Jean Paul Van Bendegem

00:00 kies gelijk wel werkwoord maar filosoferen voor mij zat een vak eh altijd tenminste studenten gezegd ge komt hier een Ambacht creëren en waarover ge dan wilt nadenken en filosoferen dat is een andere kwestie maar wij geven u de toolkit dat ge dat kwaliteitsvolkent doen dat is wat eh wij doen eh en omdat dan naar buiten te brengen om te laten zien hoe mooi die wiskunde is eh hoe nuttigste kan zijn solidariteit zo belangrijk moeten dat actie voor ondernemen een goede show ik Reflex is om zelf altijd vragen te stellen maar nu Nu gaan we er echt vergaan dus here we go welkom bij een nieuwe aflevering van discoren met de boys zien er vandaag met Chapeau van bandegem Professor emeritus ja of dat is dat is gewoon woord voor eh op pensioen

00:45 zijnde eh wiskundig filosoof en dus eh daarvoor gaan we gaan ehm welkom welkom Dank u bedankt eh bedankt op tijd vrij te maken eh wordt er nog gepresseerd oké microfoon We beginnen altijd een whisky'tje Het is 11 uur Ik weet het mijn kleintje Ik heb misschien wat zegt dat Hm dat is gewonden en die zei dat is effectief geen een whisky want dat is een regels rond dat is eigenlijk een likeur bij honingsmak

01:31 want het is zo omdat dat Jack Daniels is dat ge dat zo irriteert aan het merk van aan whisky dat iedereen denkt dat een whiskey is maar het is eigenlijk een whisky Jo eh nee goed misschien eh gaan we kunnen altijd zo breed starten en vooral eindigen maar misschien kort als je zo zelf door eh doorheen uw carrière wandelt ge dat duizenden en dingen gedaan Wat is zo één van eh één van de zaken die ge zo zelf hebt onthouden of waar dat ge trots op bent of dat je zegt interessant ehm Puur omdat ik weet en je bent heel veel mee oneindigheid bezig geweest Je bent mijn aantal andere eh via filosofische dingen ook bezig geweest eh is daar zo eentje daar vandaag wat meer Top Of Mind ligt ehm Goh ik had dat tegenhalen in twee dingen

02:17 het eerste is mijn academische werk eh dat is dat vraagt het minder zichtbaar naar het bredere publiek toe Dat is tussen eh vakgenoten en zo voorts En daar heb ik twee grote onderzoeksprojecten nog altijd lopende eh meteen heeft te maken met die oneindigheid namelijk proberen aantonen dat eh de wiskunde niet eh fundamenteel wordt eh beschadigd zal ik maar zeggen Zal ik maar zeggen als je niet meer verwijst naar het begrip oneindigheid als ge dat weggaat eh dat kan eh en om aantal viel zoveelste redenen heb ik problemen met die oneindigheid ehm en dus was idee Oké ehm het laatste Bastion aangestekens blijft altijd wiskunde hè Ja ja ik snap uw kritiek over die oneindigheid Ja ja dat is allemaal maar

03:02 ja in de wiskunde Wat doet ge daarmee dat hij wel dat kan ook niet anders dan moet ik het aanpassen of niet lopende dat eh kan het geen groot succes Academisch Hoewel de interesse groeit Hè Misschien elfjes nog één level lager uitleggen van waar dat specifiek betekent wel de sterkste beweging is eh als ge denkt aan de gewone getallen en de zogenaamde natuurlijke getallen Allez wat dat natuurlijk aan is weet ik ook niet maar goed hè De netgeneral numbers Oké eh 1 2 3 4 5 en dan zegt mijn altijd enzovoort en ik had problemen met die enzovoort want wat betekent dat dat wijfectief oneindigd zouden kunnen doortellen Neem toch maar als je zegt oké ik verwerp dat idee dan heb je wel het idee dat gezegd ooit

03:48 stop mogen klinken van het bestaan van een grootste getal en daar stopt het voilà omschrijving eh dus eh de prachtige Engelse uitdrukking de proef of de putting is in de e-ting dan ben ik eraan begonnen was mijn dochterat ook omdat in detail uit te schrijven hoe zou zo'n wiskunde eruit zien en grote verrassing ge verliest eigenlijk heel weinig Oké en dus dat was voor mij eh dus eh in feite was mijn hele zoektocht kan ik dat argument eh ons zenuwen Wanneer mensen zeggen Ja oké oneindigheid Ja Ja maar als ik naar de wiskunde gaat zonder gaat niet hè maar en ik kan nu zeggen Jawel

04:34 maar en is dan u argument van inderdaad wiskunde werkt nog steeds zonder het gegeven oneindigheid of is het dat oneindigheid bestaan niet want ik heb de eindigheid bewezen want zijn twee andere eh het is een twee dus ik bied het aan als een eh natief binnende waaier hè dus eh ik zeg niet dat ik per se gelijk zou hebben maar eh het was meer een strijd als gewild is nu te sterk eh om te laten zien Nee jullie zeggen tegen mij maar dat kan niet wiskunde zonder oneindigheid dat is uitgesloten en nu weet ik het kan wel En wat zou het gevolg daarvan zijn of wat betekent dat heeft dan praktisch gevolg of of iets testbaar zo Ik weet het is natuurlijk heel abstract hè elke gegeven maar er is de praktische kant namelijk om te laten zien Eh doe maar voort met u wiskunde dat is probleem niet eh want we

05:20 weten nu dat er een auto natief is maar vooral filosofisch Oké dat is iemand zegt bestaat oneindigheid dat kan ik zeggen nee en dat hoeft geen probleem te zijn om u wiskunde maar dus in diesel is het eerder een filosofisch punt eh als je het was sterk mag uitrukken valt mij alstublieft niet meer lastig met die oneindigheid als iemand maar maar voor mij bestaat al wel prima eh wel als ik de geschiedenis in daar ik dan ge begint vanaf de middeleeuwen eh dan ziet ge dat wiskunde en theologie altijd heel mooi elkaar hebben geïnspireerd en wanneer de eerste zogenaamde godsbewijzen komen Dat kun je mij logische kracht aantonen dat God bestaat en dat is al eh wanneer is het

06:07 eerste bewijzen gekomen begint 12e eeuw eh ont selmus van cuntbury die als eerste met het idee kwam ik denk dat ik een bewijs gewonden hebt dat God moet bestaan op logische grond Oké en is dat oprecht of is dat uiteindelijk aan het krachten of dat is oprecht eh het is te zeggen oké Je kunt erover discriteren want het is een logische redenering maar daar hoorden gevonden stalte aantal dingen en dan had je gezien als ge dit voor onderstelt dan is dat vocht eruit dat opstaan Ja ik was een pracht van een bewijs hoor dat is eh uiteindelijk zeggen beeld uwen in waar boven geen groter wezen kan bestaan grootste mogelijkheden of wel bestaat dat alle grootste alleen in mijn hoofd in mijn

06:53 gedachten of wel bestaat het werkelijk en dan zegt dan selmes oké Pak eens de eerste kant het bestaat alleen maar in mijn gedachten dan kan ik mijn wezen indenken dat alle eigenschappen heeft van dat alle grootste plus de eigenschappen tot het bestaat ja dat wezen moet groter zijn want dan is het groter dan het grootste Dat is een tegenspraak dat kan dus die mogelijkheid vervalt dus andere mogelijkheid blijft over met die namen God bestaat maar dat top als selmers doet dat in een tekst die opent met een gebed dus de eerste woorden die geleeste zijn odominee dus hij rechts zegt tot schot om dan vervolgens aan te tonen omdat die God bestaat als prachtig hè Dat is het Bart hè voelt dat je dat dat God er is maar je

07:41 wilt zo graag hebben dat jouw verstand ook tot dezelfde conclusie krijgt wat jou verstand eh ook zegt Ja natuurlijk bestaat hij en vanaf dan is dan ziet ge dat die twee elkaar inspireren en tot in de 19e eeuw wanneer we wiskundige als eh kantoor echt die oneindigdheden volledig gaat uitwerken ehm dan omschrijft hij zelf zijn zoektocht als een theologisch mathematisch project eigenlijk wilde hij hem beschrijving geven van god Dat zijn wel 19d maar ja ik snap dat eigenlijk als ge wiskunde echt helemaal doorrekent gaat altijd willen snappen wij zitten aller kleinste met alle grootste Van waar komt dat en dat krijg je nooit beantwoord dus ik snap wat er altijd zo'n [ __ ] nooit bewezen krijgt het kleinste bewijzen je had op zoek naar grenzen en je kunt met die zijn er nooit hè wel Je

08:27 kunt uiteindelijk toch altijd een andere bewijs opnieuw vinden voor een andere bewijzen Ik weet toch altijd doorgaan tot in het oneindige bijna om eh steeds meer van de wiskunde te werken is hij goed eh bestaan het bestaan beschouwen als een eigenschap dat iets of iemand kan hebben en dat is een rare idee maar dat is wat kant iemand wel kanten zal zeggen zoveel even later van dat klopt niet hè eh bestaan is een voorwaarde om eigenschappen te kunnen toekennen als u vraag proberen mij voor te stellen zonder mijn linkerarm Dat kun je doen zonder mijn benen dat kunt gedum was ik nu vraag proberen mijn voor te stellen zonder dat ik bestaan een lege stoel te kijken dus dat is om De Uitweg maar het is

