Michaël Vlerick

00:05 jach en aspect is en zeker een belangrijk aspect van een gelukkig leven maar daar tot daar mogen het niet of tot dat mogen het niet reduceren en dus waar moet je dan wel een doel op zich van maken wel van die negatieve emotie nie voeden van tevredenheid te gaan cultiveren en van die liefdevolle interacties dat altruïsme en dan gaat een gelukkig zinvol leven vanzelf volgen solidariteit is belangrijk hoeb we al die individuen nog tot een groter geheel daar zie ik dat Onze samenleving voor een stuk een beetje in in vast en dat is een probleem in onze maatschappij Als je dat goed aanpakt dan zijn er wel mogelijkheden Wij zijn allemaal gewoon debielen die in de donker aan het testen zijn dat is wel heel veel waard wat wij hier hebben dat is echt wat teld kom aan We gaan ervoor welkom bij een nieuwe aflevering van discour met de boys We

00:51 zijn hier vandaag met eh Michael vlerk eh Professor wetenschapsfilosoof aan de Universiteit van Tilburg en schrijver eh verschillende boeken al geschreven maar net een recent of een eh nieuw broek eh boek geschreven waarom we niet gelukkiger zijn dus eh Dank dank om tijd vrij te maken en tot hier te komen Yes Dank je voor de uitnodiging veel we gaan direct Inzoomen op u maar eerst op onszelf Ja wij zijn vanmorgen hebben wij een keuze alleé we hebben iets iets vroeger een keuze gemaakt om zelf de whiskey die we nu hebben te vervangen onze eigen whisky dus is batch One ja van de discour whisky Ja Ja Nee het is geen echte whisky hè hè dus het is met van alles in disclaimer Ja officiële Keur maar het is ook eh met honing en varianten dus Gij hebt een primeur Michael Ik ben heel benieuwd doe maar niet teveel wat dat je er klein beetje

01:36 zoals ik zei ik ben geen grote drinker toch niet meer ja van mij wel Ik proef die met plezier Oh ja voila ja ja het is maar inderdaad voor te proeven en het is Ja een likeur officieel dus eh Er zit ook ja honing Bij en nog een aantal andere ingrediënten wat zeg het inderdaad veel honing heerlijk ja het is toegankelijk hè Dat was de bedoeling lekker dat Whiskey In Mij herinnering D is lang geleden dat ik whisky heb gedronken maar dit binnen voil Wij zijn ook wel whiskey fans maar dit is eh toegankelijk zelf ook nog proben ik ga ja voil en eh dank aan oe sterk stokers om het eh mee te ontwikkelen Yes We hebben zs een gratis flesje ehm ja likeur melk meegekregen of de Boer te steunen dus Nogmaals dank aan sterkstokers dit is onze eerste en langste advertisement ooit mag hè mag hè mogen mogen eens

02:22 commercieel beginnen doen hè uw boek waarom we niet gelukkiger zijn waarover eh Waarover gaat het in het kort wel in al mijn onderzoek en ook in dit boek ga ik uit van een evolutionair perspectief om na te denken over de mens of de menselijke geest en dus nu over geluk en ehm ja de aanname is dat er bepaalde psychologische kenmerken bij de mens tot zand gekomen zijn die ons geluk in de weg staan heel kort Dat is Enerzijds het feit dat we van nature geneigd zijn om enorm lang stil te staan bij wat dat slecht ging slecht gaat en slecht zou kunnen gaan in ons leven en anderzijds dat we razen snel wennen aan verbeterde omstandigheden en dat we vandaar telkens hunkeren naar meer ja en die twee kenmerken Ja die zijn ehm of die vallen makkelijk te verklaren wanneer je dat eh vanuit een evolutionair perspectief bekijkt Ja evolutionair was enorm belangrijk om bedreiging in kaart te

03:09 brengen en mogelijke oplossingen daarvoor te bedenken om daar constant mee bezig te zijn dat hield onze voorouders en Leven eh maar vandaag zeker in onze veilige omgevingen is dat toch iets dat ons vooral met veel nodeloos gepieker opzadelt Ja en dan dat tweede dat zorgt ervoor dat we blijven streven naar meer aanzien naar meer status naar meer bezittingen Het is nooit voldoende maar dat houdt er wel dat houdt wel in dat we eigenlijk ehm ja ondanks die fenomenaal verbeterde levensomstandigheden dat we toch nog steeds niet voldaan zijn en en dat zit diep inderdaad ons nieuwe normaal en we verleggen die goal poost zoals dat heet en eh we gaan telkens naar meer gaan streven en eh en uw boek biedt daar een antwoord om om daarmee om te gaan vermoed ik zeker zeker en dat dat is de belangrijke bedoeling van het boek Enerzijds inzicht geven in onze geest en

03:56 ook zo een beetje mensen het gevoel geven van kijk eh want ik merk dat wel bij verschillende mensen ook ergens bij mezelf je heb zo het gevoel van ja objectief heb ik echt niet te klagen en toch hoe komt dat toch dat ik dan niet gelukkiger ben z Rationele wezen zijn en eh ja en en en daarom zo van kijk Nee dat is normaal dat zit in al onze geesten de ene gaat daar al wat meer last van hebben dan de ander en op verschillende manieren maar goed dat zijn universeel menselijke psychologische kenmerken maar dus heel belangrijk deel inderdaad is dat we daar echt wel iets kunnen aan doen en dat we ingrijpend ons geluk kunnen gaan verhogen maar we zoeken dat op de m plaatsen en eh en en dus eh ook kort misschien wat we dan wel kunnen doen is is is drie zaken waar ik echt wel op hamer in dat boek en die wetenschappelijk ook meer en meer het potentieel daarvan word wordt meer en

04:41 meer duidelijk Enerzijds leren negatieve emoties niet voeden dat duid in dat je gelijkmoedig blijft Dat wil zeggen dat je niet niet zeggen dat je probleem niet aanpakt enzovoort maar gewoon dat je stopt met die negatieve emoties constant te voeden en we zitten vaak in die vicieuze loops er gebeurt iets dat ons niet echt aanstaat Er komt een emotionele reactie dat voet dan weer alarmistische gedachten die dan die reactie weer sterker maken dan langer uiten we zitten vast in een negatieve loop en dat kan uren duren nu onderzoek on aan als je negatieve emotie niet voet dat dat eigenlijk niet langer dan 90 seconden zou moeten duren dat is de tijd dat je lichaam nodig heeft om adrenaline cortisol andere zaken die die die met die stressreacties te maken hebben te absorberen en goed en dat kan echt geleerd worden en ja in het boek geef ik dan ook mee hoe dat je dat kan doen En

05:26 bijvoorbeeld Mindfulness enzo kan speelt daar een belangrijke rol in dan het tweede aspect waar we echt kunnen aan werken is aan die tevredenheid en niet constant dat hunkeren naar meer en ook dat kan getraind worden Je kan echt wel Je brein trainen om gewoon meer aandacht te krijgen voor alles wat goed gaat en tevredener in het leven te staan in het begin is dat wel geforceerd zo van bijvoorbeeld vijf goede dingen per dag opsommen en maar en onderzoek toont dat duidelijk aan op termijn Ja die Positive affirmations in de zin eh op termijn Gaat dat echt eh ja een groot effect kan dat echt een groot effect hebben dan ga je PR spontaan gewoon tevredener zijn over wat er zich voordoet en dan tenslotte een heel belangrijke wanneer het op geluk aankomt dat is eh enige sociale contacten hm langste onderzoek naar geluk eh dat ging van start in jaar

06:11 1938 aan de universiteit van Harvard heeft dan een groep mensen kleine duizendtal mensen eh heel levenlang gevolgd dat is onlangs in 2018 dus 80 jaar na de start eh is die studie voor het eerst afgerond want al die mensen waren toen gestorven en dus die het hele leven lang gevolg van de kinder tot tot een dood Wauw Ja en eh ja en veruit de belangrijkste voorspeller van niet enkel Hoe Gelukkig maar zelfs ook hoe gezond en lang die levens waren was de kwaliteit van de sociale relaties niet hoeveel vrienden maar hoe enig die sociale contacten waren oké oké oké en ehm ja als É mega sociale connectie dan is het voldoende Dan versus 10 gewoontjes veel beter inderdaad veel beter één is misschien heel weinig maar maar maar dus een hand één één is is van fundamenteel

06:58 belang en met mijn handvol veel beter dan eh grote groep kennissen Oké en misschien eh een meer fundamentele vraag ehm op zich eh om geen afbreuk te doen en ik gaer kort door de bocht maar geen nieuwe informatie in zekere Mate eh we Ik bedoel er zijn al verschillende filosofieën die e eigenlijk al proberen jaren duizenden jaren zelfs aan te leren Waarom blijven we er niet in slagen Het lijkt wel alsof dat we constant opnieuw geïndoctrineerd moeten worden met die informatie om maar een poging te doen om maar iets kleins te kunnen veranderen in ons leven om dat op opnieuw op de agenda te zetten want blijkt wel hè het evolutionair geven dat we er het komt niet in onze natuur vanzelf maar dat zelfs met de wetenschap en de kennis dat we het anders kunnen doen dat we er eigenlijk nog niet in slagen of zeer beperkt hè is dat ook geen eh hoe moet ik het zeggen fout in onze hersenen een

07:44 beetje gelijk bises denkfouten dat we we gaan er nooit geraken om het zo te zeggen we gaan nooit gelukkig zijn Ja inderdaad alle dat is misschien korter op nee nee nee heel goed punt en inderdaad die zaken en zeker die oplossingen die zijn al zo lang geweten en in het boek ga ik ook terug op eh inzichten uit de boeddhistische traditie inzichten bij de stoic zijnen en opmerkelijk genoeg zijn die verschillende tradities die volledig onafhankelijk van elkaar tot stand zijn gekomen dat is to zijn bij de oude Grieken Boeddhisme in in India en dan gespreid in Azië nu die komen tot exact dezelfde analyse van wat het geluk van de mens in de weg staat en komen tot echt gelijkaardige oplossingen om daar iets aan te doen eh en vandaag Sinds een 50t al jaar ofzo wordt dat nu ook echt wetenschappelijk goed onderzocht en blijkt het potentieel van die eh strategie en dat steeds duidelijker te

