eh voorzitter verkozen en die moeten dan de goedkeuring krijgen in het parlement. Dus eh Oersla van der Leiden concreet de Europese commissarissen worden aangeduid door de regeringen en goedgekeurd door het parlement. Dus die moeten meerderheid hebben. Die moeten een meerderheid hebben in het eh in het parlement voor ze kunnen beginnen. W en op dat moment stel eh er moet iets beslist worden rond energietransitie of al dat niet Russisch gas. Vertrekt dat danuit vanuit de commissie? De voorstellen vertrekken Ja. Dus eh wetsvoorstellen in op Europees niveau zijn dat eh richtlijnen en verordeningen. Die hebben wel wat macht die mensen of? Ja, die hebben die hebben hun grootste macht is dat zij alleen een initiatief kunnen nemen om een nieuwe wet op tafel te leggen. Oké. Aan de andere kant, ze kunnen die op tafel leggen, maar het kan maar een richtlijn of een vordering worden als zowel de raad van ministers als het

12:22 parlement ehm akkoord zijn meerderheid hebben. Ze betpalen de agenda, maar de agenda kan ook afgeschoten worden of verschoven worden of eh afhankelijk van de commotie die daar rond Nee, gewoon gewoon een functie van een democratische meerderheid. Dus als je geen meerderheid hebt in het parlement, krijg je ook geen richtlijn. als je geen meerderheid hebt tegelijkertijd ook in de raad krijg je ook geen richtlijn. Dus je hebt eigenlijk een drie eh een driehoek waarbij waar een akkoord met checks en and balances, maar waar de commissie het het initiatief kan nemen. Het voordeel is wel dat we daar wel meer alle wat ik er toch van begrijp meer ehm wisselmeerderen hebben hè. Eh als we kijken naar ons Vlaams op Federaal hè, daar is toch heel veel pensiek en je moet eigenlijk eh binnen uw kleur blijven, letterlijk en figuurlijk soms. Ehm hebben we daar wel denk ik meer het het Ja, maar je moet gemakkelijk

13:07 dat is dat ja. Nee, dus je moet ehm Het voordeel voordeel of nadeel is de commissie heeft niet zoals zoals een Belgische of een Vlaamse regering er is geen regeerakkoord. Hm hè. Er is geen er is geen afgesproken onderhandel tussen de partij en regeerakkoord met dan nog een keer een atomaschriftje dat geheim blijft met akkoorden waar iedereen in het parlement zich moet aan houden of de regering valt. Eigenlijk niet dat er geen regeerakkoord was eh nee, er is geen er is niet zoiets als een vast regeerakkoord. Eh dus je krijgt initiatieven van de commissie en dat kan ene keer een ene meerderheid, de andere keer een andere meerderheid hebben. Aan de andere kant dat werkt natuurlijk alleen maar als je eh als als de grotere groepen en grotere fracties mekaar een beetje kunnen vertrouwen. Het heeft geen zin dat je als één van de 720 gaat onderhandelen als je niet minstens uw uw eigen met u mee hebt. Want anders staat eh staat ook maar staat ook maar als een rare pipo

13:54 als je als je niemand vertegenwoordigt, hè. Ja. Ja. En gij werkt specifiek op eh industrieen? industrie, voornamelijk energietransitie en eh en energietransitie en alles wat daar ook de industriële impact eh van is. Dus eh z of dat [snuift] nu zijn ook wel de hot topics van vandaag waar je dan elke dag op zitten werken of dat is ook waarom ik graag in die commissie wilde zitten. En dat was ook expertise van ervoor. Dat is een beetje waar ik daar ik ben in België ook minister van eh minister van eh van klimaat en en milieu geweest. Eh ik heb in Vlaams Parlement ook altijd rond eh rond energiedossiers en en milieudossiers eh gewerkt. Dus het is een beetje het helpt om om van de dingen waar je miss een beetje verstand eh hebt eh daar ja want een inwerktijd moet toch ook daar zijn omdat dat toch heel technische dossiers zijn om goed te begrijpen wat

14:39 dat er welke Het is geopolitiek gedreven heel technisch kernenergie wind eh eh waterstof batterij al dat niet de het Europese griet kun je daar nuttig zinnige dingen of eh hoe lang duurt dat eer dat je daar mee weg zij en zinnige dingen kunten? gemiddeld 31 jaar. [gelach] Bah nee, [schraapt keel] f ehm heb kabinet nog achter u die u heb een aantal medewerkers, maar dat is dat is geen ministerieel kabinet met 40 mensen. Dus ik heb eh ik heb ik zit in twee commissies. Ik heb voor elk van die commissies en een medewerker en dan nog een communicatiemedewerker en eh f alles bij elkaar. Kathleen van Brem en ik eh delen eigenlijk onze poelen eigenlijk onze medewerkers. We hebben samen negen mensen. Hm. Ehm en dus Katen zit ook nog in twee

15:25 commissies, hè. Ehm die en wat zijn zo de belangrijkste eh ja topics die nu behandeld worden waar je dossiers waar je nu volop in zit die belangrijk zijn. W wat nu wat nu op tafel ligt in het parlement concreet is het het Europese grids package. Dus de herziening van richtlijnen over het financieren en en plannen van de Europese hoogspanningsinfrastructuur. Dus op Belgisch niveau is dat wat Elia doet. Ehm elk land heeft zo zijn eigen elk land heeft zijn eigen heeft historisch gezien zijn eigen netoperator. Ehm er zijn er in heel Europa ongeveer 40, dus meer dan 27 omdat er in Duitsland bijvoorbeeld vier verschillende zijn. Eender van Iselia [gelach] dus dat ligt vandaag op tafel omdat dat ook heel belangrijk is in deel energietransitie. Eh we zien we zien de

16:11 voorbije week met alles wat er gebeurt in in Iran eh in de straat van eh van Hormoes eh noem maar op. en de impact die dat heeft op onze energieprijzen. H de de gasprijs is met 50% gestegen op een week. De olieprijs met 30%. Als je er onafhankelijk wilt van worden, dan heb je dan heb je elektrificatie nodig. Ehm en of dat je dan nu wilt doen met windmodens of met kernie maakt geen was. Ehm en dat werkt niet meer in de huidige alleé in de hele transitie die we aan het eh die we aan het maken zijn. We gooien in Europa letterlijk samengeteld 7 miljard euro aan gratis elektriciteit per jaar weg. Eh omdat we ze niet op het net krijgen. Dus we

16:57 leggen we leggen windm we zouden ze kunnen produceren, maar we doen het niet. We leggen de windm stil. We leggen de windmor stil. Potentieel is daar anders de plinkt zoals in Leuven zeggen. En wat is daarvoor nodig dan? Een eh is dat over land? Is dat door de zee of dat is een combinatie van allebei? Dat dus er word we zouden kunnen zonderel keer zel windenergie installeren dan dat we vandaag doen. En eigenlijk is dat al spectaculair aan het groeien. Alleen ja, niemand gaat dat doen als die hem niet kan verbinden op het net, want dan verdient je ook geen geld met uw windmolen natuurlijk, hè. Ehm dus je hebt die infrastructuur nodig en dat is niet alleen kabels, dat is even goed ook dat is even goed ook batterijopslag. Ehm dat kan zelfs in een aantal gevallen waterstofproductie zijn wanneer je piek productie van eh van stroom hebt. Zoals op een zeer winderige dag eh als vandaag.

