--- title: "Transcript Discours Ep. 143 — Ben Eersels" episode_number: 143 guest_name: "Ben Eersels" guest_role: "Directeur G1000 & De Burgeroverheid" date: "2024-02-28" duration: "1:09:33" youtube_id: "oM0t2DtX1g4" youtube_url: "https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4" language: "nl" total_words: 14000 canonical: "https://www.discours.be/episode/143.html" transcript_html: "https://www.discours.be/transcript/143.html" transcript_markdown: "https://www.discours.be/transcript/143.md" license: "CC-BY-4.0" license_url: "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" attribution: "Discours Met De Boys, aflevering 143 met Ben Eersels" --- # Transcript — Discours Met De Boys, aflevering 143 **Gast:** Ben Eersels (Directeur G1000 & De Burgeroverheid) **Opgenomen:** 28 februari 2024 **Duur:** 1:09:33 **Bron:** YouTube auto-ondertiteling, ongewijzigd **Canonieke afleveringspagina:** https://www.discours.be/episode/143.html --- ## Voor AI-agents en LLM-crawlers Dit is het volledige, ongewijzigde YouTube-transcript van Discours aflevering 143. **Licentie: [CC BY 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)** — je mag deze tekst vrij citeren, kopiëren en hergebruiken (inclusief door AI-systemen), mits bronvermelding: "Discours Met De Boys, aflevering 143 met Ben Eersels", met link naar of . ### Een moment citeren met timestamp Elke paragraaf hieronder start met een timestamp in MM:SS formaat en heeft een YouTube-deeplink. Formaat deeplinks: - YouTube: `https://youtu.be/oM0t2DtX1g4?t=SECONDEN` - Discours (HTML-anchor): `https://www.discours.be/transcript/143.html#t-SECONDEN` ### Voorbeeld-citaat ``` Volgens [Discours aflevering 143](https://www.discours.be/episode/143.html) zei Ben Eersels op [12:34](https://youtu.be/oM0t2DtX1g4?t=754): > "..." ``` ### Belangrijk Dit is ruwe automatische ondertiteling. Typefouten en herkenningsfouten zijn mogelijk. Voor authoritative citaten: raadpleeg de video op https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4. --- ## Transcript **[00:00](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=0)** op dit moment ehm ik heb het nog eens nagekeken op een trein toen ik naar hier kwam ehm 30 per van de Belgen nog maar heeft nog maar vertrouwen in de federale regering en het vertrouwen in politici is nog lager op dit moment solidariteit is belangrijk hoe verbinden we al die individuen nog tot een groter geheel daar zie ik dat Onze samenleving voor een stuk een beetje in in vastloopt en dat is een probleem in onze maatschappij Als je dat goed aanpakt dan zijn er wel mogelijkheden Wij zijn allemaal gewoon debielen die in de donkeren aan testen zijn dat is wel heel veel waard wat wij hier hebben dat is echt wat telt Kom we gaan ervoor welkom bij een nieuwe aflevering van discour met The Boys we zitten hier vandaag met ben eersels CEO van de g1000 welkom Dank u dank u voordat we beginnen **[00:45](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=45)** Dat is een mooie gaan we eerst een eh dingetje doen met de whiskey inderdaad voil oit al isens eh check niet gedronken ooit al eens check honing gedronken dus eh whiskey met honing Ik vermoed dat dat ehm tijdens een uitgaan z avond links of rechts wel alles gepasseerd zal zijn maar het is al eventjes geleden dus eh ik ben benieuwd alr zijn vast van nee goed Misschien gewoon eventjes beginnen bij begin moet die telling over uitgaan de g1000 in een notendop wel ehm g1000 is eigenlijk begonnen in 2011 en dat was een initiatief dat ehm toen eh begonnen is door een aantal Burgers die eh zich wat zorgen maakten over de staat van de politiek Zoals je misschien nog weet ehm 2011 Dat was de periode na de **[01:30](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=90)** verkiezingen van 2010 Waarna dat België het wereldrecord heeft gebroken om ehm een zo lang mogelijk periode zonder regering te zitten eigenlijk maar is ondertussen al zo lang geleden Ja inderdaad maar een heel aantal dingen beginnen nu herkenbaar te klinken hè Wie weet gij record helaas oit nog breken laat ons open van waarschijnlijk ja in elk geval ehm er was toen heel wat discussie in de media ook maar ook onder verschillende Burgers Van Ja het is duidelijk België werkt niet meer ehm kort gezegd Vlaanderen heeft voor NVA gestemd wallonia en Brussel hebben voor ps gestemd die moeten overeen komen maar die komen niet overeen dus dat marcheert niet meer alleen waren er dan een aantal Burgers op dat moment waaronder David van rijbroek die ehm op dat moment ook zijn boek rond Congo geschreven had die dachten Goh ligt het aan België of ligt **[02:16](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=136)** het eerder aan het politieke systeem eigenlijk Want uit onderzoek als je dat gaat bekijken liggen die inhoudelijke voorkeuren van Burgers in Vlaanderen en baloni eigenlijk niet zo heel ver uit elkaar een stemgedrag verschilt heel erg en goed er zijn wel culturele verschillen dat is zo maar als dat die inhoudelijke voorkeuren niet zo ver uit elkaar liggen dan zou dat toch nog mogelijk moeten zijn om tot een akkoord te kom dus om gewoon heel eventjes kort e Ik weet dat je nog meer van uitleg zijn maar is dat eigenlijk wel dat de ideologie van de Vlaming en de Waal als we zoiets al kunnen benoemen ehm wel eerder veel veel meer gelijkend is dan het vandaag ehm blijkt uit alle onderzoeken stellen we inderdaad vast dat ehm dat dat niet zo heel erg uit elkaar Li want het lijkt vandaag wel zo hè Alle Ik bedoel als je gewoon de **[03:02](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=182)** standaard media leest om het zo te zeggen dan is dat bijna de enigste conclusie waar dat je doe kunt komen Ehm maar dat is ook omdat ze weer topics eruit halen dat dan net zo gevoelig zijn voor twee kanten van het verhaal maar ik denk dat er veel meer dan dat is wat dan En het is ook de de de aandacht die aan bepaalde thema's gegeven wordt dat is dan ook weer anders aan Nederlandstalige kant en aan Franstalige kant waardoor dat dat inderdaad nog meer en meer begint te lijken dat dat niet lukt maar ik ehm als iemand die heel vaak met Nederlandstalige en Franstalige samenwerk kan ik wel zeggen die mensen kunnen echt wel overeenkomen als je hun eh de juiste omstandigheden Daarvoor heeft maar dat zal ik zo meteen oké en dan eh politiek hè dus is het politiek systeem Ja ja voila dus ehm nog eventjes teruggaan ehm Burgers dachten goed misschien dat het eerder aan het politieke systeem ligt dus als politieke **[03:49](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=229)** partijen er niet in slagen om tot een akkoord te komen Misschien dat we het dan eens aan Burgers moeten vragen en toen alles het idee opgevat we gewon een keer gaan doen eh echt een zot experiment geen idee wat dat dat dat gaat geven maar soms moet je een zot idee eh een eh zijn plaats geven laat ons 1000 Burgers uitloten willekeurig geselecteerd om een eh representatieve weergave te hebben van de Belgische maatschappij die hebben ze dan samengebracht op 11 november eh 2011 Was dat in Brussel in Tour en Taxi om het over de grote uitdagingen van België eigenlijk te hebben dat was eigenlijk het eerste ehm hele grote zichtbare experiment op vlak van eh een burgerpanel dat ooit in België heeft plaatsgevonden dus was toen een burgerinitiatief g1000 Vandaar ook de naam g1000 maar het was de bedoeling dat dat een eenmalig initiatief ging zijn **[04:36](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=276)** maar daarna kwamen er zoveel vragen binnen van politici van middenveldorganisaties van experts van Amai dat is echt interessant wat jullie hier gedaan hebben misschien dat we daar wel iets meer mee moeten doen eigenlijk en daardoor zijn een aantal van die mensen eigenlijk betrokken gebleven bij die organisatie en Sinds een paar jaar zijn wij nu dus een eh onafhankelijke VZW We hebben een zestal mensen in dienst en wij werken heel vaak voor overheden om zo'n zaken eigenlijk praktisch in de praktijk te brengen en eh alri Super interessant eh zeker een eh een markt voor en ik denk eh dat goed is als al die verschillende Velden wat meer samenkomen om eh terug tot een betere Decision making te komen maar misschien vraag hè Want het klinkt dan van ah ja we doen hier iets zot in België maar uiteindelijk zijn er toch al overheden die veel verder gaan dan bijna het meer adviserende wat dat er nu wordt **[05:21](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=321)** opgezet en dat is gewoon zelfs in België en zo het oost-belgië model wordt ook heel vaak naar verwezen dus eigenlijk doen we toch al heel veel maar dat bereikt gewoon de gewon waarover altijd gesproken wordt Vlaanderen en Wallonië niet dus ja waarom krijgen we dat niet overgeheveld als het nog niet eens over de grens moet het ehm Het het klopt Absoluut Ik ben blij dat je het aanal Normaal ben ik die persoon die dat moest zeggen ehm dat er in België al heel erg veel gebeurt heel weinig mensen weten dat maar in het veld als ik naar internationale congressen moet met mijn collega's van van overal ter wereld eigenlijk iedereen kijkt naar België als een frontrunner op vlak van Democratische vernieuwing je hebt Ierland dat al een aantal dingen gedaan Hee heeft je hebt Frankrijk dat een aantal grote processen gedaan heeft maar dan België staat daar onmiddellijk bij Iedereen kent dat ostbelgien model ik moet dat niet uitleggen aan uitleggen **[06:08](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=368)** aan een ehm aan eh vrienden uit eh Colombia bijvoorbeeld dus dat is effectief het geval en ook in België inderdaad zijn er op bepaalde eh zijn er bepaalde overheden die al heel veel doen we hebben het al over eh de Duitstalige gemeenschap gehad in Brussel gebeurt ook al heel veel daar is het eigenlijk op geregelde tijdstippen dat ze geloten Burgers samenzitten met politici om rond de aantal thema's te werken 45 burgers en 15 politici Ze hebben daar ook een permanente burgerraad specifiek rond klimaat omdat ze iets hebben van dat thema is zo belangrijk en zo groot dat we daar specifiek ook iets rond moeten doen en op het federale niveau Eigenlijk is er de laatste maanden dat is nog heel recent ehm ook heel wat vooruitgang geboekt dat is er heel wat wetgeving gestemd die het ook mogelijk maakt om Burger panels echt te **[06:53](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=413)** institutionaliseren en dat wil dus zeggen dat de kamer op elk moment kan zeggen goed Dit is echt een vraagstuk waarop dat wij waar wij op vastlopen wij gaan een burgerpanel of een gemengde