08:31 worden mijn eh Mijn mijn tegenvraag eh is daarmee omdat we omdat ik ook Vind dat gelukkig zijn is ook een hele business geworden in zekere Mate en eh we maken het onszelf allemaal wijs dat we gelukkig moeten zijn Maar misschien in plaats van al die filosofieën daaromtrent en die religieuze toestanden rituelen en interessante gegevens aent moeten we niet proberen stoppen met gelukkig te zijn in die zin moeten we niet stoppen met dat een soort van doel te maken of zo uitgesproken te maken waardoor dat we het eigenlijk vaak mislopen want opnieuw als we het geluk definiëren als iets dat we moeten bereiken et cetera et cetera vallen we eigenlijk in de valkuil van hetgeen wat we net willen vermijden om gelukkig te zijn dus prob is dat ook geen Ja zeer veel punten den ik ook wou nog één i zeggen op het vorige wat je had twee zaken gezegd dan zegt van Hoe komt het dat we dat telkens opnieuw moeten herontdekken dat we dat telkens weer op de op de misse plaats zoeken is er geen bias Ja er is wel degelijk een bias We

09:18 zijn echt geprogrammeerd om geluk op de misse plaats te gaan zoeken we denken telkens Ah nee ja maar mijn geluk ligt in de buitenwereld Oh als ik die promotie ga krijgen Dan ga ik gelukkig zijn of of of dat heb ik nodig want dat ontbreekt nog aan mijn geluk en zo zijn we constant aan het zoeken en opnieuw Het Mentale patroon is dat we direct gaan wennen aan die verbeterde omstandigheden en dat we van daaruit weer gaan hunkeren naar dat volgende en hoe goed we de zaken ook voor mekaar hebben dat dat zal nooit ophouden Er zal er altijd iets zijn en eh en ja dan zie je bijvoorbeeld ook dat heel succesvolle mensen eh Olympische Kampioenen topacteurs eh ceo's wat je ook wil dat die niet bovengemiddeld gelukkig zijn en vaak denken we Ja maar die hebben alles moet we dromen van die levens als als kind vaak een emotionele huishouding verander maar zo werkt dat niet we passen ons daaraan aan en we hunkeren

10:03 naar het volgende en dus het het is echt dat dat we moeten aanpakken en en dus die zaken zijn al inderdaad lang geweten worden nu wetenschappelijk duidelijk en dus moeten telkens opnieuw herontdekt herformuleren worden in andere culturele context diezelfde lessen opnieuw omdat we van nature geneigd zijn om om om het op de misse plaatsen te gaan zoeken maar moeten we het niet gewoon opgeven in die zin ik heb ook het gevoel maar nee dat bedoel ik heel optimis Nee dat bedoel ik heel dat bedoel ik heel optimistisch want ik wil maar zegen Je merkt ook wel vandaag een dag iedereen wilt gelukkig zijn en ik ben er Ah pas op dit is anekdotisch Hè maar niet zo zeker van dat wij 50 jaar niet veel meer miserie hadden eh ongelukkiger waren maar omdat we zo hard bezig waren met een aantal andere zaken die niet eh Geluk als iets expliciet eh vormde dat we daardoor per ongeluk gelukkiger waren vandaag proberen we het zo hard te zijn dat we

10:49 eigenlijk allemaal beseffen dat we het niet zijn waardoor dat we per definitie ongelukkiger worden ja ja ja heel goed punt dat dat laatste wel moet gezegd worden dat we hebben nu al data van de laatste 50 70 jaar over geluk dat geluk wel in de meeste landen is gestegen met meer welvaart en welzijn maar een stuk minder dan je zou verwachten of hopen zeker niet proportioneel met de toegenomen welvaart want ja dat verschil is gigantisch geworden eh nog in de jaren 0 denk ik meer dan 40 proc leefde in extreme armoede van de wereldbevolking nu zijn we onder de acht enzovoort en en ook eh veel meer veiligheid minder conflict al lijkt dat niet altijd zoals je het nieuws bekijkt maar maar goed eh al die Trends inderdaad ja en onze eigen negativity bias zou we focussen op alle bedreiging maar dus alle Trends gaan wel in in in de goede richting en eh dat geluk volgt een beetje maar maar veel minder dan je

11:34 zou hopen en dat heeft dus alles te maken met dat wennen en en hunkeren naar meer maar maar zeker ook het feit zoals je zegt eh dat ehm die obsessie met we moeten gelukkig zijn en dan gelukkig eigenlijk eng gedefinieerd als ik wil enkel maar vreugde voelen of zo Ik wil enkel maar blij zijn dat dat zeer contraproductief is want het is onrealistisch en dan telkens dat je niet blij bent dan ga je een enorme mentale reactie hebben van nee kijk ik wil dat niet en zet je daar tegena af en maak je die marteling een stuk stuk langer het hele punt van eh die negatieve emoties niet voeden en dat is het cruciale aspect altijd is die emotie volledig aanvaarden en daar niet meegaan in die vicieuze cirkel die volledig aanvaarden en weten dat hij dan weer in iets anders gaat komen en veranderen enzovoort vraag is het ehm fout dat we gelukkig zijn als iets positief bestempelen en ongelukkig

12:20 zijn als iets negatief want ik heb ook wel het gevoel door het feit dat we dat zo expliciet benoemen als Ah dat goed en Ah dat slecht onbewust doen we dat dat we daardoor ook ehm dat soort invullingen aan geven misschien als we gelukkig zijn en ongelukkig gewoon als onderdeel van het leven aanvaarden soms gaat we ongelukkig zijn soms gaat we gelukkig zijn dat misschien die emotionele relatie daarmee minder extreem was en die schommelingen minder extreem waren en dat we daardoor minder moesten overcompenseren naar Oh ik ben ongelukkig maar ik zou eigenlijk gelukkig moeten zijn dus ik moet x en z Ja ja zeker en en dat heeft opnieuw meer te maken met met het feit dat alle emoties op Het Spectrum ergens wel waardevol zijn en met de nodige aandacht eh ten eerste Ze kunnen nu Alert maken op iets dat nodig is om in uw omgeving te gaan aanpassen daarvoor dient ook angst enzovoort natuurlijk dat systeem Kan ook helemaal hyperactief zijn en is

13:06 dat vaak en en en dus daar moet je ook bewust van zijn eh maar dus die hebben zeker wel een nut maar ook en en en dat is zo het fundamenteel bevrijdende door die aandacht te trainen en door op die een andere verhouding tot die emoties en gedachten tot stand te brengen kan je zelfs tot de ontdekking komen dat er eigenlijk zelfs niet zo straffend is aan die qu on qu negatieve emoties dan zijn dat trillingen is dat een druk die ervaren wordt enzo en dus je kan op een helel andere manier met je gevoelsleven leren omgaan en dan is ergens zelfs de rijkdom van het leven dan niet alles zich afspringt afspeelt in één emotioneel Spectrum bijvoorbeeld en eh ja ik wil daar misschien nog één ding aan toevoegen Ja vooral ook gewoon het het nastreven van geluk is misschien het fout hè Misschien moet je eerder zingeving of altruïsme nastreven waardoor het geluk kan volgen daaruit en

13:53 moeten dat geluk zelf aan zich niet zo zien als een ding dat moet ik hebben gewoon een gevolg van hè Ja ja inderdaad in het boek schrijf ik ook Maak van geluk geen rechtstreeks doel want dat is contraproductief en dat staat ook in al die wijs tradities nu bijvoorbeeld Jullie hebben die ook over de vloer gaat zag ik dir de Wachter heeft daar ook eh een boek over geschreven van Kijk dat is juist wat ons ongelukkig houd die obsessie met geluk en dan opnieuw geluk heel eng gedefinieerd als blijdschap en vreugde wat dat één aspect is en zeker een belangrijk aspect van een gelukkig leven maar daar tot daar mogen het niet of tot dat mogen het niet reduceren en dus waar moet je dan wel een doel op zich van maken wel van die negatieve emoti niet vo doen van een tevredenheid te gaan cultiveren en van die liefdevolle interacties dat altruïsme en dan gaat een gelukkig zinvol leven vanzelf volgen ja ja ja want ehm

14:40 misschien nog eh één ding daarop eh toevoegen dan kunnen we zeker ook eh nog wat dieper Duiken maar dat is Ik ben ook echt wel fan los van het feit dat er natuurlijk altijd wel eh meer ehm eh ja hoe moet ik het zeggen Er zijn ook problematische vormen van maar het hele concept van depressie is zo bestempeld net zoals geluk dat positieve is is een depressie iets heel negatief geworden maar pakt ik zeg maar opnieuw anekdotisch maar ik zal er niet ver naast zitten in 80 van de gevallen is er ook niet echt iets mis in het brein of dergelijke zaken is ook niet echt iets neurotisch dat moet aangepakt worden met medicatie maar op een bepaald moment suckt uw leven gewoon of bent gij gewoon totaal niet in lijn met wat je werkelijk denkt of wat je onderbewust zijn denkt wat je moet doen en dat aan te passen en is dat gewoon een hele belangrijke indicator om te zeggen hier klopt gewoon iets niet Je moet wel degelijk veranderen veel eeren dat dat negatief is en je bent slachtoffer van het leven

15:25 ja Ja inderdaad en en eh depressie is is wel een heel interessant in die zin dat er heel veel mensen in contact komen met depressie Ik denk 20 proc wereldwijd eh gaat ooit een depressie hebben en dat is vastgesteld maar ik denk veel meer en inderdaad dat is welicht nog nog een soort onderschatting en dan ook Het is gradueel natuurlijk van vaner zet uiteraard er zijn K depressief enzo Iedereen is altijd wel Iedereen is depressief geweest sorry ja ja nu en en inderdaad die die kunnen evolutionair belangrijk nut gehad hebben dat soort emoties en En ja dus dus een depressie Enerzijds en dat zijn allemaal hypo is natuurlijk maar Enerzijds zou dat er kunnen voor zorgen dat je in tijden die bedreigend en moeilijk zijn dat je juist geen nodeloze energie verspil en in een soort conservatie modus gaat ook geen mensen misschien challenged die anders

16:10 voor gevaarlijke conflicten zouden kunnen zorgen dus een soort meegaandheid een beetje zie je soms in eh in van die situaties en en evolutionair valt dat verklaren dat je ook meer zorg en eh enzovoort van de mensen in jouw naaste omgeving zou kunnen aantrekken maar ook zoals dat je zei dat je zaken in vraag stelt en zegt van Misschien moet ik hier moet ik hier iets mee doen missi hm Misschien moet ik iets belangrijke veranderingen in mijn leven aanbrengen enzovoort ja moet zien als motivator hè Ik heb nog nooit iets in mijn leven veranderd als ik gelukkig ben vooral als je ongelukkig bent dan beginen vaak net dingen vast te pakken als Gelukkig moet er geen geen verandering zijn nee goed en ehm en ja kunnen we de strijd uiteindelijk winnen Dus waarmee dat ik wil zeggen dus Je haalt een aantal zaken aan die ik denk dat zeer relevant zijn maar kunnen op een bepaald moment zeg maar onbewust zo want ik kan heel gemakkelijk niks doen en ongelukkig