17:43 Ehm dat hoort ook samen met eh met bijvoorbeeld elektrische voertuigen hè. De beste batterijopslag die je kunt eh die je kunt hebben in heel Europa zijn een paar miljoen elektrische auto's die 9 die 95% van de dag stilstaan en die dus kunnen die elektriciteit absorberen en en dan nuttig gebruiken. En die dossiers is daar eensgezindheid over in Europa of zijn er zoveel belangen die spelen van lobbygroepen dat die doel vertragen of complexer maken of er is er is er is eens gezindheid over de not om er is eens gezindheid over de nood om het te doen. Ja, we zijn dat er een probleem is. Ja, we zijn er over eens dat er een probleem is. We zijn er ook overeens dat uitbreiden van het net en versterken van het net een oplossing is. Maar natuurlijk ieder van die 27 landen heeft een operator met een eigen geschiedenis. Ehm heeft een eigen

18:29 elektriciteitsproductiesysteem en een aantal van de oplossingen zullen voor iedereen werken, een aantal niet. En dat is natuurlijk waar de discussie dan eh dan dan over gaat. En ja, in een aantal gevallen is er ook, ik bedoel als ik vandaag als ik vandaag een olieraffinaderij heb en eh en benzinewagens verkoop, dan probeer ik dat ook te vertragen, hè. Ehm en dat gebeurt ook die vertragingsmaneuvers, dat gebeurt dat gebeurt. Eh daar wordt zeer actief eh zeer actief over gelobbied en en gepusht en eh zou je dan nu wel doen en zouden we niet eh zouden we niet beter in onze in onze traditionele auto's gooien? Eh dat klinkt allemaal goed dat je dan vraagt wat dat ifels kosten. Ehm die kosten ongeveer €12 per liter. Eh dus dat wil zeggen dat is een verdere zetting van waterstof hè. Ja, Infiol is eigenlijk een is een is een met op basis van elektriciteit geproduceerde ehm

19:18 eh brandstof van een vloeibare brandstof van een verbrandingsmotor. En dat kan eh dat is trouwens wat ook vandaag eh als promoprject in in eh het wereldrally kampioenschap en Formule 1 gebruikt wordt. Alleen dan is dat geen probleem dat dat eh dat dat 12 tot 15 en soms zelfs meer euro per liter kost. Andere use case. Als je als je met een klein autook als je met een klein autot zou moeten rijden een 10.000 km per jaar rekent. Ik hebben het eens uitgerekend. Dan kost u dat 5000 €6000 per jaar aan benzine. Dan wordt die elektrische auto wel snel goedkoper. En dat dat lobbywerk hè achter de schermen, de vertragingsmaneuvu en olieindustrie die dan het tanken al die waterstof wilt in in stand houden. Hoe hoe gaan die te werk? Wat is eh modus operandi om u te beïnvloeden of het parlement of de commissie of ik weet niet hoe dat werkt

20:03 op allerlei manieren. Ehm hoe bent u beïnvloedbaar? Hè, dat [gelach] is verkeerde vraag. Maar eh iedereen heeft een prijs, hè. Eh dat zou wel meevallen in Europa. Ja ja ja dat zal wij worden op zich goed genoeg betaald om dat niet om daar om daar niks voor nodig te hebben. Zoals eh nee in statistisch gezien hè gemiddeld genomen niet maar uitzondering bestaat prjk ja er zijn altijd uitzonderingen. Ehm maar bon alleé dat vraag in de praktijk om terug te komen op uw vraag ehm in de praktijk is dat gewoon een heel grote lobbyapparaat waarbij dat je elke dag gevraagd wordt om kunnen we eens langskomen om u eruit te leggen. Er worden evenementen georganiseerd, worden bezoeken georganiseerd eh in de in Brussel in in Brussel in Stradsburg. Ehm eh ik in mijn geval trouwens, want ik heb daar een een mooie traditie die ik mee met eh mee met mij Kathleen in stand hou en

20:48 eigenlijk van haar heb overgenomen. Ik ben heel transparant in het publiceren van iedereen die langskomt. Dus allemaal die bij mij gepasseerd is staat in het publieke lobbyregister. We voeren die ook allemaal in. Kunt er op de website gaan eh gaan bezoeken. Iedereen die komt ehm staat op staat op eh staat op de lijst. Ehm daarnaast er natuurlijk ook er worden ook journalisten uitgenodigd. Eh er worden er worden grote verhalen verteld. Eh er wordt eh wordt media beïnvloed. Er worden op sociale media verkondigd. Eh ehm schoon voorbeeld zijn zijn bijvoorbeeld het eh de de smr hè. Ehm eh nucleaire kleine nucleaire reactors. Ja. Ja. Ja. Je kan Ja. Dus ja kleine modulaire kernreactoren. Ehm dat is een fantastisch verhaal en ik heb daar op zich ook geen godsdienst in. Als dat kan, dan kan dat. Ja,

21:34 alleen je kunt vandaag geen debat hebben over energie zonder dat er binnen 5 minuten iemand zegt van smr zijn de oplossing. Ja, maar de wat er no wat er nooit bij gezegd wordt, er heeft nog nooit iemand een smir in het wild gezien, hè. Ehm dat is dat is de yeeti, hè. Ehm en dat is potentieel mogelijk en dat zal dat zal er ook wel van komen. Maar laat ons nu alstublieft toch geen team kun 2027 niet op organiseren. Ja, daar gaat daar gaan we volgende week niks mee doen. En ondertussen hebben we er zijn letterlijk 0 GBW eh smr's geïnstalleerd in Europa. We hebben vorig jaar alleen voor 15 GBW windmolens geïnstalleerd in Europa. Dus ik weet wel wat er aan het vooruit gaat. Zijn er dan ook zo echt van die kampen die mensen die zeggen van eh windenergie de schup op hè bij Trump is heel duidelijk. Ja, die windenergie die eh daar kunnen we niks mee doen. Dat kost alleen maar meer geld. Ja, in Trump zijn geval is dat nog waar ook. Ehm het verhaal van Donald Trump is

22:21 natuurlijk perfect rationeel. Ehm als je u niks aantrekt van het feit dat we ons hele planeet naar de knoppen aan het doen zijn, omdat de gas zo goedkoop is daar. Nee, omdat omdat de Verenigde Staten de grootste olieproducent ter wereld zijn en en een grote gasexporteur zijn en dus bijzonder veel geld verdienen aan aan het feit dat we geen windmolen zetten maar maar olie in onze auto gieten, hè. Ehm als Europeanen is onze situatie rationeel compleet omgekeerde. Wij hebben wij hebben geen natuurlijke grondstoffen. We hebben geen olie en gas in gigantische hoeveelheden eh goedkoop in de grond zitten. We gaan die ook nooit hebben, want de geologie daar kunnen niet mee onderhandelen. Dus wij hebben alle belang bij om eh om die windmolens en die zon te te maximaal te explooren. En gemerkt bovendien waar het gebeurt heeft er ook een gigantisch effect hè. Dus de de elektriciteitsprijs in Spanje.

23:08 Eh en dat zijn twee heel mooie vergelijkingen. Dus Spanje en Italië we zijn allebei in het zuiden allebei allebei het zou perfect kunnen zijn. In Spanje is de elektriciteitsprijs de helft van in Italië. Waarom is dat? Omdat de Spanjaarden volop hebben ingezet op eh op wind en vooral zonnepanelen. De Italianen historisch gezien ingezet hebben op gas. En dus Italianen maken eh maken elektriciteit met aardgas en betalen daar twee keer zoveel voor als de Spanjaarden die ze maken met eh met hernieuwbare energie. Ja. Ja. Ja. Ja, dus alleé de cijfers spreken voor zich. Alleen je hoort nog altijd het verhaal terugkomen van de wind en zon. Alleen gaan we het niet doen. Eh ten eerste moeten we dat niet. Er zijn nog wel een paar dingen die daarnaast kunnen staan. Maar ten tweede hoe meer wat dat we met wind en zon kunnen doen, hoe goedkoper er onze stroom wel zal zijn, hè. Ja, voor onze onafhankelijkheid is dat niet verkeerd. Misschien eh teruggaand naar die lobbym dat je daarover vroeg.