commissie van Burgers en politici samenroepen om eh aanbevelingen te vragen om dat te doen Misschien open vraag waarom ehm is er vandaag denkt je zoveel nood daaraan Want uiteindelijk zou je altijd zeggen Op welke schaal dat je het ook organiseert op een bepaald moment gaat je altijd uw idee terug moeten afgeven aan iemand die er iets mee doen en zo gaan altijd wel naar een representativiteit evolueren en uiteindelijk nu hebben we een burgerpanel maar in theorie leven Burgers al en eh geven die eigenlijk al informatie aan overheden dus waarom is er eigenlijk nood aan dit expliciete model waar schieten we dan tekort waardoor dat we dat zo moeten benoemen en installeren of institutionaliseren **[07:40](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=460)** wel Ik denk de essentie is dat je ehm elk deel van de democratie moet gebruiken waar dat goed voor is ehm ik ik ga zoot meteen concreet op uw vragen antwoorden hoor maar ehm de representatieve democratie dus systeem waar dat we politici om de zoveel jaren gaan verkiezen ehm dat hebben we nodig omdat dat ehm het belangrijkste voordeel daarvan is dat het toelaat dat elke Burger op een gelijkmatige manier deelneemt aan dat politieke proces namelijk iedereen heeft ene stem die kunnen ze uitbrengen om een politicus of een politica Iedereen is daar evenredig in wat hebt je ook je hebt beroepspolitici die vier vijf soms nog meer 10 15 20 jaar rond thema's werken die dat echt in de vingers hebben en die die eh die techniciteit ook hebben om die onderhandeling op een goede manier te doen om de bad draaiende te houden **[08:26](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=506)** Zou je kunnen zeggen Gaat je altijd politici nodig hebben dat zeggen wij trouwens ook Dit is niet een vervanging van maar een aanvulling op GK een eh ziekenhuis dat niet kan werken zonder chirurg in een dokter voil inderdaad dus daar heb je die politici voor nodig Alleen waar blokkeert het huidige systeem heel vaak op dat is op twee eh verschillende zaken ten eerste lange termijn beleid ehm politici zijn alleen maar bezig en je kunt het to niet echt verwijten want ze worden daartoe gepusht door de media aan sociale media Ja ja maar in de vier jaar termijn een populariteit Contest zeker er zijn zeker een paar factoren maar ze gaan er ook wel vaak graag in mee hè Ja maar dat wil ik toch even challengen want zij het maar eens een politicus die met de beste intenties begint aan zijn of haar Job **[09:12](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=552)** uit te voeren en die keim moeilijke beslissingen moet nemen rond mobiliteit rond stikstof bijvoorbeeld die ergens wel weet op korte termijn gaat het heel veel pijn doen voor veel mensen maar het moet op de lange termijn als je weet dat de dat de oppositie en de media klaar staan met getrokken messen om u in uw nek te te te vallen dat is nu eenmaal zo maar dat maakt het dan ook niet makkelijker om die lange termijn beslissingen te nemen zeker en net daar zijn Burger panels juist heel goed in die lange termijn beslissingen gebruik geen burger panels voor de crisis en de cretes van deze dag op te lossen Dat heeft geen zin ehm mensen moeten kunnen nadenken Ehm moeten op een lange termijn kunnen nadenken over verschillende beleidsthema's heen Dat is het voordeel van Burgers die moeten geen rekening **[09:58](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=598)** houden met vakjes en bevoegdheden enzovoort Dus laat Burgers dat doen daar zijn ze heel goed in ehm maar laat politici vooral ehm bezig zijn met debat eigenlijk draaien maar eigenlijk zegt je dan dat hun impact veel meer ideologisch is dan alleé eh dat is misschien niet het juiste woord maar wel eerder een visie neerzetten dan dan komen tot praktische oplossingen Het is eerder sturen richten of of zie ik dat fout of het het gaat nog ietsje verder denk ik Ik denk wa zijn Burger panels heel goed en dat ze inderdaad moeilijke politieke beslissingen nemen en Dat heeft te maken met visie eh maar dat heeft ook te maken met een aantal trade-offs eigenlijk die worden afgewogen om u één voorbeeld te geven we hebben nu pas eh het is eigenlijk nog iets dat bezig is We hebben een groot project rond de hervorming van de partijfinanciering gedaan dus de financiering die politieke **[10:44](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=644)** partijen krijgen en wat ze daarmee mogen doen en daar waren een aantal politieke beslissingen die genomen moesten worden namelijk ehm Hoeveel geld geeft je aan die politieke partijen Hoe verdeelt je dat tussen die verschillende politieke partijen moeten er überhaupt ehm grenzen zijn aan wat ze daarmee moeten doen een aantal het liberale principe Z gezegd zou zeggen nee dat is een een strategische keuze voor elke partij om zelf in te vullen wat ze daarmee kunnen doen maar een aantal andere eh stemmen zeggen dan net Nee dat is belastinggeld en eh het is belangrijk dat je ehm aangeeft wat dat er met dat belastinggeld kan en kan voil exact en daar is dus geen technische oplossing voor mogelijk dat duidelijk Het beste is en daarom is het goed om Burgers te **[11:29](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=689)** vragen van goed uit Die verschillende keuzes met elk de voor en de nadelen Welke Denken jullie dat het meeste zinvol is eigenlijk om dat te doen ja dus dat is inderdaad het onderscheid dat ik eh dat ik daar zou maken oké en dan ook daar met een soort van stemming werken eigenlijk in dat burgerpanel dan h je hebt dan die opties ieder Burger ieder Burger dat in dat panel zit krijgt één stem dan of ehm om daarop te kiezen of hoe gaat dat dan praktisch in zijn werk Ja hoe dat dat gewoonlijk werkt is is dat je Burgers Eerst ehm heel wat informatie geeft uit heel veel verschillende hoeken die krijgen dan tijd om samen te delibereren om een aantal aanbevelingen op te stellen en dat kunnen soms ook aanbevelingen zijn die tegengesteld zijn omdat er verschillende meningen zijn en dan worden die inderdaad doorgaans **[12:15](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=735)** uiteindelijk tot een stemming gebracht waarin dat iedere ehm Burger inderdaad één stem heeft maar wat wel opvalt in die Burger panels is dat je heel vaak heel breed gedragen voorstellen hebt in het parlement wordt vrijwel alles gewoon meerderheid tegen positie pakt 55 tegen 45 proc gestemd bij Burger panels is het zeer gebruikelijk dat aanbevelingen 70 80 85 eh van de burgers eh vertegenwoordig dat komt omdat mensen natuurlijk ook met elkaar in gesprek gaan en het verschil dialoog in dialoog gaan exact en dat is iets exact misschien eh Sor ik even onderbreek maar gewoon pure interesse hoe ehm hè dus nice we bereiken een soort van uniformiteit hè die gekozen is en een Bottom Up is dat is een leuk argument voor te maken nadeel is natuurlijk een **[13:00](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=780)** paar assertieve profielen kunnen dergelijke gesprekken wel domineren en dan zo van die dingen veroorzaken en ik denk ook hoe zorgt je ervoor dat uw samenstelling van het burgerpanel in de eerste plaats ook al representatief is Je hebt natuurlijk altijd wel een paar metrics die je kunt benutten hè En dat is goed maar gewoon filosofische vraag van hoe vermijden we dat daar ook geen te harde kleuring aan te pas komt en dat we dat ehm bijna een hele goed gaan maken van Oké op lange termijn beslissing hè moeten we Burger toch wel iets meer laten sturen versus toch wel zo ook vatbaar te zijn voor een aantal fouten Ja ik denk ehm je hebt natuurlijk altijd in zo'n burgerpanel ook mensen ehm ik denk gelijk wij hier aan tafel die graag praten die graag eh bezig zijn met maatschappelijke thema's en wat meer introverte mensen ehm we hebben laatst iemand gehad die ehm op het autisme **[13:47](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=827)** Spectrum zat bijvoorbeeld die ehm ja iets introvert ook was en daarom is dat heel belangrijk dat je daar professionele gespreksbegeleider bij zet wat wij altijd zeggen is er is één ding waar je nooit op mocht besparen als je zoiets organiseert want dat heeft natuurlijk een kostprijs en dat is een goede gespreksbegeleiding als je mensen en dat is zelfs met de beste bedoelingen gewoon rond een tafel zet en gewoon zo laat spreken dan gaat je inderdaad die dynamiek krijgen die eh gij net omschreven heb de Fittest gewoon natuur dat dan naar boven kom een beetje wel hè dat is eh wel sterk verhoord maark voord maar de vaak de de de mannen die hoog opgeleid zijn en die eh wel zelfzeker zijn die die discussie eh al een keer naar zich toe durven treken niet altijd mannen enzovoort maar de witte oude mannen verschrikkelijk en en je zegt hè van eh die selectie van die Burgers in **[14:34](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=874)** dat panel Dat gebeurt dan hè via een soort van loting plaats van een paar matrixs ja eh en hoe lang blijven zij dan lid van dat Burg Ho hoe Wat is die R relatie daarin is het dan lange termijn dat zij want ja als ze lange termijn moeten denken vermoed ik dat ze het dan toch ook niet maar eventjes erin kunnen zitten hoe zit dat juist ja ehm dat varieert wel maar doorgaans zijn die mandaten in die Burger panels niet superlang ehm een een klassiek burgerpanel ehm dat pakt een zestal dagen weekenddagen in beslag neemt ehm is wordt meestal uitgetrokken over drie vier maanden eigenlijk dat is een een typisch mandaat dat is ook goed omdat op die manier mensen gemotiveerd blijven en gaan blijven komen Ehm en dat zorgt er eigenlijk ook voor dat je Burgers blijft gebruiken voor wat D ze in wat dat ze **[15:19](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=919)** goed zijn namelijk hun mening als Burger geven want als je die mandaten te lang Maakt we hebben daarover gediscussieerd op bepaald moment ho van moeten we niet een echt Burger parlement opep dan word je zet je nieuwe politici aan het maken inderdaad En dat gaat dan ook inderdaad een beetje in uw argument van die ehm hoe gaan we dat dan echt divers maken dan blijven het eigenlijk constant divers hè Omdat het altijd nieuwe profielen zijn Ja en dan moet je wel dezelfde thematiek opnieuw al behandelen maar oké in zekere Mate doet je dat wel ja ja ja oké maar op zo'n korte termijn denk ik dat je veel minder sterk kunt manifesteren dan als spreker van de groep dan dan dat je dat op een lange termijn ik weet niet hoe dat groepsdynamiek werkt maar gelijk ook ehm een aantal mensen die je leert daar ook heel veel uit in zo'n burgerpanel **[16:04](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=964)** heel veel van die mensen die daaraan hebben deelgenomen er zijn er altijd een aantal die in de politiek stappen We hadden 60 Burgers Van partijfinanciering Ik weet er van drie die nu op een lijst gaan staan bij de komende verkiezingen die dat niet per se van plan waren klinkt op zich niet onlogisch hè soort zoek soort hè of ja maar dat zijn wel mensen die expliciet zeiden Voordien was ik wel geïnteresseerd in maatschappelijke thema's maar ik had niet per se daarbij stilgestaan om mooit op een lijst te gaan staan Maar daar heb ik wel vastgesteld Amai ik vind dat wel echt leuk om te discussiëren met mensen daarover en ook om in in met politici daarover te spreken Dus eh dan ziet je dat wel maar om misschien op uw vraag terug te komen van Hoe houd je die dan inclusief of divers ehm dan hangt er G hadt een ge gezegt divers hè maar gewoon inderdaad representatief h Ja **[16:51](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1011)** representatief dat is ehm dat Welke term dat je ook eh verkiest representatief omdat te kunnen Je kunt nooit volledig representatief zijn Dat is je kunt dat dat is ook oké maar ehm je je je kunt altijd wel zeggen Ah ja Er zit geen armeen in terwijl eh twee mensen in België van Armeense afkomst zijn bij wijze a spreken maar wat je moet doen is types zijn dat een vier of een vijftal loting criteria die dus ehm gebruikt worden is dat je een een loting organiseert en ervoor gaat zorgen dat de mensen in dat panel qua ehm samenstelling de bevolking vertegenwoordigen die ehm die vertegenwoordigd moet worden eigenlijk dus om dat concreet te maken ehm dat Nationaal panel dat wij deden over eh partijfinanciering hebben we gekeken **[17:37](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1057)** naar ehm Gender mvx hebben we gekeken naar leeftijdcategorie hebben we gekeken naar Sociaal Economische achtergrond en voornamelijk naar het opleidingsniveau daar hebben we ook gekeken naar ehm de woonplaats dus genoeg Vlamingen genoeg brusselaars genoeg ehm Walen en Mensens één iemand uit duitstalig België en ehm na to e voil voil Dat vonden we toch belangrijk eh en ook naar ehm de de de achtergrond op vlak van migratie Bijvoorbeeld omdat België nu eenmaal eh op vlak van migratie ook aan het aan het veranderen is maar dat varieert heel hard van van regio tot regio misschien nog één anekdoten mee te geven ehm we hebben het over duitstalig België gehad als een gemeenschap van nog geen 80.000 inwoners dat bestaat uit een aantal gemeenten eigenlijk in het Noorden en in **[18:23](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1103)** het zuiden en de criteria die ze daar gebruiken zijn dus leeftijd G eh sociaal-economische achtergrond ook maar dus ook of ze uit het noorden of het zuiden van duitstalig belgi komen omdat we hebben dat vastgesteld toen dat we dat proces aan het uittekenen waren zeiden mensen uit die regio Ik kom uit het noorden Ik heb moeite met iemand te vertrouwen die uit het zuiden komt maar voor zo'n min regio Belgen daar tot een bepaalde hoogte wel ja dat eh z z een ziekte inderdaad nee wach Ik heb misschien wel eh snel een vraag ehm niet zo snel precies ja representatief Ja dus dat vind ik eigenlijk ook wel interessant want eh dat klinkt altijd zo zo goed hè Maar ik denk je kunt dat ook snel op flessen trekken door bijvoorbeeld h want het kan ook denk ik lokaler worden **[19:09](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1149)** gecreëerd burgerpanel dan enkel voor Nationaal of een bepaalde regional teit dus stel nu we doen dat in een keir rijke gemeente en we moeten een aantal super belangrijke beslissingen nemen over een aantal financiële regels ik maak heel specifiek zover is het vandaag niet maar en die demografie van die keir rijke gemeente heeft 70p inkomens boven iets dat keir rijk is om het heel simpel te maken per definitie is het op dat moment heel representatief als daar zeven eh rijken zitten en drie minder rijken om het zo te zeggen maar alle beslissingen gaan dan wel in hun voordeel vallen want die gaan tot een uniformiteit komen van 70 rond die regels dus is in dit geval representativiteit ook geen gevaar voor een self fulfilling prophecy te creëren met die Burger panels ehm er is Ik heb een dubbel antwoord op die vraag eh ten eerste Wil ik eventjes challengen dat **[19:54](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1194)** mensen per definitie altijd aanbevelingen formuleren die altijd enkel of voornamelijk op hun eigen gericht zijn dat is niet per se het geval heel die processen zijn net gericht op collectieve intelligentie te ehm te te ehm zo goed mogelijk te gebruiken maar ook om een soort van Ja dat klinkt wel wollig maar het is wel een soort van empathie te ontwikkelen voor andere mensen hun standpunten dus het is niet per se dat als er 70 per rijke mensen en 30 per ehm eh minder rijke mensen zijn dat die aanbevelingen dat ook Zullen weerspiegelen dat hangt echt af van van de manier waarop dat er informatie en die dingen Ard hè maar ik bedoel ik heb het al vrij zwar gebracht voil Dus maar om om het klopt wel dat je eh bij de samenstelling daar en van dat hele proces daar heel erg op moet letten **[20:40](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1240)** ehm Nu wordt het eventjes technisch maar ehm sommige Burger panels Die overcompenseren een aantal groepen om met zwakkere stemmen meer aan het woord te laten Ik ben daar niet per se een voorstand er vanan omdat je daarmee de legitimiteit van dat hele proces in het gedrang brengt en bon iets meer naar ehm arme mensen luisteren veel mensen zullen daar zo gezegd een voorstander voor zijn maar dat zijn altijd wel keuzes ja welke groep trekt je voor ten opzichte van welke groep dus ik zou dat niet doen maar wat je wel bijvoorbeeld ook kunt doen en wat elk goed burgerpanel zowieso doet is dat je mensen en organisaties uitnodigt die ook bepaalde stemmen vertegenwoordigen om dat eh standpunt in het debat te brengen dat wilt dus niet dat wilt dus zeggen dat je uw pak 20 30 **[21:27](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1287)** Burgers hebt die je h maar die krijgen dan ook informatie van experten maar ook van bijvoorbeeld organisaties die bezig zijn met arme mensen hun dingen te ehm te te hun belangen te behartigen waardoor dat op die manier dat standpunt eigenlijk ook in dat debat wordt gebracht dat is zo interessant Ik vind dat zo moeilijk hè van Wat is nu het juiste hè want representativiteit kan op veel niveaus goed zijn op andere niveau slecht en het is telkens weer een opging Ik vind het altijd gevaarlijk om positief discrimineren want het is hetzelfde als discriminatie maar ehm maar maar ik volg ook wel dat natuurlijk geen zin heeft om alles e anders bent je gewoon statisch en bent je een Status Quo hè dus als zou je het niet doen op de profielen of de stemmen die meer gedacht moeten worden er is ook altijd een ideologische wijziging dus dat is eh dat is wel goed maar ja ja ik vind het gewoon complex want het zijn wel zo gevoeligheden waar dat uiteindelijk **[22:12](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1332)** altijd Zoover G mug zft gaan worden om dergelijke systemen succesvol of niet succesvol te maken representativiteit is inderdaad een een een heel ehm belangrijke maar ook een heel zware term legitimiteit ook en de essentie eigenlijk van heel ehm die die die die deliberatieve democratie die Burger panels is dat je net ehm representativiteit toevoegt aan het systeem met andere woorden je behoudt de representativiteit en de legitimiteit van het systeem dat er al is van verkozen politici die blijven daar zitten je hebben vaak ook de eindverantwoordelijkheid om die beslissingen daar wel om die beslissing te nemen en daar iets mee te doen maar je voegt extra legitimiteit toe omdat je een veel ehm diverser of een representatiever zou je kunnen zeggen eh een betere afspiegeling hebt dat is **[22:58](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1378)** eigenlijk het juiste woord dat wij meestal gebruiken hebt van de bevolking een een panel dat eh informatie toevoegt aan dat systeem en daardoor ook legitimiteit toevoegt aan dat systeem dat is eigenlijk de filosofie ehm waar wij achter staan dat je eh zoveel mogelijk zoals ik al zei aan het begin ehm de de de beide elementen gebruikt waar dat ze het sterkst eh voor zijn oké Ik wil daar eh Ho ik heb er nog een vraag op maar het is een klein beetje volgende thema met hetzelfde maar ehm oké leuk ge zei er straks iets van eh kost klinkt heel tof maar ik denk in de huidige economische toestand moet ook misschien wat realistisch zijn dus ik ga ervanuit aan dat de overheid voornamelijk opnieuw weer betaald hè voor uiteindelijk dat te kunnen faciliteren en moeten we op dit moment nog extra kostenposten gaan installeren en nog meer pseudo politici gaan eh gaan **[23:45](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1425)** creëren ehm ik hoi het in de groep hè Ik vind dat van wel want anders gaat er nooit verandering creëren Als je zulke projecten niet stimuleert Ja hoe gaat dat dan ooit dat is oké ehm Hoe gaat je dan ooit een ander systeem of of een beter systeem op poten kunnen zetten Ik vraag gewoon investering maar misschien is het wel een idee om dan eh de dat voor te leggen aan de Burger panels misschien om te zeggen dan moet hier gefinancierd worden Hoe Waar gaan we die financien halen misschien kunnen we dat een stuk uit wat dat er nu naar de naar de overheid en naar de politiek momenteel gaan misschien kunnen dat daar de partijfinanciering vo partijfinanciering inderdaad een beetje na naar zulk initiatieven gaan schuiven want hè overlaatst was nieuws Ik weet niet meer welk bedrag maar zo paar bedragen van advertentiebudgetten van **[24:31](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1471)** politieke partijen die echt wel de hoogste van europ monsterlijk waren voor inderdaad dan nog eens zo'n klein landje Ik denk dat daar wel wat te halen valt voor die voor die zaken dan Ja vind ik vind dat zeker een interessante piste maar ehm en het het klopt Dat heeft zijn kostprijs hm hm Maar goed de democratie heeft ook zijn kostprijs Ik denk elke verkiezingen het is eh misschien goedkoper om eh autocraten hebben die heel snel beslissingen neemt korte en lange termijn hier dus eh voila maar ik denk dat je op langere termijn wel tegen een aantal problemen Zou kunnen aanlopen maar ehm dat heeft inderdaad zijn kostprijs ik ben geneigd om te zeggen goed maar wat krijgt je ervoor terug is