16:56 worden maar heel maar ik kan niet zo gemakkelijk niks doen doen en daardoor per ongeluk mij op een gelukkig parcours zetten dus gaat het altijd actieve energie blijven vereisen en zit het zo hard in ons DNA als je het zo wilt zeggen ehm dat we het nooit gaan kunnen ontsnappen of is er toch een moment waarop Dat we uiteindelijk daar de standaardmodus operandi van kunnen maken dan gelukkig zijn ja ja ja ja kijk ehm het onderzoek is redelijk duidelijk dat als je niets onderneemt en gewoon het leven zijn beloop laat gaan dat je niet kan hopen in de toekomst veel gelukkiger te zijn dan vandaag Tenzij je opnieuw in een depressie zit van dat en dan wel maar maar als je Oké bent dan en bij mensen is dat verschillend niveau dus zijn individuele verschillen de É is van nature wat wat gelukkiger en heeft minder of meer neiging tot Angst En en

17:41 andere emoties en dat heeft natuurlijk een impact maar dus we zien eigenlijk wat er gebeurt dat als de zaken wel meegaan dat je er even boven gaat zweven en dan als je als als er tegenslag is ga je daar wat onder gaan dippen maar je keert altijd terug naar die baseline Happiness nu het hoopvolle is dat je echt wel die Basel naar boven kan krijgen maar dat zal niet vanzelf gaan dan moet je wel aan de slag met een aantal praktijken en dat hoeft niet enorm veel tijd en energie eh op te vreten Maar eh je moet wel een beetje consistent in zijn inderdaad eh en en ja de zaken die ik opnoemde zo Mindfulness dat het al over en dus we kunnen daar misschien later ook verder eh op ingaan wat dat precies inhoudt eh allerlei Technieken om negatieve emoties om om die niet eh om daar niet zo sterk op te reageren om die te leren observeren en te leren gaan eh tevredenheid en en en

18:29 dat kan echt zo dat kan zo een impact hebben op lange termijn nu je ziet dat niet meteen en dus moet daar wel eh moet daar een beetje lange termijn project van maken eh maar eh ja onderzoek toont aan dat dat enorm ingrijpend ons ons geluk kan verhogen maar ik vind dat Super interessant altijd en eh en we weten Allemaal of Misschien spreek ik voor mezelf maar zodra dat je zo'n trk aangaat en voor iedereen is het trk anders maar zeker de zaken die je die je ook aanhaalt zodra dat je die onderneemt en je bent nog ongelukkig om het zo te noemen en eh je bent aan de betere hand Dat is kei vermoeiend ehm om die zaken eh aan te vatten hè Dat is heel moeilijk dat is zo een soort van strijd om dat te te beginnen doen Al die zaken en eigenlijk terwijl dat je dat begint te doen maakt je eigenlijk tijdelijk ongelukkiger want je bent ongelukkig en je moet er bovenop nog eens iets extra doen dus per definitie Is dat moeilijk maar net omdat je precies die strijd aan

19:14 zich aanga En precies op de É of andere manier een zinloos zinvol iets begint te creëren omdat je ergens naartoe gaat word je eigenlijk gelukkiger Dus ik vraag mij soms ook af Misschien is soms de strijd net hetgeen wat ons gelukkiger maakt omdat we het gevoel hebben dat we iets zinvol zijn aan het doen veel eer dan uiteindelijk het antwoord te vinden en eigenlijk al die zaken doen net zoals als je eigenlijk uit de fase ga en al die dingen toepast maakt u dat gelukkiger dan als je die drie of vier jaar aan een stuk bent aan het doen want dan is dat eigenlijk een nieuwe baseline maar op de een of andere manier kun je er dan precies terug gemakkelijker afvallen veel eer dan omgedraaid ja ja ja ja ik begrijp wat je bedoelt en maar ik denk dat het is zo belangrijk en dat heeft me ook persoonlijk enorm geholpen te beseffen dat het gaat nooit om negatieve emoties niet te voelen of enkel vreugde te voelen en dat is zo belangrijk want dat gaat niet echt veranderen met al die praktijken die emoties gaan nog komen ze gaan

20:00 natuurlijk veel minder lang zijn omdat je het niet de heel tijd blijft voeden Maar je gaat dat emotioneel Spectrum blijven ervaren het is gewoon niet meer daar zo'n weerstand tegen te hebben en dat is zo een game Changer ik kan het niet genoeg zeggen en ja dat is enorm bevrijd en Vele mensen geraken niet echt op dat niveau omdat ze toch zoiets zitten met Ja ik doe die meditatie enzo maar ik ik wil mij enkel vreugdevol voelen en dat is een missen Dat is een misse insteek en dus het gaat over het feit dat je meer en meer oké wordt met met alles wat zich voordoet en eh en het is Dat dat de fundamentele verandering is de dingen kunnen plaatsen gewoon ja inderdaad En het begint daarom echt met inzicht met Besef en en zo heb ik boek ook opgebouwd want eh als je gewoon die techniekjes gaat toepassen en je weet niet waarom dat je doet Je weet niet wat dat je aan het cultiveren bent wat dat

20:45 het doel van heel dat verhaal is of je ziet dat mis je denkt van Ik wil enkel vreugde voelen dan ga je ontgoocheld uit dat verhaal komen en dan is het inderdaad frustrerend van alleé Ik ben hier 20 minuten per dag aan het mediteren dan ik som mijn vijf dingen op en kijk nu Ik ben hier weer in al mijn staten en ik voel mij niet gelukkiger En ja het kan bijzonder frustrerend zijn maar dus eh dat is nooit het punt en en en dat beseffen is dan ook ergens van Kijk als je goed voelt goed Geniet ervan als je slecht voelt fantastisch echt een goede opportuniteit om naar een andere relatie tot die emoties te ontwikkelen en dat ietsje meer toe te laten en de volgende keer ga je zien het zal nog ietsje beter gaan en nog Ietje beter en als teveel is dan kunen altijd beseffen Het gaat toch over en binnenkort eh ja inderdaad die zijn zo vluchtig die emoties maar het is lijk of dat we er vanaf als we ons voor triestig voelen of of we zijn angstig of boos hebben we

21:31 ergens we weten dat wel dat dat niet zo is maar ergens hebben we het gevoel we gaan hier nu voor altijd zo in zitten en het gaat maar veranderen als iets hards in de wer maak het ook 10 keer erger want dan gaat dat eigenlijk u slecht voelen over het feit dat je u slecht voelt waardoor dat je dan eigenlijk langer gaat ja ja ja en daar en en vandaar ook contraproductieve geluk en gedefinieerd uw doel te maken hè want telkens dat dan niet volgens uw ideaalbeeld of past bij uw ideaalbeeld is van Oh het lukt er niet en dat zou niet mogen komen Ik had Da toch aan gewerkt Ik wil dat niet voelen dan maak het zoveel erger ja en zo houd je het ook meer in leven hè plats van te zegen ik laat het gewoon aan mij voorbij gaan dan geeft het geen aandacht dat is met alles zo Uiteindelijk hè Ja dan dan dan bestaat het ook niet echt of ja zeker zeker je moet ook zien in in een zekere zin ben

22:16 je altijd iets aan het trainen hè Dus als je gewoon geregeld boos wordt wat dan train je boze reacties in de neurowetenschap zeggen ze What fires Together wires Together dus wat wat samen afvuurt gaat gaat eigenlijk samen gaan vervlechten als het ware zo zl zeggen als je de hele tijd een bepaalde Trigger met een bepaalde output eh beantwoord bijvoorbeeld Oh er gebeurt I slecht Ah ik ik reageer gefrustreerd of angstig dieren hè dan eh dan gaat dat sneller en sneller gaan dan die die paden van die ene verzameling neuron naar die andere om het heel simplistisch uit te drukken die worden breder en breder en het is moeilijker en moeilijker om die reactie niet te hebben en dus dan ben je de hele tijd dat soort reacties aan het rijen dus mensen met een kort lontje hoe meer ze boos worden Hoe korter dat lontje dreigt te worden hm hm en dus ja misschien eh vraag stel

23:02 ik ben ehm ehm mezelf en ik voel iets Ja verschrikkelijk ehm hoe kan ik onderscheiden of of is er een goede definitie om te weten Ah nu ben ik blij of Ah nu ben ik gelukkig want die twee kunnen soms heel goed samengaan en dat is heel plezant maar je kunt inderdaad zeer gelukkig Wenen bij wijze van spreken ehm dus hoe kunt je die twee emoties scheiden Of of alleé als je niet per se die Ja dat emotioneel bewustzijn hebt om die twee te scheiden Hoe zou je die het beste omschrijven ja inderdaad ik zou geluk geen emotie noemen en de emoties kan je zo benoemen blijdschap vreugde enzo geluk eh in de Meer algemene of brede term van het woord is gewoon een leven waarin je ja niet te ten Pro valt aan te veel negatieve mentale reacties waar veel tevredenheid is enzovoort vanaf dat je emoties eh

23:47 sorry geluk reduceert tot een bepaalde emotie dan zit je opnieuw met dat probleem het is contraproductief en het is zelfs ook niet wenselijk denk ik om om in die om in één emotioneel Spectrum dat hele leven te leiden mensen denken ook van bijvoorbeeld in in verdriet in het rouwen om een geliefde zit er natuurlijk veel pijn enzo en emotionele pijn maar er zit ook een mooie kant van eh een kant van Oké die heb ik zo Gekoesterd en dat is zo belangrijk voor mij En het is ook dat soort zaken dat ons ja mens maakt en dat leven zinvol maakt dus we willen die emoties daar helemaal niet uit eh ze zijn een deel van een menselijk leven en het is de juiste verhouding tot die emoties wat eigenlijk leven gelukkig maakt Ja ja geluk en ongeluk is niet meer dan uw interpretatief filter van al die emoties hè Ja ja ja hm goed gezegd Oké Ja nee nee nee maar