23:54 Ehm op zich als je daar zelf naar kijkt, omdat u beschrijft is relatief vriendelijk hè, als de lobbyorganisatie voornamelijk me bedreigen om eh op een event te komen en mag ik eens iets zeggen, dan valt dat eigenlijk best goed mee om het zo te zeggen. Dat zijn wel ordentelijk georganiseerd. En misschien mag dat ook wel, want uiteindelijk kunt je zeggen dat elk mogelijk belang dat verdedigd wordt een lobbygroep is, hè. Dus eh het hoeft niet altijd zo kapitalistisch ingestoken te zijn zoals het vaak hè een beetje eh in de mond klinkt. Dus vindt u dat dat wel oké is? Want op zich zijn het ook belangrijke onderzoekspartners enk als je al de lobbygroepen rond het thema optelt komt dat waarschijnlijk de goede waarheid. Want iedereen zou wel heb ze misschien nodig dan. Maar ik heb ik heb er ik heb er inderdaad ik heb er geen enkel probleem mee dat dat gebeurt. Ehm ik heb ook altijd tegen iedereen gezegd: "Mijn deur staat open." Ook als het met u als ik het met u niet eens ben. Allemaal is welkom. En ook nog eens de lijst is de lijst is lang. Ehm en ze zijn allemaal welkom. En soms

24:41 heb ik er ook al tegen een paar gezegd: "Stop nu met mij. Stop nu met mij. Eh stop nu en en stop nu met die bij ons in te verkopen." We zijn met elkaar niet eens. Eh maar alleé in alle openheid voor mij mag dat. Maar dat mag ook. Het probleem is wel ehm en waar dat we waar dat we niet genoeg op letten is het evenwicht daarin houden. Want als je kijkt naar de middelen ehm een lobbyist betalen eh studies betalen ehm dat is natuurlijk wel een heel stuk interessanter als je weet dat als je ge zin krijgt dat je er dan ook miljoenen mee gaat verdienen. Terwijl aan de andere kant eh als iemand komt lobbyën ehm en dat gebeurt gelukkig ook voor ehm voor bijvoorbeeld milieubelangen, voor bijvoorbeeld duurzaamheid, voor bijvoorbeeld sociale belangen. Ja, die komt lobbyn zonder dat hij daar iets aan gaan verdienen. Die komt zijn loon die komt zijn loon verdienen. Eh maar als

25:27 die zijn zin krijgt, die gaat daar geen miljonair van worden omdat er plotseling meer natuurbeschermd wordt. Maar vaak is dat wel subsidie georiënteerd en daar is er misschien wel een belangenvermenging met politiek. Ja, maar nee, precies daarom. Alleé, de reden waarom dat daar subsidies moeten voor zijn, ja, de hoe moet ik zeggen? Eh Exon heeft geen subsidies nodig om de lobbyïst te betalen. Eh Exon betaalt een lobbyist omdat ze daar geld aan kunnen verdienen. En nog eens No hard feelings daarover. Fair enough. [schraapt keel] Aan de andere kant als we natuurlijk als gemeenschap ook willen dat niet alleen de belangen van Exon, maar ook maar die van een gewone burger, iemand die graag nog eh een Peersbos in zijn buurt heeft eh ik zeg maar iets eh en er geen rafaderij wil op laten zetten, ja, dan gaan we er inderdaad moeten als samenleving de middelen voor voorzien. Ik vind dat perfect logisch dat je daar eh dat je dat je daarvoor betaalt en dat

26:13 je daar subsidies voor geeft. Anders gebeurt het niet. Ja, maar misschien een kleine nuance daarop. Ook dat kan wel haar excessen hebben of de negatieve lobby eh naam krijgen. Ik denk dat we daar toch hadden met Frans Timbermans Green Deal dat er uiteindelijk ook al wat ehm activistische groepen gestimuleerd werden om een bepaald agendapunt erdoor te duwen. Dus in die zin kan het wel zijn dat de politici eigenlijk subsidie in zekere mate kan benutten om een bepaald doel erdoor te krijgen waarbij dat dan bij kapitalisme direct eigenlijk negatiever klinkt als het vanuit die hoek komt. Nee, maar waarom zou waarom zou het ten eerste zolang de politicus duidelijk is over wat hij wil bereiken en de organisatie die middelen krijgt duidelijk is over wat ze wil bereiken, waarom zou dat erger zijn dan het feit dat dat een dat ze zijn beide even goed of even erg. Maar ik wil zeggen het en is die loop staander. Het is niet omdat je zo gezegd je mee kunt verdienen. Nee, maar waarom zou lobbying Nee, maar waarom zou

26:58 lobbying voor commerciële belangen ehm properder zijn dan lobbying voor maatschappelijke belangen? Ik zeg dat het hetzelfde is. Het is gewoon een objectief gegeven dat de lobbying voor maatschappelijke belangen, daar ga je als maatschappij en als samenleving ook wat steun aan moeten geven, want anders gebeurt het niet. Ik kun niet verwachten dat mensen die het achter hun uren in hun vrije tijd eh moeten doen en dan eens naar Brussel gaan of naar Straatsburg gaan en dan een diner gaan organiseren voor eh voor 20 europarlementairen om hun in om in boodschap te brengen. Dat gaat niet gebeuren. Dat zie je toch ook. Terwijl in het als je dat niet actief ondersteunt, dan is er maar één soort lobbying en dat is die waar geld mee te verdienen valt. Denk ja, ik denk nu wel dat de mensheid als collectief misschien ietsje hopelijk moreel hoogstaander is. Dat het niet enkel gaat om eh de lobby met het geld. Ehm en dat mensen maar ik wil mij gewoon zeggen, het kan beide haar excessen kennen en eh ze kunnen beide hun positief doel hebben. Ja.

27:44 Ehm ja, maar ik vind alleé ik vind maar ik ik begrijp uw vraag eigenlijk niet zo goed omdat ik vind ik vind lobbying voor commerciële belangen niet moreel verwerpelijk hè. Dus voor mij mag dat. Nee. Ja. Ik vind dan alleen dat je moet als als democratische samenleving oog hebben voor het feit dat je ook de de lobbying voor niet commerciële belangen mogelijk moet maken. En dat ja, dat one evenwicht dat onewicht is nu één keer in geld, hè. Want ja, dat is heel duidelijk dat je als NG ngo je gaat niet verdienen aan je lobbying, dus je moet je moet op é of andere manier ondersteund worden om die lobbying mogelijk te maken. Ja. Ja, het antwoord is niet meer. Maar ik snap wat u wilt zeggen. Ja. Je had een klein stukje geschreven over die twee kampen hè, het Hamburgkamp en het Antwerpenkamp. Ja. Eh en dat zijn ook dan vermoed

28:29 tegengestelde belangen dan moet eens uitleggen wat je daarmee juist [snuift] wou zeggen. Eh ja, dat is eigenlijk een beetje dat is dat is dat is wat eh dat is dat is wat anekdot is naar aanleiding van het feit dat we op tijd van op tijd van een maand eigenlijk twee twee grote Europese tussenhadingstekens toppen gehad hebben. Aan de ene kant eh de tweede Antwerp Summit hè, de de zware industrie, de energie-intensieve industrie, chemie eh onder andere de chemie, maar ook maar ook de staalsector is daar een stuk bij betrokken. Ja, stel alles wat veel energie ehm energie en die [gelach] ja dus de grote de grote energie-intensieve en in veel gevallen afhankelijk van fossiele brandstoffen eh sectoren, maar die blijven nog altijd heel afhankelijk zijn die zwaar onder druk staan en die in vele gevallen ook geen uitweg hebben om om niet afhankelijk te zijn van van fossiele brandstoffen of die daar in elk

29:15 geval heel traag in beginnen investeren zijn. Ja. Ehm en die nu eh met heel veel lobbyracht eh en nog eens no hard feelings met heel veel lobbyracht roepen ehm help ons om daaruit te komen. Ehm en eigenlijk komt die vraag erop neer: subsidie ons? Ehm maar dat gebeurt ook want eh en dat gebeurt ook vrij en dat gebeurt ook vrij massaal. Eh want de energiekost in Europa, ik ik weet niet dat dat exact is, maar daar is maal 3 maal vier tegenover datzelfde bedrijf in de US. Als het over als het afhankelijk is van van aardgas dan is dat maal maal 3 maal 5 want dat is het verschil in de aardgasprijs. En dat is omdat de aardgas via LNG naar ons moet komen. Dat is omdat we hebben geen productie dat was omdat we Europa buiten buiten buiten Noorwegen ehm bijzonder weinig eh bijzonder weinig aardgas hebben. Eh en

30:00 90% van al wat Noorwegen produceert komt dan naar Europa. Ehm ja, we hebben eigenlijk al alles en er zijn niet veel andere bijkomende mogelijkheden meer toch niet aan goedkopere prijzen dan die drie of vijf keer duurder. Ehm dus er zal er zit ook nog steencode bij ons in de grond, maar de reden waarom we gestopt zijn zal te veel kosten moeten eruit halen hè. Met de invasie van eh Oekraïne van Rusland, dat zal wel de druppel geweest zijn om die om nog meer LNG Wel eigenlijk is de grote wel het LNG is het LNG is het gevolg van van Rusland inderdaad. Ehm en ik ben er nogal voor dat we niet terug gaan Russische aardgas kopen, want uiteindelijk betalen we daarmee betalen we daarmee de de raketten die naar ons worden geschoten hè. Ehm dus ik denk dat dat denk dat goed plan is even een volzin. Ehm dus dat is eh dat is een stuk eh dat is een stuk wat er gebeurd is. Ehm en de

