De vrouw die zalf op de hele samenleving wil smeren
In de Melkerij in Brasschaat schuift Lien Van De Kelder aan met een chinged whisky binnen handbereik. Het is elf uur in de ochtend en de gastvrouw van de podcast Discours Met De Boys lacht: “Wij zeggen het soms maar, hé, wij zijn geen alcoholiekers. Maar het is wel de betere keuze elke keer.“ De toon is gezet. Het zal een gesprek worden waarin niets eenvoudig is en waarin Van De Kelder, actrice, zangeres en juriste, weigert in een kolom te kruipen.
Ze is negendertig en werkt dit jaar precies twintig jaar. Ze begon op haar negentiende bij de VRT, op de set van een serie waarvoor de school haar examens moest verplaatsen omdat ze in de Stadsschouwburg moest gaan optreden. Sindsdien combineert ze acteren, zingen en jurist-zijn in een evenwicht dat in elke andere biografie cognitieve dissonantie zou heten, maar bij haar gewoon ritme is. “Ik ben niet anders gewoon dan dat,“ zegt ze.
“Ik ken letterlijk niemand die enkel gedefinieerd is door één ding. Zelfs mensen met een laser focus hebben altijd zijpaden.“
Waarom de hele samenleving aan zelfs de tuinier vraagt om voltijds te kiezen ▶ 5:48
De vraag die Van De Kelder al haar hele leven krijgt: wanneer ga je nu eens kiezen? In de eerste kandidatuur rechten, vlak nadat ze een fulltime contract bij de VRT had getekend voor de serie Familie, was die druk het zwaarst. Mensen om haar heen zeiden: nu is het gedaan met de rest. Zij zei: ik wil eigenlijk niet kiezen.
Ze deed haar rechten via een zelfstudie, naast acteerwerk dat haar zes maanden per jaar in beslag nam. Ze blokte in januari en juni in het buitenland, op de plekken waar haar personage in Familie naartoe werd geschreven. Voor de rest leidde ze, naar eigen zeggen, een leven van “golfbewegingen“ tussen werelden die elkaar net niet raken. En dat, zegt ze, is precies de winst.
“Het zelfs ideaal als die andere passie niks te maken heeft met de eerste, want zo leer je lateraal denken in plaats van altijd in dezelfde tunnel.“
Het is een pleidooi dat je in een carrièrebegeleidingsbrochure niet snel zult lezen, maar dat in de polyvalente economie van vandaag misschien een kerncompetentie is geworden. Bij Van De Kelder is het ook een existentiële stelling: een mens is niet één ding. Iemand met laser focus heeft zijpaden. Iemand die voetbaltraining geeft naast een fulltime job, doet dat niet voor de centen. “Ik vind dat normaal. Maar je merkt dat het soms als niet-normaal wordt ervaren. Dat is vreemd, want eigenlijk kan iedereen het wel een beetje gebruiken.“
Het anderhalf-uur-concert in Middelkerke dat veiliger was dan de bus naar huis ▶ 10:33
Daarna gaat het over wat in de winter van 2022 het brandpunt is van haar woede: de cultuursector tijdens corona. Net voor de podcast wordt opgenomen, heeft de regering opnieuw cultuur dichtgegooid. De Kunstberg, het ad-hoc-protest in Brussel, ligt vers in het geheugen.
Van De Kelder beschrijft een concert dat ze net voor de sluiting speelde in Middelkerke. Volle zaal, helemaal uitverkocht, anderhalf uur zonder pauze. Mensen met mondmaskers op, twee meter afstand, gespreide slagorde bij in en uit, vroeger stoppen met de soundcheck zodat het publiek zich verspreid kon installeren.
“Een volle uitverkochte zaal in Middelkerke, anderhalf uur concert zonder pauze, mensen met mondmaskers op die stil zaten, gespreide slagorde in en uit. Een heel veilige situatie.“
En toen, een paar weken later, ging dezelfde sector dicht. Voor haar was de Kunstberg geen polariserende manifestatie. Het was een collectieve uitroep van ongeloof. “Het is niet uitgelopen op we zijn tegen daar of daar. Het is echt gewoon: dit is absurd, punt.“
De cultuursector telt meer mensen dan de auto-industrie en niemand luistert ▶ 11:50
Van De Kelder haalt een cijfer aan dat ze ergens gelezen heeft en dat haar al jaren bezighoudt. Volgens dat cijfer werken er in België meer mensen in de entertainment- en cultuursector dan in de auto-industrie. Ze geeft toe dat ze niet weet uit welk jaar de telling komt, maar het beeld is helder.