09:12 altijd de knap bewijs vind ik voor iemand die gelovig is het steekt gewoon in je kan er nog altijd extra kracht uithalen om eh zich te sterken in het geloof maar ik denk eh het er allemaal Soms doen hè Ik denk ook in de meer pragmatische dingen van soms u eigen leven te leren Soms hebt ge ook gewoon zoiets eh maak is het nu logisch wat ik denk of wat ik wil doen en dan zoekt ge naar manieren om te zeggen van Oké dit Ik ben niet volledig eh ik ben nog eh dan spreken met rust met die oneindigheid hè Wat was dan juist de grootste fruit frustratie daar rond in het filosofisch dat je dan echt besluitdijk gemaakt oké ik ga die echt wel jaren van mijn leven als spenderen omdat eh het tegenvalt bewijzen ehm toch stevige frustraties zijn denk ik Ja en dat heeft voor een groot deel te maken met eh het geloof

10:00 waarin ik ben opgegroeid ik ben eh opgegroeid in een gezin van gereformeerde protestanten eh dat is heel bijzonder in die zin dat eh voor protestanten bijvoorbeeld eh de biecht heeft geen enkele betekenis de was al een andere mens oordeel en over mij Ongeacht welk stat u tot die zou hebben als eh Pastoor of Friese maakt niet uit Die heeft dan niet zoveel Nee die heeft daar niks in te zeggen want je hebt een rechtstreekse band met God en dat is wel dat is heavy om het zachter het te drukken want dat betekent dat ge permanent altijd een overal die aanwezigheid hebt van God dan maakt dat ge echt wel let op wat ge doet

10:50 lekker tijd en bij protestant en zeker Het wordt ge aangemoedigd om die Bijbel te bestuderen Dat is een waanzinnig complex boek dat eh hoe men daar ooit zo'n duidelijke leer heeft kunnen uithalen toen echt mis dat is voor mij mysterie want dat spreekt zichzelf tegen aan de lopende band moet eigenlijk zelf zien uit te zoeken wat moet ik daar nu mee maar die god met oneindige eigenschappen dat vond ik raar want dat komt mij niks meer bij voorstellen als die al wetend is om dan maar dat voorbeeld te nemen dan denk je wacht eens even maar god hij al wetendis die moet dus meer zijn dan wij hebben allemaal dat heeft ook gevolgen voor God namelijk

11:37 dat God eigenschappen niet heeft die wij wel hebben namelijk Wij kunnen nog verrast worden ge verjaart een cadeau gedoud open en ge zij verrast van oh dat ge daar aan gedacht hebt met een alwetende grote Lukt dat niet hè die weet dat al de schop Kunt ge nooit een cadeau geven kunt God nooit verrassen Ja nu krijg ik een armer beeld En eh dus dat gevecht eh en daar zit die oneindigheid in tussen eh dat is een groot deel van mijn eh mijn eh kracht geweest om met mij daar zo mee bezig te houden en dan moet ik heel eerlijk zijn het eh het zuivere spel want dat is het ook hè Wil je wat voor een uitdaging ja ja het is als eh wiskundige kennen dat allemaal

12:22 eh je hebt hier een beweging staan en dan de vraag kun je dat bewijzen en dan begint je te zoeken toch dat is voor dat heerlijkste dat er bestaat van heel eerlijk te zijn omdat gesomt daar verloop van tijd krijg je het gevoel het gevoel eh echt waar hè dat bewijs moeten zijn Er is een bewijs maar alleen Ah Waar zitten waar zit het eh dat is ons vind je een bewijs dan denkt ge Oké het is in principe nu wel bewezen maar het is geen goed bewijs hè Je moet ergens een mooier bewijs bestaan Ja ja dus eh dan krijgt ge die zoektocht en dat is eh ja dat is wat Einstein ook heeft gezegd om in zijn autoriteit aan te halen omdat we hem ook een variant op die vraag heeft voorgelegd Hoe kunt gij u daar geen dag uit met die formules

13:09 bezighouden is dat toch mogelijk er zijn ant schitterend hij zegt ja omdat er zoveel lol aan beleef hysterisch van de natuur ontslagen misschien niet maar het geeft niet het is zo geestig om doen hè Maar iedereen vindt hem mysterie wel leuk hè en ik mysterie plus competitiviteiten dan komt hier wel toe als uw bruin georienteer Het is voor dergelijke Ja mysterisch leuk te vinden hè Maar iedereen vindt wel een vorm van mysterie leuk Het is gewoon ander soort op zich wel eh ja voor mij het grote mysterie waar ik geen antwoord op heb is eh de fameuze vraag die voor de eerste keer toch leip niets heel scherp geformuleerd geweest is de vameuze vraag Waarom is er iets eerder dan niet of dus vrij vertaald Waarom is dit alles hier Het is veel hè

13:54 Dat is veel universum is niet klein hè groot spel Waarom is dat hier het had er even goed allemaal niet kunnen geweest zijn en als ge dan God eh uit het beeld laat dan denk je Ja ik word niet getroogd door de gedachten ja maar ja Eigenlijk is er niet zo er is alleen maar een vacuum en dit universum is een kwantumfluatuatie van het eh vaken we want ja oké zelfs de formules staan die dat eh aantonen maar dat is geen antwoord op mijn vraag dat zegt niks Dat is een zeer mooie wetenschappelijk antwoord maar dan komt de ware vraag en wat betekent dat nu eh ja weet je misschien een soort gelijk ehm manier van denken maar anders wordt vragen wat ik heel in het centrum is dat

14:39 uiteindelijk alles zeg maar één klein gemeenschappelijk deeltje gemeenschappelijke heeft dat alles uiteindelijk voortkomt dat één deeltje waar alles dan verder uit voorkomt Hoe groter letterlijk en figuurlijk dat gegaan en dat is interessante uiteindelijk dat wilt zeggen dat alles wat bestaat met alle gekheid eigenlijk in zekere maatal ingebakken zat in dat kleinste deeltje want anders konden die andere dingen die daar het voorkomen die bestaan en dat lijkt op paradoxaal Ah ja misschien dat dat shortcuts hè maar ik vind dat uiteindelijk alles al was voordat het was Omdat het in dat kleinste deeltje zet waarmee het mogelijk was wel Er is nu net eh ja het is verschenen hè als ik het goed voor heb eh toch zeker al aangekondigd boek van eh de Leuvense viscurs eh Thomas Hertog die eh heeft eh de laatste 20 van het leven van Stephen Hawking Je

15:26 weet wel de nadenken cambridgestoel van YouTube en die die was qua si totaal verlamd er zat hij zei alleen maar spreken van de computer en toen was haar toch heeft met hem 20 jaar samen gewerkt dat is nu een boek eh uitgekomen eh en de hoofd vraagt hij erin wordt behandeld is de vraag hoe kan het dat dit universum leven heeft voortgebracht eh dus nog altijd die vragen omdat het het is zeer zot maar dit universum lijkt ga voorzichtig zijn hè lijkt eh zo in elkaar te steken dat het leven heeft mogelijk gemaakt en dat zo in elkaar steken is vrij scherp ja dus eh met heel

16:13 veel zoveel parameters als juist zitten om nog maar een promille die hebben van eh verdubbelde lichtsnelheid en het is No Go en dan gebeurt er niks Dan heb je een kort vindt of een lang leeft universum maar waarin zeker geen leven zal eh voorkomen Dus het is nog altijd die vraag eh terwijl woorden is dit universum voor ons gemaakt of zij wij een toevallige een actiedent en dat zijn er veel die dat eh in de tijd eh Sjaak Mondeo de Franse bioloog die die kwam tot de conclusie die we nu vandaag niet meer aanvaarden maar toen tot de conclusie Wij zijn eigenlijk een ongelooflijk eh toeval Wat dan eh de journalist op VPRO die de reeks heeft

17:01 gemaakt eh een Schitterend Ongeluk Ja maar ik ben is de naam kwijt Ah de man met eh zijn zeer slechte stond straks wel komen maar een schitter het ongeluk verwijst daarna Het leven is eigenlijk een Schitterend Ongeluk Wat is een ongeluk en dat is inderdaad wanneer er genoeg door deeltjes in het levend creëren en dat is een beetje een Verlengde van die vraag waar is ook wel ehm eh ja ben een vraag kwijt misschien even wat zeggen want we zijn direct al vrij diep gegaan Op zich kun je daarover verder gaan maar gaan wij zeggen oneindigheid eindigheid heb ik onderzoek over gedaan omdat je twee academische verwezenlijkingen had die worden gewezen met eh en natuurlijk de vraag waar jij

17:47 mee bezig was Maar hoe is het dan toe gekomen om die oneindigheid zo'n belangrijke plaatsde te kunnen en dan begint ge meer te kijken naar naar maar goed doen wiskundigen eigenlijk aan wiskunde hun hun dag dagelijkse praktijk en daar heb ik eh het grote Genoegen mogen meemaken echt waar dat is een eh [Muziek] ja dat heeft mijn leven voor mijzelf althans eh zinvol gemaakt Ik heb mee aan de wi- gestaan van wat nu een groeiendonderzoek domein is namelijk dat onderzoek naar maar goed doen wiskundige nu aan wiskunde in een dagdagse praktijk Ja Wat komt er allemaal bij kijken daar komen esthetische overwegingen bij kijken een mooi bewijs wiskundige zeggen dat dat is een mooi bewijs maar wat bedoelen ze dat