24:32 omdat ik nu zoveel vragen was aan het vuren vuur maar oké ehm nee goed Ja misschien eh wat ik zelf ook altijd interessant vind is eh ge verwees een keertje naar het stoïcisme los van het boeddhisme wat ook heel veel bezig is met een soort van bewustzijn en acceptatie is stoïcisme hoee moet ik het zeggen iets of wat meer een eh een een een praktische levensvorm om mee een aantal zaken eh om te gaan Wat zijn zo van die ehm ja rituelen of die heb kunnen uit destilleren die dan vandaag wetenschappelijk nut nuttig lijken ja ja ja ja ja kijk eh Enerzijds Ik vind de hele filosofie van de sto je kan dat eigenlijk naar de essentie reduceren in bijna één zin en dat is maak het onderscheid tussen wat je wel en niet in de hand hebt en hecht enkel maar belang aan het eerste wat heb je wel in de hand volgens Sten uw reacties wat je zegt en

25:19 wat je doet Wat heb je niet in de hand al de rest wat anderen van Nu denken tegenslag voorspoed reputatie gezondheid heb dat niet volledig in de hand hand En eh dus to zeggen van Kijk we liggen de hele tijd wakker van zaken dat we niets in de hand hebben is totaal verloren energie maakt ons ellendig terwijl dat we juist moeten wakker liggen van wat dat we wel in de hand hebben hoe zou ik reageren als die tegenslag zich voordoet en dan gaan we de hele tijd goede manieren van in het leven staan gaan cultiveren dan zat natuurlijk die die belangrijke Deugden wijsheid gelijkmoedigheid tevredenheid altruïsme was ook een belangrijke deugd werk daaraan en dan ja volgt geluk vanzelf en dan ben je niet zo in greep van die negatieve emoties en dan misschien een een specifieke praktijk van de stoicijn die die die wel zeer krachtig is en enorm die tevredenheid tot stand kan

26:05 brengen Dat was eh een praktijk die die zijn negatieve visualisatie noemden ja meditatio eh Prem meditatio malorum eh in het Latijn dat eh en eh en dus wat ze deden is allerlei zaken voor de geest halen rampzalige scenario's vaak die en niet waren overkomen h hopelijk Ja Leiden je kinderen in geen honger eh lig je niet op sterven en en dan besef dat moest dat wel het geval zijn dat je er alles voorover zou hebben om jou in exact jouw situatie nu te bevinden Hoe onvoorstelbaar dankbaar voor die situatie ben je dan niet hoe onvoorstelbaar tevreden ben je dan niet voor die situatie We zitten met het probleem dat we altijd vergelijken of altijd bezig zijn met wat we niet hebben en vergelijken met wat dat anderen misschien hebben en wij niet hebben

26:50 enzovoort terwijl er zo enorm veel is dat we gewoon maar ja for granted nemen om zo te zeggen eh zeker die enorme reden tot tevredenheid en en geluk moeten geven ja onze Reflex tot verworvenheid gevoel is eh is heel Ja en dat is dat is een menselijk psychologisch patroon en we hebben er allemaal last van en eh en misschien ook om eh daarop eh in te gaan Ik weet dat er ook wel zoon eh één van hun mijlpalen of eh is ehm temperance in zekere Mate dus evenwicht vinden in alles en vooral niet overdrijven in alles nog in het goede nog in het slechte Wat vind je ervan Puur omdat voor mij bijvoorbeeld maar misschien is dat ook omdat ik gewoon populair ben niet vastgesteld eh maar eh vind ik ook wel dat bijvoorbeeld net het leven vaak ook wel in bepaalde extremen zit eh en dat je daar ook wel een soort van voldoening uit kunt halen

27:37 maar eigenlijk zeggen heel veel van dergelijke principes vaak van Nee je moet toch wel zorgen dat je die extremen een beetje afvlakt want daar zit net vaak ehm ja het negatieve in of dan gaat je overdrijven iets waardoor je dan weer andere effecten hebt is daar een bepaalde uitspraak over of of ja ja ja ik denk dat is het traditioneel beeld dat we echt van de sto scène hebben hè van altijd gematigd en ook zo ge grote emoties tonen zowel in het positieve als in het negatieve en zo hij bleef er sto SS bij en ik denk wel dat dat een beetje misbeek is eh van van wat die eh van wat die filosofie inhield het gaat zeker niet bijvoorbeeld om eh emoties eh positieve emoties echt niet te uiten vreugde kan zeker geuit worden enzovoort het gaat al zeker niet om emoties te onderdrukken het gaat opnieuw om het volledig aanvaarden wat zich voordoet en

28:23 eh en en en daarin kan er eh bijvoorbeeld Ja kunen er moment momenten van grote vreugde grote liefde zijn en dat was nooit het probleem eh voor de stoen en eh maar natuurlijk elke traditie heeft zo'n beetje accenten die gelegd worden en sommigen leggen inderdaad En dat is ook zo in de boeddhistische traditie enorm het accent op die negatieve emoties niet voeden terwijl het eh volgens mij ook enorm belangrijk is om Ja positieve gemoedstoestanden om die te gaan cultiveren en en in andere boedhistische tradities komt dat dan heel veel aan bod tevredenheid cultiveren liefdevolle vriendelijkheid want dat daar zeer belang is en dus we kunnen echt aan de twee werken We kunnen werken eigenlijk aan een schild tegen anders langgerekte negatieve mentale reacties en we kunnen ook werken aan het leven mooier maken en en en dan mag exuberante vreugde zeker

29:10 bij en eh en eh oké en misschien om daar op inan want ik vind het wel interessant is er iets ehm doorheen het traject van het schrijven van het boek of of dat dieper het onderzoeken waarbij dat je zoiets had van Ah dat is nu heel on intuïtief Of is alles eigenlijk intuïtief in zekere Mate nee Ik denk vanel het hele verhaal is wel on inui voor een groot deel want opnieuw intuïtief en we gaan dat misschien niet geformuleerd hebben voor onszelf Maar blijven toch altijd denken en ik voor de langste tijd ook en ik moet er mij nog altijd op betrappen dat dingen van de buitenwereld ons gelukkig of ongelukkig gaan maken dan kan misschien eh een redelijk extreem onderzoek eh daar daar over aangeven en dat is eh dat gebeurde al denk ik in de jaren 7 van de vorige eeuwen in de Verenigde Staten en

29:56 vergeleken twee groepen van Men mensen die op zijn zachts uitgedrukt een heel verschillend lot hadden gekend de ene groep had de Lotto gewonnen en de andere was verlamd voor het leven uit een ongeval geraakt dus Oké eh ze volgen die Ja exact Twee extremen Ehm ze volgen die eh de jaren daarop en zagen dat eh die lottowinnaars aan het begin euforisch enzovoort na zes maand dat effect zo goed als uitgewerkt Dus ze waren weer aan bsl die ge die verlamt uit dat ongeval waren geraken geraakt diepe crisis zoals je kunt verwachten ehm maar na Z maand waren ze ook ongeveer terug op dat punt en dan zie je We zijn zo geobsedeerd maar dat mag niet gebeuren en dat zou moeten gebeuren als ik dat kan krijgen dan zal ik gelukkig zijn en onderzoek on aan dat al op lange termijn

30:42 zo weinig impact heeft opnieuw We gaan naar die baseline en dus eh dat is denk ik de grote dek en wat ik zeker hier ook wil meegeven is van kijk om daar iets aan te doen Ja moet je werken aan jezelf niet Luiten aan die omstandigheden want eh nee nee nee ja ja maar dat is eh dat is inderdaad eh je kent wat je nu zegt en eh en inderdaad hè veel mensen ik weet niet altijd de periode is maar zes maanden kan zeker wel zijn ehm ja herstellen mensen hun baseline inderdaad of komt dat terug op een soort van eh punt waar dat je afz en dat is misschien wel interessant want we hebben nu een paar keer zo gezegd inderdaad bij extreme niet maar is er eigenlijk een een groot Spectrum van genetische baseline van gelukkig zijn om het zo te zeggen of of is dat wel allemaal binnen hetzelfde of dus los van die levensomstandigheden maar puur uw eigen genetica nee ja inderdaad er zijn zijn

31:28 duidelijke individuele verschillen eh dus dat is ze hebben ook zo eens ja een soort onderzoek en het is daar redelijk wat kritiek op gekomen en en u moet dus echt wel mijn korrel zuit neem maar dat zei van kijk 50p van je geluk wordt bepaald door je individuele genetica en dan 40 door wat dat je daarmee doet en 10 proc was dan die externe omstandigheden gewoon eventjes zo een beetje erbovenuit zweeft of eronder gaat dippen eh nu wat daar ook van aan is wat meer en meer duidelijk wordt en en waar dat dat die grafiek dan misschien een beetje onder schat Is dat waar je ook zit dat je enorme enorme winsten kunt boeken en en dat is geen wetenschappelijk onderzoek maar maar zo anekdotisch onderzoek naar individuen bijvoorbeeld e boeddhistische monik een zeer gekend is matur ricar en die kreeg de bijnaam als gelukkigste mens ter

32:14 wereld omdat ze die onder brein scanners hadden gestoken en ze hadden gezien dat zijn hersenen Ja werkten op manieren en dat is bij vele van die ja full-time boeddhistische monik en zo op manier vier uur per dag eh leven lang mediteren en soms meer eh dat die een geest zodanig hebben omgetrokken bij H want dat dat opmerkelijk is al die bevindingen enzovoort en ehm maar goed eh die geeft bijvoorbeeld aan dat hij als kind eh ja veel last of zelfs als puber want daarna is hij er maar aan begonnen veel last had van frustratie en dat hij zeker niet een bijzonder gelukkig iemand was dat hij daar zeker niet bovenuit stak en dus eh we moeten

33:01 dat echt wel zien dat dat is een enorm enorm tryb vaardigheid het is een beetje lijk eh ja sport ofzo lopen Ja de ene gaat daar meer Talent voor hebben dan de andere maar dat is zeker dat iemand met weinig Talent die elke dag gaat trainen en iemand met heel veel Talent die altijd in de zetel blijft zitten wel ik eh zet mijn geld op degene die elke dag gaat trainen eh nee maar dat is een heel mooie mooie metafoor dat je legt en en ik volg daar deels wel in eh maar misschien opvolg vraag We zijn eh ook eh we zouden mensen niet zijn als we ehm niet proberen Al die biologie te hacken in zekere Mate hè de de geluk pil eh tot waar dat ze mogelijks kan werken antidepressant zoals ze nu zijn blijken nog niet zo succesvol te zijn en eh sporten lijkt dan eh veel interessanter te zijn Maar stel dat we die morgen hebben om onze amdal wat te verkleinen