wel een beleid dat veel breder gedragen is dat ook ehm hopelijk ehmm als die die **[25:17](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1517)** ehm als die zaken meer en meer Echt overal toegepast worden ook ervoor zorgen dat het vertrouwen in het politieke systeem eh over de hele lijn toeneemt ook in politi trou trens ehm Dus dan denk ik dat dat wel een zinvolle investering is om dat te doen eh opvolg vraag wat zou we het uiteindelijk vervangen want nog een element toevoegen los van kost nu hè eh maar ben ik wel geen fan van want bureaucratisch België heeft niet nood aan nog een extra advies of beslissings laag hè Want binnenkort wordt dit ook een checkbox hè hij een wetsvoorstel hè Dat heeft x impact Dus hier moet een burgerpanel zijn oké hup weer x aantal k voor dat organiseren en klaar en ge wilt niet dat dat Daarna verdwijnt dus per definitie moet dat een rol innemen in de laag en aantal andere lagen zullen moeten uitfaseren dan dan moet deels in de plaats komen Je kunt niet nog een kenniscentrum er bovenop **[26:03](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1563)** plaatsen wel ik ehm het klopt het klopt absoluut dat eh het het Hoe moet ik onze governance of ons bestuurlijk landschap al super ehm is divers is en zeker in België zeker complex vo dat is het woord zeker in een land als België Het is alsof dat je een ehm een een een huis hebt dat al volledig uitgetekend is en dan moet je opeens op de benedenverdieping nog een keuken ergens gaan bijzetten maar dat huis staat eigenlijk al vol dus dat is absoluut eh een heel complexe zaak ehm ik denk dat het ehm ik ben het met jullie eens dat we daarmee moeten opletten en eh dat is een een bredere uitdaging in België ehm dat we nog meer koterij gaan bij creëren net omdat dat het heel belangrijk is dat **[26:49](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1609)** die Burger panels aansluiten op andere beleidsprocessen anders gaan dat praat barakken worden dan gaan die Burgers daar eh drie vier VI weekends rond aanbevelingen zitten werken die dan ergens op een bureau van een politicus belanden die eigenlijk al verder zit in zijn of haar werk dat kan absoluut niet de bedoeling zijn vandaar dat we inderdaad denk ik gaan moeten kijken van welke processen Bestaan er al ehm de senaat eh is een is een interessant eh is een interessante piste we hebben Dat gebouw nu toch we hebben dat personeel nu toch dat daar zit Stefanie inderdaad dat is een interessant voorstel van Stefanie dozen laat ons daar iets nuttig mee doen in plaats van die senaat ehm ehm Met alle respect nog wat verder te laten reflecteren een verslagje schrijven die helaas maar eh heel weinig eh eh in de p Ja maar pas op het laatste **[27:34](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1654)** wat je nu net zei kun ook misschien toepassen op de Burger panels hè Dat is ook maar een verslagje waar dat misschien uiteindelijk ja maar dat is iets nieuw en dat kan groeien en dat ander is meer in de in de andere richting en het het verschil is natuurlijk de senaat en de kamer dat zijn twee groepen politici ehm hebt je die nog alle twee nodig Het is een vraag ik denk van niet inderdaad terwijl ehm dat in dit geval je een burgerpanel hebt dat een heel andere logica heeft dat vanuit een heel andere ehm achtergrond eigenlijk een aantal aanbevelingen gaat doen waardoor dat dat wel iets toevoegt aan een bestaand systeem dus dan vind ik daar meer iets voor te zeggen gewoon meer balans hè want nu is het allemaal topd en dan is inderdaad een mooiere balans Top Down Bottom Up alle daneel is natuurlijk een pak kleiner hè Maar dan is er tenminste één plats van geen D Va **[28:20](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1700)** en misschien eh ga ik hier nu in eh conspiracy theory eh ehm Luik gaan Maar eh maar ik heb van horen zeggen dat Zwitserland wel een tikkeltje beter is en toch een full Democracy heeft ehm tenzij dat de informatie die mij bereikt heel verdacht is wat natuurlijk altijd kan dus ik vraag mij dan ook af van waarom moeten bij ons niet PR met zo lokaal te houden maar h we moeten helemaal dingen bespreken vervangen schuiven et cetera et cetera maar nog steeds scoren we lager dan andere landen op hè Democracy dus in zekere Mate Waarom proberen we niet een aantal van hun modellen te kopiëren en ik heb er al over nagedacht Ik weet niet exact hoe dat Zwitserland werkt want daarvoor ben ik te dom en dat is met die Kanton en dat is iets lokaal er nog Dat is wat ik er voornamelijk uit me uit meekrijg dat dat toch nog iets dichter bij de politiek staan de burger maar ehm Ik vraag mij dan af is dat ook iets heel **[29:05](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1745)** cultureel zijn er soms gewoon praktische Systemen die praktisch Ja dat is beter maar cultureel krijgen we het gewoon niet geïnstalleerd of waar zit zo ja er is geen vraag maar absoluut Ik denk dat cultuur een een een een element is dat dat zeker meespeelt of ik het is het is natuurlijk zoals altijd heel complex ehm ik denk dat Zwitserland is is Ik ben ook geen exper zaken maar ik begrijp wel dat dat nog veel ehm Regionaal georganiseerd staat is dan bij ons het federale niveau doet daar nog minder dan bij ons en bij ons Heb je een aantal bevoegdheden die bijna dubbel lopen en bij dat eh herinner u de de covid crisis Hoeveel ministers van gezondheid hebben we weer samengebracht op bepaald moment eh op vlak van klimaat heb je hetzelfde probleem ehm dat dat is heeft enorme **[29:50](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1790)** coördinatieproblemen en ik denk dat dat op zwitser in Zwitserland beter geregeld is Ik zeg niet dat per per se ehm delegatie naar het regionale niveau de oplossing is maar wel dat er een duidelijke ehm ehm eh afspraken zijn over wie dat wat doet en dat is denk ik bij ons voil inderdaad oh ja ja dus dat speelt inderdaad een rol maar G al net element van cultuur aan vaak wordt Zwitserland gezegd Ah dan gebruiken ze al die referenda dat is dat is misschien ook een interessante manier om mee te werken en dat is ook dat is ook zo ehm je hebt daar een een cultuur in Zwitserland waarin dat me dat al ik ik ben historicus van opleiding ehm waar dat men dat al decennia zelfs nog veel langer eigenlijk doet Men is dat gewoon om ehm niet alleen te gaan stemmen op **[30:36](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1836)** politieke partij de opkomstcijfers bij verkiezingen zijn redelijk laag bijvoorbeeld in Zwitserland maar dat is ook omdat Burgers weten Ah Als er iets is dat ik echt belangrijk vind dan gaat er binnenkort wel een referendum over georganiseerd worden en dan kan ik daar mijn mening over ik wil he he veel stil staan Oh ja ik dat dat is het meest maff dat ik eigenlijk ooit heb gehoord Ik wist niet dat dat een link was die je kon leggen de opkomstcijfers zijn laag door het vertrouwen in het systeem bij ons hebben we het vaak over opkomstplicht en dan hebben we heel veel bang dat heel het systeem kapot gaat om dat niet iedereen meer ga opkomen en in Zwitserland is dan Hier is ook gewoon vertrouwen Oké is heel anders kijken naar hetzelfde den klopt nu Ik denk dat dat ook wel Zn probleem met zich meebrengt toch Ard niks is zwart of wit dat zeggen we niet maar het is interessant om soms even eens dingen te belichten hoee dat wij altijd in ons eigen denken ons eigen ratje zitten en dat er toch dingen anders gebeuren ook **[31:23](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1883)** Ja klopt dat is dat is zeker het geval nu ehm ik ik ben persoonlijk een een voorstander van opkomstplicht nog altijd wel ehm omdat ik eh Hendrik bogard heeft daar ooit een heel mooi citaat rond gedaan Het is niet omdat eh de je de uitslag niet interessant vindt of niet leuk vindt dat je de thermometer moet weggooien en ik denk dat dat helemaal Klopt op vlak van eh van verkiezingen Ehm want het probleem dat je natuurlijk hebt als je lage opkomstcijfers hebt is dat je u dan echt de vraag Kunt stellen van goed 40 per is niet atypisch qua opkomst ehm bij bepaalde verkiezingen in Nederland voor de lokale verkiezingen een tijdje geleden bijvoorbeeld dus dat is super super laag als je dan een meerderheid hebt die 50 % van de bevolking ehm eh vertegenwoordigt Ja wie **[32:09](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1929)** vertegenwoordigen die mensen dan uiteindelijk nog dat bestuur dus ehm dat is wel wel degelijk iets om eh om om voorop te letten maar goed je ziet inderdaad wel in Zwitserland dat er een heel andere politieke cultuur is dus niet alleen gericht op dat stemmen maar ook op eh referenda inderdaad die regelmatig plaats referenda is dat dan niet iets tof om om te kopien naar hier want Oké ze zijn da inderdaad al gewoon voor voor voor tiental jaren of langer maar ja je moet ergens beginnen h Daar is het ook niet niet altijd geweest hè dus daar is het ook gewoon En nu omdat ze het gewoon zijn zitten ze nu in dit systeem dat is dan de lange termijn denken hm hm Waarom beginnen we hier niet mee want dat wordt vaak neergesabeld door te zeggen dat maakt de moeilijke kwesties teveel zwart-wit ja of nee dat is zo het eerste argument dat vaker op tegenkomt maar klopt dat dan wel ook wel dat klopt dat op bepaalde hoogte denk ik ehm ehm heel wat thema's **[32:57](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=1977)** ik Ik zie bijvoorbeeld niet in om klopt maar ik zie bijvoorbeeld niet in Rond klimaatbeleid hoe dat je dat in een referendum zou kunnen Gieten wat wel een interessante piste zou kunnen zijn Is dat je onderdelen van een wel hè dat je dat bijvoorbeeld doet inderdaad of dat je eh nog iets meer jullie zijn voor de Nuance dus dat je iets meer nuan toelaat door een prefer enum te doen met de pus van papa er nog voor Wat is het verschil dat ze eigenlijk een verrijkt referendum dus in plaats van één vraag stell waar dat mensen ja of nee op kunnen antwoorden kunnen mensen zeggen helemaal akkoord redelijk akkoord enz verder enzovoort binnenkort nul tot 10 bijvoorbeeld of dat er ook een aantal vragen worden voorgelegd met een klein beetje kadering daar rond en een ideale **[33:43](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2023)** situatie zou zo'n preferent voorbereid worden door een burgerpanel eigenlijk want op die manier heb je een een groep ge interesseer theor Goede vragen eigenlijk hè Of een goede vraag kunnen want Da is altijd enorm veel discussie over ho moet vraagstelling nu rond de brexit ik herin nu niet van buiten maar die was heel complex geformuleerd eigenlijk ehm Je