18:34 stijl eh literaire kwaliteiten van een wiskundig bewijs En dat wordt nu eh dat is ondertussen Ja toch een onderzoeksgemeenschap wereldwijd van al zeker een paar honderd mensen dat is veel voor een beginnendonderzoekstermijn en oké zeggen ze als het steeds hebben door met dat ook ben er ook aan zinnig trots op eh ik word erkend als één van de grondleggers eh niet alleen hè vooral bij het is altijd eh samenwerken internationaal evident maar ik word erkend eh als ze één van de grondleggers en moet zeggen ja als we nu binnen 10 20 jaar mijn naam totaal vergeten is maakt mij niet uit

19:23 allemaal ventjes gaat uitpluizen en dan verwacht ik wel dat dat fijn komen in Gent en in Brussel zat aan een rare fugle zoveel en die heeft het i weet je veel bezig geweest met een zinvol zijn door één eh wiskunde of was het eh vernamelijk vanuit Ja persoonlijk eh ja persoonlijke doelstelling of zo overstijgende doelstelling ehm Goh laat ik daar heel eerlijk in zijn eh ik eh als ik begonnen ben ehm middelbaar onderwijs eh ik was zeer goed in wiskun En dus eh ben ik aan de universiteit met met de wiskunde begonnen Voilà dat eh lach zo voor de hand Ik heb dat gedaan eh maar halverwege dacht ik Ah die wiskunde op zich voldoet mij niet en dan

20:10 eh via vrienden eh heb ik dan vernomen in de filosofie geven ze cursussen filosofie over de wiskunde je bent al beginnen volgen en ik kan het niet anders uitdrukken voor mij voelde dat echt aan als thuiskomen Oké van dit is het Dit is dit dit is mijn eh Milieu Eh en dat was mijn hoop zou ik dit voor de rest van mijn leven kunnen blijven doen en het is gelukt dat is gelukt tot hopeloos verkeerd kunnen lopen dus eh de bijdrage van andere mensen zoals jullie jouw postcode de filosoof eh daarna derbades mijn tweede mentor ik zijn cruciaal ingewheest maar ik heb dat kunnen doen En in die zin heb ik nu voor mijzelf het idee wat ik graag had willen doen heb ik kunnen doen

20:56 zeer eh ja dat is eh dus ik eh ik zeg heel vaak eh ik leef nu voor mijzelf in eh extra time eh dus alles wat nu langs komt is extra eh en om eerlijk te zijn Eh moet ik het doen nee eh mijn hoofd tegen mij zeker dat zijn nu geworden heb ik het al gedaan of niet en als ik het nog niet heb gedaan dan doe ik het Ik snap het eh bredere circles misschien prachtige uitspraak van Margaret Edward van The handmaid's Tale eh die is nu je moet in de 80 zijn nu hè

21:42 Kijk als ik fysieke mentaal de nog redelijk goed bijloopt dan is ouder worden geen miauw want nu pas kun je echt buiten de lijntjes kleuren maar dat geeft niet want jij hebt ondertussen de grootste mogelijke lol denkbaar hahaha Er is geen bewijzen dat ik niet meer in zekere maanden en dat klopt en en Wat is het ergste gevolg als je inderdaad beschouwd als extra tijd Ja en sta morgen gedaan Hij is gedaan één wat ik doe dan dan maken als we het eerste keer dat korte gesprek wel echt een super kort gesprek maar zo diepvid wil zoof is eh dat ik om te

22:29 lachen tegen mijn vrouw zei maar eh je weet toch wel ik ga hier stem op zijn naar mij kijken en zij durf niet hè gaat dat voor mij nu daarover weer competitie wanneer het ook komt omdat goed te organiseren omdat netjes te doen Ik ben niet bezig met eh de planning van Wat moet er gebeuren bij de crematie in het zegt mij niet Ik bedoel eh dan laat ik over aan het zijn de nabestaanden die moeten meemaken Dus eh dat is niet meer voor u uiteindelijk niet meer voor mij hè dus eh ik zal alleen maar zeggen liefste dat filmpje en dat filmpje niet laten zien als het gebeuren

23:16 Ik ga het samen trouwens met mijn idee eh ik heb geen bucket list in ieder geval met mijn recente boek heb ik dat vertaald als een eh letterlijk in het Nederlands een emmerlijst omdat ik zeg dat is wat mensen doen als het hebben over de bucketlist dus emmeren daarover eh ik heb het omgekeerd een nimrlist dingen die ik zeker niet wil doen in mijn leven en heb je zijn al gedaan of hebt ge voorhand dat beslotengen ze niet wilt doen eh nee nee het is er eentje wou eh ik heb het idee gekregen om wat er één ding is dat ik nooit in mijn leven zal doen Echt waar ehm dat is naar de patagonië gaan Oké want ik ken patagonië doorheen de boeken van 3 peermans die zoveel jaren geleden de prachtige encyclopedia patagonica heeft geschreven drie delen

24:03 eh meer zelfs Eh en daardoor heb ik nu een Ja een romantisch mysterieus beeld van patagonië en ik wil niet daar gaan staan te realiteit mag je niet komt krijg je niet om zeep helpen want dat zal het zijn Ik zal daar staan in in die grote vlakte waar het ongelooflijk hard waait hè de patat de patagonse wind spart vrouw nog kind eh dat is de reperen was dus ik wil dat niet staan Ehm en ik wil ook niet naar het Duitse puntje naar beneden gaan want dan krijg je de lucht van de eh Die pinguïns want dat stinkt een uur in de wind hè die uit te halen niet me Ik wil erover het lezen maar ik wil het niet mee maar ik heb Oké dus stinkende lucht van pinguïtus is

24:48 romantisch voor u op papier zeker was voornamelijk dan mede grondlegger zijn van die beweging en goed staat het bekend als de filosofic of Study of met de metical practis is voilà dus we worden echt zo ja ethisch gegeven ah Het is echt een ethische beweging dan binnen de wiskunde Zo moet je het of niet componenten aan hè Ik bedoel eh dat is ook een vorm van ethischheid of minder goed akkoord ja ja en bijvoorbeeld eh één van de Ja één van de mooie onderwerpen is eh heel concreet de grootste werkgever voor wiskundigen in de Verenigde Staten op dit moment is de

25:34 nse de Nations zien want ja die big data omdat eh heb geserieus wel wiskunde nog eh dat is heel complex eh en er is de hele vraag Ja kunnen wij dat zomaar doen als wiskunde onze diensten verleden aan eh wat mag je doel zijn van ja ja dat het zou gaan om de gamer dat dat Minecraft groepje daar was ontstaan als je maar dat is eigenlijk al online stonden ze maar ja

26:19 voorstelling voor eh love it en dat was ge maakte een onderscheid tussen Academisch en nog een tweede categorie dat ik gewoon maken en dat is het de publieke kant oké en dat heeft te maken met feit eh dat ik eh in de filosofie hier in Gent eh Heb ik les gehad van wat nu bekend staat als het grote kwartet dat was voor ons niet zo duidelijk op het moment zelf Ja ik spreek nog de jaren 70 ik Jan Vermeersch Lia Postel Ja Kruithof en de minder gekende maar even belangrijk want mij betreft de Rudolf beum en echt waar hij bedoel gevormd worden door die vier Dat was een godsgeschenk echt maar eh elke op hun manier maar alle vier hadden zij ook eh de diepe overtuiging Je hebt niet alleen maar een academische verplichting maar ook naar buiten toe eh bedoeld heb ook

27:05 een maatschappelijke verplicht hè dat vertaaltje geneest instantie eh in het geven van lezingen en zo voort Maar neem iemand al zit Jan vermeerst die ze heeft eh ingezet voor de abortuskwestie daarna de euthanasie kwestie eh dus ook een in Diessen en eh wij dan mee bedoel ik mijn generatie en generatie daar tussenin eh figuren als eh Ronald Kommers huur van de Ende helaas overleden eh kun Raas ook helaas overleden Freddy mortier heel die groep eh is in de voetsporen getreden van eh die vier eh nu vandaag eh minder hè Maar dat komt omdat het academische Milieu zoveel eisend geworden is dat men Ja minder ruimte hij mentale ruimte heeft een terkelijke zaak ondernemen

27:52 soort vlakken dan eh onderzoek primeert Oké en de de magien wordt eh nu wordt ge om de zoveel jaar geëvalueerd als eh Prof onderzoek onderwijs dienstverlening binnenin dus vakgroepsvoorzitter zijn dekaan zijn wat ik gedaan heb eh ja nee ik was vriendelijk gevraagd van gij dat doen eh en dan dienstverlening of eh uitstraling heet dat dan uitstraling naar buiten toe en het is ook die eh hiërarchie eh dus dat publieke hè die uitzagen naar buiten toe sta je helemaal laatst eigenlijk Ze kunnen er bijna voorbije jaren dat iemand eh die twee lezingscus heeft gegeven Dat is echt van Ah oké dus dat is een normale