33:46 of meer in functie te zetten van minder angsten te voelen enzovoort enzo Verder zou we dat slim zijn om zoiets te nemen want mij lijkt het dat we per ongeluk daardoor onze geluks evaring interm wel gaan verhogen maar het ene manier heb ik het gevoel dat haalt ons wel in langs de andere kant als je die pil pakt tot het einde van uw leven en gewoon een gelukkig leven gehad en ik weet het niet gewoon puur filosofisch Wat is eh hoe zouden we daarmee omgaan als we morgen nu een een gezonde met niet teveel bij eh neveneffecten eh pil hebben die dat kan oplossen voor ons dan moet ik niet meer mediteren zalig ja ja inderdaad eh maar ehm nu opnieuw zo'n pil die enkel vreugdevol zou maken Dat zou dan opnieuw Misschien een niet wens baar effect zijn Je zou dat denken op korte termijn Het is lek altijd zo zon Ik heb ooit eh in cire gewoond dat is Elke dag zon één dag

34:32 per jaar regent het dat is de dag dat iedereen feest opnieuw nee ja nee dan dan dan is het heerlijk dat e is regent dus ik denk dat mijn emotioneel leven ook zoiets zou kunnen zijn als je altijd die vreugde voelt dan zou je echt wel wellicht eh ook eh het heel interessant en en aangenaam maar ergens goed vinden om om eens iets anders te voelen dus eh de dus zo'n pil niet maar het is wel interessant dat je dat aangeeft want in het boek eh heb ik een laatste klein hoofdstukje een soort epiloog eh waarin ik het heb over eh genetische modificatie en eh dat is nu een technologie die echt wel in de startblokken staat Ja we kunnen dat dus we kunnen in het genoom Ja met Chris per kass inderdaad kunnen ze in het genoom van eh planten van dieren gaan ingrijpen en naar specifieke veranderingen in aanbrengen en aangezien dat geluk en ongeluk toch wel een belangrijke

35:18 genetische basis heeft We kennen daar nog veel te weinig van enzo dus dat is allemaal totale toekomstmuziek maar ooit komt dat Punter Misschien dat we in staat zullen zijn inderdaad om verschillen aan te brengen in ongeboren kinderen en ervoor te zorgen dat die veel gelukkigere levens hebben en eh dat komt met allerlei gevaren problemen die ik ook aanhaal daar maar dat komt ook met een enorme opportuniteit en belangrijker nog is de vraag van Wanneer heeft een mens een technologische Innovatie links laten liggen als die daar voordeel kan uithalen bij mij weten nooit en dus dat komt daar ongetwijfeld en dat dat zat ons voor enorme ethische dilemma's en en zaken daar We moeten over nadenken want ook gaan we de juist intelligentie hebben a het vooruitzicht om ons op de juiste manier te gaan aanpassen Hoe gaan we die mogelijkheden

36:04 gebruiken en wat gaan we ons gaan veranderen dan eh ja en ook misschien gewoon eh puur dat is dan iets meer collectief gezien maar interessant antwoord eigenlijk eh maar dat is ook van gaan we niet allemaal lui worden nogmaals ik ben nog nooit zo onproductief geweest als ik gelukkig ben wat misschien heel omgedraaid is maar ik merk in general als je maar je moet een juist niveau vinden hè Maar een juist niveau van bewijsdrang en toch dat tikkeltje verder willen geraken wat het ook mogen zijn hè Dat is toch wel gewoon een gezonde Driver om bezig te blijven want als ik mij geweldig voelde Waarom zou ik dan bewegen in de eerste plaats is het hele extreem natuurlijk maar ik voel toch wel ja een een een gezonde basis ongelukkigheid is wel goed voor gelukkig te zijn op lange termijn dat voelt duurzaam Als dat inderdaad zo wat in balans is om het zo te zeggen ja ja ja dat dat dat is een punt dat ik ook veel terug krijg als ik over die tevredenheid bezig Heb ben enzovoort en

36:51 dan niet de helel tijd hunkeren naar meer en dan van ja maar maar goed Wat gaan we nog ondernemen dan en gaan we niet allemaal bij de pakken blijven zitten en ik denk ehm dat inderdaad sommige acties zullen wel gemotiveerd zijn van ja ik wil meer aanzien Ik wil meer bezittingen en en op zich is daar ook niets mis mee om ambitie te hebben en dat is zeker niet wat ik in dat boek zeg hè in tegendeel eh maar ik denk dat de meest duurzame vorm van ambitie gedreven is door intrinsieke motivatie van ik doe dat echt graag Ik kan mij hier helemaal in kwijt en misschien ook en en daar onderzoek toont aan dat dat enorm leidt tot geluk eh dat je het gevoel hebt dat je er anderen ook eh bij baat en dus anderen gelukkig maken altruïsme in alle mogelijke vormen is iets dat enorm gelinkt is met eh met geluk dus mensen die Ja bovengemiddeld

37:36 altruïstisch zijn zijn ook allemaal bijna bovengemiddeld gelukkig en natuurlijk de oorzakelijke pijl kan in beide richtingen wijzen hè als beter voelt ga je ook liever zijn met anderen dan ga je makkelijker anderen helpen inderdaad Eh en dat is ook zo maar eh in een klein onderzoekje hebben ze ook gezien eh dat eh Z Ja ik kan het kort schetsen misschien Z Een groep mensen verdeeld in twee groepen en ze hadden ze allemaal een som geld gegeven en zeiden aan de É helft van die groep koop daar vandaag iets mee voor jezelf hm en de andere helft zeiden koop daar vandaag iets mee voor iemand anders En je mocht helemaal kiezen iemand die je kent of niet kent of een goed doel enzovoort dan na afloop en tot enkele weken daarna wie voelde zich gelukkiger de groep die het aan iemand anders moest geven en op voorhand denken we dat vaak niet denken we Ja nu doe ik iets liefs maar ik haal iets van mij en ik geef het aan die

38:21 andere maar eigenlijk zijn we daar ook zo bij gebaad bij dat altruïsme en dat blijkt duidelijker en duidelijker van de gr de peilers van geluk h dus als je in staat bent om ehm ja zaken te doen professioneel privé waar je ook het gevoel hebt van kijk dat draait om meer dan enkel mij ik maak daar andere mensen beter mee dan eh Is dat iets dat antwoorden Dat wil zeggen dat wij als belgien eigenlijk meest gelukkige land ter wereld zijn want we geven 53 PR van ons loon af Ja maar we hebben Ah ja wij zijn de grootste Gevers van heel de wereld geweldig We zijn was het de lijst is recent uitgekomen hè We stonden nog niet op nummer 15 of 16 ofzo dus oké We zijn redelijk hoog maar we zijn niet eh We staan niet op het podium maar ehm ja het probleem daar is dat we niet dat

39:07 gevoel hebben hè en we zien niet waar het naartoe gaat maar het is wel interessant dat je dat geeft want eh er is zo'n onderzoek gedaan eh door Ja Belgische onderzoeker eh die ik ook persoonlijk goed ken Jan Emmanuel de neven en eh die die is enorm bezig met geluk en en eh op een maatschappelijk niveau en ehm die had zo'n onderzoek en heeft daarin mensen eens helemaal op een lijstje gezet als de belastingsaangifte moeten invullen denk ik waar die belastingen naartoe ging Ah We gaan er bruggen mee bouwen eh daar straten daar en die school dat enzovoort en ze zagen twee zaken dat er minder ontdoken werd dus dat mensen meer gewoon alles aangaven en dat ze veel gelukkiger waren met het betalen van die belasting dus ik denk heel belangrijk inderdaad die link gaan maken Het is veel te

39:52 abstract We hebben niet het gevoel dat we iets aan het geven zijn we hebben het gevoel de staat pakt al weer wat doen dae we gaan niet verder in onze gedachten ja en het eh eh niet om daarop in te zoomen kun wel nog eventjes terugkoppelen over eh want je vroeg er rest eh de de vraag over het pil dat ons gelukkig maakt hè Maar ehm hoe ver staan we want hier en daar zit je zo af en toe wel iets van passeren van ze nu aan experimenteren zijn met microdosing of hè bestandsdelen van eh mushrooms En Al die zaken hoever staan ze daar al in gaat dat ooit een Markt worden denkt je of of is dat uw Field of eh expertise Ja dat is eh wel iets pyy en psychedelica wel een veld waar ik heel geïnteresseerd in ben en en heb ook veel van dat onderzoek eh gelezen nu Er zijn twee zaken hè eh Enerzijds die microdosing komt echt van Silicon Valley enzo en dus

40:39 dat je een dosis in neemt waar je eigenlijk meer een TR en een h creativiteit inderdaad en eh opnieuw kan er zijn daar veel studies naar dat moet bekeken worden In welke Mate zijn dat placebo-effecten en welke Mate niet enzovoort eh maar waar Echt veel onderzoek naar gebeurt is het potentieel van dan geen microdosis maar macros onder eh begeleiding Ja geen overdosis want dat is ook een interessante op psychedelica kan je heel moeilijk overdosis doen dus eh Vele mensen Je kan dat niet gewoon over één Kamp scheren met andere drugs eerste is niet verslavend Eh werkt ook niet in op ons dopaminesysteem en en anderzijds is ook lichamelijk eh niet toxisch waardoor dat er geen overdosis gekend is natuurlijk het kan enorme het kan wel enorme

41:25 psychologische gevolgen hebben en je moet voor zijn want er zijn mensen eh die bepaalde psychische kwetsbaarheden hebben gr vatbaarheid voor schizofrenie is dat ten sterkste af te raden dus ja het is zeker een sterk middel en we moeten niet lichtzinnig gebruiken maar het heeft dus blijkbaar eh groot potentieel om eh en opnieuw meer onderzoek moet er naar gebeuren om mensen uit depressies te halen om mensen zelfs van verslaving ook af te krijgen enzo maar mits die therapie eh het is niet gewoon de chemische compound die dat zal doen daar blijkbaar heel goed bij werken Ik weet dat ze bij veteranen voor eh posttraumatisch Ja [Muziek] ja dat daard die met dat traumatisch gebeuren ja minder minder eng ervaren en dan gewoon door herhaling wordt dat minder traumatisch puur de emotie van er

42:12 aan terug te denken minder intens wordt meer het feit dat je dat niet in enorme hoeveelheiden gaat doen dat gaat ook niet daarna want je daarna als je dat in in z z Markt gebruikt in het consumenten gebeuren zal ik zeggen het recreatief gebruik dan gaat dat hè eh grotere dosis pakken waardoor dat je eigenlijk uitgeput zij op uw eh dopamine levels en dat je eigenlijk in een soort depressief ASE zit maar dat zit in die experimentele met therapie vermoed ik in kleinere dosissen waardoor dat dat effect er niet is of Mo ja voor die psychedelica niet hoor Dat zijn echt wel volw doos over die ndma actie Ja inderdaad eventueel eh maar maar natuurlijk ja je gaat dan in van psychedelica waar je niet in op dopamine eh MDMA dus het bestanddeel van van exy doet dat eh doet dat wel denk ik eh Dus