30:46 reden voor die waarom dat we nu afhankelijk zijn van LNG ehm LNG komt voornamelijk vanuit de Verenigde Staten. Dat is inderdaad hoe dan ook altijd duurder dan eh dan wanneer het in de Verenigen Staten zelf gebruikt wordt. Dus industrie heeft plotseling ze niet plotseling is natuurlijk een is is een geleidelijke evolutie. Dat is eigenlijk nooit anders geweest. We hebben dat eigenlijk een hele tijd toegedekt doordat we gemakkelijk en goedkoop toegang hadden tot Russisch gas. 1 2 eh voilà. Ehm maar goed, is dat is dat op termijn gezond als je kijkt naar wat er vandaag gebeurt. Ehm afhankelijkheid van dat soort aardgas en aardolie is geen solide basis om een industrie op te bouwen. Ehm dat is misschien nooit zo geweest, maar dat was misschien anders in de jaren na de Tweede Wereldoorlog toen we eigenlijk samen met de Amerikanen hetzelfde belang hadden. Hm hm. Ehm dat was namelijk goedkoop en

31:33 veilig aardolie en aardgas uit het Midden-Oosten. Want dat was van waar het kwam. Dat is veranderd sinds dat sinds 2019 de Amerikanen eigen de grootste olieïporteurs ter wereld zijn geworden. En dus eigenlijk deel uitmaken van Toliekartel hè. Dus we kunnen nu kiezen tussen kopen van Donald Trump of kiezen van eh van van Saoi-Arabië. Donald Trump was vorige week eh of nog deze week eh heel blij met te zeggen van ja die stijging van de olieprijzen. De Amerikanen gaan daar veel geld aan verdienen. Eh wat ook zo is overigens de enige die da niet voor gaan verdienen zijn wij. Ja, willen we daar nu echt van eh of moeten we toch eens naar de andere kant kijken? En dan kom ik naar de naar team Hamburg. De Hamburg Summit. Ehm dat was eh dat was twee of drie weken geleden. Dus de Hamburg Summit is de de top van al de landen die rond de Noordzee eh Berg er ook bij of

32:18 Ja. Ja, Bart Wever was daar ook. Ehm waarbij de afspraken rond ontwikkeling van eh voornamelijk offshore wind op de op de Noordzee ehm nog eens nog eens versterkt zijn. eh de steun daarvoor eh de steun daarvoor vergroot is en het opvallende en dat hoor je volgens mij te weinig. De windenergiesector in Europa ehm stelt vandaag rechtstreeks meer dan 200.000 mensen terecht eh te werk. Ehm ja, dat was ja foute bespreking. Terechtelling stelt vandaag meer dan 220.000 mensen te werk. Eh en onrechtstreeks bijna een half miljoen. Ehm groeit jaar na jaar. Ehm bijna alles daarvan wordt in Europa geproduceerd. Van transformatoren tot kabels tot versnellingskasten tot eh tot

33:03 eur product is een puur Europees product waar dat we ook wereldleider eh waar dat we ook wereldleider in zijn. ehm installeert eh inderdaad niet nul niet 0 gwatt eh in de toekomst, maar maar eh tientallen gigwat per jaar in Europa. Produceert meer elektriciteit vandaag dan dat we op het net kunnen krijgen. Ehm maar maakt daar veel minder ehm hoe moet ik zeggen positieve eh positieve schoenrond omdat we toch altijd nog een beetje blijven hangen in we hebben nog altijd we denken nog altijd dat is van dat is de planeet en dat is de planeet en dat werkt sommige mensen op de zenuwen. Maar eigenlijk is dat het grootste industrialiseringsproject van economisch alternatief aan worden. Dat is dat is het grootste industrialiseringsproject dat we in de afgelopen 10 jaar in Europa hebben gehad. Nog eens dus bijna een half miljoen mensen dat werkt in die sector

33:50 in Europa. De chem chem de chemie alleen de chemie alleen heeft in Europa de afgelopen in de afgelopen 10 jaar 110.000 1000 mensen ontslagen. Ontslagen. Ehm en dat is dat is op zich geen verwijt. Dat is een gevolg van veranderende omstandigheden. Maar misschien doen we toch eens wrap our heads around die veranderende omstandigheden en kijken wat is de toekomst en wat is het verleden. Dus we kunnen we kunnen nog heel veel subsidiëren in sectoren die voor eeuwig subsidies gaan nodig hebben en die nooit concurrentieel gaan worden. En dan bouwen we heturste industriële museum in de menselijke geschiedenis of we kunnen kijken van wat moeten we doen om de dingen waar dat we echt goed in zijn, waar dat we fantastisch in aan het groeien zijn, hoe dat we die nog sterker kunnen maken. Het is ook niet heiligmakend, maar het zal 100% een keibelangrijk onderdeel worden van onze energetische autonomieën

34:36 waarat we misschien toch ietsje meer ietsje meer positief over mogen praten in plaats van de hele tijd jammer jammer jammer jammer jammer met wind en zon alleen gaan we het niet doen hè mannekje. [gelach] Ja, dat kan wel kloppen maar dat betekent niet dat je daarom er niet moet groeien hè. Zeker omdat onze energieot ook gaat blijven stijgen. Dus eh hoe meer hoe meer hoe meer hoe liever. Ehm en wat dat we dan nog nodig hebben zullen we wel zien. Eh alleen nogens ik heb daar op zich geen godsdienst in. Ehm zeg in de lobbygroep van die energie-intensieve industrie. Ja is is een concrete vraag om terug tussen zijn gas aan te snijden als een oorlog voorbij is. Is dat er aan de hand achter de sch? Daar is daar dat is één van de dingen waar toch wel waar toch wel naar eh naar naar geprobeerd wordt, hè. Laat ons terug hier en daar gaat dat ballonn keer op. Eh maar is daar iets mis mee? Open vraag. Ja. Alleé, om te beginnen als je als er

35:21 alternatieven zijn waar dat je kunt Ja. Nee, nee, het moet een mix zijn, hè. Dus ik zeg niet volledig en Maar maar kijk, iedereen, we zien nu al VI jaar wat er met ons geld gebeurt dat we naar Rusland besteden, hè. Het wordt letterlijk teruggeschoten. Ja. Ja, maar het is dus willen we willen we nu willen we nu echt ehm zo snel mogelijk terug geld naar Rusland sturen om het dan in de vorm van drones en raketten terug te krijgen en dan en dan voor alleé we sturen een miljard we sturen een miljard aan aan eh aan euro's om gas te kopen en dan nog een miljard aan aan militairen erbij om de grens te bewaken tegen tegen wat dat er wel en ik weet niet of dat al de rest van onze energie heiligmakend is de facto en ergens hoop ik toch ook dat we een bepaalde gezonde economische verwevenheid houden, zodat we ook echt

36:07 wel nog eh misschien in de toekomst stan of op een manier eh gezond naar buurschap kunnen organiseren en niet in een vijandige stand of kunnen blijven. Dat we zitten waar dat we zitten. Eh ik ben het volledig eens met u hè en moreel en allemaal, maar eh ik denk niet dat dat per se bijdracht tot een duurzame oplossing. Dus ik hoop dat we daar toch manieren vinden voor er zijn om te begin gebruik te maken van elkaar op een semioportunist. En ik hoop dat we ik hoop dat we ik ik heb niks tegen goed nabeurschap en ik heb zeker niks tegen vrede. Ehm dus ik hoop dat we daaraan geraken. Eh maar er zijn ook nog andere goede manieren om vooral niet teveel olie en gas te gebruiken hè. Voor alle duidelijkheid. Eh maar in de overgang, de transitie waarover [schraapt keel] dat we het hebben enzo, is het vandaag nog een belangrijk element en maken we het onszelf moeilijk? Nee, we maken ons de realiteit is de realiteit. Zolang die oorlog gaand is, is het zou het zou het echt echt

36:53 complete wazin zijn om dan ook nog een keer tegelijk Rusisch gast te kopen. Eh dus laten we het daar al tenminste over eens zijn. En daarna hoe minder we ervan moeten kopen, hoe beter het voor onze economie zal zijn. Hoe dan ook, je kan op een andere manier economisch samenwerken. Met Rusland of met of meterw. Het probleem van Rusland is dat ze eigenlijk alleen maar olie en gas te verkopen hebben op dit moment. Moeten we daar ons moeten wij daar ons probleem van maken? Ik stel voor dat we onze eigen problemen oplossen en dan kijken we dat we met de buren kunnen praten te beginnen met de betrouwbare buren. En ik denk dat dat op dit moment niet interessant staat om de energie-intensieve eh bedrijven effectief hier te houden. Want als dat nog 10 jaar zo duur blijft kunnen is wel een hot topic met echt uitdagingen hè. Dat is zo. Ehm ik denk dat er een deel

