"Ik ben een matig drinkende alcoholic. Zelfs daar nee, maar dat is gewoon model de Vlaming"
In De Melkerij te Brasschaat zet presentatrice en auteur Evi Hanssen een glas water neer waar anderen misschien whisky zouden inschenken. Het is een klein gebaar dat een groot verhaal vertelt, dat van een vrouw die drie jaar geleden stopte met alcohol drinken en sindsdien een missie heeft: normaliseren dat je als Vlaming gewoon niet hoeft te drinken.
“De constante is wel dat ik mij wil blijven engageren,“ zegt Hanssen terwijl ze achteroverleunt in haar stoel. “Ik wil ergens de wereld een beetje beter maken, en bij mij is dat mentale gezondheid, zelfbewustzijn.“ Het is precies die drive die haar van televisiepresentatrice naar theatermaker naar auteur heeft geleid, altijd op zoek naar het volgende project als ze het gevoel heeft iets onder de knie te hebben.
Waarom hervormingen 20 jaar geblokkeerd worden ▶ 3:07
Het begon als een experiment. Hanssen wilde een jaar niet drinken om te zien wat er zou gebeuren. “Ik had wel verwacht dat dat mijn lichaam goed ging doen, maar ik heb nooit gedacht dat ik hier na drie jaar nog altijd niet zou drinken,“ bekent ze. Wat volgde was een openbaring over hoe diep alcohol verweven zit in de Vlaamse cultuur.
“Heel veel mensen hun eigen drankgebruik in vraag stellen want als iemand mij zegt ik loop de marathon van New York dan zeg ik keigoed, maar er is geen enkel moment dat ik ga zeggen maar ik ben ook sportief hoor.“
Die reactie illustreert precies het punt dat Hanssen wil maken. Waarom voelen mensen zich aangevallen als iemand stopt met drinken? “Net de mensen die het fel reageren zitten denk ik wel met een dualiteit in zich gevangen,“ analyseert ze. “Ik voel mij niet onsportief tegenover iemand die een marathon loopt omdat ik vind dat ik sportief genoeg bezig ben op mijn eigen manier.“
"De af en toe eindrinkers bestaan eigenlijk niet meer" ▶ 8:18
Hanssen houdt een spiegel voor aan de maatschappij waar alcohol zo genormaliseerd is dat we het niet meer opmerken. “De af en toe eindrinkers bestaan eigenlijk niet meer. Er zijn mensen die niet meer drinken en mensen die regelmatig drinken, maar af en toe drinken is elk weekend, en elk weekend is niet af en toe.“
Het probleem zit hem in wat zij de “Quick fix-cultuur“ noemt. Saai familiefest? Twee wijntjes. Druk op het werk? Een pintje na de job. “Het doet zijn werk, maar het zijn de dingen die je dan meekrijgt - je krijgt er angsten van en je wordt daar depressief van,“ legt ze uit.
“We zijn met zijn allen op zoek naar therapeuten, crossfit, voedingssupplementen, allemaal soorten diëten om ons beter te voelen. Ik was ook zo en ik denk dat ik echt vooruitgang heb geboekt door gewoon dat ene ingredientje alcohol weg te laten.“
Social media: "Dit is mijn tuin" ▶ 24:16
Het gesprek glijdt natuurlijk naar social media, dat andere verslavende aspect van het moderne leven. Hanssen heeft daar een pragmatische aanpak voor ontwikkeld. “Ik heb geen probleem met mensen dan meteen gewoon te blokkeren. Dit is social media, dan is eigenlijk mijn tuin.“
De metafoor is krachtig: “Er zit zo'n hofje voor mijn huis, dus ik zit dat poortje open en iedereen mag binnenkomen, maar als jij vindt dat jij in mijn tuin mij mag uitschelden dan zeg ik sorry, gij mag niet meer binnen.“
“We maken dus blijkbaar een onderscheid tussen social media en het echte leven, terwijl er geen onderscheid is. We zitten constant op die platforms en nu zien het echte leven.“
Hanssen illustreert dit met een anekdote uit de Colruyt tijdens de coronacrisis. Een man maakte ruzie in de rij, iedereen keek toe maar bemoeide zich niet. “Als dit zou gebeurd zijn op social media dan vond iedereen dat de hele winkel een mening moest hebben, dan gingen wij nog eens in dat karretje kijken en commentaar geven op wat hij had gekocht.“
De bubbel die je eigen wereld vervormt ▶ 29:44
Social media creëert echo chambers, beseft Hanssen maar al te goed. “In mijn bubbel op social media ken ik geen racisten. Dat is al zoiets, terwijl ik weet dat die bestaan, maar die zitten niet in mijn bubbel. En als die in mijn bubbel komen dan denk ik: ha, dag, blokkeren.“
Het gevaar schuilt in de valse werkelijkheid die dat creëert. “Je zit wel in die bubbel en dat is ook wel een gevaar. Je denkt dat in de bubbel van fitness iedereen bezig is met gezondheid, in de bubbel van sustainability is iedereen bezig met duurzaamheid.“
“Ik moet altijd durven slagen om toe te geven dat de ander een even complex individu is als jezelf. Ik snap amper mezelf, laat staan dat ik iemand anders snap, maar toch gaan we elkaar vaak categoriseren naar drie, vier stereotypes.“
Onverdoofd door het leven ▶ 40:19