28:38 en misschien eventjes met Misschien dat je nog een chievent wilt vertellen maar interessante om te weten zou ik het niet kunnen stellen dat door Academisch onderzoeken uiteindelijke maatschappelijk moet bewijst of ga je dat echt wel over dat ehm meer publiekelijk toegankelijk maken hè want hij beide beide manier bewijs gemaakt maar het gaat dan echt wel over dat tweede om het voor meer de common man eh begrijpbaar te maken of hier toch nog bij de soort van meer commerciële wereld aan begrenbaar te maken of uit twee domeinen zijn eh wiskunde en filosofie waar mijn eh ofwel een afkeer van heeft dat is dan de wiskunde ofwel vrij ontwetend is Hè wij bedoel eh ik verzet mij nog altijd ik blijf met haar tegen verzetten tegen het gebruik van het werkwoord filosoferen in de slechte

29:24 zin namelijk Eh pardon Wat heeft Een dinertje rust was zit een heffen en we hebben daarna uren zitten filosoferen van AH zeg dan zeveren of eh kletsen kies gelijk Welk werk wordt maar kwaliteitsvalkent doen dat is wat eh wij wiskunde is eh hoe nuttigste kan zijn Ik word dus nog altijd eh zo om de zoveel tijd gevraagd om naar een middelbare school te komen om daar een lezing te

30:09 brengen eh die wiskunde op een andere manier laat zien eh voor de leerlingen duidelijk te maken Er is meer dan en dat is geen enkel verwijt naar die leerkra geen geval hè maar die zitten vast aan die leerplannen Ja maar dan is het inderdaad gewoon van leer dit maar de Why is niet zo duidelijk en die komt dan een beetje duidelijk van kijk het heeft effectie veel zin want je kunt het zo in zo bekijken bijvoorbeeld mijn lezing over wiskunde en seks Ja dat is voor die gasten Fantastisch hè Ik bedoel eh dat dat ook daarvoor eh van nut eh kan zijn binnenkomen is de vorm altijd belangrijk en dus door en door nu met eh injas de vis eh die rubriek te eh gehad te hebben eh in eh Iedereen Beroemd de huisvuilo's over de positiever jas die wij daarop

30:55 gekregen hebben eh van twee types één type eh dat ons niet weten nu begin ik te begrijpen hoe dat jullie filosofen met de wereld omgaan want jullie hebben echt wel een aparte manier van naar de wereld te kijken en ik zeg ja dat is onze Ambacht Dat spreekt en de andere is eh wat ik zelf zo mooi vind als ik dat krijg als commentaar awel ik moet zeggen vond complete onnozel eerst maar ja ik had nog nooit zo bekeken als meevalt hebben een perspectief toegevoegd waar ze opnieuw een beetje iets teveel eh in discussie gaan en dan zit er één

31:41 bij die zegt ja maar wacht keer Ik heb nu geleerd van die twee viel zo vandaag Je kunt dat ook zo bekijken hè zeveren op niveau Ja ja rubik kunnen zijn [Gelach] op de piekmomenten die rubriek bekeken door op basis van de kijkcijfers uiteraard door 1,4 miljoen mensen blijven hangen dus dat is leuk dat je dan degelijke impact nu en dan wilt ge Ook stellen van leuk dat ik aan de redelijk initiatieve belgenomen om ook wat breder te gaan en dan pakken demissen en wat voor mij samen gaat eh

32:29 ik heb zo'n aantal eh ja moet je zeggen eh regels die van mijzelf hanteer eh één van die regels is eh alles goed met alle samen door de tegendeel bewezen wordt dus ik ga er vanuit dat heeft allemaal met elkaar te maken eh en als je zegt van dat en dat nee nee die twee niet dan moet je het mij aantonen dat is alsof ik eh lijntjes tekenen tussen alle punten en u moet gij tegen mij zeggen ja maar dat lijntje dat mag niet hoor dat mag dat niet staan maar dan bent gij had wel van het feit dat altijd als dat altijd is Ja ik bedoel eh dat idee dat de gemiddelde afstand tussen twee mensen op aarde gemiddeld 6 is hè dus stelde dus de afstand voor mij nu tot

33:14 jullie is één want we elkaar nu rechtstreeks te spreken ah ja connecties verder gaat Ja het netwerk te praktiseren Dat klopt dus hè Ja maar dat zeg je papier 7 keer die kunt vouwen of zoiets eh eerst denkt gevangen zeven keer maar dan blijkt dat je enkel maar zeven keer kunt als papier maakt dat blijkbaar afstand tot aan de maan of zoiets zou zijn of dat is misschien 9 keer of niet bijvoorbeeld eh zoveel jaren geleden eh is eh Albert II op een werkbezoek geweest op de vob ik was toen deed ik aan dus eh dat wou zeggen Wij stonden mooi met de artikelen op een rijtje Het was een beeldig Ik had natuurlijk de veiligheid rond mij eh want ja dat past niet zo in het kater van

33:59 toch niet ehm dus ik heb eh de hand geschud van de Albert II naar Waar worden meegewisseld eh als dat mag tellen als een connectie dan is jullie afstand tot Albert II hè Ja dus hij met haar ook als als we ontmoet hebben natuurlijk maar Albert II heeft de pausen ontmoet dat is dus drie hè Dan krijgt ge hun netwerken dus eh maar dat ge geeft aan die aan die connectie hè de wereld eigenlijk in mensen met gesprekken dat iemand over iets begint en dat ik denk van Wat zegt u nu Ja maar dat heeft het heeft al te maken met dat die 2 uur samenhangen Tja dat is eh en

34:45 dan moet je soms eh bijzondere mensen hebben eh dat is de rol van Bijzondere mensen eh de Franse schrijver eh remonkeino eh was van opleiding wiskundige is Daarna valt het schrijver geworden het meest gekende de roman van hem is eh zazide al een voor wat ook voor film geweest is eh maar die bleef literatuur en wiskunde we elkaar combineren Kijk zo'n brug figuur Dat is heerlijk hè om om gedwald rond in de wiskundige in het wiskundige universum en gaat dat Schitterend mooi brugje als ge daarover gaat hup zit geen literatuur en ik kijk op de scap altijd dat is mijn andere Het is bijna een mantra eh Ik kijk altijd eerst naar de gelijkenissen en dan pas na de verschillen en als ge dan het op die

35:30 manier aanpakt dan zijn de overeenkomsten tussen een filosoof een wetenschapper een kunstenaar veel groter dan een doorgaans denkt goeie mindset voor de maatschappij inderdaad dat we ook een beetje dat is ook een beetje ons doolhof onze boodschap met de podcast van dialog eigenlijk is van vertrekt inderdaad van de punten dat ge gemeenschappelijk zet in een dialoog en dan zult gemerke dat u doel of u eindpunt veel dichter bij elkaar ligt dan eh dat ge denkt in plaats van altijd de focussen al die verschillen mensenlijke ziekte of hoe dat ook wilt noemen trekken allemaal vrij hard op mekaar Ah ja ik bedoel ons genetisch materiaal is eh zeer gelijkend hè Ja dat is goed was het beste zijn en al diezelfde dingen dus eh misschien een heel praktische inzoomende vraag maar het kan dom zijn

36:17 ehm dus spoiler Ah ja disclimer bij deze specifiek en dan nu over oneindigheid hebben Ik denk niet zo lang geleden is er op eh Netflix een eh documentaire Die noemt Infinity ja al dat niet gezien eigenlijk doen hè en geloof bij deze nog niet gedaan dat ging dat doen hè gelegen kieken Sorry met exact voor halen maar wat ik daar ook zo een leuke vond hè want wiskunde kan soms zo heel moeilijk het zeggen om natuurlijk vol eh gesproken en vaak voelt eh ja eh counter intuitief om het te zeggen en dat was er ook zo eentje dat is eigenlijk Ja het ging over de Cirkel en dat is heel het gegeven dat eigenlijk voornamelijk over gaat en hij zegt het eigenlijk met cirkel is niet meer dan gewoon een veelhoek met oneindelijk hoeken en dat

37:03 is een beetje aan het statement dat gemaakt wordt en wat ik daar heel interessant van Wat is eigenlijk dat is zo'n paal moment eh Zijde of het steeds de maakte dan van stel nu ge hebt eh cirkel 10 cm diameter eh maakt een echte Uit ehm dan waren er eigenlijk evenveel zeg maar hoeken of punten in de Cirkel dan als die 3000 km groot was als diameter en dan vond ik een heel zot steen ben ik denken van alle meer punten komen eigenlijk als je dan terugkijkt komt voor elk punt één op één overheen dus eigenlijk zijn er heel veel hoeken in die kleine cirkel als die extreem grote cirkel maar is dat geen argument voor oneindigheid en versus eindigheid Of zit jij nog steeds als ehm iets dat nog steeds binnen een paar eindigheid veld eh voor mij valt dat nog altijd eh