37:38 van de van de energie-intensieve industrie zeker de toekomst heeft in Europa. Ehm in een aantal heel specifieke niches, maar ook degene die je kan elektrificeren. En heel veel daarvan kan je elektrificeren. Waarom gebeurt dat niet? Omdat dat natuurlijk een investering vraagt ehm die moet gedaan worden en het is in veel gevallen aantrekkelijker om nog eventjes blijven door te draaien met wat dat je hebt tot. Ehm dus ik denk dat we moeten een duidelijke steun geven, een duidelijke voorwaarde opleggen van kijk wie wie kan elektrificeren, die gaan we 100% voluit steunen. En in veel gevallen voor stalproductie is dat perfect mogelijk hè. Ehm je kan eh je kan investeren, je kan eh roestvrij staal maken, wordt ook in België gemaakt, is bijna 100% geëlektrificeerd en elektrificeerbaar. Eh een hoogoven is een ander probleem.

38:23 Ehm ook dat is in Europa mogelijk. Ik ben ben langs in Zweden op bezoek geweest ehm waar er investering gaanden is. 3000 mensen aan het werken vandaag eh in eh in één van de grootste industriële plekken die ik ooit gezien heb. Dus groen Staal eh op basis van waterstof geproduceerd in Zweden. Eh maar economisch complex hè, Groenstal. Maar ja, ehm ja, maar er is op dit moment niet veel dat economisch niet complex is. En de reden waarom het economisch complex is, is omdat er een gigantische overcapaciteit aan staal is op de op de wereldmarkt. Dat ga dat ga je ook niet oplossen door door door niks te doen. En dat gaat ook niet oplossen door te proberen concurreren met de dingen waar de anderen sterk zijn en wij zwak. Nee. Eh dus nee nee nee nee. Ik ik concurreren op dingen. Concurreren op basis van van Ja, wat je al bent verloren eigenlijk. concureren op basis van van fossiele

39:09 brandstoffen in Europa dat is gelijk eh naar de NB willen gaan als je maar de70 zij hè. Dat is eh moet wel dat is een voorbead voor je heb je hebt het recht om dat te proberen. Maar ik denk dat de slimmere dingen zijn om energie ooit gelezen. Eh maar heb je toevallig top of mind hoeveel miljard euro dat Europa ehm weggeeft aan andere landen door energie in te kopen? Wij wij ehm ja weggeven maar alleé dat wij importeren aankopen hè. Laten we zeggen dat is dat is heel variabel op basis van de energieprijzen natuurlijk. Ehm vorig jaar vorig jaar was dat aan de prijs nee aan de prijzen van vorige maand was dat ongeveer 450 miljard per jaar. En als we het nu intern zouden organiseren en de prijzen van vandaag kunnen daar de helft bijtellen. Dus dat is waarschijnlijk 700 miljard per jaar. 700 miljard. D is eigenlijk het budget dat je hebt om uw transitie te gaan gaan eh

39:56 financieren. Ne wordt niet 0 hè. Je kunt niet in ene keer stoppen. Ehm maar dat hoeft ook niet natuurlijk. Eh om hoe minder er nodig is, hoe beter de prijs op een markt zal zijn omdat je omdat veel Maar maar gewoon interessante vraag van die 450 miljard. Stel nu dat we erin slagen om gewoon eventjes naïef zijn helemaal energie autonomisch te doen en dus allemaal vanuit de Europese Unie op of Europa eh een manier te organiseren. Zou het dan same price zijn om het zo te zeggen. Maar we hebben wel meer controle over onze energie. Zou het goedkoper zijn? Zou het duurder zijn? Hoe? Maar ja, dat is een heel moeilijke grootvraag misschien, maar uit interesse. Dat is een beetje een Madame Sole vraag natuurlijk, omdat ehm objectief gezien ehm op dit moment als het op elektriciteit kan draaien zal het goedkoper zijn wanneer we het elektrificeren.

40:42 Punt. Ehm en zeker als we elektriciteit, want h alle auto k ik snap wat je wilt zeggen. Dus we moeten we moeten eigenlijk elektrificeren om eigenlijk controle te hebben over onze energie. Want dat is Oké. En dan is de vraag: hoe is de goedkoopste manier om elektriciteit? En dan kom je in een discussie alleé nog eens. En voor mij is dat een open discussie tussen tussen wind, zon eh waterkracht ehm waterstof of nucleair hè. Ik ging het eh ik ging het mee noemen. Ehm dus dan kom je in die discussie en dan op dit moment als je naar de cijfers kijkt is eh is hernieuwbaar in al zijn combinaties. Zeker als je ook nog een keer kan opslagen in batterijen. Is op dit moment de winner als het als het overkoop gaat. Ehm kan dat [schraapt keel] omkeren op het moment dat kernenergie goedkoop Eh we gaan eh hopelijk ook wat AI

41:27 datacenters hebben en dan zullen we meer energie nodig hebben. Dus eh ehm ja, de vraag is ook hoeveel AI datacenters dat je dat je gaat nodig hebben. Ehm want alleé op dit moment is er er is maar één iemand die aan het die geld aan het verdienen is met AI. Dat is eh dat is zijn wang die eh die de chips verkoopt. Al de rest is geld aan het verliezen aan aan AI. Ehm ik ben optimistisch, maar het is een eh investeringsintensieve bedrijvigheid momenteel. Daarover ben ik het zo het is vooral het is vooral een we moeten daar eens een eerlijke discussie over hebben. Eh die voorbij de hype gaat. Ehm ik zie heel veel dingen waar AI fantastische dingen in kan doen. Eh dingen die je als mens niet kunt. Maar aan de andere kant een buler doet ook dingen die ik als mens niet kan. Eh is gewoon een gereedschap. Net zoals een ja een gereedschap is. De vraag is wat gaan we ermee doen?

42:13 Eh en wat gaan we er niet mee doen? Eh AI is fantastisch in in het kiezen van doelwitten voor de Amerikaanse voor de Amerikaanse marine in Iran. Maar je zit daar niet veel mee als je niet weet waarom dat ge op die doelwieten aan het schieten zij hè. Zoals zoals vandaag dag blijft. Ja, ik mag hopen dat de mens niet uit de beslissingsneming wordt genomen. Dan hebben we een probleem. Daar heb ik eens. Hoe zit de Want we hebben al een paar keer gezegd hè van de de transitie kost gigantisch veel geld. We hebben we hebben die 700 of 400 miljard klein beetje achter de handand. Maar de kapitaalmt moet ook nog eh mee instappen om die eh die Noordzee eh midmolens te bouwen om al die andere projecten te doen van de batterijen en griet. Ja. Hm hm. En dat dat gaat over de honderden, misschien wel duizenden miljarden. Ehm dat gaat over nee, dat gaat over eh

43:00 ongeveer aan aan investeringsprogramma wat dat je zou kunnen doen voor de grids. Eh spreekt hij over op Europees niveau voor over iets van een 100 miljard eh op jaar basis voor de komende 10 jaar. Ja, ink van de greed, maar dat is veel geld. Eh dat is Nee, in absolute termen sowieso, maar dat is éesde wat van wat we vandaag aan eh aan olie en gas eh invoeren, hè. Ja. Nee, maar bijvoorbeeld voor en die olie en gasverschil da is een keer dat grid daar ligt Ja. Ja. Is het gelijk is het een investering die geld opbrengt? Dat olie dat dat vat olie dat je vandaag koopt, dan wil je morgen opnieuw kopen hè. Want da hebben opgebrand een triljard. Maar ik had gelezen dat in Duitsland een tender was, een soort van aanbesteding en dat er niemand had op ingetekend omdat het gewoon niet economisch herabel is om de om windmolens te installeren. Precies. Omdat eh om omwille van het

43:45 feit dat je niet kan garanderen dat je stroom kan afzetten de hele tijd. Iedere keer dat je hem produceert moet je aan producenten een gegarandeerde prijs geven. Die grid is heel belangrijk. Hoe meer die gritter is, hoe meer je kan leveren. Eh hoe lager de prijs komt, want hoe groter het volume van de productie dat je ook effectief kan verkopen. Uiteindelijk gaat dat uit de subsidies die er zijn zijn eigenlijk die dienen ook voor kencentrales trouwens hè. Want als we dan in zien vragen om de kenncentrales langer open te doen, dan vragen zij ook een prijsgarantie ehm die ook die ook niet van de poes is. dus qua productie zitten we eigenlijk nog redelijk goed georganiseerd, maar het is dan vooral het vooral het het verdelen op alle niveaus, hè. Ehm dus zowel op vlak van hoogspanning als op vlak van laagpanning. Dus wat de fluviussen ehm doen in in het in uw

44:33 eigen straat ehm in u in uw eigen wijk eh de mogelijkheid om om zonnepanelen te kunnen zetten, het afschakelen van uw zonnepanelen of niet ehm kunnen een teruglevercontract eigenlijk staat en valt er allemaal met voldoende voldoende kabel en voldoende netwerk en die 100 miljard. Wie is dat dan Europa betaald of is dat een combinatie van eh fondsen? Nee, dat zit eh dat dat is heel simpel. Dat zit in eh dat zit in eh in een eh in uw eh hoe noemen ze dat? In uw in uw elektriciteitsfactuur of in uw gitfactuur? Vandaag betaald. Ja, jij betaalt dat mee. Ik betaal. [gelach] Ja, zoals ge ook betaald voor de voor de benzine die je in auto giet. Eh en en daarin zit ook de prijs van van de van de pijpleidingen van tankstation, hè. Dus op zich is dat eh op zich is dat logisch. Alleen ik denk dat we een zeker voor die grids een groter deel zouden kunnen eh niet uit een uitkitefactuur

45:21 halen, maar uit algemene uit algemene belastingmiddelen. Ik maak altijd algemeen dit zo groot ik maak ik maak altijd de vergelijking eh nee niet same ehm nee om te beginnen ehm uw elektriciteitsfactuur eh het deel voor de gridds is voor iedereen gelijk. Een belastingfactuur is in functie in principe als het goed gaat van hoeveel je verdient. Ehm dus dat is toch wel wat eerlijker gespreid. Ja, ten tweede, ik maak altijd de vergelijking met eh met de autostrades, hè. Ehm de autostraders in Europa ehm die zijn in de jaren in de jaren 50, 60, 70 gebouwd. Mijn groothouders hebben nooit een auto gehad. Ze hebben er altijd mee voor belastingen betaald. Ehm ze hebben daar ook nooit kwaad over geweest, want ze werken allebei in een supermarkt. En zonder autostraders was er in de supermarkt niet veel te verkopen. Maar zijn samenleving hè, ehm je zijn een collectief. En dus waarom zouden we niet dezelfde regulering toepassen minstens voor een

46:07 deel van die eh van die eh van dieitsnetwerken? Want uiteindelijk zijn dat ook evenoed uit snelwegen door heel Europa waarat je waarat je ja winsten uithaalt als maatschappij. Oké, misschien een kleine topic switch. Ehm waar ik op zich wel geïnteresseerd naar benem staat van het lokale echt letterlijk te bekijken en dus eh gewoon de pure fysieke nabijheid des te abstracter dat soms zaken worden, maar ook niet. Eh daarom ben ik wel een beetje nieuwsgierig puur omdat hè eh vanuit vooruit SPA eh uiteindelijk denk ik is de ideologie of de de lijn hè over het algemeen wel helder. Ik vraag mij af als ge ook zo doorheen al die verschillende lagen eh u ehm eh beweegt wat daar eigenlijk de toepassing of de

46:53 uitdagingen of de accenten anders worden. Ik wil maar zeggen gemeenteraadslid versus Europees Parlementslid, zelfde persoon, zelfde ideologie om het zo te zeggen. Maar toch gaat dat volgens mij daar anders mee omgaan of gaat dat anders voelen of anders ervaren. Gewoon omdat de topics die je behandeld zo anders zijn. Het zijn heel andere onderwerpen die je behandeld. een elektriciteitschrift om het zo te zeggen. Daar kunen nog steeds zo ideologie doen hè van waarom moet dat betaald worden en dit en dat. Maar dat is toch anders dan een heel lokale beslissing maken ofzo. Of dat levert andere topics of totaal niet. Ahwel dat was inderdaad de vraag. Ik zou zeggen totaal niet. Ehm maar de onderwerpen zijn anders en de schaal is vooral de schaal is anders. Oh ja. Ja. En dat maakt het abstracter. Ehm en dat maakt het abstracter. Maar aan de andere kant het principe van ehm ga de dingen samen doen, ehm ga erover

47:39 met elkaar over overleggen en ga je dat samen en ga je dat samen betalen en hoe betaalden dat op een fere manier samen. Dat is hetzelfde voor een gemeentelijk zwembad. Ehm of over of over investering in sociale huisvesting in Leuven eh als over eh het gezamenlijk bouwen van attiteitsdsgrids in in Europa. De vraag is wat is hoe betaal je alleé wat is een investering waar samenleving beter van worden en hoe betalen we dat op een fijne manier en die is altijd dezelfde eigenlijk wat mij betreft. Eh oké. En je hebt en hebt je het gevoel dat die debatten ehm ideologischer of pragmatischer zijn afhankelijk van het niveau? die zijn misschien wat pragmatischer en praktischer op het gemeentelijke niveau omdat het daar ook gemakkelijker is om het tastbaarder te maken. Alleé, daar zie je gemakkelijker of daar kunnen de mensen gewoon

48:25 letterlijk komen bij zitten en uitleggen gemakkelijker wat dat de verschillende belangen en en insteken zijn. Complex eigenlijk ook gewoon defecto. Ehm nee, het is soms het is soms ingewikkelder omdat je inderdaad letterlijk van van iedere buur kan kijken van in mijn tuin betekent dat dit en voor mijn kinderen betekent dat dat in de jeugd. Maar dat maakt dat maakt het transparanter. Ehm terwijl in Europa kan je krijg je de grote studies waarat je dan moet gaan of of op nationaal niveau krij grote studies en grote summits waar dat je dan moet zelf gaan zitten 200 bladzijden door worstelen om te kijken waarom waarom zijn die dat nu aan het zeggen? Ja. Eh en dan moet je nog eens proberen aan burgers uit te leggen eh die alleen maar het nieuws gezien hebben of een Facebook post van 20 seconden. Dus dat is het is moeilijker te voor ons en vooral burgers is het moeilijker. Hoe

49:10 hoger het wordt, hoe moeilijker het is om om er door te kijken, denk ik. Ja. Ja. Ja. Ergens ook logisch en een eigen probleem. Stuk onvermijdelijk ook natuurlijk hè. Vind je dat je zelf daar ehm kunt bijdragen aan communicatie? Puur omdat ik vind één van de grote fouten die ik vind dat we in onze midden hebben is als wij over politiek spreken of econ economie misschien. globaler, maar politiek behalve een oorlog als je het al bijna politiek wilt noemen om het zo te zeggen, maar behandelen wij heel hard op eh regionaal hè of eh of federaal niveau en hier weten bijna alles terwijl qua wetgeving et cetera hier eigenlijk ook op een vrij hard gold plating principe zitten en in zekere mate weten we wel dat het merendeel eh van de wetgeving Europees wordt gestemd en dat wij gewoon e moeten uitvoeren en vaak proberen we het een tikkeltje beter te doen misschien met alle met alle positieve inzet maar eh ik vind dat we gewoon als simpele burger als ik niet proactief op zoek ga naar dingen wat ik

49:55 zeker niet altijd doe Eh ja, dan bereikt Europees nieuws u vrij beperkt. Tenzij dat het echt een hot topic is, maar gewoon inhoudelijk. Ik ja, ik weet bijna niks om het zo te zeggen en ik weet dat enkel door het federaal en dus ik weet niet of dat normaal is om dat misschien te verwachten dat dat ik daar meer over geïnformeerd moet zijn, maar ik zit daar soms wel wat mee. Ehm maar ik denk dat dat ten eerste ik ik probeer zelf maar dat is maar dat heeft maar het bereik dat het heeft natuurlijk. Wij proberen er zelf heel open over te over te communiceren. Ehm en ik denk dat de meeste Europarlementsteden in in Vlaanderen dat wel doen. Hm hm. Ehm om dat zo duidelijk mogelijk en zo helder mogelijk uit te leggen. Ehm om naar dingen zoals dit te komen. Eh dank u. Dank u. [gelach] Alstublieft. Eh maar dus alleé en ook op mijn eigen sociale media, noem maar op. We proberen