Stoppen met drinken betekent ook confrontatie met de realiteit zonder filter. “Mijn sociale leven is echt wel anders geworden. Een oninteressant persoon die alcohol nodig heeft om interessant te worden, daar spreek ik niet meer mee af als dat een drank-gerelateerd persoon was.“
Festivals worden een andere ervaring. “De prikkels komen ook zwaarder binnen. Als je naar een festival gaat zonder een pintje op en je staat daar tussen al die mensen, dat is echt zot want de volgende dag lijkt het alsof je een kater hebt zonder dat je hebt gedronken.“
“Onverdoofd door het leven gaan. Hetzelfde met rouw - mijn mama die nu ziek is of een vriend van mijn man die overleed, normaal zouden wij nu gaan drinken om het leven te vieren, maar dat wil wel zeggen dat het verdriet wel meteen harder binnenkomt.“
"Het af en toe drinken is bijna ingewikkelder" ▶ 43:54
Hanssen flirt soms nog met het idee om “af en toe“ te drinken. Op haar verjaardag misschien, of bij speciale gelegenheden. Maar dan begint het discrimineren. “Op mijn verjaardag een glaasje champagne, maar dan heb ik Kerstmis met mijn eigen gezin, met mijn familie, dan moet ik kiezen.“
“Het af en toe drinken is bijna ingewikkelder dan gewoon niet te drinken. Dan begin ik altijd discrimineren: op mijn verjaardag een glaasje champagne, maar dan heb ik Kerstmis met mijn eigen gezin, met mijn familie, dan moet ik kiezen.“
Haar vrienden maken zich nu meer zorgen over haar dan toen ze nog dronk. “Vrienden maken zich nog zorgen over mij nu ik niet meer drink, terwijl ze dat niet deden toen ik nog dronk. Nu zijn ze bang dat ik minder van het leven geniet omdat zij natuurlijk het leven genieten met alcohol.“
Van pieken en dalen naar golfjes ▶ 48:01
De grootste verandering zit in de emotionele stabiliteit. “Mijn leven ging echt zo omhoog-omlaag-omhoog-omlaag en nu zie ik mijzelf in golfjes. De pieken zijn minder hoog maar het gemiddelde ligt wel hoger.“
“Mijn leven is makkelijker geworden. Dat is superzot, maar dat loopt gewoon veel meer op rolletjes omdat ik juist die piek en die dal eruit gehaald heb.“
Het principe is breder toepasbaar, gelooft ze. “Als je één ding uit je leven kunt halen dat echt niet in balans is - dat kan werk zijn, social media, drank, gokken, sporten - dan ga je merken dat ook al de rest in je leven in balans is.“
Mediteren geeft vrijheid ▶ 57:33
Naast het stoppen met alcohol heeft Hanssen mediteren omarmd. Niet de zweverige versie, maar de praktische. “Mediteren geeft je vrijheid. Er gebeurt iets - iemand scheldt je uit - in plaats dat je eerste reactie automatisch is, denk je: is dat de moeite waard om hier in mee te gaan? Zegt dat iets over mij of over hem?“
Ze promoot zelfs een specifieke app: “Zoek dan even op nog 9 minuten op Spotify. Je wordt wakker 's morgens, stelt de wekker in, blijf liggen, luister naar wat wij zeggen en 9 minuten later is meditatie gedaan.“
"Ik doe mijn best en dan zal dat goed genoeg moeten zijn" ▶ 55:54
Op 44-jarige leeftijd heeft Hanssen een vorm van rust gevonden die jonge ambitieuze mensen misschien nog niet kunnen begrijpen. “Ik doe mijn best en dan zal dat goed genoeg moeten zijn. En als het blijkt dat het niet goed genoeg is, dan is dat zo. Er is geen eindpunt.“
Dat betekent niet dat ze geen drive meer heeft. Integendeel, ze werkt aan een theatertour, schrijft columns, doet radio, promoot boeken. Maar de benadering is veranderd.
“Ik vind dit proces al keitof. Ik sta nog niet op een podium, ik weet nog niet of mensen het goed vinden, het is nog niet af, en ik voel dat ik dit maken al keitof vind.“
Een geslaagde carrière herdefiniëren ▶ 55:25
Een recent gesprek met haar zieke moeder bracht nog een inzicht. “Mijn mama zegt: 'Ik heb echt een geslaagde carrière.' Ze brengt dat woord 'carrière' en terecht, want ze is 36 jaar kleuterjuf geweest. Maar ik vind het jammer dat wij in onze maatschappij dat niet zeggen over een juf.“
Het illustreert hoe beperkt onze definitie van succes is geworden. In een wereld van social media vergelijking en externe validatie zoeken, kiest Hanssen ervoor haar eigen normen te bepalen.
---
Na anderhalf uur praten in De Melkerij wordt duidelijk waarom Evi Hanssen zo'n krachtige boodschapper is voor mentale gezondheid en bewust leven. Ze predikt niet, ze deelt ervaring. Ze veroordeelt niet, ze normaliseert alternatieven. En misschien het belangrijkste: ze toont dat stoppen met iets niet altijd over verslaving hoeft te gaan, maar gewoon over bewustere keuzes maken.
Zoals ze zelf zegt: “Wij hebben onze wereld ook een beetje te groot gemaakt. Onthou dat je clubje vrienden dat je hebt, die je in het dagelijkse leven ziet, dat kleine groep, dat is echt wat telt.“ In tijden van polarisatie en online ophef is dat misschien wel de meest radicale boodschap van allemaal: focus op wat echt belangrijk is, en blokkeer de rest gewoon.