“Maar als de auto-industrie op straat komt, dan wordt er wel direct geluisterd. Cultuur wordt precies altijd zo een beetje als een kant-iets behandeld.“
Het is een diagnose die ze door de hele aflevering volhoudt. De sector is mondig, georganiseerd in gildes, ze werkt met protocollen, en toch wordt ze door de overheid behandeld alsof haar werk een hobby is. Een denigrerende houding tegen tachtigduizend werknemers en hun gezinnen, zegt ze. Want dat is, ongeveer, het aantal Belgen dat van de cultuursector leeft.
"Niet alles wat geen nut heeft, heeft geen zin" ▶ 12:50
Ergens in haar furie haalt ze een zin aan die ze pas las in De Morgen. Een zin die voor haar de hele cultuurdiscussie samenvat.
“Niet alles wat geen nut heeft, heeft geen zin. Een hele goede om te onthouden.“
Het is bijna een formule. Een formule die je in een crisis met ICU-bedden, R-cijfers en quarantaines zelden hoort. En toch, betoogt Van De Kelder, is dat precies de reden waarom kunst ertoe doet. Niet omdat ze efficiënt is. Niet omdat ze een dijk opwerpt tegen het virus. Maar omdat ze, zoals ze het uitdrukt, een zalf is.
“Cultuur is in alle crisissen die er ooit zijn geweest een zalf geweest, en dat is het nu zeker ook.“
Het is de zin die de aflevering haar titel geeft. Cultuur als zalf, niet als luxe, niet als consumptieartikel, niet als hobby. Een zalf voor de samenleving die door welk virus, welke oorlog, welke economische crisis ook geslagen is. Niet medisch, wel psychologisch en sociaal.
De parochiezaal van tweehonderd man op elkaar ▶ 16:25
Wanneer de hosts Robi Struyf en Jan terugduwen op haar verontwaardiging, maakt Van De Kelder het concreet. Ze speelde een tijd geleden in een parochiezaal die als noodlocatie diende. “Sorry, daar voelde ik mij niet zo veilig als in een groot cultureel centrum waar iedereen verspreid zat.“
Tweehonderd man op elkaar in een parochiezaal versus een halve zaal in een professioneel cultureel centrum. Het ene is, in haar ervaring, gevaarlijker dan het andere. Toch werd er met de capaciteit van een zaal in het beleid bijzonder weinig rekening gehouden. Eén regel voor alles, ongeacht m³ en ongeacht ventilatie. “Ik hoor nergens in de pers waarom dat zo is. En als ze zeggen dat de theaters een broeihaard zijn, ja, dan moeten ze ook de cijfers tonen. Maar dan word je moedeloos van een beleid dat met een natte vinger werkt.“
Daar zit haar diepste pijn. Niet het sluiten op zich, maar het sluiten zonder transparantie. Een beleid dat draagvlak afkraakt door inconsequent te lijken. “De truc is om de elastiek niet stuk te trekken. Dat je iedere beslissing tien keer dieper moet afwegen, omdat het risico dat mensen niet meer meedoen heel groot is.“
De subsidievreters die zelf het risico dragen ▶ 20:30
Een van de hardnekkigste clichés over cultuur is dat de sector aan het overheidsinfuus hangt. Van De Kelder veegt dat van tafel. Niet door te ontkennen dat subsidies bestaan, maar door erop te wijzen dat een groot deel van wat ze maakt buiten dat circuit gebeurt.
“Ze zeggen subsidievreters, maar er zijn heel veel mensen die zonder subsidies werken. Wij maken onze voorstellingen zonder subsidies en dragen het risico zelf.“
Met Jan De Smet en Mauro Pawlowski maakt ze kleine voorstellingen op vraag van bedrijven, gemeenten of particulieren. Halftijds Frans, halftijds Nederlands, soms onder de naam Sergei Iacobs voor de Franstalige variant. “Wij maken die eigenlijk in onbetaalde tijd, en dan gaan we ze spelen. Heel veel mensen dragen dat risico zelf.“
Wat ze van de overheid wil, is geen extra geld. Het is een lange-termijn draaiboek. Een gestructureerd plan dat zegt: als er weer een gezondheidscrisis komt, dit zijn de spelregels. Hoeveel mensen heeft de sector intussen verloren omdat het uitzicht op werk twee jaar weg was? Hoeveel afgestudeerden hebben de carrière de rug toegekeerd omdat de eerste twee professionele jaren in standby gingen?