50:41 dat wel te doen. Ehm aan de andere kant is natuurlijk ook een beetje de taak van omdat het effectief een getrapte democratie is van Belgische regeringsleiders die op Europese toppen gaan zitten. Eh om dat niet alleen maar te gaan neuten en om dan mete een paar slogans terug naar huis te komen, maar erom ook uit te leggen waarom doen we dit en waarom doen we dit niet. Ehm je rekent er natuurlijk wel een beetje op dat op alle niveaus dat iedereen die uitleg geeft en daar ook eerlijk in de waarheid is natuurlijk dat we in veel gevallen de leuke dingen en ik ben zelf Belgisch politicus geweest dus ik weet hoe dat dat gaat. De leuke dingen en de prestaties ook als ze door Europa betaald worden, die hebben wij gedaan. Eh en de dingen dingen ja en de dingen die we vervelend vinden, dat moeten we van Europa hè. Ehm h dat is wel een beetje dat is een beetje een beetje des mensen natuurlijk. Ehm en ik begrijp dat het niet altijd

51:28 gemakkelijk is om daar dooror te kijken. Eh ik ga dat proberen blijven uitleggen. Eh hebben we daar hebben we daar ook een tekort aan media? Moeten wij meer automatisch internationale media lezen om het zo te zeggen? Moeten onze kranten daar meer Ik weet het niet. Ehm ik ik vind het wel belangrijk dat we er als burger beter over geïnformeerd zijn. Maar pas op. Ik ben misschien het probleem hè. Omdat je moet ook moeite doen om geïnformeerd te zijn hè. Je moet er een beetje moeite voor doen. Ehm ik merk vooral dat media zelf het het moeilijk hebben om om dingen die inderdaad wat meer uitleg vragen om daar nog ruimte voor te krijgen. Ehm niet omdat journalisten dat niet willen, maar omdat omdat ja omdat misschien omdat ja omdat je eerst een hoop inspanning moet doen voordat mensen die geïnteresseerd geraken en dat die inspanning zeker voor commerciële media

52:14 de kost de kost niet waard is. Eh als je ook eh als je ook blind getrouwd kunt verkopen, hè. Eh of of Ruben van Guust ik zeg maar iets eh top of top of alleéw ehm dus ja dat passeert wel gemakkelijker zeker ehm alle begrip daarvoor. Maar het is natuurlijk wel democratie staat of valt wel een beetje met met goed geïnformeerde burgers die ook een beetje geïnteresseerd zijn. Ehm dus eh Noard feelings tegen Ruben van Gucht, maar er zijn belangrijk dingen in de wereld eh die waarschijnlijk meer impact hebben op uw op uw persoonlijke situatie en op uw welvaart en uw comfort en uw veiligheid dan ja dan de clickbait hè. En als we nu u willen volgen en niet per se u maar gewoon de commissie is waar je rond werkt en de topics die we nu net besproken hebben. Wat is zo het kanaal

52:59 om up to date te blijven voor de geïnteresseerde burger? Want ik ben gaan googlen op de website van de Europese eh Parlement denk ik dat dat was. Dat is super droog. dat is echt een eh dat is droog omdat dat neutraal is. Daar staat alles op. Ehm wie wil kan al die commissie vergaderie, maar niemand kijkt ernaar of weinige mensen. Nee, valt ervan in slaap hè. Dus alle 500 bladzijde releasen is ook niet per se transparent. of naar 3 uur commissievergaderingen kijken en eh en tussenkomsten van de minuut eh de ene na de andere horen. Maar dat is overal even saai hè. Dus dat is niet erg. Ja, vertaald in het Engels dan eh simultaan, want eh anders kun je er niks van volgen. Ehm ja, niemand doet dat. Ehm als je dan nu echt als je dingen wil

53:45 volgen ehm ik zou alleé wat mij persoonlijk betreft, ik zet zo wat alles wat ik doe eh zelf ook op mijn socials. Eh ik ik beperk met Instagram en LinkedIn ehm omdat dat ook domeinen zijn waar je iets iets kwijt kunt. Ehm je kunt dat daar volgen. Ehm je kunt je kunt een aantal eh een aantal eh sites volgen. Ehm Europees gespecialiseerde ehm eh nieuwsdiensten zoals zoals een politico. Ehm die vraak ook een beetje blijft hangen in clickbait, maar je krijgt daar wel een entry politico hè die die regelmatig is de meest gekende denk ik. is de meest gekennende is ook de meest zichtbare. Ehm niet per se meest niet per se diepgravend, maar die wel heel actief en heel bewust specifiek Europese politiek

54:30 volgt. Ehm dus je kan je kan dat wel volgen, maar het vraagt vraagt een beetje in spanning. En ik had ook iets tegenekomen, maar ik ben niet zeker, het was iets met een D en een W. Iets met WD, DW, blauw logo. Maar er wist eigenlijk toch een soort van eh Europese media conj. Ja, maar ja, maar als we dat teveel hebben, dan gaan we weer zagen dat we er maar één hebben omdat dat gesteund is. Zou zou uit de burger moeten komen? We vragen er duidelijk niet om, hè. Buiten nu een abstractie, maar het is de noter te beperkt is. Maar het zal er wel de facto komen, omdat ik denk dat dat Europees niveau belangrijker en belangrijker en meer en meer is. Praat gewoon praat gewoon veel met de met de europarlementsleden. Eh Ste op de vrijdag middag doen, hè. Nee, nee, maar eh daar komt waarschijnlijk wel een beetje op. Nee, maar zonder maar in Almstook. Er

55:17 zijn er zijn in in eh we hebben meer dan eh meer dan €20 Europarlementsleden. Ehm dus iedereen heeft er wel eentjariges in zijn buurt. Eh niet noodzakelijk eh niet noodzakelijk in zijn eigen straat, maar je moet zelden ver gaan. Ehm in België zijn we eigenlijk de meeste van ons vrij transparant en heel actief op eh communiceren wat dat we doen. Ehm het is niet dat het niet kan ehm voor we will. Misschien nog een eh een semi onbeleefde vraag. Ehm maar ehm maar omdat het het eh Riedeltje wel soms eh afgespeeld wordt. We durven soms wel spreken. Nogmaals omdat ik denk dat het Europese niveau het belangrijkste van allemaal is vandaag de dag. Maar bon ehm dat we daar wel tussen aanstekens de afdankertjes naar sturen. En dat redeltje is gekend hè. Eh om daar niet om liegen. Eh maar ik wil eigenlijk daarom aan u vragen van

56:03 bent u het eens met dat stat? En dan heb ik het niet keel over België, maar als u kijkt eigenlijk naar de competentie Ja. Ja, maar nee, maar ik bedoel ik snap van u wat gaat zeggen, maar ik wil als ju even eerlijk zijn. Als je kijkt naar de competentie van u en uw collega's, maar niet enkel Belgisch, maar gewoon ehm versus eigenlijk iedereen die bij a nationale politiek doet en et cetera, hebt je het gevoel dat mensen echt wel hun beste mensen die misschien lokaal heel populair zijn en eigenlijk lijsten kunnen en dit en dat toch durven naar Europa brengen omdat daar eigenlijk zeer belangrijk werk te doen is? ja, nee en dat verschilt nogal van land tot land. Hm hm. de reden waarom dat bij ons bijna alleen maar alleé in Vlaanderen bijna alleen maar ehm bekende namen eh naar het Europees Parlement gaan is omdat wij allemaal omdat wij door het beperkt aantal eh zetels in België

56:49 en geen enkele partij meer dan twee of drie verkozenen heeft. Ja, je kan geen lijsten maken waarop mensen bovenaan staan of verkozen kunnen geraken die niet al bekend zijn. Eh dus je je lanceert daar geen onbekend gezicht, want die want die komt gewoon niet komt gewoon niet aan bod. Ehm in een aantal andere Europese landen bij eh zoals Duitsland, zoals Italië ehm waar je 20 mensen op een lijst verkozen krijgt, zie je wel dat jonge mensen eh jonge beloftevolle politici die nog niet super bekend zijn ehm wel op die Europese lijst en in het Europese Parlement terecht komen omdat die natuurlijk kunnen meeliften op een veel grotere groep. Dus ons ons beeld daarvan is voor een stuk terecht, want soms is het inderdaad gewoon van gaat er nu maar zitten. Ehm maar is ook een beetje omwille van het feit dat ja, waarom waarom zetten