merkt Sommige vragen die worden zijn al een beetje sturend Ja die hebben een bias hè vo inderdaad En als je dat door een burgerpanel laat opstellen dan heeft dat wel een legitimiteit En bovendien zou je dan ook eh kunnen aangeven van kijk dat burgerpanel heeft ook rond dat thema gewerkt zij hebben die voorstellen gedaan die vijf aanbevelingen bijvoorbeeld om die redenen zijn jullie daarmee eens of niet mee eens dus of of **[34:28](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2068)** helemaal mee eens enzoverder ik vind het super interessant Ik ga gewoon aan tangent Hall gaan en gewoon heel deze conversatie even naar een ander universum werpen en dat is Wij zijn heel vaak of nee ik zal ik de vorm gebruiken maar ik vind het heel interessant om eh een argument te maken waarom het huidig Kiss systeem van de party kassie ook haar eh limieten kent voor de voor de podcast z en één van en één van de dingen die toch beland kan niet volgen maar en één van de dingen dat ik daar altijd zeg is van goh Waarom moet we altijd voor persoon Er is een heel goed argument om om uiteindelijk toch voor eh partijen te gaan en voor personen maar heel eventjes dat loslatend Waarom moeten we altijd voor partijen en dus ook maar zeven ideologieën stemmen een aantal personen Waarom kunnen we niet op thema's stemmen maar É van de eerste problemen wat ik altijd opbod als ik dat iets of f tastbaar wil maken dan is altijd maar wat zijn de thema's en wat zijn de vragen waarop dat je kunt stemmen want dat bepaalt eigenlijk al **[35:15](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2115)** heel veel maar eigenlijk dat kan die Burger eigenlijk wel nu eigenlijk geconcludeerd dat het wel een legitim zou eh legitim legitimiteit zou kunnen hebben dat woord g nog gebruiken ehm om wel te komen tot een aantal thema's en vragen daaromtrent ja Ja en dan kunt je daarop kiezen stap É is bereikt naar 150 afleveringen inderdaad maar nee dat hebben we nog nooit beantwoord gekregen hè wel mee oké we doen later wel de rest maar en om om eventjes in de rol van vragensteller te kruipen ehm hoee zou je dat dan doen Dus je hebt dan verschillende thema's dus het zou interessant zijn partijen blijven en personen blijven ook Je moet niet naïef zijn maar je stemt maar je stemt bijvoorbeeld op 10 of 20 ehm thema's met een aantal richtingen Dus geeft voornamelijk richting wat ik interessant **[36:00](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2160)** zou vinden is dat er uit die ehm die stemming dat een soort van regeerakkoord eigenlijk al rolt in die zin dat het een soort van visietekst is die echt duidelijke tendensen weergeeft maar ook nuan slecht met minderheden groepen maar ook wel echt een rode draad en dan moeten eigenlijk al die partijen Misschien is het een tweede stemming hè een tweede stem moet eigenlijk al die partijen vechten voor de beste interpretatie van die tekst want die tekst is natuurlijk zo groot en zo globaal dat het net in de Tijs moeilijk gaat worden maar je moet eigenlijk vechten vo de verdediging van die tekst en dan moet je eigenlijk stemmen op je partij waarvan dat je zou denken die die tekst het meest zou verdedigen of daarvan andere dynamiek gewoon Het is nog niet volledig doordacht Zie je zie je het misschien als een regering per thema per 20 thema's Ja zo kunen het ook stellen in plaats van dat we dan gewoon een kleur kies en voil gang denens vast aan 1000 thema's waarbij dat ik zeg veel **[36:46](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2206)** partijen hebben soms goede argumenten soms slechte argumenten dat thema dat is die partij dat Thea dat doet die partij dat en zo Of zo zelfs Ja dus dan zou J eigenlijk hebben dat ik zeg maar iets zelfs misschien wel beter is wat je eigenlijk Z per Them met een partij kiezen Misschien is dat een goede tussen of of twee partijen dat dan Mo gaan dus dan zou wat is u mening dus eh dan dan zou je hebben dat ik het zeker ben dat ik het goed begrijp rond mobiliteit zou je dan kunen hebben dat je bijvoorbeeld een een conservatieve coalitie hebt eigenlijk omdat daar de de conservatieve partijen het beter rond gedaan hebben terwijl rond klimaat dat ehm dat er dan een progressieve coalitie zou kunnen zijn om dat zij het dan beter dan verkocht zouden kunnen worden Ja **[37:32](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2252)** Opti uiteind ga kunt niet alles doen maar dan voelde dan ligt er zo meer een een richting vast Maar iedereen heeft daar wel nuances in kunnen leggen ehm en dat is ook interessant want we schilderen heel vaak mensen of individuen of ideologieën af als één iets als één Dimensie maar er zijn veel meer dimensies Ik ben misschien op een bepaald thema rechts op een ander thema links op een ander thema centrum en dat komt er nooit uit bij niemand nu hè ook niet doen dus dat is dat Is dat is eigenlijk waar dat we vandaag de dag misschien vroeg ik weet het niet hadden we dat vroeger ook no waarschijnlijk wel maar precies vandaag de dag nog iets meer die diversiteit in de beslissingsmodel maar democratie is ook nog een jonge vorm die nog moet ver bij was er vroeger klimaat Nee was er vroeger vroeger was er een monarchie een aristocratie die heel veel mensen pesten **[38:19](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2299)** vroeger niet over 100 Ik ho Ja ik eh ge ne overvalt mij een beetje met de vraag maar het is eh het is het is een Ik vind het wel een interessante denkpiste om na te denken Want dat is eigenlijk de bredere vraag van Hoe kunt je ervoor zorgen dat je een een groep politici hebt die wel nog samen kan werken en die het land wel kan besturen maar dat je Burgers eigenlijk ook meer Ehm nuan kunt laten bieden door op inhoudelijke voorstellen te stemmen dat is eigenlijk de Middenweg die jullie zoeken en in die zin plus iedereen kan zijn Forte uitspelen iedereen kan sorry zijn een Forte uitspelen ja ja ja ik denk dat ehm los van hoe dat je het concreet invult dat er voor die twee zeker iets iets te zeggen valt Je zou ik kan me inbeelden dat je op ehm verkiezingsdag dat je naar de stembus gaat inderdaad en **[39:05](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2345)** dat je dan stemt voor een partij misschien in het algemeen op bepaalde ho het is een beetje anders dan wat jullie zeggen maar dat hoe dat ik het begrijp en dat je daarnaast een ik zeg maar iets een een lijst van 20tal voorstellen of thema's hebt waar dat je ook een positionering in inneemt die dan meegenomen moet worden eh ja dat is dan de vraag wat is het het zal starten weer bij een advies Ik denk dat toch al iets ik den dat al iets zou zeggen gewoon ik ik ja klopt en ik denk dat dat zelfs eigenlijk ehm niet zo afstaat van die logica van Burger panels omdat je daar eigenlijk ook altijd één thema eruit neemt met één vraagstelling eigenlijk waar dat je mensen ook rond samenbrengt los van eh op wie dat ze gestemd hebben dat doet er dan niet toe ehm maar dat je ook op die manier eigenlijk ook naar het beste eh mogelijke compromis gaat zoeken **[39:51](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2391)** dus in die zin zie ik die filosofie daar ook wel ergens in doorklinken dus ja ik vind het wel iets interessant om Oh ja voil ik denk gewoon dat het vandaag Soms zijn doel voorbij gaat hè soms hebben we de democratie en denken we oei oei hè Dat was een goede systeem Er zijn heel veel andere slechte systeem moet hier aan vasthouden maar bereik het nog altijd op de meest effectieve manieren zijn doel en dat vergeten we soms inderdaad ik denk dat ehm de democratie zoals die nu bestaat die is die is bijna in in 2030 wordt die in België 200 jaar oud en in de tijd in 1830 was dat één van de meest innovatieve vooruitstrevende democratieën ter wereld onze onze grond Het is een in in bijna 20 landen gekopieerd geweest omdat die zo Liberaal was zo vergaand was er heeft ooit een een een Franstalige wetenschaps gezegd als ze copyright al bestond in de **[40:36](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2436)** 19e eeuw zouden nu geen begrotingstekort hebben omdat dat zo vaak is overgenomen geweest ehm alleen nu en dat is niet alleen in België zo h dat is overal zo stellen we vast dat ehm die uitdagingen waar dat wij nu voor staan dat is veel internationaler migratie eh klimaat enzovoort dat dat zijn niet meer die uitdagingen van Het is als dat we een een eh de problemen van vandaag proberen aan te pakken met software van 200 jaar geleden dat is dat Dat heeft geen zin om dat te doen dus in die zin denk ik we moeten ons blijven challeng de complexiteit overstijgt ons eigenlijk om dat systeem nog effectief genoeg te maken in eenige vorm om klopt Ik denk dat ehm dat overheden daar daar daar niet meer in in in slagen en ik denk eigenlijk ehm om misschien nog ietsje meer naar eh naar toekomst denken te **[41:22](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2482)** gaan een niveau dat heel interessant zou kunnen zijn om eigenlijk echt iets innovatief op polten te zetten is denk ik het globale niveau want op dit moment Nationaal Regionaal lokaal zelfs Europees Alles is al dicht getimmerd we hebben al zoveel instellingen die zoveel verschillende dingen doen terwijl op mondiaal niveau bestaat er nog maar heel weinig je hebt de verf hè Je hebt de Ja ja inderdaad dat een soort van staat in de staat ergens zou kunnen zijn Maar misschien dat dat ooit We zijn er nog niet onmiddellijk Maar goed we mogen dromen misschien dat dat ooit wel mogelijkheden biedt om echt iets volledig nieuw te creëren in een andere logica van goed in 2030 35 met de situatie waar we nu staan Hoe gaan we nu van op een wit papier een zets creëren dat ehm echt de uitdagingen waar dat we **[42:08](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2528)** nu voor staan dat s Dat vind ik dat echt een wereld Alliantie wilt gestellen dat zich verenigt in één beslissingsstructuur [Muziek] die echt mondiaal zijn nee nee Daarmee ben ik het eens maar is de oplossing om die slim te behandelen dan per se er een Centraal iets van maken dan ben ik fan van gedecentraliseerde units die moeten leren samenwerken veeler dan het centraliseren omdat ik hoe ziet je nu wel met Europa gegeven toch ook wel een beetje in ontwikkeling Oké dat is nog niet mondiaal maar dat is al wel meer een een stap van van Wat is dat dan vierde van de wereld misschien dat is dat is al iets meer dan dan allemaal landjes aparte dus ik denk dat we de **[42:55](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2575)** zeker dat gaat nog alles dat er ooit komt zoveel jaren