De politicus die zou zeggen: ik was verkeerd ▶ 25:40
Het gesprek schuift door naar de politiek zelf. Wat Van De Kelder mist, zegt ze, is bestuurlijke nederigheid. Eén figuur die de moed heeft om in een persmoment te zeggen: kijk, we hebben ons collectief vergist op dit dossier.
“Eén iemand zou ik wel willen, dat een politicus zegt: kijk, ik was verkeerd. Die persoon zou bij mij echt veel krediet krijgen.“
In plaats daarvan ziet ze partijpolitiek die elkaar afkraakt zelfs wanneer een goed voorstel toevallig van de oppositie komt. “Omarm het dan, en voer het uit. Maar dat probleem heb ik met de partijpolitiek.“ Ze is, geeft ze toe, behoorlijk ontmoedigd door wat ze in De Wetstraat ziet. Niet door politici als persoon, wel door het politieke spel.
Het kabinet Vande Lanotte en de stenen in de rivier ▶ 29:06
Toch is haar ergernis geen cynisme. Want ergens anders in haar leven heeft ze geproefd hoe een kabinet wel kan werken. Net afgestudeerd belandde ze als jurist op het kabinet van Johan Vande Lanotte, met als opdracht het Belgische auteursrecht en de naburige rechten te hertekenen.
“Op het kabinet van Vande Lanotte werkte ik aan auteursrechten en ik had echt het gevoel: we zijn hier de steen in de rivier aan het verleggen.“
Voor een twintiger die net van de unief kwam, was dat een wereld die openging. Ze stelde brainstormgroepen samen met de administratie, omdat die in tegenstelling tot kabinetten generaties beleid had opgebouwd. Ze noemt het zelf “die grote kennis van administraties“ als een van de meest ondergewaardeerde Belgische bestuurslagen. Daar bovenop bracht ze de belanghebbenden uit de praktijk: de Sabam, de uitvoerende kunstenaars, de creatieven, de doorverkopers van kunstwerken.
Waarom een Van Gogh nooit meer mocht gebeuren ▶ 1:07:24
Een van de tastbaarste resultaten van die periode is wat juristen het volgrecht noemen. Wanneer een schilderij van een levende kunstenaar boven de tweeduizend euro wordt doorverkocht door een professionele doorverkoper, krijgt de oorspronkelijke maker een percentage. Een commissie die mee surft op het succes van het werk.
“Op het kabinet werkten we het volgrecht uit: bij doorverkoop van schilderijen boven de 2000 euro krijgt de oorspronkelijke kunstenaar nog een percentage.“
Het is, in haar woorden, een poging om het Van Gogh-scenario nooit meer te laten gebeuren. Niet retroactief natuurlijk, maar wel voor wie vandaag in een afgelegen atelier zit en overmorgen ineens wereldberoemd wordt. Naast het volgrecht regelden ze ook het uniek loket: één aanspreekpunt voor doorverkopers en kunstenaars, in plaats van een doolhof aan administraties.
Streamingdiensten verdienen, acteurs zitten thuis ▶ 1:11:20
Twee decennia later staat de juriste in haar opnieuw recht. Want intussen is heel die wetgeving ingehaald door streaming. En dat heeft, zegt ze, tijdens corona pijnlijk duidelijk gemaakt waar het wringt.
“Tijdens corona zaten alle filmsets plat, maar alles werd opnieuw uitgezonden. De initiële acteurs zaten werkloos thuis, terwijl de streamingdiensten verdienden.“
Een serie die jaren geleden werd opgenomen, draaide tijdens corona dag in dag uit op nieuwe platformen. Logischerwijs moest een deel van die exploitatie terugvloeien naar de oorspronkelijke creatieven. Maar de wet loopt achter de techniek aan. Een principe als techniek-neutraliteit, een term die juristen al jaren laten vallen, is voor Van De Kelder een richtlijn die alleen op Europees niveau echt af te dwingen valt.
“Ik ben een grote Europa-fan. Stel u voor dat Europa er niet was: dan moest je streamingrechten gaan regelen in elk land apart.“
Het is een argumentatie waarbij ze de pragmatische jurist en de bezorgde Europese burger in één adem laat zien.
De Duitstalige Gemeenschap die Vlamingen niet kennen ▶ 33:20
Van De Kelder gelooft dat er meer democratie nodig is dan de stembus om de vier jaar. Ze pleit voor burgerdialoog, niet als powerpointslide of als platform-light, maar institutioneel verankerd. En om aan te tonen dat het kan, verwijst ze naar het meest onderbelichte stukje van de Belgische staatsstructuur.
“De Duitstalige Gemeenschap binnen België heeft een burgerdialoog die zelfs net geen wettelijke macht meekrijgt. Dat zou een hele goede case zijn om door te trekken.“
In Eupen zit een geloot burgerpanel dat ideeën aan het parlement voorlegt. Niet symbolisch, maar tegen de muur van wettelijke procedure aan. Een Belgische primeur die in Vlaanderen zelden wordt geciteerd, maar waar Van De Kelder een blauwdruk in ziet voor breder gebruik.
Een Euro-show voor kleuters ▶ 35:16
Haar ander stokpaardje is Europa. Niet als technocratisch project, wel als historisch en moreel verhaal dat aan de jeugd wordt onthouden.
“Wie weet er nog waarop Europa is gestoeld, wat de waarden zijn? Anders gaan we richting China-toestanden of Iraanse toestanden.“
Daarom heeft ze een droom waar ze zelf om lacht maar die ze ook serieus neemt. Een Euro-show, een combinatie van geschiedenis, mensenrechten en zang, die je kunt brengen in elke kleuterklas, elke lagere school, elke middelbare school en elke universiteit.
“Ik denk dat de betrokkenheid begint in de kleuterklas. Mijn droom is een Euro-show op een bevattelijke manier voor kleuters, lagere school, middelbare school en universiteit.“
Die zou ze willen kaderen rond wat alle godsdiensten en de seculiere ethiek delen. Naar de zwakkere helpen, je naasten beminnen, eerlijk leven. “In een klas waar 60 of 70 procent van de kinderen van een andere origine en een ander geloof is, zouden de parallellen tussen die geloven anti-polariserend kunnen werken.“
#MeToo: niemand is het over de definitie eens ▶ 39:40
In de tweede helft van het gesprek schakelen de hosts naar een ander zwaar onderwerp: #MeToo. Het hoeft Van De Kelder geen tien seconden te kosten om de filosofische kern bloot te leggen.
“Het probleem met #MeToo is dat niemand het over de definitie eens is. Ik denk dat het in essentie een misbruik van een machtsrelatie is.“
Een macht-relatie waarin de hogere zich fysiek verder doet gelden dan de andere kan en durft te weren. Van De Kelder is duidelijk: ze juicht toe dat de discussie nu bespreekbaar is. Wat de afgelopen jaren is gebeurd, zal volgens haar voorkomen dat mensen in machtsposities licht over de schreef gaan. Maar daarna komt de nuance.
De intimacy coordinator op de Vlaamse set ▶ 41:20
In Hollywood is sinds een paar jaar de intimacy coordinator een vast onderdeel van het draaiboek. Een derde persoon op de set die toezicht houdt op intieme scènes. Op internationale producties in Vlaanderen begint die functie te landen.
“Een regisseur die nooit over de schreef is gegaan, krijgt nu een intimacy coordinator op de set die controleert of de machtsrelatie niet gebruikt wordt. Ik snap waarom, maar het is wel ver gegaan.“
Voor Van De Kelder zelf, twintig jaar bezig en met de routine van een vertrouwensrelatie met regisseurs die ze al jaren kent, voelt het niet altijd noodzakelijk. Wel, geeft ze toe, voor een beginnende actrice van negentien.
“Voor mij in mijn situatie van twintig jaar bezig ben ik minder kwetsbaar dan een beginnende actrice van negentien. Dat besef ik wel.“
Ze plaatst een pijnlijke maar essentiële kanttekening. Het is niet omdat zij geen intimacy coordinator nodig heeft, dat het instrument geen functie heeft. Voor wie nog moet bouwen aan een carrière en in elke set met onbekenden werkt, kan de derde persoon een vangnet zijn.
Wanneer assertiviteit je carrière in de voet schiet ▶ 48:00
De hosts duwen door. Hun eerste reflex is: zou meer assertiviteit het probleem niet oplossen? Van De Kelder erkent het argument, maar ze ontmijnt het meteen.
“Wees assertief, daarmee kun je heel veel oplossen. Maar ik weet ook: in een hele branche waar het gebeurt, kun je je carrière in je eigen voet schieten.“
In een milieu waar het gedrag systemisch is, is een neen-zeggen geen vrije keuze. Je verliest rollen. Je verliest contracten. Je verliest reputatie. “Dan is er ook nog een hele categorie waarin mensen er soms allebei oké mee zijn,“ voegt ze toe. “Twee winnen, het is oké. Maar er zijn ook situaties waarin mensen onprofessioneel zijn en de drempel niet bij de andere ligt.“
“Ik denk dat iedere situatie anders is en dat je daar geen algemeen oordeel of categorisering op kunt plakken.“
Het is haar consequente lijn: vermijd de zwart-wit reflex. Niet alle gevallen zijn dezelfde. En een institutionele oplossing die alle mannen op een set met argusogen bekijkt, is niet de oplossing die ze wil.
“Ik wil niet naar een maatschappij waarin we alle oudere witte blanke mannen op voorhand als verdacht of als wantrouwbaar benaderen omdat het een oudere witte blanke man is.“
Discrete meldpunten voor wat anders later openspringt ▶ 49:58
Wat Van De Kelder wel ziet als oplossing is preventie via institutionele meldpunten binnen filmproductiehuizen, zoals die er nu langzaam komen.
“Voorkomen is beter dan genezen. Een meldpunt waar discrete dingen aangepakt worden, vermijdt dat zaken later met een veel groter gevolg openspringen.“
Vijf klachten over één persoon? Dan komt een intern onderzoek. Discreet aangepakte signalen vermijden de pijnlijke escalatie via de pers. Het is, voor haar, de beste tussenweg tussen de zwarte gordijnen van vroeger en de mediastorm waar de pioniers van #MeToo soms in vermalen werden.
“De berichtgeving rond zaken die nog niet bewezen zijn, gaat vaak buiten verhouding. Voor die vrouwen vergroot het bagger over zichzelf het trauma alleen maar.“
Haar zorg is dubbel: niet alleen voor de slachtoffers en hun trauma, ook voor de manier waarop publieke schandvegen vrouwen die op het punt staan een stem te vinden, terug in de coulissen kan duwen.
De Humo Pop Poll van 2008 en de zelfrelativering die verdwijnt ▶ 1:00:11
In de slotfase van het gesprek snijden de hosts een bredere vraag aan: zijn we niet ook iets verloren door de strenge nieuwe norm? Van De Kelder antwoordt met een herinnering. In 2008 deed ze de Humo Pop Poll. Een satirisch nummer waarbij ze, lachend en met instemming, in een rood lint en photoshop-saus belandde.
“In 2008 deed ik de Humo's Pop Poll. Ik werd in een rood lint en met de humor-saus gephotoshopt. Op geen enkel moment voelde ik me onrespectvol benaderd of geportretteerd.“
Voor haar werkte dat omdat het zelfrelativering was. Een vorm van humor die alleen kan als de vrouw die het aangaat met volle goesting toestemt. En precies die zelfrelativering, vreest ze, dreigt te verdwijnen.
“Eigenlijk gaat het om zelfrelativering. Ik zou het spijtig vinden mocht een Loredana of zo nu geen goesting meer hebben om dat te doen, omdat ze daar dan op aangesproken wordt als onrespectvol.“
Loredana, Tom Boonen in een gele trui, een danser bovenlijfs, een vrouw met een boa. Zelfportret als spel. Zij vreest dat een nieuwe norm het spel ontneemt. Niet dat #MeToo dat als doel heeft, maar dat in het kielzog ervan een soort autocensuur kan groeien.
Mijn dochter, het onderhemd en de online streaming ▶ 1:02:56
Maar dan komt het tegenargument, en het komt uit haar eigen huiskamer. Haar dochter, die ze hooggevoelig noemt, zit in een groep waar ze zich omkleedt voor de turnles in de klas.
“Mijn dochter, een hoog-gevoelig kind, kleedt zich om in de klas voor naar de turnles te gaan. En de jongens vragen waarom ze geen onderhemd aandoet. Dat begint dus al in de lagere school.“
Het is, voor Van De Kelder, het bewijs dat de seksualisering bij de eerste kiem zit. Niet bij Loredana of bij de Humo Pop Poll van 2008, wel bij de online streaming en de codes die kinderen er vandaag al opdoen. “Mijn dochter heeft uiteraard de keuze om iets onder te doen,“ zegt ze. “Maar omdat wij daar alert op zitten en erover spreken. Anders is dat een gevaarlijk voor lief nemen folie.“
Het midden waar de meerderheid zit ▶ 1:04:10
Aan het einde van het gesprek doet Van De Kelder iets wat journalisten zelden horen na anderhalf uur podcast: ze relativeert haar eigen meningen. Want, zegt ze, de extreme stemmen aan beide kanten van elke discussie zijn meestal niet de stemmen van de meerderheid.
“De gemiddelde mens of een groot deel van de mensen zit vaak veel dichter naar het midden, in plaats van verplicht te moeten kiezen.“
Het is, in een tijd waarin sociale media iedereen dwingen vlag te kiezen, een verfrissend perspectief. Voor haar is dat het centrale punt: ruimte voor mensen om gewoon te zijn, in plaats van constant in een hokje te kruipen. “I do you, you do you. Live and let live. Ik heb ook altijd de gewoonte gekregen wat meer over de wereld te leren in plaats van anderen mijn ideaal op te leggen.“
De intentie is voor mij belangrijk ▶ 58:40
Wat Van De Kelder als kompas hanteert in haar privé-omgang met humor, met grenzen, met opmerkingen onder collega's, is de intentie. Niet de letter van de uitspraak, maar de bedoeling erachter.
“De intentie is voor mij belangrijk. Iemand kan iets supergrofs zeggen onder vrienden, en als de intentie niet is om te kwetsen, vind ik dat geen probleem.“
Tegelijk weet ze dat dit kompas niet altijd werkt. Op een filmset met een nieuw team, op een podium voor onbekenden, in een digitale comment-section, daar is de intentie ondoorzichtig en glijdt de waarschuwing weg. Daarvoor zijn de meldpunten en de intimacy coordinators er. Voor het overige, in de vriendschap, in het echt kennen van iemand, is de intentie het uiteindelijk iemands kompas.
Zes maanden Thailand met twee kinderen ▶ 1:14:37
In de allerlaatste minuten verschuift het gesprek naar het persoonlijke. Van De Kelder vertrekt over enkele weken naar Thailand met haar gezin. Zes maanden, een combinatie van werk in Bangkok en de uitvoer van haar juridische kantoor in Antwerpen op afstand.
Voor de kinderen, zeven en acht jaar oud, is dat geen evidentie. “De kinderen kunnen deze keer niet naar school in Bangkok,“ zegt ze. “Vijf weken school in Bangkok, vijf weken school ergens anders.“ Dankzij de digitalisering die corona afdwong, kunnen ze digitaal de eigen juf volgen, op de sleutelmomenten dat er iets uitgelegd wordt. Een vorm van schooltransport die voor haar generatie nog ondenkbaar was.
“Dat is een surplus, eigenlijk een plant die als een plan klinkt en die super hulp brengt.“ Het is Lien Van De Kelder ten voeten uit: een logistieke uitdaging in een opwaartse spiraal omtoveren, met zelfspot, met humor, en met het inzicht dat dit een privilege is dat niet iedereen heeft.
---
In de Melkerij staat het glas leeg. Lien Van De Kelder wordt opgewacht door een chauffeur die haar terug naar de set moet brengen. Geen pleidooi, geen ideologie, geen partij. Wel een vrouw die in vier of vijf werelden tegelijk leeft en daarvoor gewoon plaats opeist. Een actrice die jurist is en zangeres en moeder. Een artieste die de cultuursector als een zalf beschouwt en haar inzet om dat woord precies te krijgen op het juiste moment, in de juiste discussie.
De Discours-missie, degelijkheid en dialoog terugbrengen, vindt in dit gesprek een gastvrouw die elk thema waarin ze stapt vanuit verschillende bronnen voedt. Van Vande Lanotte tot Loredana, van Middelkerke tot Bangkok, van #MeToo tot de Duitstalige Gemeenschap. Misschien is dat het cement dat zalven en stenen in een rivier verbindt: dat een mens niet één ding is, en dat een land beter heeft aan een complete stem dan aan honderd halve.