42:57 je gaat daar misschien wel een beetje een dipje erna krijgen Want als je artificieel die dopamine verhoogt en dat is ook iets waar ik een boek over schrijf dan geef ja ja ja ja en natuurlijk alcohol en gokken en sociale media en alle dopamine enhancers eh dus eh psychedelics Dus werken dat totaal Ja en die hebben voornamelijk ook denk ik een eh daar moet je dan weer van overgeven Ja een een eh een een neurotransmitter die lijkt op dopamine maar niet per u dopamine loslaat dus daardoor stimuleert hij wel vaak die effecten zonder dat hij eh specifiek uw eigen hoeveelheden gaat hij jacken als ik me niet volledig vergis Ja ja dat kan ma kijk de de de details van de biochemisch RK dat staat eigenlijk nog in zijn maar maar maar dus ja er zijn daar enorm veel onderzoek eh onderzoek naar ook bijvoorbeeld om eh relaties te

43:44 lijmen eh met begeleid sessies onder opnieuw een eh een kleine dosis MDMA en zo dat blijkt allemaal eh enorm potentieel te hebben kinderschoenen kinderschoenen tijdens Woodstock hadden ze het allemaal door Ja maar dat was niet experiment Ja dus dat was recreatief Ja ja maar goed Vele mensen hebben dat toen recreatief gebruikt en en hebben echt het gevoel gehad van Wow er is echt iets aan die componenten en eh daar moet iets mee gebeuren Dat is ook eh bijvoorbeeld de uitvinding toevallige Ontdekking uitvinding van LSD was zo dus eh Hofman had dat ontdekt had dat toevallig in zijn systeem gekregen en ehm ja had dan die effecten ondergaan en eh en dacht van dit is eh gewoon iets eh enorm krachtigs met een enorm potentieel en inder en dan is daar enorm

44:30 veel onderzoek naar gebeurd maar dan is dat zo op de recreatieve markt gegaan dat da dan negatieve connotatie helemaal helemaal Uiteindelijk zijn het wel natuurlijke producten ook hè eh ja ze zitten dus in maar je kunt ook doodgaan van natuurlijke product exa Het is dat het artificieel is dat het slecht is en natuurlijk dat het goed is Maar eh maar misbruik hè Zorgt er vaak wel voor dat goede elementen soms eh ja verpest worden in hun eh relevant onderzoek en daardoor misschien soms de positieve effecten soms van die zaken Ja inderdaad Nee oké dat is iets heel anders maar ook interessant ehm ja misschien zelf zo Wat vind je zelf nog interessant om te delen over het boek dat is misschien een open vraag maar ja wel je heb nog boeken geschreven hè misschien We zijn echt druk vooral ik

45:15 dan ja ja nee nee ehm ik kan misschien meegeven dat eh op het einde geef ik ook zo'n concreet stappenplan mee van kijk wat kan je nu vandaag doen en eh en en kan daar ook iets over meegeven van kijk het begint allemaal met het vormen van gewoontes want eh je kan al die dingen lezen en daar helemaal in meegaan maar dan moet je dat nog implementeren en opnieuw je moet dat geregeld doen om daar effecten van te krijgen en dus is het zo belangrijk dat we beseffen hoee dat we gewoontes kunnen vormen En hoe dat we gewoontes kunnen afleren want bijvoorbeeld bepaalde gewoontes die ons geluk in de weg staan we hadden het al over die artificiële dopamine kicks eh kan met alcohol zijn kan met sociale media alles wat dat eigenlijk verslavend kan zijn overmatig gebruik en zien is natuurlijk slecht voor ons lange termijn geluk want wat gaan we doen we gaan de hele tijd die dopamine opwekken en dan

46:01 zitten we in een eigenlijk in dopamine arme fase voor lang erna En we voelen ons wel lusteloos eh door het leven nu eh wat kan je doen om die gewoontes aan te leren het is zo belangrijk dat je heel klein begint begin niet direct te zeggen van Oké ik ben overtuigd Ik ga vanaf nu een half uur per dag mediteren en ik ga die dankbaarheids praktijken doen en ik ga weer beginnen sporten en ik ga stoppen met drinken en ik ga dat gaat niet lukken Dat is gewoon onhoudbaar dus doe het gewoonte per gewoonte En bijvoorbeeld ook eh Dat is dan voor een gewoonte aan te leren en dan moet je zo op een anderhalve maand ongeveer rekenen om daar een duurzame gewoonte van gemaakt te hebben Ja en dan gaat dat dat is zo ongeveer de tijd dat je nodig hebt als je dat dagelijks herhaalt maar pakt er gewoon Je bent heel klein eh dat je nodig hebt totdat

46:46 het een automatisme wordt dan is gelijk tandenpoetsen enz en bij gewoontes afleren is belangrijk om te seen dat je niet gewoon een gewoonte kunt deleten uit je hoofd en eh en de meeste van onze gewoontes die zijn erin geslopen eh hebben we niet bewust eh tot stand gebracht en eh en dus als we het willen afleren dan ga je moeten eh wat die gewoonte triggert inderdaad vervangen door een alternatieve routin gewoonte en dan maak je best het uitvoeren van die oude gewoonte die je wil afleren die slechte gewoonte zo moeilijk mogelijk bijvoorbeeld als dat een sociale Medi verslaving is zet die apps van je telefoon log uit op de computer dat er al meer frictie is om daar weer op te gaan eh van die logische tips maar in in in Damen zit je dan eigenlijk hè op die sterke verbindingen in uw hersenen dat je die eigenlijk gaat behouden en niet gaat afbreken omdat je ze gaat vervangen

47:32 door iets anders door iets goed dan Ja inderdaad en en dan vervang je door iets zelfs neutraals doet er niet toe gewoon iets dat door zeer makkelijk uit te voeren is e een een een klein alternatief maar je moet wel iets in de plaats stellen want dan opnieuw Weet je nog wat wat wat fires Together wires Together je krijgt die Trigger je krijgt de hele tijd die output en dan ben je dat aan het verleggen ga naar een andere output en dat is eigenlijk eh ja de manier om om om gewoontes af te leren opnieuw moet dat dan wel volhouden maar als we niet weten hoe dat we dat moeten doen dan hebben we geen vat op ons leven want ons leven wordt voor Ja 90 95 PR van de tijd is dat op op automatische piloot en maar goed ook anders zou alles enorm moeizaam worden en elke keer mijn hart moeten laten slagen moei Ja oké Nee dus dat denk ik is is zo'n belangrijke

48:18 en dan kan je met die praktijken die ik beschrijf aan de slag eh meditatiepraktijk kan je met eh dankbaarheids praktijken aan de slag en dat kan zo een enorme impact hebben en eh en ja in het boek geef ik dan ook tips mee van waar je dat kan opstarten er zijn goede apps bijvoorbeeld die helpen te mediteren of je kan ook een mindful excursies doen of een Boeddhistisch centrum vervoegen enzovoort Er is een enorm aanbod en eh je moet zien wat best voor jou past Oké in plaats van social media een app voor te mediteren en direct een wortel in plaats van exy een wortel Ja Je neemt iets in want dan neem een wortel hè gezonder wortels de wortel Rave ehm nee goed en inderdaad waar dat eh eh Arno nog naar eh wou verwijzen eh ook andere boeken geschreven en misschien is het natuurlijk wel veel meer want ik weet

49:04 wel uw kritisch denken boek is veel meer georiënteerd natuurlijk in eh de wetenschappelijkheid in de academische wereld als ik me niet vergis het is wel voor een breed publiek ook dus eh ja en eh en en dat is in online versie vrij beschikbaar op het internet dus kan iedereen en misschien gewoon ehm als ehm meer open vraag wat is uw analyse van ehm eh hoe sterk dat de mens is in kritisch denken gewoon te koer Hoe sterk zijn wij in kritisch denken doelt je het niveau of de capaciteit Ja de beide Ja ja dat dat is opnieuw heel belangrijk van nature zijn we geen kritisch denkers we hebben belangrijke redeneer Fuiten die we allemaal geneigd zijn te denken en ik vergelijk het vaak met van die perceptuele illusies die visuele illusies ehm zelfs als we weten dat dat een illusie is zien we dat nog altijd En

49:50 hetzelfde geldt voor die voor die redeneer fouten en kan er misschien de belangrijkste redeneer fout uithalen die we waar we allemaal vatbaar voor zijn Dat is de confirmation bias of het bevestigings vooroordeel Dat is eens dat we een opinie hebben eens dat we de zaken op een bepaalde manier gezien hebben dat we enkel maar of bijna enkel maar bevestiging daarvoor gaan zien ook onbewust dat we enkel maar bevestiging gaan zoeken daarvoor en dat we ons bevestigende informatie veel beter gaan herinneren nu dat is zo een belangrijke redeneer fout en opnieuw metn analyse van die zaken is evolutionair Dat is niet toevallig dat we die hebben Ja want die dat redeneervermogen dat is vooral tot stand gekomen om gelijk te krijgen in sociale settings niet om gelijk te hebben hm hm dat is gekomen om met elkaar discussies aan te gaan Dus z dat taal gevormd is bij de mens om over andere mensen spreken om met elkaar in

50:37 discussie te gaan om ons gelijk te gaan halen dus we zijn van nature fantastische Advocaten maar niet zo goede wetenschappers in de zin van of dat komt veel minder natuurlijk zo ons eigen bises opzij zetten en zo objectief mogelijk naar de zaken bekijken maar als je daar niet van bewust bent ja dan weet je dat ook niet dus het is zo belangrijk om daarvan bewust te zijn en dan bijvoorbeeld in het geval van die confirmation om ehm om daar eh maatregeling tegen te nemen en het beste dat je daarvoor kan doen is eh Enerzijds een beetje de reflex ontwikkelen om advocaat van de duivel en eigen denken te spelen van Oké Kijk dat is nu wat ik denk en alles ziet er zo uit alles alle puzzelstukjes lijken te vallen dat is normaal Zo werkt de menselijke geest Waar zou ik eventueel kunnen fout geweest zijn Waar zitten de zwakke punten van die redenering maar misschien nog beter en dat doen we al even min van nature dat