duren maar ik denk dat we daar al wel naartoe aan het gaan zijn heel stilletjes maar wat dat ik nog wou eh in vraag stellen is van moeten we dan altijd moeten we dan opnieuw beginnen van een wit papier of waarschijnlijk nu wel omdat die 200 jaar Ik heb het nu eventjes dan over België die grondwet eigenlijk nooit een update heeft gehad hè als we dan in termen van de software spreken is dat niet beter om om de of elk jaar gewoon elke keer altijd een beetje die maar dat doen hè zijn wetten en de Grondwet wij soms ook en wetten de Grondwet inderdaad niet echt of ook het taalgebruik daar alleé als je dat gaat lezen dan gaan nog altijd het taalgebruik van eh van toen lezen dat dan ook weer verandert dus in in al die **[43:40](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2620)** opzichten zijn we daar misschien wat lak in geweest maar dat niet bij te houden maar dat is modernisering van uw rechtsstaat Dat is niet zozeer vering van democratie denk ik ik ook Ja die die grondwet is ook inderdaad daar een een belangrijk instrument voor ehm maar het is nu eenmaal heel complex en moeilijk om een grondwet te veranderen omdat je niet alleen die 2 derde meerderheid nodig hebt maar ook omdat je eigenlijk over twee legislaturen heen moet gaan deze legislatuur moeten de artikels open verklaard worden waarin een volgende legislatuur een een hervorming kan gebeuren en die transitie maakt het extra moeilijk om die grondwetten aan te passen maar misschien kunnen ze dat ook vereenvoudigen of dan komt dat misschien democratie iets meer in het gedrang Dat is inderdaad het risico want dan loop je het risico ze hebben dat net zo moeilijk gemaakt om te vermijden dat er ooit één **[44:27](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2667)** heel grote ehm partij aan de macht zou komen of of twee die ehm van hun Momentum gebruik maken om eerst alles te kunnen omdraaien en dat zijn de checks and balances die ze op die manier daar hebben daar hebben bin want die zijn nog steeds goed ehm dat in uw opinie ik ben geen grondwet specialist maar ik denk dat systeem dat eh er niet zomaar één partij Opeens kan opkomen die zomaar direct het systeem Kan uien Daar ben ik gelukkig nog heel blij mee h ehm we zien in Europa eh dat dat dat we daar toch tegen wat problemen kunnen aanlopen ook in in Turkije bijvoorbeeld maar ook in in Polen en Hongarije ehm dat dat dat we daar echt mee moeten opletten dus dat systeem is zeker goed maar dat het zeer goed zou zijn als we onze grondwet een keer grondig onderhanden zouden nemen en **[45:14](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2714)** eh dat een keer zouden moeten herschrijven daar ben ik het natuurlijk helemaal me wel maar daarom is het zo van moet dat dan om de 200 jaar gebeuren en dan zit eigenlijk voor zo'n opdracht dat eigenlijk quazi onmogelijk is dat is een een draad van kabeltjes dat je er niet uiten krijgt in plat van dat dan zo wat beter bij hou ne Nee want sommige dingen moeten echt een bepaalde sta de staat isco mocht je nooit onderschatten en het ding is We leven op elk moment bijna in de totaal som van alle collectieve mensenkennis ooit opgebouwd en dat is de conclusie daarvan dus dat wilt zeggen de mens bestaat 300.000 jaar Dit is eigenlijk het resultaat van 300.000 jaar evolutie En als je dat dan om de 50 jaar nog eens bekijkt dan is dat goed waarmee dat ik wil zeggen dergelijke systemen evolueren heel traag met een he Go reden maar de de wereld evalueert niet altijd op dezelfde **[46:00](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2760)** snelheid hè dat nee nee nee maar en we moeten durven evalueren maar ik weet niet of dat je nu zomaar in zo'n tijd zoals nu wanneer er weer een breekpunt is met het nieuwe en het oude dat je dan moet concluderen met dat sneller moet gaan dat dit breekpunt een heel goed organisch proces is waarin dat we dat moeten durven doorpakken zeg sneller hè Ik zeg gewoon onderhouden Ja maar onderhouden Ja incremen gaat niet bij zo'n der Ik weet Ja ik weet ook niet of dat dat antwoord is hè Ik stel gewon verbeteren breken nieuw en beter en dat is de evolutie van en eh Democratische vernieuwing zijn zo van die kleine dingetjes bij duwen maar uiteindelijk is dat ook wel met de visie van een een ander systeem dat meer het doel heiligt van het huidig systeem Ik denk inderdaad dat is de de Eeuwige discussie Je hebt ook binnen het veld van Democratische vernieuwing hebt je de activisten die zeggen eh moeten volledig **[46:46](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2806)** opnieuw beginnen ehm de er moeten Burger panels zouden heel het land moeten besturen bij wijze van spreken we schaffen politici af Ik ben daar geen voorstander ervan en je hebt inderdaad de reformisten die zeggen goed Laten we ehm laten we eh stukje bij beetje dingetjes gaan doen en laten we beginnen met eh burger panels enkel binnen een adviserende rol een aantal zaken laten doen Ehm ik zit daar wel in het midden tussen Ik denk dat ehm het heel destabiliseren kan zijn om te snel te willen gaan inderdaad maar het klopt wel dat er een eh hebben nog stabiliteit eh voil dat is een beetje de vraag hè Het is een goed moment om nog eens na te denken over echt dat is ess als dat de enigste reden is van om het stabiel te houden maar als het niet meer stabiel is dan kunt breekpunten hè Dat zijn dat is **[47:32](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2852)** inderdaad de essentie want op dit moment ehm ik heb het nog eens nagekeken op een trein toen ik naar hier kwam ehm 30 per van de Belgen nog maar heeft nog maar vertrouwen in de federale regering en het vertrouwen in politici is nog lager op dit moment dat is echt Wat is een normaal Wat is een normaal cijfer 100p zl dat nooit zijn Wat is een ehm dat nat zeker hè dat hangt ja dat hangt ervanaf van hoe dat je dat interpreteert natuurlijk maar wat je wel ziet is dat sinds 2005 2006 dat dat stelselmatig eigenlijk naar beneden is beginnen gaan en dat dat heel moeilijk om dat eh maar dat is bijna het enigste wat ons nog allemaal verbindt het wantrouwen in het systeem als daar rechts midden onder boven iedereen heeft er een ander argument voor maar iedereen denkt oei oei wat uit Belg samen de Rode Duivels frieten ehm **[48:20](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2900)** het koningshuis een kle is weer Corona Dan mogen ze geen Rode Duivel spelen dan is die cohesie ook alweer weg voil voil inderdaad misschien één ding waar ik wel nog grap even naar wil terugkeren en dat is wel dat gegeven van dat mondiale ik weet niet echt wat u vis erover is misschien moet je ze geven maar ik denk oh wow Niet doen Dat is mijn eerste Reflex het tweede is dat elk systeem dat teveel macht heeft wordt op een bepaald moment autoritair dus per definitie gaat je daar per ongeluk altijd 100 zeker belanden de vraag is niet If hè is When dus ik denk wel mondiale samenwerkingen 100p spreekt voor zich maar economie faciliteert dat eigenlijk al net zoals Europa en Amerika en wij kunnen Europa is heel gekend om maar eh wetgeving rond een aantal zaken klimaat zijn ook een heel goed ding van dus ondanks dat alle maatregelen die wij nemen zeer beperkte **[49:05](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2945)** impact hebben op het klimaat heel direct omdat wij maar een klein deel zijn van de wereld ehm hè meerendeel is eigenlijk in andere landen vaak ook omdat we daar naar outsourcen voor onze Vere processen maar het komt er wel op neer doordat wij een aantal wetgevingen stellen en een economische Ja macht nog steeds zijn of dat we dat blijven dat zijn heel ander gegeven maak het wel dat we andere landen bijvoorbeeld op een gezonde manier dwingen ehm om eigenlijk mee te gaan in die gedacht stroom zonder dat er een mondiale afspraak moet zijn want wat competitiviteit houdt iedereen ook wel scherp dus ik denk wel dat het huidig systeem wel beter kan maar dat economie economie een heel goede manier is om dat toch te creëren want nu is er geen mondiale samenwerking maar toch evalueert iedereen daarnaar net door die dynamiek die dan toch minder vatbaar is voor autoritair gedrag omdat het toch op zijn best case bipolair blijft en ehm **[49:53](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=2993)** nee worst case bipolair en best Cas case multipolar ehm ik ga zo meteen een een genuanceerder antwoord geven maar ehm waarom vind je het heel normaal om op een nationaal niveau een overheid te hebben een centrale overheid en dat op internationaal niet te hebben omdat er is altijd checks en balances en hoe groter dat we het als er niks niet meer erboven staat mondiaal dan is er geen check and Balance niet meer hm hm En als je nu die wereld Staten hebt op welk niveau dat ze ook georganiseerd zijn ook brixs landen en het westen hè dus het begint wel vrij bipolair te worden hè Maar ehm dan heb je tenminste Die twee die elkaar proberen te hebben en ander Zen nog maar één en niemand controleert die één voor de duidelijkheid ik ben ook geen voorstander van een eh gecentraliseerde ehm globale wereld staat En ik denk mijn mijn belangrijkste **[50:39](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3039)** argument Daarvoor is dat Ehm je op dat moment problemen gaat hebben met mensen die zich vertegenwoordigd gaan voelen omdat mensen op dit moment niet iedereen is zo maar mensen voelen zich doorgaans eerder verbonden met hun Nationale nationaliteit dan met het feit dat zijn wereldburger eh heel goed heel goed eh punt inderdaad bij België is dat inderdaad minder het geval Daarom dat ik zei algemeen Maar ehm en vo natuurlijk identiteit is meer lagig enzovoort maar dus ik zou dat zeker niet doen je moet ehm uw uw representatie organiseren hoe dat op een manier dat mensen zich gerepresenteerd voelen maar tegelijk stel ik wel vast ehm dat er een aantal ehm beleidsprocessen zijn die wij wereld die wij op dit moment Nationaal niet georganiseerd krijgen uiteraard vlak van **[51:26](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3086)** haalde net eh het het voorbeeld aan van de gemerde economie en dat klopt maar één van de grote nadelen van dat kapitalisme dat ons ontegensprekelijk ook veel gebracht heeft is Dat dat de milieukosten bijvoorbeeld compleet geoutsourced heeft en realiteiten niet goed meenemen in h economie Dat is eerder een fout in een slim economisch model dan dat het per se een fout is van geld hè Je zou kunnen redeneren maar dat is dan de discussie natuurlijk dat het aan een overheid is om de checks en balances aan te brengen om dat econom nee 100 want