57:34 wij mensen bovenaan op een Europese lijst? Omdat dat dat de enige nationale verkiezing is. Ja. En dat dus iemand die alleen maar in in West-Vlaanderen bekend is eh die haalt het niet op die lijsten. Eh heb je ervaring nodig in de lokale politiek om in Europa u weg te vinden of kun je ook als eh competente onderzoeker, researcher, whatever? Dat kan perfect eerlijk gezegd. Eerlijk gezegd daar u plek vinden. Ik heb nu wel recht van spreken. Eh politiek is op wat ik ben overal geweest. Eh ja, politiek is op alle niveaus net hetzelfde. Ja. En wil dat dan zeggen even amateuristisch? Nee. [gelach] Ehm een even grote mix van van improviseren eh goed over nadenken, amateuristisch en professioneel, hardwerkende mensen en niet hardwerkende

58:21 mensen van de 720 mensen in het Europees Parlement. Dat zijn dat zijn niet allemaal toppers zoals dat niet iedere journalist een topper is en niet iedere eh en niet iedere voetballer bij welke ploeg een topper is. Nee. Ehm op alle niveaus is dat eigenlijk hetzelfde. En de methode en de schaal is anders in het Europees Parlement dan in de gemeenteraad van Leuven. Maar het principe is vinden de mensen om mee samen te werken? Vind je mensen waar dat je een akkoord mee kunt maken en kun je een akkoord maken rond dingen eh waarvan je overtuigd bent dat het dat het vooruit gaat hè de democratie moet je overal. Dat is overal net hetzelfde eigenlijk hoor. Ja. Ja, maar je hebt dan niet die prior die die ervaring van de lokale van politiek ervaring nodig. Dat helpt, maar je kunt even goed in Europa beginnen en eh en en dan en die ervaring op lokaal niveau

59:06 eh uiteindelijk is is al die dingen leren samenwerken, leren systemen proberen in beweging te krijgen is een ervaring die ook in het bedrijf gewoon relevant is. Hel het eh ik heb al van andere mensen gehoord dat het soms misschien heel andere type politiek is, misschien eenzamere politiek dat ze een weg niet vinden in het Europese Voel je jou alleen. Voel je [gelach] voor je Europa. Ja, dat is een beetje leuk. Ik vind het heel leuk, maar het is natuurlijk een beetje eigen aan de schaal eh dat je ja, je komt ja, meer een eh onderdeel van kom je komt in ik weet nog de eerste keer dat ik in in Straatsburg in het parlement in de in de plenaire vergader zal binnenkwamen dat we dat van oh de de Galactic Senate het lijkt er ook een beetje op zo grote grote verlichte wanden wat allemaal. Dus die schaal is

59:52 groot en je kunt daar inderdaad vi jaar in stilte verdwijnen zonder dat iemand u gezien heeft als je als je daar eh als je u daar in laat meegaan. Dus dat is wel wat moeilijker om zichtbaar te worden. Ehm maar is ermogelijk mee. En voelt u dat nog goed? Heb je het gevoel dat je impact hebt? Ja, ik voel Ja, maar [gelach] ik ga ervanuit. Niet dat je tegenoverelen. Voel je jou alleen en voel je goicht keer. [snuift] Ja. Ja. [gelach] Nee, ik vind dat eh ik ik vind het ik vind het heel zou iedereen aanraden, maar [gelach] ja, maar alleé stop met emotionele vragen. En eh ik ik moet zeggen het is het is ehm het is qua qua tijdsgebruik ehm in

1:00:38 kaarten op tafel. Ja, ik heb pas na z maanden beseft ehm hoe plezant het was om na 29 jaar in de Belgische politiek ehm in het Europees Parlement terecht te komen en letterlijk eh niet meer alle dagen dezelfde mensen die ik al 20 jaar zie en waarvan dat ik weet wat ze gaan zeggen voordat ze de mond op doen en zij van mij ehm om letterlijk vanaf een wit blad een hele nieuw netwerk te kunnen te kunnen bouweneshing in dat in dat hele in dat heel spel. H die kan als gepasseerd. En ik heb me dat pas na na ehm na na z maanden gerealiseerd dat dat eigenlijk het leukste eraan was. Maar dat vraagt natuurlijk wel een gigantische op eh tijd en en inspanning om dan ook effectief overal te zijn en van 's morgens 8 uur tot 's avonds 10 uur ehm

1:01:25 zoveel mogelijk eh contacten, bijeenkomsten, toespraken. Er zijn dagen dat ik mij voel als degene die ze zet hem op het podium steekt er €2 in en hij spreekt eh van zeven zeven evenementen na elkaar eh met zeven verschillende met zeven verschillende topics. Maar als je dat doet, dan is dat eigenlijk wel een plek waar dat je als parlement zit meer impact kunt hebben dan dan in in de Belgische politiek. En dat is geen verwijt aan de Belgische politiek, maar natuurlijk doordat je vastzit aan de regeerakkoord is uw bewegingsfluit ook veel kleiner. Oké, dus je zegt eigenlijk ik heb meer impact dan in de Belgische politiek. Ehm ja en nee, het is nog altijd je zent nog altijd maar één van de 720, dus uw individuele impact is altijd maar wat het is. Ehm maar wat je kan doen maar wat je kan doen is wel is

1:02:11 wel heeft dan een dieper impact. En ja, je hebt vooral meer bewegingsvrijheid. Ik heb misschien wel één vraag dat daarop inzoomt, maar ehm het zijn twee tegelijk, maar puur als we het dan eventjes hebben over macht, wat een abstract begrip is, maar waar was uw perceptiegevoel het grootste dat je macht had en waar is het eigenlijk het grootste? Of dat er objectief iets aan te meten is, weet ik niet. ehm waar je waar je het snelste kan beslissen en het dan ook doen gebeuren. Eh was toen ik in België minister eh minister van pensioenen en en van milieu was eh vooral minister van pensioen ehm omdat je natuurlijk maar dat blijft dan beperkt tot dat domein op dat ogenblik en zolang dat jij daar zit eh want alleé ik herinner mij nog één van mijn grote

1:02:57 engagementen toen was effectief eh een verbetering van pensioenen voor mensen die deels gewerkt hadden. Eh precies omdat dat voor een hele hoop vrouwen van de vorige generatie last is in ze meeslepen en waar ze niks meer aan kunnen doen. H ehm dus ja, je hebt toen die macht. We hebben daar en dat is 20 jaar geleden heel veel voor gedaan. Stel vast dat er vandaag een andere minister van pensioenen is. Ehm die eigenlijk een stuk het eh die klok aan het terugdraaien is. En goed, dus ik heb bijzonder veel macht gehad en een hele hoop vrouwen die in die 20 voorbije jaren met pensioen gegaan zijn, hebben daar eh die denken nog elke dag aan [gelach] die weten dat allemaal niet, dus die zeggen daar niet die zeggen niet alle dagen dank welel Bruno eh voordat ze gaan slapen of 's morgens in de koffie. Maar dat maakt ook niet uit. W secondje.

1:03:42 Hoeft niet dames. Ehm maar dus daar heb daar heb je een rechtstreekse impact. Ehm als parlement zit, ja, je kunen een wet maken die heel veel impact heeft, maar niemand gaat dat weten en gij gaat dat niet zien. Eh ja, ja, ja, ja, ja. Oké, oké. Goed. We gaan een klein beetje spaarzaam omgaan met uw tijd, want u hebt al benoemd dat u eh relatief druk bent en ehm en vooral nog in de film naar Leuven moet. [gelach] Ja, maar dat is een ideaal moment om naar podcast te luisteren, zoals deze. Dus ik zal daar afronden en misschien eh ik zou zeggen dankj welel om eh inderdaad tot hier te komen voor uw tijd en eh ja, ik zou zeggen voor het interessante gesprek. Eh dus ik zou ja, veel succes nog de komende periode met al uw zeer belangrijke dossiers en ongetwijfeld zeer uitdagend en er zal waarschijnlijk nog wel eens een paar keer in het nieuws komen omdat het ja topic zo overbelicht wordt momenteel. Dus ehm bonthance. Dankje

1:04:29 wel. [gelach] Oké. Bye bye bye by. o