51:22 is om mensen die er anders over na te denken om die goed uit te horen en dat echt na te luisteren Wat zijn die tegenargumenten die hebben ook een zware confirmation bias maar een tunnelvisie zit in de andere richting Dus die gaan de zwakke punten en de zaken dat jij gemist hebt wellicht zien net als dat jij dat voor hen gaat doen eh en dat doen we te weinig en vandaar die die discussies enzo zijn zo belangrijk eh nee nee nee 100 Pr Ja voor dialoog pleiten zijn we het eens mee natuurlijk u startpunt is altijd evolutionaire dus dat is wel moeilijk uit te leggen aan creationisten Maar Los daarvan ehm zou ik stellen vind je dat die confirmation b want ik vind een hele goede een hele interessante te vaak toch of dat is dan mijn eh anekdotische analyse maar doorkomt in eigenlijk belangrijke processen zoals bijvoorbeeld beleid zoals bijvoorbeeld bij wetenschapsonderzoek eh ook al hè volgt dat heel methodologische processen h Het

52:10 is ook al een verschil tussen methode en methodologie en ehm ja ik ik ja dat is gewoon een vraag omdat je er zelf in zit gewoon puur wetenschap alleé dat komt altij zo heel goed instrument en denk dat is super relevant maar het probleem is Zodra dat we dogmatisch worden rond wetenschap dan ehm ja ondermijnt het zijn eigen doel en wordt het een Paradox op zich en gewoon Komt je dat zelf ook vaak tegen of of wat is uw analyse erover van zit het er meer in valt het wel mee is het hier en daar Hoe groot is het probleem of hoe klein is het probleem ja kijk goede vraag en en wetenschappers zijn mensen dus hebben zeker last van de confirmation bias en eh mensen die iets publiek verkondigd hebben dus dat geld zeker ook voor beleidsmakers en politici gaan nog veel sterker aan een standpunt vasthangen en

52:55 dat is proble indar dat mijn dat mijn dan tegenbewijs krijgen willen we daar vaak niet op terugkomen Dat voelt lastig en eh en hoe meer dat dat publiek gebeurt hoe minder dat we die neiging hebben en vandaar dat politici en dat is dan ja heel problematisch ook weinig een beleid gaan bijstellen in het licht van tegenbewijs omdat ze het dat ene beleid al verdedigd hebben in het verleden en erg genoeg gaan we er vaak ook op aanspreken als ze dat als ze dat wel doen Dus eh dat maakt het nog erger van oh ja maar die zei eerst dit en nu zegt hij dat die is niet consequent terwijl dat eigenlijk teken is van een heel intellectueel eerlijk en waarschijnlijk een goede politicus maar goed dat er zeijde dus eh die wetenschappers hebben zeker ook die confirmation bias eh maar en eh een goed

53:43 functionerende wetenschap zorgt ervoor dat die kritiek dan uit andere kanten komt en dat is denk ik één van de belangrijkste verschillen tussen goede en niet goede wetenschap is dat bij een goed functionerende wetenschap dat er een context is is van open kritiek dat er een paper gepubliceerd wordt en eh en dat gebeurt vaak en dat dan eh andere collega's die in dat veld actief zijn dat zoveel mogelijk eigenlijk onderuit proberen te halen dus als de slechte als de tegenargumenten dan niet van De onderzoeker zelf komen die heeft zijn eigen hypothese en die zal een beetje met die tunnelvisie kijken dan komen die wel van andere mensen in de gemeenschap die ermee bezig zijn en dan zien we bijvoorbeeld bij pseudo wetenschappen zoals dat vaak wordt genoemd zaken die er wel wetenschappelijk lijken maar eigenlijk dat dat dat kwaliteitslabel niet verdient eh dat daar juist het omgekeerde gebeurt daar gaat men zich

54:29 een beetje dogmatisch met bepaalde theorieën gaan identificeren en enkel maar omringen met mensen die de zaken ook zo zien en die eh dat tegenbewijs of of die tegenkanting van andere onderzoekers zoveel mogelijk gaan meiden en dus het is zo belangrijk want opnieuw dat komt niet natuurlijk van nature is het leuker om met gelijk gestemden te spreken en totaal akkoord te zijn enzovoort en dus dat zoeken we ook op maar om ons denken op een hoger niveau te tillen is zo belangrijk dat we dat denken gaan blootstellen a eh mensen die hier anders over nadenken en die die ook natuurlijk er kunnen over meespreken als ik we ook eh ik denk dat een Hongaarse dokter was maar Daar durf ik nu naast te zitten maar dat het eh rond een bepaalde periode in eh 1900 eh er een dokter was die effectief had onderzocht eh dat uw handen ontsmetten bij een bevalling super relevant is en hij heeft 20 30 40

55:15 jaar geduurd voordat er doorkwam Puur omdat iedereen dat eigenlijk een beetje wegduwen ook allemaal heel kritisch denkende mensen of zo zou men denken en toch komt dat er niet door puur door eigenlijk al die ja mensen menselijke tekortkoming als ik het zo mag noemen desondanks dat dat eigenlijk wetenschappelijk zeer goed onderbouwd was ik ken natuurlijk niet alle details van het onderzoek maar uiteindelijk kunnen we het daar nu zeker wel over eens zijn en dan vind ik dat altijd zo maf dat eigenlijk in de sector waar dat kritisch denken zou moeten zegen vieren en waar dat eigenlijk het vaak wordt onderzocht en eigenlijk naar boven komt en die terminologie op gebaseerd is dat daar dan toch ook niet dat het zeker geen eh geen feilloos iets is voor eh voor niemand punt Ja dat toont alleen maar de kracht aan van die van die fouten inderdaad inderdaad van die fouten ja ja en opnieuw het is zoals die visuele illusies Zelfs als je dat weet ga je toch weer geneigd zijn om de

56:01 confirmation byas of allen Dus het is een constant jezelf wat betrappen op die redeneer fouten dat je tot kritisch Denker maakt het is niet dat je dat één keer die decc maakt en dat je dan vanaf bent voor het leven zo gaat dat niet en en ehm ja ik heb het eh boekje nog niet gelezen want het is een kleinere boekje als ik me niet vergis maar ehm is er een 1 2 3 die we zo kunnen meenemen als ik zelf iets probeer te doen of te onderzoeken of whatever dat ik eh meer mijzelf kan dwingen tot meer kritisch denken en zelf niet hard laten nemen door die eh eh ja onbewuste denkfouten of dergelijke zaken ja zie had het al over die die confirmation basis die is zo belangrijk daarmee gelinkt is een zeer sterke actief zoeken naar een andere Bron Ja inderdaad en daarmee gelinkt is een zeer sterke overconfidence bias zoal dat heet dat we overmoedig zijn dat we denken van dat de kans dat we gelijk hebben veel hoger is dan dat die eigenlijk is en dat is

56:47 natuurlijk omdat je die oogkleppen op hebt door die confirmation b zet enkel maar bevestiging dus eh daarvan bewustzijn is is is zo belangrijk en dan eh ergens ook ehm in de contexten waarin intuïtief denken niet betrouwbaar is dat weten en dus eh Er zijn van die context waar onze intuïtie het helemaal misslaan bijvoorbeeld Ja inderdaad dat is totaal contra intuïtief dat dat dat Ja inderdaad maar ehm maar maar meer algemeen in statistisch redeneren eh we heel slechte in statistisch redeneren op een intuïtief gebied We hebben het gevoel dat we dat goed kunnen inschatten maar eh we maken ja maken Allerlei redeneer fouten daar bijvoorbeeld ook enel denken is iets waar dat we totaal niet geen goede voeling voor hebben en dat is zo een fantastisch voorbeeldje dat mij ook enorm geschokt had toen ik

57:33 het voor het eerst heb gehoord zo stel dat je een blad van 1 mm oneindig veel kunt vouwen Hoeveel keer moet je dat vouwen om tot aan de maan te komen de maan dat is 36.000 km ofzo hier vandaan nu het antwoord het extreem lage antwoord is 42 en en dat is dat is van 0,1 mm naar 0,2 naar 0,4 en in het begin gaat dat zo traag maar plotseling wordt dat gaat ra Rapp en zie hoe weinig dat dat eigenlijk is en en hoe fenomenaal exponentiële groei is nu Waarom kunnen we dat niet omdat dat niet het soort problemen zijn waar onze geest voor gemaakt is dat waren niet soort problemen dat antwoord is effectief 42 is effectief 42 en dat kan nagerekend worden als van 0,1 mm heb ik weet het iedereen die het hoort dat kan niet maar we zijn niet gewoon om zo te redeneren Ja je moet inderdaad Zoek

58:20 het op en eh en en zo zijn er nog een aantal zaken zo dat we statistisch intuitief helemaal misslaan en dus weten wanneer je intuïtief redeneren kunt vertrouwen en dat intuïtief redeneren dat kan nooit afgezet worden Dat is een systeem dat constant antwoord in een zaal zit Hoeveel mensen zou we zitten eh ik denk 100 enens 3 of 400 zit Ja ja ook inderdaad zo zo van die inschatting en het interessante is dus dat dat dat dat we altijd een antwoord krijgen en bijna altijd gaan we ja ja we krijgen dat we hebben daar geen moeite voor gedaan en in principe gaan we ermee Oké dat is ons antwoord en dan als we als we dan gevraagd worden Waarom dan gaan we daarna de redenen gaan verzenden enzovoort maar dus weten wanneer dat eerste antwoord dat sowieso zal opkomen wanneer dat je dat best niet vertrouwt en best wel wat meer redeneer WK doet is

59:06 is ook een belangrijk en kritisch denken dus eh ja ja ja ja ja super ja eh ja h Maar ik snap het wel z is dat dan echt redenen verzinnen om een antwoord te geven want uiteindelijk U onbewustzijn heeft toch ook wel een paar tools gebruikt bijvoorbeeld voor die mensen die die zal te tellen Die zal wel rap eventjes in blokken of in rijden hebben geteld of whatever dus is het altijd een voorziening of nee Nee tuurlijk als je dan op een juiste manier redeneren gemakkelijk kunt doen dan doe je dat en dan zie je of dat klopt of niet eh maar maar wat dat vaak is is dat we onze onze opinie eigenlijk dat die bijzonder snel gevormd wordt en dat redeneer WK eigenlijk een soort verantwoord WK is achteraf Zo van oké dan komen de redenen en eh en het is dan belangrijk om ook die intellectueele eerlijkheid hebben om misschien toch die opinie wat bij te

59:52 schaven en ook goed te luisteren naar tegenargumenten en dat maakt kritisch denken wat natuurlijk Maar eh maar maar zo belangrijk denk ik ja ja ja e ja voil eens zo belangrijk en eens zo interessant ook hè Ik denk eh het zou interessant zijn dat ehm eh er zeker ook een boek wordt eh wordt geschreven over ehm kritisch denken ook plezant maken hè in zekere Mate zoals je zelf ook al hebt aangegeven ons ongelijk bewezen krijgen is zeer onaangenaam en zeer onnatuurlijk maar misschien moeten we dat ook eens plezant vinden want uiteindelijk ehm een kans is om te leren dat klinkt zo belachelijk maar in zekere m is het wel waar hè Ik was er vanmorgen nog aan het denken waarom doen we niet gewoon alleé ik weet niet waar ofzo Hè maar geen rollenspellen waarbij dat je zo een standpunt moet innemen waar dat je totaal 100 PR tegen Zij en dan moet verdedigen in theorie do goed onderwijs doet Dat zijn toch keitoffe dingen Ik doe het dat is zo interessant dat je dat

1:00:37 zegt van ik doe het met studenten en ik zeg van Oké eerst zo aan de hele kamer Zo van oké één of andere vraag wie is voor wie is tegen oké We zetten ze en nu het omgekeerde vering en dan Z heb ze al veel minder zin in begin achteraf vind ze het een goede oefening en dan zien ze dat ze nog allerlei argumenten kunnen doen en dan en dan een reflectie daarover iets van ja ik ben er iets genuanceerder word ga zelf word gedwongen om eh om iets te doen dat je van nature niet doet en eh ja het kan zo krachtig zijn en dan is het toch plezant al in het begin inderdaad ja je moet er op die manier mee spelen dan ja maar klopt wel en dat is heel relevant dat je dat misschien ook aangeeft als eh als persoon die in het onderwijs staat dat doen we echt veel te weinig hè mensen uitdagen om eens iets tegengesteld in te nemen en dat echt eh ten volle te verdedigen zodat je ook iets leert wat dat de andere kant is en dat kun je op

1:01:22 alle mogelijke standpunten doen hè Dan denk er gewoon ook over na anders denkt er niet over na nee nee nee ma de confirmation bu zeg maar Bo Ik heb toch gelijk ja Je gaat gewoon de hele tijd argumenten verzinnen want dat ben je de hele tijd aan het doen voor je eigen opinies als je gesprekken mee voert bij je enkel maar die kant de hele tijd nad starting Scratch Dat is tof goed We zijn eh misschien zo'n beetje richting einde ik heb eh nog wel een eh als Z ik het zelf interessante vraag bent gij nu eigenlijk wel gelukkig Ja ja zeker zeker eh ja ik heb er echt wel eh dat boek is meer dan gewoon het onderzoek gaan weers schrijven enzovoort Ik heb er echt wel ook een parcours in afgelegd en eh ik ben eh zo'n Zen a jaar geleden ben ik echt begonnen met wat serieuzer mediteren en wat andere van die praktijken die ik in het boek beschrijf eh te gaan eh uitvoeren daar gewoontes

1:02:10 van te maken en eh ik kan zeggen Ik was niet ongelukkig ervoor Dus het is zeker niet dat het zo'n verhaal was van oké Ik zat helemaal aan de grond en nu is fenomenaal maar ehm maar maar ervoor zat ik Ja zoals velen waarschijnlijk was ik toch vaak in de greep van die langgerekte negatieve emoties en nu denk ik van wat een enorme bevrijding is dat geweest tegenover die periode en had ik ook het gevoel van eigenlijk heb ik mijn droomleven eh de job dat ik wil en op privévlak alles gaat super en ik heb nul nul nul te klagen en ik besefte dat ook wel maar ik had zoiets van oké is dat het dan en toen ik dan dat onderzoek lees van nee kijk er is een baseline en Hier Hier gaat jouw geluk zich afspelen voor de rest van het leven was dat wel iets dat mij sterk had aangegrepen van Oké goed eh we moeten dat hier helemaal her bekijken dat verhaal en eh en dan

1:02:55 ben ik ik serieus met die praktijk aan de slag gegaan en eh ja ik kan zeggen dat het eh een gigantisch verschil maakt en eh en ik ben er ja op een bescheiden manier maar toch wel serieus mee bezig geweest voor dus nu zes z z jaar eh de laatste drie VI jaar zeker want toen was ik ook echt wel totaal in dat onderzoek gegaan en was ik enkel bijna maar met dat bezig eh en ja eh Sky de sky Is The Limit want blijft nog doorgaan ook hè Het is niet dat ik klaar ben en ver rustig rustig rustig niet enus worden hè weet gelukk ge maar maak van geluk geen doel maar maar maar die gelijkmoedigheid kan beter die tevredenheid kan beter en eh ja dat is gewoon eh verliefd worden op het leven en eh wat anders staat ons eh te doen Het is het is heel fijn om het is van een eh vanuit een ook een wetenschappelijk eh perspectief te zien

1:03:41 want anders altijd het mediteren en de mindfulness altijd heel zweverig enzo en dan heb vaak al op voorhand een deg van Ah maar dat zo te zweverig en die is veel concreter gebaseerd op op dingen en ik denk dat dat wel een hele toffen is om om terug te zien komen ja Ja dank je Ja dat was echt de bedoeling ook om dat volledig wetenschappelijk te onderbouwen dat verhaal en teveel inderdaad alles wat over mindfulness zit nog zo'n beetje in de selfhelp niet echt wetenschappelijke sectie terwijl wetenschappelijk onderzoek dat zo meer en meer duidelijk aantoont wat potentieel daarvan is dan kan misschien kort nog eens iets over meditatie zeggen want we hebben de term al veel laten vallen maar nog niet echt geduid en ik denk het is goed om te zien dat er verschillende vormen van meditatie zijn en die gaan iets anders trainen dus je hebt de typische meditatie is een vorm van concentratie meditatie vo uw ademhaling volgen telkens teruggaan en

1:04:28 dat traint u om veel meer met uw aandacht bij het hier en nu te zijn dat klinkt ook wel zweverig maar onderzoek toont aan dat onze geest voor 47p van de tijd dwaalt Als we wakker zijn gemiddeld genen val mee Ik zou zeggen Ja dus de helft van de tijd Eigenlijk zijn we met iets anders bezig dan wat er zich Rondom Ons voordoet of wat we aan het doen zijn en onderzoek toont ook aan dat wanneer onze geest valt dat we ons beduidend minder goed voelen gelukkig voelen dan wanneer we met onze aandacht zijn bij zelfs saaie repetitieve taken dat we bijvoorbeeld moeten uitvoeren uest heeft alles te maken met feit dat die geest die kwalijke neiging heeft om af te dwalen naar O dat probleem op het werk en wat is daar de goede Want je zegt zo % zijn aan het afdwalen Wat is ideaal of

1:05:14 haalbaar ja kijk eh wat geestes dwaling om zo te zeggen is natuurlijk belangrijk ook want eh het helpt ons allerlei projecties van problemen en dat het is niet altijd negatief om daar een percentage op te plakken maar zeker daar veel meer bewust van te zijn dan vanaf dat je weer in de greep van een negatieve geestes dwaling bent en dat is wat die meditatie gaat trainen van ah ja je bent je beseft dat je het aan het doen bent en je kan er direct weer uit gaan en het is dat de bevrijding Het is niet Zoer mag gerust 5050 blijven zolang dat het maar nuttig wordt ja en en dat je inderdaad als je denkt van Oké het zijn nuttige bezinningen die ik nu aan het doen ben zeker eh inderdaad maar pas op want kanar snel keren soms voor weet ben je toch weer afgedwaald iets kun zo snel denken hè nuttig kan ook snel worden gezien als productief en productief wordt dan weer gezien als iets met een

1:05:59 doel te bereiken en voordat je het weet vind je nuttig productief en is productief weer een doel om iets te bereiken hè Ja ja maar goed je kan er ook goed bij voelen Dus dit is niet allemaal maar negatief die geest dwaling maar het is toch iets dat we te vaak doen en dat ons eh en vooral waar we geen greep op hebben en daar meer greep op krijgen is is is een enor en dan voel je e plots vif minuten later slecht of weer opgeboord over iets terwijl dat eigenlijk totaal niet bezig was ja Ja exact klopt en dat kunnen allem ja het is zo een quote zo van Ik heb zoveel problemen in mijn leven gehad en het zijn er met moeite uitgekomen is gewoon in de mentale film die we afspelen en dus dat is echt een eerste belangrijke vorm van meditatie en dat traint vooral dat een tweede is dan eh en dat dat vergt al wat concentratie dus dat is een beetje een gevorderde meditatie in zekere zin is zodat je gewoon alles gaat observeren wat in je geest opkomt en ten eerste ga je dan veel meer op de hoogte

1:06:45 zijn van je mentale patronen van ah ja dat is typisch Ik denk daaraan denk daaraan dan komen die emoties dan ga ik daar je begint uw eigen cassettes te leren kennen ehm en dan weet je van Oké dat gaat daar Ik heb dat gezien Ik moet daar niet in verder gaan opnieuw eh maar nog Belangrijker is dat je dan een nieuwe verhouding tot die gedachten en emoties tot stand kan brengen je leert die gewoon observeren en weggaan observeren en weggaan en als je dat genoeg doet dan krijg je ook in het gewone leven het gevolg van ah ja kijk een emotie een ding en een gedachte en ga je daar niet zo door aangegrepen zijn en en dat is echt die training dat je in meditatie doet maar dat je dan vooral ook in Dagelijkse leven moet eh Mo moet doorzetten want als het blijft bij 20 minuten mediteren gaat dat ook niet zoveel verschillen eh Je moet echt wel daarmee door eh aan de slag in in het gewone leven en dan het laatste is dat je bewust bepaalde ehm mentale

1:07:32 eigenschappen gaat cultiveren eh zoals gelijkmoedigheid zoals tevredenheid zoals liefdevolle vriendelijkheid die gaan eigenlijk opwekken en eh en en dus eigenlijk echt wel u brein gaan trainen om meer in die positieve geestes gestelden te zijn en in het begin opnieuw geforceerd en op het einde eh wau mijn leven is getransformeerd Ja ik ben mee behalve liefdevolle vriendelijkheid dat zit er voor mij niet in zeker denk dat je daar gewoon iets mist in de Ja dat kan dat kan dusp gehad mijn genetische samenstelling Alright goed dankjewel super plezant super tof ehm ik kon het zeker lezen Ik ben eh wel getriggered voil en eh nog veel succes met alle andere uitdagingen en sterk soker Bye Bye tot later bye bye