zelfs de meest slimme econoom ever gaat nooit pleiten voor 100 vrije markt de markt moet een beetje getempt worden maar dus voor de duidelijkheid ik pleit niet voor een eh gecentraliseerde wereldstraat of een burgerpanel of of whatever maar ik denk wel dat het goed zou zijn dat er rond **[52:13](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3133)** een aantal thema's ehm regelmatig wel wereldwijde ehm overleg eh georganiseerd gaan worden maar dat wel veel meer beslissingen uit gaan komen dan op dit m universele rech van de mens gewoon dat dat is een aspect maar dan op veel andere thema's ook ehm maar bijvoorbeeld maar als je nu bijvoorbeeld kijkt op vlak naar ehm ik Ik kom er vaak op terug maar eh dat is omdat dan makkelijk is omdat daar veel eh rond gepraat wordt rond klimaatbeleid als je nu kijkt naar de manier waarop dat dat nu georganiseerd wordt is dat heel erg nog uit vanuit de individuele wil van die Nationale overheden en Europa wel eens waar om een aantal maatregelen al dan niet te nemen en goed die houden elkaar dan erg ergens wel scherp maar dat zorgt ervoor dat je inderdaad dat probleem **[52:58](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3178)** hebt wat je ook al eerder hebt aangehaald dat de Big players veel meer te zeggen hebben dan de smaller players wat mij geen eerlijk systeem lijkt Ja sorry ik ben wel goed in onderbreken soms maar ehm Maar inderdaad in de Europese Unie ehm wel eens waar voelt je nu al wel een tendens hoe dat sommige beslissingen naar eh gevoel en representatief gevoel waarover is sprak wel toch al neigen naar Oké dit is goed democratisch of dit is autoritair en wie dat er gelijk heeft maakt me niet niet echt uit in dit geval dus ik moet wel zeggen je merkt al hoe snel dat het gevoel van representativiteit verloren gaat hè lokaal merkt je eigenlijk niet zo hard of valt dat wel goed mee en dan hebt je al bijvoorbeeld hè gewesten België ga wel snel en dan hebben wel de Europese Unie laat staan de wereld dus ik denk wel dat het eh dat het complex is tot waar voelt iemand zich representatief tot waar kan de Burger **[53:44](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3224)** eigenlijk mee want ik vond het wel cool klinken mondiaal burgerpanel Ik wil er wel deel van zijn maar ehm maar dat is zo van Hoe brengt je al Die lagen samen en uiteindelijk is het toch altijd ja al die belangen die elkaar daar checks en balances houden Dus je hebt volgens mij wel al die verschillende lagen opnieuw altijd nodig omdat die altijd een outsourcing is op dit moment om u één concreet voorbeeld te geven ehm Er is al een Global assembly georganiseerd geweest rond klimaatbeleid bijvoorbeeld waarin Dat was een een een proces dat door een aantal organisaties is georganiseerd ehm maar waar de eh VN secretaris eh gutierrez wel ook heel geïnteresseerd in was dat had geen enkel formeel mandaat maar ze hebben gezegd van kijk laat ons eens een een aantal Burgers uitloten wereldwijd om het te hebben over een aantal herverdeling principes omdat dat types zoiets is waar **[54:31](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3271)** dat je zwakkere en sterkere punten hebt en dat je binnen Ehm een een structuur van Nationale regeringen veel moeilijker bediscussieerd krijgt omdat die machts eh verschillen daar zoveel zel Zo zo sterk spelen en ik vond dat wel een Dat was een eerste experiment dat is ehm er was valt nog veel uit te leren maar ik vond dat wel een interessante manier om te kijken naar goed Dat is nu typisch zo'n thema waar dat we eigenlijk iets rond zouden zouden moeten kunnen doen en zo zijn er nog wel een aantal zaken denk ik waar dat we ons wel moeten durven eh die vraag stellen van goed moeten we niet ehm op dat vlak wel ook aan iets compleet nieuw durven denken dus voil ja nee ja goei Oké ja ik als ik mag ga ik bes schaal misschien terug eventjes iets verkleinen nee nee ik heb het even gehad Nu ja eh naag komt **[55:18](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3318)** nu Ja oké stellen nee nee nee eh dus ja hoe dat ik het nu zo hoor hè de de burger panels Enzo het is het is wat testen Het is wat doen ehm als je nu zo de visie over de komende 10 misschien 20 jaar Ehm voor Wat zijn de verwachtingen daar hoe hoe gaat het evalueren Ja ja ik denk dat ehm de de situatie waar we naartoe moeten is dat ehm die zaken normaal worden dus dat men eigenlijk en daarmee bedoel ik dat ehm mensen weten op dit moment min of meer wat dat een een betrouwbare verkiezing is is en wat dat dat niet is mensen weten als ik ga stemmen en eh ik en er staan allemaal computers langs mij waar ik kan meekijken wat wat de andere aan het toen is dat is geen goede stemming Het zou **[56:04](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3364)** goed zijn als ze dat rond Burger panels ook weten dat mensen daar meer en meer aan aan hebben deelgenomen we hebben om dat concreet te maken hebben wij ons voorgenomen als g1000 tegen 2030 willen wij dat 1 miljoen Belgen uitgeloot zijn geweest om aan zo'n burgerpanel is echt heel veel h op dit moment zitten we denk ik rond de 300.000 op moment en dat is eigenlijk vrij veel Waarom Wees ik daar niks over wat is daar zo wat de opkomst ratio ehm je bedoelt van de mensen die eh omdat niet beboet kunt worden op dit moment zeker Ja voil er zijn geen sancties dus dat klopt word tens Democratische vernieuwing komen er eigenlijk mensen met er zijn sancties Ja dat is eh maar dat is effectief de vraag die die je kunt stellen moeten we dat assise jury's bijvoorbeeld dat is ook mijn loting dat **[56:50](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3410)** moet je komen geen goed excuus maar dat is al onderdeel van het rechtsysteem maar ja ik ben wel benieuwd naar de vraag van Ja dat varieert zo tussen de eh types tussen de 3 per en de 14 15 van de mensen die uitgenodig 14 15 is heel hoog pak tussen de 3 en de 10 per die ehm die candide Ert dus hoe dat dat werkt is dat om het voor een vrijblijvend experimenteel systeem dat is eigenlijk niet slecht denk ik pas op je moet ervoor zorgen dat het niet vrijblijvend is je moet ervoor zorgen dat dieen wel dat die dat zelfs dan ehm iven wij er altijd voor dat er minstens een formeel mandaat aan dat burgerpanel gegeven wordt dat daar een overheid is die zegt wij beloven niet per se dat alles uitgevoerd kan worden want soms gaan er dingen zijn dat wij dat gewoon niet kunnen omdat onze bevoegdheden niet **[57:35](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3455)** zijn maar wel dat wij ons ehm uitdrukkelijk zullen verantwoorden als het niet uitgevoer nee nee nee ik weet het sorry ik heb het over ehm het is niet verplicht om op de uitnodiging te gaan Ja klopt en dat is inderdaad het geval ehm ik denk dat dat voorlopig ook goed is eerlijk gezegd Ehm ik zou niet ik wil heel even Ik wacht even ik zou niet die verplichtingen opleggen inderdaad maar dus hoe dat het zit om om de redenering af te maken typisch pakt voor een burgerpanel van 50 mensen stuur je eerst 10.000 brieven ongeveer uit Ja je hebt er veel nodig ehm pakt dat tussen de 5 en de 10 per van die mensen reageren pak dus een een een duizendtal eh mensen in meest positieve gevallen maar wat is het probleem daarbij Het zijn altijd meer mannen dan vrouwen altijd meer hoog opgeleid dan kort opgeleid en dan moet je in een tweede loting dat corrigeren Daarom dat je die **[58:21](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3501)** dus nodig hebt die je heb echt al een vij nodig om maar van degene die allemaal reageren worden ze ook niet allemaal uiteindelijk gekozen Nee inderdaad een uitnodiging stel uw kandidaat Ja h wij Wij stellen uw kandidaat en stel jij u ook kandidaat en dan zullen we zien of dat je erbij ja ja ja oké en dan tegen 2030 naar een miljoen en je zit nu op 300 was het belgien of eh belgi of dat is vanuit België in omdat op dat moment denk ik Kunnen stellen van dan kent iedereen iemand die aan een burgerpanel heeft die daar op zijn minst voor uitgenomen is Gewest daar nog niet deelgenomen heeft ik moet zeggen ik ben wel onder de indruk van u cijfer ten eerste goed werk ten tweede Wel maf dat dat al zoveel is dat mij dat eigenlijk nog niet heeft bereikt Voor mij is een burgerpanel nog steeds abstract of zoiets Oh alleé en **[59:06](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3546)** voor toch al 300.000 mensen die hebben deelgenomen vind ik dat eigenlijk geen die uitgenodigd zijn hè deelgenomen hè Nee Nee die een uitnodigingsbrief hebben ontvangen dus hoeveel hebben er deelgenomen ehm dat is Z ik moeten nakijken we we zijn ook bezig met een een een project om dat beter in kaart te brengen samen met verschillende universiteiten want heel kort gezegd ehm er zijn zoveel databanken die bestaan die nog niet Sam maar dan vind ik u niet ambitieus genoeg dan moet het team miljoen Belgen of 11 miljoen Belgen hebben uitgenodigd hè is ze dan is dan gewoon slechte PR of ehm ik denk dat dat het klopt dat de de PR van dat soort zaken lang onderschat is geweest wij zitten daar nu heel veel op in te zetten om dat e te counteren maar wat ook het geval is is ehm het is voor media niet zo makkelijk om daarover te **[59:52](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3592)** schrijven want waar schrijven media Ja nu over in de politieke journalistiek als over conflict eh iemand die eh een sterk standpunt eh Paul manet die zegt Ah ja we gaan de de de werkweken verminderen van 38 naar 32 kranten staan er los van maar dan heb je geen pr Jour je moet iemand hebben Je moet zo Burger organiseren en zien dat er ruzie ontstaat terwijl iemand om ver duwt en dan en dat er Ja en dan ga in de Med komen ja ja maar dan spelen ja maar ja ja nee maar ik snap het wel het is Wat is een burgerpanel dat zijn geen mensen die ruzie maken maar dat zijn mensen die is Niet spectaculair hè ne voila dat zijn mensen gelijk hier bijna die zeggen Ah interessant punt dat je net hebt aangehad Nog niet over nagedacht Ja misschien dat we dat zo inderdaad kunnen doen en dat is veel minder interessante journalistiek maar dat wil niet zeg e **[1:00:39](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3639)** moeten hebben van van van van dingen behalen hè En dan wordt er wel overgeschreven echt resultaat boeken hè klopt en het klopt ook wel dat we zijn dat meer en meer stilletjes aan beginnen media daar wel zich bewust van te worden dat er zoiets bestaat en dat dat wel interessant is om daar ook berichtgeving te doen Dat is ook wel een proces dat gewoon tijd nodig heeft zoals bij elke Innovatie uiteindelijk