37:48 dat Nee laat ik het zo formuleren eh die Switch eigenschappen dat was ge- Welke met de lijnstuk doen hè als je lijsten Ik heb van eh deze lengte en één van deze lengte van tegen deze twee eh verbinden eindpunten met elkaar dat geeft een snijpunt en van daaruit elke lijn Die getrakt zal die twee lijnstukken snijden en met dat punt stemt uitgerekend 1 puntovereen daar en omgekeerd evenveel punten in dat lijnstuk als in dat leefstuk eh evenveel awel Ja maar dat is maar dat is eh gemaakt hier een heel belangrijke ronde stelling namelijk dat dan lijnstuk volledig en alleen opgebouwd is uit punten zijn wiskundige abstracties eh dus als

38:34 je zegt ja maar een als ik nu een een lijnstuk deken op papier dat is geen oneindige verzameling van punten natuurlijk hè dat eh En bovendien moeten we benaderende figuren tekenen hè Zal ze wat ik nu heb gekeken of niet Of met de cirkels maar dat zijn benaderen de figuren want eh een cirkel de cirkel omtrek heeft geen dikte dus normaal niet dat is al Chinese Muur hè bedoelde hij is wel lang genoeg maar hij is niet breed genoeg om die op de maand te zien hè Dat is een een misvatting met dank te het enige menselijke bouw werd daarvan op de maand kunt zien op aarde de Chinese Muur Dat je wat eh het is wel lang genoeg dat is geen probleem maar het is niet dik genoeg dat ziet ge niet dus wij ze hadden eh in een wiskundig perfect universum kunnen wij geen cirkel

39:21 zien ja zit je met Louter wiskundige abstracties bezig rare eigenschappen benoemd het gelukkig ook wel een Paradox in de wiskunde wij vandaag kennen is het perfect mogelijk als ik u een bolgeef met een gegeven volume Zeg gewoon dat gaat toch over dubbelzien dus eh een volume V dan kunt ge die bol uit teen halen in een beperkt aantal stukken eh 6 7 die gaat alleen maar door verschuiven en draaien dat ze eteen wat

40:09 wat ge doet of wel verschuiven of wel draaien terug kunt samenstellen tot twee bollen met volume V Oké dat die van dat kan toch niet kloppen wiskundig klopt het alleen wat is het het probleem of eh de nek vond het hele verhaal die zes stukken hebben geen randen in de klassieke zin terwijl rode die stukken kun je nooit maken in dit universum Ik zei het dus in de wiskunde universum is dat effectief mogelijk rare weg aan het opsturen hè maar ja zit in die eh documentaire ook het Hilbert hotel ik zou vermoeden van Wen eh ja ja

41:02 verhaal bedacht geweest waarschijnlijk door eh eh George eh George gamemof op basis van een idee van Hilbert om de laagste oneindigheid zijn de oneindigheid van de natuurlijke getallen daar zijn ze weer eh omdat de visualiseren en eh gestart met een hotel dat hotel heeft oneindig aantal kamers die kamers zijn genummerd in de zin dat geeft mij gelijk wat getal dan is er een kamer met dat getal als kamernummer centrale receptie dat is wel een belang en liefde wiskundige als receptioniste eh want anders wordt het een probleem en de uitgangspositie is het hotel zit vol de receptie kan daar elke kamer

41:48 tegelijker een bericht sturen Dankjewel het verhaal moet correct zijn eh en eh de uitgangspositie is het hotel is vol in de betekenis dat er geen lege kamers zijn er komt er iemand aan de receptie en die vraagt hebt geen kamer voor mij Ja normaal mens zou natuurlijk antwoorden alleen zit vol maar die zegt ehm ja dat is geen probleem en wat doet hij dankzij die centrale receptie en die eh omroep mogelijkheid zegt hij wil iedereen één kamer opschrijven en iedereen kan dat doen want voor elke kamer is er een kamer die erop volgt dat ook op kamer één vrij prima dus in de mensen erbij en zit weer vol dafnect Fantastisch ik kom er nu 100 mensen Oké zal hem terug hè

42:34 voor elke eindig aantal mensen daar binnenkomt no problem maar nu komt een Buske af met daarin een oneindige aantal gaat dat ben je toch echt om te zeggen ja nee dat is uitgesloten en de dat kan toch niet of wat maar Jawel want receptionist vraagt wil iedereen opschrijven naar de kamer met de dubbele nummer dus alle mensen die in het al zitten verhuizen nu naar een kamer met een even nummer want het is al twee daardoor komen alle oneven kamers vrij en dat zijn er oneindig veel dus die mensen kunnen er allemaal bij je kunt zeggen ja ja ja ja maar als we nu een hele rij buskes komt met in elk Buske een einde haalt dan mensen de vrouw dat is geen probleem Je moet ze één naar één afwerken maar het is het weer vol hm oké een oneindige rij van busjes met

43:24 een oud busje nog een einde handel mensen dat kan toch niet hè je kunt gebruik maken van bijvoorbeeld het feit dat er oneindig veel priemgetallen zijn we die alleen maar priemgetallen getallen alleen maar deelbaar door de zichzelf en door één en wat ge dan zegt is heel simpel je zet al die busjes op een rij en gezegd eh Jullie zijn Busken nummer drie dat is het eerste priemgetal na 2 jullie zijn 5 7 11 13 met onder woorden gekend aan elk Buske een priemgetal toe en dan zegt ge oké voor de mensen in de bus jullie nemen nu alle machten van dat priemgetal dus de bus 3 dat zullen de mensen zijn met de drie negen 27 in 81 want 43 enzovoorts en dan zeg je Oké nu

44:10 één voor één komt ge naar binnen de mensen die erin zitten aan die mensen vraagt je Oké wil iedereen opschuiven naar de machten van twee dus die van één verhuisd naar twee die van twee naar vier die van drie naar 8 2,2,2 en zo voort die een bus van drie kan erbij die van vijf kan erbij iedereen kan erbij nu uit mogelijkheid dat twee mensen al de kamer terecht komen dat je a neen want als dat zou gebeuren Dan moet de macht van een priemgetal want die komt uit die bus gelijk zijn aan de macht van een priemgetal uit een andere bus maar dat kan niet want als gezegd 5 tot de zoveelste moet gelijk zijn aan zeven tot de zoveelste Ja dan moet 5 7 delen of zeven vijf dat kan niet Dus er is geen

44:58 overlapping Ze kunnen er allemaal in een tekst van al er zijn oneindig veel kamers vrij want alle kamers met een samengesteld nummer kamer 6 Dat is twee maal drie dat is geen macht van twee dat is geen macht van drie dus die sta lege Dus er zijn oneindig veel oneindigen dat mensen bijgekomen en je hebt nog steeds een oneindelijk aantal kamers vrij en wat ander receptionist moet doen is heel simpel Oké iedereen is nu binnen allemaal naar buiten en Voor nu een mooie rij en komt nu binnen en gevuld 1 2 3 4 5 en je gaat terug de beginsituatie en dan denk je en ik heb mij ooit geamuseerd zoveel jaar geleden om te denken zou er

45:43 mogelijkheid zijn om een hotel te bedenken waar je iets kunt doen dat je niet kunt doen in het Hilbert hotel dus ik kan het heel wat Hotel De Kleine zijn maar dat moet ge een ander hotel bedenken Ik heb het om haar het paradijs hotel genoemd En wat was daar de gegeven dat de film of het idee zag nu een andere beeld moet hebben van het hotel namen het hotel van wat we daar een beetje het punt dat daar doorgemaakt laten worden om te laten zien dat eh die zeer paradoxale eigenschappen van oneindigheid en bedoel dat ge een hotel dat vol zit dat dan nog een oneindigde hand om mensen bij kunnen maar wat dat kan u toch niet dat gezegd

46:29 Nee sorry dat is effectief dat die wiskundige oneindigheid betekent dus eh bij mij was spreken leerde maar mee leven hè want eh zo Zo steek het in elkaar want dat is zo controlituatief hè hun loopt maar niet helemaal want ge hebt de fout gevonden wel als je een hotel hebt eh Ik heb een firma en die firma heeft een oneindige aantal eh werknemers en wat zij graag willen doen is dat hotel het heel het hotel afhuren zodat ze er in het weekend kunnen samenkomen om te vergaderen waarom de vergaderen wil dat zeggen dat een eindig aantal of nee toch niet eindig te zijn dat een aantal werknemers eh moeten

47:14 kunnen samenkomen om te om te kunnen vergaderen en wat ze vragen aan het hotel is Kunt ge al kamers voorzien voor elke mogelijke eh keuze van kaderleed of van de werknemers vandon omdat te kunnen vergaderen en dus Als eh iemand zegt combinaties van specifieke werken of wel eh dus als ze mensen aan de receptie komen die zeggen eh dit zijn de werknemers eh 183587 en 3822 wij zouden graag willen samen vergaderen hebt geen camera voor ons maar is een camera konijnen grote vis die beperkt in grote ze moeten oneindige aantal mensen kunnen eh ja dus ja dan moeten we iets technisch vinden dat dat ge ze kleiner

47:59 kunt maken op de eerste die binnenkomt blijft een tweede is de helft de volgende een achtste en volle problemen je gaat ze niet meer horen dat is andere kwestie en dan moet je voor starten En als je dat dus wilt doen dan zal het niet lukken omdat er een groep kan eh voorkomen die waarvoor geen kamer kunt bedenken en dat zeer eigenaardig en warm heeft gedaan of haar werk heeft gedaan dus aan alle kamers Hangt er een briefke deze kamer is voorzien voor werknemers die die als die daar willen vergaderen en nu komt er iemand aan de receptie zegt van ja ik zou graag eens een grap

48:46 kunnen uithalen met de rest van de gasten hier eh ik zou een heel bijzondere vergadering willen beleggen eh namelijk een vergader die daar bestaat dat om te weten of dat eh neemt nu werknemer nummer 10 in die vergadering zit dan gaan we naar eh kamer nummer 10 we kijken aan briefke dat aan de deur hangt en dat is 10 daar niet bij zit Dan komt die in die vergadering terecht noem het maar de zotte vergadering dus om te weten zit iemand erin Dan gaat je naar de kamer met het nummer van die werknemer om te kijken staat hij erop als die erop staat ah nee dat niet staat hij er niet op Oké dan zit hij in de zotte vergadering en nu vraagtekenist oké en voor de zotte vergadering Waar kunnen wij naartoe dan moet je

49:32 receptionist zeggen dat gaat niet dat kan niet Sorry moet een kamer krijgen niemand dat kamer 1000 is kijk nu naar werknemer 1000 zit de werknemer 1000 in de zotte vergadering of niet wel wat gezegd is oké dan moeten we naar kamer 1000 gaan kijken en zien Staat hem daarop als hij de Rob staat mag hij niet in de zotte vergadering zetten dus van die lijst weg maar daardoor is hij nu iemand die werdnemer 1000 zit niet in kamer 1.000 dus moet dat er wel bij dus hij moet eruit hij moet erin dus moet in een suklaar zeggen sorry maar ik heb geen

50:18 kamers van Russel en dat maar ik denk dat hij goed genoeg is om te go- all the way documentaire voor bij de wee dus het is allemaal zo ja in de park zijn maar ik vond het wel interessant om dat het zo een paar moment het heel extreme doortrekt en wat ook betekend voor Ja ons begrip van praktische universum en dan een paar Mind ga ik ook misschien iets te ver met iets meer over de Black Hole in eh Dimensie gebeuren en dan is de vraag van het betekent dat daar zaak Ik blijf daar zie je graag naar kijken eh rond te zien Hoe doen ze het moet proberen ze het eh ik heb dat mee maar wat was dat in Tongeren eh voor een eh ja in die echt een debat Het was een eh gesprek met eh

51:04 de differenten en een moderator bij en over een aantal onderwerpen en ja het kwam op wiskunde ja dat is een voor mij als ik erbij zit en eh naast mij zat een eh Goh de actrice uit de Flikken in haar tijd wel niet Andrea maar zij speelde de Commissaris dus van eh Marokkaanse afkomst eh Yilmaz denk het Ja ja en die heeft een eh wiskunde fobie tot en met eh dyscalculie alles erop en eraan en ik probeer een hartelijk zeg maar wiskunde is zoveel meer dan dat eh en ik ga en dan ja en waar heb ik dat gelezen dat voorbeeld van Oké dat is schitterend dat pakken het mee doen hè

51:50 zeg Kijk ik kan nu ik ga nu iets zeggen eh er waren €100 mensen in het publiek eh ik zeg is er iemand eh Zijn er mensen 80 of ouder dat was niemand Dus jij kijkt nu weten wel de maximum leeftijd eh van deze groep mensen is 80 ze zijn met een honderdtal dan weet ik nu al dat er hier zeker twee mensen zijn van dezelfde leeftijd en dan gaan spontane reactie af moet ik dan beginnen rekenen anders wordt zeggen Je moet niks rekenen niks rekenen want als je als je nu iedereen een verschillende leeftijd wilt geven na 80 hebt geprobleem want dat heeft ze allemaal opgebruikt dus nu moet ge u herhalen ik zeg en dat is de schoonheid van de wiskunde 1 we weten dat ze er moeten zijn we weten niet wie ze zijn en

52:36 we weten niet welke leeftijd ze hebben maar geweten moeten er zijn en als je donder aan toevoegt En bovendien wij in Vlaanderen kan een dat idee die manier van denken allemaal 12 stoelen 13 mensen die meedoen dat weet je twee mensen moeten zelfde stoelen terecht komen verlichting op zoek naar andere manieren om het uit te leggen of een extra mooi argument dat ge daar wil maken

53:25 uitleggen marcheert voor geen meter hè dat ge denkt dat ik moet dat laten vallen want nog steeds kloppen maar het is gewoon zo in mekaar gestoken en Plak aan het werk dat niet precies niet werkt maar voor zo slecht vertelde moppen Ja dat dat aspect bij wiskunde hoort Ik vind dat zo maar want dat is iets dat er voor mij eigenlijk mijn gevoel gewoon compleet tegenover staan die emotionele kunnen zijn al wiskundigen zo wie wordt er op in een beroep in een beroep daarnaast misschien ook wel eh maar wie wordt er ontroerd door een formule eh ja wij bedoelen

54:11 verschillen staan en denken van ah Ja dat is toch fantastisch had dat ook hè 1 tot de macht e-mail pi plus één is gelijk al 0 de formule van oiler ja voor de wiskunde is dat alleen op nul en het bewijzen is een halve pagina hè Dat is het ongelofelijk een halve pagina om dat aan te tonen en ge denkt maar dat kan toch niet dus ik begrijp perfect wiskundige die zeggen Er moet iets meer zijn eh ik zeg nee dit toont alleen maar aan dat de wereld ongelooflijk raar in elkaar steekt en dat is ook zo Misschien vraagt wat Dat is die vraag die ik initieel vergeten was en ik voel dat ze dreigd opnieuw eh vergeten te worden ehm

54:57 maar dat is als ge een wiskunde kijkt uiteindelijk Ge kunt eigenlijk zo gek niet bedenken of ehm ja je kunt bewijzen kun het in elkaar steken en dat is eigenlijk de onpa moment komt ge dan tot de volgende vraag is de vraag die ik mee heb gesteld misschien niet zo een huwelijk kent is maar dat is oftewel is er een god Alé laat er even uitgi had er een god is ehm en die zegt oké ik ga voor alles nadenken en ik ga op alles en antwoord hebben een mogelijkheid oftewel het ge een God en u zegt neem ik jou over vijf of 10 regels geweldige goed nadenken die wij niet begrijpen die eigenlijk al de rest automatisch impliceren waarin dat wij dat met wiskunde zou proberen aan te tonen maar eigenlijk om dat alles verbonden is het zit er Ik kan het zijn dat er een paar zeer simpele basisregels bestaan die wij misschien die snappen waar dat ik alles uit voortkomt omdat het om te zeggen dat hele Zoom mathematisch klopt vind ik zo

55:43 ingewikkeld om te zeggen dat kan niet Dat erover elke specifieke regel is nagedacht het moet ook zijn een paar basisregels zijn waar alles uit voorstanders en de vraag is van het wiskundig inzicht is er een beter of slechter argument te maken voor het één of het ander idee van er zijn maar een paar of Nee er is over alles nagedacht goh Wow dat is een zeer mooie vraag eh beginnen met de met de vraagstelling eh zie je God dan als perfect of niet wil Perfectie verrijst Dat is een goede argumentatie voor te ontwikkelen denk ik eh perfectieverrijst volledigheid dus in dat geval moet God effectief over alles naar iemand hebben de zwakte van de andere kant er zijn

56:29 theologische opvattingen waarbij eh waarbij God precies het universum enzovoorts geschapen heeft om te zamen met het universum en de mensen erin om te zamen te proberen perfecte worden heel mooi ideeën omdat het een antwoord geeft op die moeilijke vraag hier hebt geod Zal ik maar u deze beweging dat is een beetje raar hè Ik zie een boom gevuld mij helium hè hier God Waarom moet nu God naar een eh universum een schepping aan toevoegen als god al alles inzicht traagt dan zat toch raar om nog iets naast hem of haar

57:16 of het bij hem of het impliceert zichzelf Dus er zijn tegenlogische opvattingen waarbij het universum deel uitmaakt van het goddelijke en dus eh God als de schepping als onderdeel van God zelf eh eh die schepping nodig heeft om tot Perfectie te kunnen komen Ik snap het is prachtig hebben Dat geeft aan de mensen een rol hè Wij zijn nodig om God mee te helpen naar die hele eigenschap te bewijzen hè dus eh die opvattingen zijn er hè dus in die zin eh maar als je zegt Eh oké eh een paar beginselen eh die aan God bekend zijn maar niet aan ons hè dan zit je weer met de eindigheid oneindigheid was die want

58:02 wij moeten het nog altijd eindig kunnen uit Hm als god One ding Ja zo vraagt hij vanaf de 19e eeuw eh in de dicteatuur voorkomt is God of wiskundige schantwoord Nee want als hij oneindige vermogens heeft en de dimensies over de natuurlijke getallen Wat doet God die kijkt een keer en die zegt eh ja dat klopt ja wij moeten dat bewijzen door een eindige tekst neer te schrijven eh Om op die manier een ander te kunnen overtuigen Jawel Zie je het klopt God heeft dat niet nodig die kijkt gewoon dus in diesel is God geen wiskundige want het voornaamste instrument van eh aertse wiskundigen namelijk het bewijs heeft absoluut niet nodig hè dus hij kan

58:50 beginselen hebben maar als die begint zullen eh oneindig veel eh tijd dat moeite en zo Voorst vragen om uit te drukken Ja schitterend voor God Maar dan zijn wij eh niks mee hè Maar wat is wat is urenering van lijkt het meer als dat Innovation in mekaar Dat is ook dat toeval of expres dan meer in elkaar is gestoken van al die verschillende wetten dan om het zo te zeggen want wij probeer altijd in wetten te Gieten of zijn een film een paar baas Begins of die werkt misschien mogelijk nooit gaan snappen van waar alles uit voortfluit omdat Wiskunde is een vrijkomstenten dus alles is verbonden dus is het dan de LG nee nee abstractie maken van de geschiedenis van de wiskunde Ik bedoel ehm als iemand als

59:36 nieuwton nu vandaag zou terugkomen dan eh moet die eerst en vooral de terug naar de universiteit hè om een opleiding wiskunde te volgen want eh de wiskunde van vandaag zal die niet meer herkennen Die zal denken wassen want ze is dat allemaal zegt die gaat opnieuw moeten studeren om het zich eigen te maken dus in die zijn wiskunde eh als je in de in de tijd terug gaat eh die verandert enorm die verandert dat normale idee van oneindigheid Wat is pas tot ontwikkeling gekomen tweede helft van de 19e eeuw niet eerder bedoel de grote één van de grootste wiskundige die we hebben gehad eh Carl Frederik Gaus die heeft nog zelf in een brief geschreven van Kijk als je op zoek zit daar naar een bewijs voor een voor

1:00:23 een wiskundige stelling wat om geen problemen met oneindigdheden te zitten eh prutsen en zo voort Maar als ge daarna u bewijs €30 uitschrijft dan mag dat geen enkele verwijzing naar zijn want dat want dat begrijp is onmogelijk wil eh het is eh sprak is begrippen met de werking te bewijzende wiskunde van na 2e half 19e eeuw is een andere wiskunde dan al het voorgaande dus dat was eh niet abstractie maken daarvan en kijken naar de wiskunde vandaag eh wel vanaf de 20e eeuw hebben we die hele zogenaamde grondslagen discussie gehad in de wiskunde waarbij men de zwartruk ging naar de eh zich boeg over de vraag Zijn er fundamenten eh

1:01:09 en het antwoord Vandaag is eh er zijn er teveel We zijn op teveel neen voor heel veel verschillende witte die dan allemaal apart zijn bedacht en per ongeluk goed samen eh passen dan er zijn aantal beginselen waaruit dat alles voor wat niet beledt dat er nog altijd wiskundige over zijn die blijven zoeken ja ik zou eerder het eerste Oké dat lijkt mij gewoon logischer maar ja Wiskunde is contra productief Ah ja intuitief mooi mooi mooi versprekingen waar ze zelf ook ehm omdat je het zelf

1:01:55 ook altijd heel hard link dan teologie dan ehm ben je eerder ook van fundamenten of toch nee geen fundamenten geen fundamenten eh in die zin van niet ik ga eh Fundament Eigenlijk zijn wij alle andere niet fundamenten uit ontstaan en we willen zou nog steeds een Fundament zijn was misschien want hij bestaat dan ook oneindig Ah ja dat is eh nog iets voor gehad dan hè Wie heeft ge had gezegd ook altijd ah daarop eh dat is al lang bekend eh oké Ik denk dat zelfs Augustinus daar al bemerkingen over gehad eh God staat Buiten Ruimte en tijd dus je kunt geen ruimtelijke en tijdelijke vragen stellen

1:02:41 over God wat die staat daar buiten en dat ze dat ze het moeite hebben maar kijk op een zotte manier echt een zotte manier lijkt dat vandaag bevestigd door met de automatisch ook dat tijd niet lineaire is dan of zou je zeggen dat dat er nog steeds geen te weten we niet want dat is zo een soort van sci-fi ding dat vaak terugkomt hè tijd lineair nonnelineer maar dan bevindt je automatisch een beetje in dat soort antwoord dan gezegd dat ze er buiten is uiteindelijk mijn vraag heeft weer geen relevantie tot god aan maar eigenlijk ook weer wel want anders zou wij daar nooit veranderd bedantwoord krijgen of bewezen want dan gaan we één van de antwoorden met de kiezen van linea nonière om te kunnen bij zeggen naar buiten staan of het gaat

1:03:27 wel eh het eh als ik het goed voor heb eh Augustinus antwoord daarop dat je kunt van God alleen maar zeggen dat die tussenkomt voor ons komt die tussen op een bepaalde plaats op een bepaald moment ja maar dat geld vergoed niet God komt tussen punt Je kunt niet zeggen wij ervaren dat zo maar als ge hebben als als mensen zeggen Ja maar waarom is God nu pas tussen gekomen hè ingestorttemijn eh eh uiteindelijk worden ze gered schitterend eh zij dan gegroep dat ze gered zijn maar waarom heeft God ineens instantie die mij laten instorten gewoon dat kunnen gedaan hebben dan is het antwoord ja Maar je mocht zo niet redeneren over eh over God

1:04:13 komt tussen mijn theorie heeft ge ook een duivel en die ik kan dat misschien die dingen voorzuken Misschien heeft ge twee die tijd hè en dat is een heel goede verklaring met argument van onszelf kunt geomkeen en op die manier ook niet alleen het allergrootste of het allerbeste maar ook het aller slechtste wijs daarvan interpretatie en ik geloof alles God zou best wel niet voldoen aan menselijke morele ethische kwesties dus zou het instorten van die man of niet nog goed of slecht zijn want die hebben staan die op God dat ik niveau Ja omdat ze dat is een termen dat is eh wat ge nu opwerpt het is een eh belangrijke vraag die eh één van mijn

1:04:59 profielinder tijd eh hier in genten Karel boelaert eh die daar grondig heeft over nagedacht eh eh over de relatie tussen ethiek en tijd oké essentieel voor ethiek is dat eh tijd eh een in de vaag gezien van het woord een richting moet hebben omdat het moet zo zijn dat ged daden kunt stellen kunt stellen die geniet altijd zomaar kunt omkeren Dan stel dat we in een tijd zouden zitten die perfect symmetrisch is en ik heb iets gedaan en eh ik merk van Oeh Dat was verkeerd nu toch wat ik er nu uitgestoken maar geen problemen als de tijd symmetrisch is maakt het ongedaan dus het niet kunnen ongedaan maken van iets dat geeft u eigenlijk eh een

1:05:44 belangrijke een belangrijk element voor een basis van de ethiek want je moet kunnen nadenken over dingen die je hebt gedaan en die je niet meer ongedaan kunt maken dus waarbij je moet zoeken naar Op welke manieren kan ik nu omgaan met wat ik gedaan heb en wat niet ongedaan kan gemaakt worden tegenover die mensen die daaronder geleden hebben maar dat stellen we sowieso dat de mensen leeft in een lineaire tijd aan hè om terug te koppelen hoeft niet per se lineair te zijn Eh gekund een vertakkende tijd naar de toekomst toe bijvoorbeeld kan ook lineaire zijn want gevocht elke is een tak een elke Tak is eh lineaire alleen het de geheel structuur is die van een boom dus eh die zijn Ja dus je kunt altijd een open toekomst hebben dus ge ontsnapt dat het argument van eh Aristoteles hè het argument van de

1:06:31 zeeslag dat heeft van eh 2200 jaar geleden en die gast eh wacht eens tot de les Die zegt van waar ik hier eh we zijn er allemaal over eens Het is het geval of het is niet het geval het van Murder uitgesloten derde nog Generaal moet morgen uitvaren om een veldslag te leveren op c of wel gaat hij de veldslag winnen die zijslag pardon winnen of waar gaat hij die niet winnen dat is waar Die zal dat winnen of is dat niet winnen maar die afspraak kan toch alleen maar waar zijn omdat één van de twee bewegingen Waar moet zijn want anders zegt je Gaat niet regenen Ik weet niet of het regent

1:07:16 niet morgen zou zijn dan ligt nu alvast eh of hij gaat winnen of niet Dus moet hem niet uit varen Wat is hier het probleem en dat is 2000 jaar geleden hè En we worsten daar nog altijd mee dat het dat het wat we altijd eh idee hebben gekochterd als gij een een uitspraak doet die uit meerdere zinnen bestaat hè Het regent of het regent niet om de waarheid daarvan te kunnen bepalen of de valsheid moet ge altijd kijken naar de waarheid van de samenstellende delen ja dus eh Als het morgen niet regent Dan kom ik langs dus die afspraak nu waar of niet Wel hangt ervan af eh of het al of niet regent en of alles niet langskomt eh Als het morgen niet regent en gij komt niet

1:08:02 langs dan heb je gelogen eigenlijk niet te werken want ge zegt ja ik weet niet of het regent morgen ik weet niet of het niet regent morgen maar toch weet ik dat eh het regent of het regent niet morgen maar hoe kan dat nu en dan zijn we altijd mee bezig eh ik snap het wel Half maar Ja stom hè Ja meer lezen aan de ene kant Zou ik zeker eh dan jalkademan hè Ja omdat dat iets zegt over ons dag dagelijks reëel denken zeg

1:08:47 maar maar aan de andere kant Oh dat is een moeilijke wat de lucht handboek er is maar er is ook niet zoiets als het antwoord Dus je moet automatisch mijn vragen eigenlijk opsplitsen in deel vragen om hoe die antwoord te kunnen bieden dus ik snap zelf misschien zelfs zou voelen eh ja inderdaad dat eh dat de wiskundigheid Zeg maar eh terug een beetje korreleerd dat ja dat ik dagelijks zijn en wat daar toe iets beter denken bijdrage 80 boek voorstel mocht erop terugkomen maar ik wil dat wel ik moet nog nadenken want eh dat is eh Er zijn heel veel dingen natuurlijk geschreven komt

1:09:40 In dat geval eh Dank u wel hoor Ehm Zou ik zeker mijn recens te boeken eh willen aanraden zijn dat eh een garage en geruis onder de biografie eh stukje altijd een pleidooi voor in Perfectie Oké en daar zit een hoofdstuk in over oneindigheid waarbij ik eh met focus op de vraag eh Welke voorstellingen kunnen we hebben van het oneindige kunnen als dat voorstellen eh een tekening maken en gelukkig niet hè spoiler als je alleen maar wil proberen schaal van universum duidelijk te maken vooral inbeelden ook met een ik kan inbeelden maar er is een Ik heb nog gekeken naar

1:10:28 eh kunstenaars en daar zijn een paar mooie dingen uiteraard en Maurits Escher kennen we allemaal uiteraard maar er is ook een installatie eh kunstenaar eh dock eh Dark Wheeler en die heeft een installatie gemaakt eh Infinity room en dat is onvoorstelbaar als ge daar staat eh hebt gevoel van oneindigheid omdat door te werken met licht dus zijn voornamelijk Nederland maar die voor effect hebben dat ge niet meer weet waar de muren en de hoeken zijn en dan sta je in een ruimte maar jouw positie niet meer weet en dat is een andere manier om eh oneindigheid te ervaren een beetje wat hij vroeger eh ik

1:11:13 weet dat nog een huis van mijn ouders zo spiegelkast met drie spiegels en je doet er twee open dan heb je toch ook die oneindigheid uiteindelijk reflectie reflectie eh Hier is het omdat ge geen enkele Je hebt geen enkel referentiepunt meer Ik ben ooit gehuwd meer van bestaat eh de zoutmeren geweest van Bolivia ehm en daar heb je al een paar met ook zeg maar oneindig uitgestrekte gebieden zonder een of iets een paar moment eh weet ik nog altijd heel goed Dan lach er een kilometer verder een soort van Band of daar was iets waar je ogen geen enkel aan de referentiepunt hadden beweegt die eh bewogen die precies konstant maar dat was niet eh maar dit is dan in donkerder waarop jij gepositie niet meer weet maar daar had je soort gelijk effect zodat je geen enkele punt hebt kon je zelf wat aan die positioneren het heeft omgekeerd en zeker zin is eh de

1:12:00 installatiekunstenaar een theatermaker eh Chris eh Chris Verdonck niet Benjamin maar Chris Verdonck en Niels installaties eh eh Simpelweg in de in de galerie eh de grootte van eh deze kamer eh een aantal eh Pierre peren Stals met daarop eh een lamp hè Hij heeft daarvoor eh Philips gecontacteerd om te vragen de strafste lamp die jullie hebben hè en dat zijn straf hè en wat er gebeurt heel Simpelweg is eh die lampen beginnen heel zachtjes en we hebben het altijd maar sterker en sterker om een pand met moet ge zeer zware bescherm brillen opzetten want anders eh ja dat wordt geprobleemd en eh en ben je blind en wat getaar dan krijgt

1:12:48 is hoeveel er dat licht wordt hoe minder je ziet naar het einde toe zit ge niks meer dus als iemand zegt eh denk aan keuten hè op zijn sterfbed geeft mijn licht licht wel maar als ge er teveel van krijgt is het ook niet goed verblind door licht was het teveel licht is dat Dat vind ik zo een mooie doordenker en wat betekent die dan voor u of of waar zit je eh dat ehm dat het nooit een zaak is van extreme dus in die zin wat meer bijna rond maken zijn denk ik iemand die zegt dit is Het Fundament dan hier vandaag zou het met Roel dat is zo extreem dat is positioneren alles

1:13:34 reduceerden tot dat eh het is altijd een kwestie van rekening te houden met de omstandigheden met de details eh zo groot dus om goed te kunnen zien heb je een specifieke belichting nodig niet zeggen de was ik nu nog nog meer licht zou hebben ga ik nog meer zien en de maten het donkerder en donkerder wordt eh dan begint je ook heel veel te zien dus bij dat omgekeerde elke schim uh elke schaduw eh daar staat iemand eh de dag beweegt iemand van de dibandy aanhaalt hè Dat is jouw brein dat zegt Ik kan hier niks mee doen Ik had dingen verzinnen leuk daarnaast ook gewoon de super simpel voorbeeld van blacklight hè Ja dag pas

1:14:20 zaak Ik effectief kunt zien onder een soort van lichten klopt dus dus ja ik snap het niet zo en een zwart gat is ongelooflijk informatief hè Hoewel er niks uitkomt Het beeld is weggevallen dus eh ik denk dat dat teken is om af te bij deze ehm ja Kijk dit is een eh voila we weten het nog allemaal niet maar ehm We zijn eh we zijn zeker pittig op schema eh maar misschien ja oké beeld dat niet maar dit is dan enkel voor de luisteraars bij deze of mensen om dat licht aan te doen dat we dat eh gesprek Ik kan eh ik kan niet altijd volgen en dat vind ik eh interessant eh

1:15:05 dus in mij ja What is zo voor uzelf doorheen uw levensjaar en of levenswijsheden of whatever zo een soort van ehm zijt wiskundig dan of meer filosofisch praktischorienteerd maar één van die waarheden die ge ineens snapte voelt snapte om het zo te zeggen dat dat echt wel een soort van impact op heeft gehad hoe dat je naar de wereld keek Heb je de hebt ge er zo een Ja waarschijnlijk duizenden met eentje en voor meerdere mensen reladenbal kan volgen Dat was toch wel iets wel het is eh Er zijn nu nog maar een jaar of 10 dat ik dat nu heb als eh leversmotor zou bij de deur zeggen komt niet van mij komt van de Duitse filosoof eh Hans Georg kademer niet zo bekend vrees ik maar voor eh binnen de

1:15:50 filosofie zelf wel eh die die is heel oud geworden is meer dan 100 jaar geworden en hij was toen al denk ik rond de 90 en ik kregen interview met eh saffranski voor eh dashpiegel en oké ja ba ba Babbel en dan sa skiparmiteert zich om aan kaden weer te vragen mensen al in de 90 hè een heel leven achter zich Professor 8 u zichzelf in staat om uw filosofie in twee zin in samen te vallen beledigd zijn door zo'n vraag van Huh zie mijn Uiver daar staan ik denk dat dat ik het kan wel die heeft geantwoord is kunt altijd zo

1:16:36 Schitterend mooi het kan nog altijd zijn dat de ander gelijk heeft twee dingen dus eh meteen geeft ge aan eh de Nuance waarover je hebt gesproken hè eh dat dat er altijd een opinie is die tegenover die van jou kan komen te staan maar ook tegelijkertijd de moeilijkheid daarvan ik ben overtuigd van een aantal dingen en als iemand dan met goede argumenten af komt om mij te zeggen eh Jean Paul denk toch eh dat kun je het ook zo bekijken en dan krijg je dit en dat dat ik dan moet en dat soms een moeilijk zijn dat vraagt inspanning door om te zeggen van uiteraard ik moet dat opnieuw bekijken want gelijk Ze heeft gelijk ik heb dat over het

1:17:23 hoofd gezien en dat is moeilijk zijn tot en met hè want misschien was dat een idee dat zal jouw foto Ik denk dat je goed argument heb om uw stelling over die eindigheid de weerleggen van probeer maar en dan zegt hij of zij dat argument en dan is mijn eerste reactie oh [ __ ] nooit aan gedacht maar daardoor waarschijnlijk meer waar dan dat ik wou hè dus dat is dat is het motto is het kan nog altijd zijn dat ander gelijk heeft een hele goede ehm ge Mocht dat nooit echt geloven geloven want anders dan ben je niet uitgedaagd

1:18:08 genoeg om zelf iets exact maar je moet eigenlijk dat wel een beetje accepteren want zo kun je net ja wijsheid Ik bedoel moet ik het zeggen Ik neem hem daar even iets met te doen Het is ook een Paradox omdat eigenlijk wel of niet te volgen Alright Ja ja kijk hoe komt dat jij de iPhone ja 100% ehm oké goed bedankt eh voor uw tijd was super boeiend ehm ik heb 3/4 misschien Nee dat is toch eigenlijk Ik heb een stuk kunnen volgen formuliering beter 3/4 en om eh een beetje af te sluiten in hetgeen wat we gezegd Ja ik zou zeggen eh Geniet van u overtime en eh van

1:18:54 cursus semi Sinister semi optimistisch en waar maakt niet uit bedankt dank u