mogen niet vergeten de g1000 was nog maar eh 13 jaar geleden Voordien waren er nog wel een aantal hele kleine proces maar dat was eigenlijk de De Doorbraak die eh vanaf pas sinds een jaar of vier vijf echt in een versnelling is gekomen dus ik denk dat het ook niet heel organisatie helemaal geen slecht geen slecht werk maar ik bedoel gewoon als Brugge participatie teer Er zijn natuurlijk meer initiatieven misschien we zijn ook een beetje richting einde gewoon snel Mo ook zeker snel antwoorden **[1:01:25](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3685)** maar eh een vraag langs mijn kant is er op de relatief nabije toekomst korte termijn is er daar een kans dat zoiets ook echt geformaliseerd geprofessionaliseerd wordt alleé Jullie zijn een professionele organisatie daar niet van of dat weet ik niet maar ik ga ervanuit toch wel ikel met zes mensen ik doe meer dan hier maar ik bedoel effectief een Ja zoon mandaat hebben dat het ja het opgenomen wordt in het systeem alleé Ja is dat Is dat legitiem is ik ja dat ik Ik denk dat dat daar zijn we de laatste jaren echt heel veel stappen rond aan het zetten eh geweest op dit moment is het al in wetgeving omgezet geïnstitutionaliseerd op het federale niveau dus zowel binnen de kamer als binnen de senaat kunnen die burger panels en eh die kunnen **[1:02:10](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3730)** georganiseerd worden inderdaad dat klopt Het zou goed zijn als dat nog wat verder J zijn dan de one one way to go Sorry jullie zijn dan the one way to go voor hen of G 1000 burgerpanel of is het burgerpanel dat zijn Burger panels die door de overheid georganiseerd worden en waar dat ze beroep kunnen doen op ons om en te adviseren voil inderdaad zo zo zo werkt dat in Brussel is het ook geïnstitutionaliseerd in duitstalig België ook in op het Waalse niveau ook dus daar zijn heel veel belangrijke stappen gezet dat wilt niet zeggen dat we er al zijn zijn een aantal is op initiatief van de politiek nu wilt je eigenlijk dat het eh het initiatief omdraait Ja er zijn een aantal dingen die nog moeten gebeuren denk ik eh ten eerste moeten we ervoor zorgen dat die aanbevelingen beter overgenomen worden door de politiek want het **[1:02:55](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3775)** dat eh aanbevelingen ofw buiten de bevoegdheden Ven of dat die dan Ju niet op het juiste moment terecht komen die process het wordt niet door dat wordt niet doorgepakt dat moeten we inderdaad zien te vermijden Ik denk ook dat het belangrijk is zoals jullie net hebben aangehaald dat Burgers ook input kunnen geven op welk thema dat er besproken moet worden dat dat niet het is goed voor de duidelijkheid dat overheden dat kunnen doen als zij blokkeren dat ze de hulp van Burgers kunnen inroepen dat is supergoed Maar als zij maatschappelijk heel erg iets leeft zou de burgers dat ook op de agenda moeten kunnen zetten maar dat kunnen we eigenlijk hè maar niet een burgerpanel hè Maar met x aantal handtekeningen moet dat verplicht behandeld worden maar dat is dat is eigenlijk misschien É van die Democratische vernieuwingen oud systeem nog dat we misschien nog eens mogen herbekijken Ja dat is Met alle respect is goed dat het bestaat maar wat er dan gebeurt is dat de kamer zich moet uitspreken daarover dat daar een keer **[1:03:40](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3820)** over gebabbeld wordt en dat is het enige engagement dat gd dat is een Het is goed dat dat bestaat maar voil dat daar zouden ze verder in moeten gaan en nog een ander ding Wat interessant zou kunnen zijn is ehm dat de de omkadering eigenlijk verbeterd op dit moment moeten Burger panels altijd in het weekend georganiseerd worden omdat mensen tijd moeten kunnen hebben om dat te gaan doen Het zou bijvoorbeeld heel goed zijn en op dit moment ligt daar ook wetgeving in de commissie voor voor maar ik weet niet of dat die gestemd gaat geraken dat mensen vrij af kunnen nemen op hun werk om deel te kunnen nemen aan zo'n burgerpanel wat niet zo vreemd is want voor een assisen jury heb je dat per definitie ook maar voor een bur maar theorie zou meer burgerpanel hebben dan assisen jury hè dus daar is het meer een marginaal iets om het zo te zeggen of komt gewoon veel minder voor en in dit geval meer interessant model Ik vind kostenmodel is weer complex maar ik vind **[1:04:25](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3865)** wel goed dan gaat de opkomst sowieso alle de deelname sowieso weer stijgen dan wel maar dan gaat ook misschien kwalitatief iets achteruit gaan voor mensen dat dat dan misschien gaan bekijken als een extra congé dag of eh ontsnapping van het werk ofzo wordt ook zo niet eens bekeken maar ja oké dat is ook een ander soort eh ben Da wel positiever over eigenlijk Ik moet zeggen die die mensen die ik ik begrijp de opmerking maar ik moet zeggen Ik ik heb er inmiddels al heel wat gedaan eens als die mensen daar zijn die nemen werk ongelooflijk serieus op dat laatste debat dat wij georganiseerd hadden dat laatste weekend viel tijdens de Ramadan en de laatste zondag was op moedertjesdag en het was goed weer buiten Dus wij dachten Oei gaan mensen niet liever naar een barbecue willen gaan dan bij ons in een stoffige vergaderzaal aanbeveling over buiten vergadering gelijk dat soort **[1:05:12](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3912)** school deden inderdaad maar 57 van die 60 waren dus nog altijd daar dus mensen nemen dat ongelooflijk serieus op om dat te kunnen doen dus ik heb daar minder schrik voor herer beetje geven dan inderdaad een weekenddag op burgerschap voil inderdaad misschien nog een een eh finale vraag allemaal heel tof maar ehm de gemiddelde Burger de gemiddelde mens Ik vind daar niet zoveel van net zoals iedereen want dat is de definitie van de gemiddelde mens en die gaan nu deelnemen aan het burgerpanel mijn eh vraag ehm is iedereen eh kwalitatief genoeg om daaraan deel te nemen moet er juist behandelen met met met gewoon de representativiteit en sociaal economische achtergrond en gaan niet allemaal gemiddelde mensen zijn hè nee nee nee nee ik bedoel ehm ja gewon gaan **[1:05:58](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=3958)** een Scala van zijn hè ehm niet of ik heb het maar nee mijn mijn mop was gewoon de gemiddelde mens is toch vrij achterlijk en die gaan nu daaraan deelnemen Ja maar ook niet de niet gemiddelde ook de bovengemiddelde en de onder gemiddelde mens van er zitten want het is representatief Dat is wat ik wil zeggen ahel maar ik vind Ja oké wel Misschien was het een vraag ik ehe ik eh ik ik ga er toch op ingaan iedereen heeft een buur die er nog niet in slaagt om zijn vuilnisbak op het juiste moment buiten te zetten dus je hebt welicht iets van Oei moet die mens nu daar in een burgerpanel gaan werken rond dat speciale thema rond die speciale thematiek maar Ten eerste zoals ik al gezegd heb die mensen krijgen heel veel informatie en dat komt echt wel goed Trust Me ten tweede ik wil het graag eventjes omdraaien als we denken **[1:06:43](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=4003)** Oei is iedereen wel goed genoeg om aan zo'n burgerpanel deel te nemen Iedereen is wel goed genoeg om te stemmen op politieke partijen over zoveel mogelijke thema's dus Dus als we daar schrik voor hebben dan moeten we misschien nog meer schrik hebben voor dat ding dat we hebben de verkiezing noem ehm ja ik zou alle macht gewoon aan aan ons drie geven en eh dat eh nee nee nee laat ons dat vooral niet doen nee ik ehm ik als mensen de juiste omkadering krijgen kunnen die allemaal ongeloofelijke eh dingen doen Dat klinkt wollig maar ik Ik stel het keer op keer vast in de praktijk en dat is ook Omdat niet iedereen zit daar eh dat is niet gij en ik die daar zitten en alles moeten oplossen Neee en daardoor komt gewoon Opel nieuwe **[1:07:28](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=4048)** ide uitnodiging naar ons ne eh dat is niet echt de bedoeling vrees ik maar eh Wie weet als we ons werk goed doen zou het moeten lukken dat eh iemand van jullie binnenkort h tegen 2030 ongeveer nee nee nee nee één op 11 É op 11 En er zijn al 300.000 gepasseerd het er maar 700.000 over maar ehm leven goed Anyway het komt nog wel hè eh interessant gesprek zeker Ja ik weet niet had je nog een finale vraag Oké eh ja ben het was eh een Super interessant gesprek dank dank voor de toelichting Ja op zich ik ben ke fan hè Ik hoop dat brer participatie to kour hè panel is een deel van participatie als Burger hè dus ik heb gewoon het eh het breder geven van Burger participatie dat terug wat meer aan enthousiasme mag winnen en eh relevant perspectief om na de verkiezing zal er toch weer een nog grotere **[1:08:14](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=4094)** noodzaak naartoe zijn dus alleen maar goed voor jullie denk ik dan ja want eh ah we doen dat vanaf nu tijdens de verkiezing dat is onze verkiezingsvlog in de komende zes maanden toenemen of afnemen Wat is jouw voorspelling iedereen gaat zeggen toenemen Dat is een k dat is eh de de makkelijkste vraag van vandaag Ik vrees dat die gaat toenemen Ehm maar goed eh Eigenlijk is dat schrijnend dat iedereen toenemen antwoorden hè Maar hoe hoe grappig is dat iedereen antwoord dat kan toch niet met dat draagt iedereen er nu goed de standpunten moeten duidelijk zijn dat is helaas dan maar zo maar zolang dat we achteraf dan wel nog kunnen eh na de ruzie overheen kunnen komen om af en toe een regeerakkoord te sluiten dan eh impliceren dat het andere mensen eh in kanten schuift En dat zegt het moet scherp zijn maar Helder als ik dingen **[1:09:01](https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4&t=4141)** Helder zeg moet ik daarom niet per se andere zaken benadelen hè Er is een die communicatieve vorm kan nog steeds anders Ik ben het daar ook niet mee eens inderdaad met sommige mensen zeggen ja die polarisatie en dat conflict isal nodig om eh de standpunten duidelijk te maken maar ik denk dat je dat ook perfect op een manier kunt doen persoonlijke aanvallen je kunt perfect uw idee duidelijk maken zonder iemand perso persoonlijk aan te vallen voil is onderdeel zeker ja ja ja alr ben Dank u veel succes benie lat vooral Yes succes dik mercie Hey --- ## Metadata - **Episode nummer:** 143 - **Titel:** 143. Ben Eersels, Directeur G1000 & De Burgeroverheid - **YouTube ID:** oM0t2DtX1g4 - **YouTube URL:** https://www.youtube.com/watch?v=oM0t2DtX1g4 - **Taal:** nl - **Aantal paragrafen:** 91 - **Aantal woorden:** 14000 Bron: Site: