00:00 Jonge mensen hebben daar last van. Want concurrentie is mondiaal. Vergeet dat niet. Concurrentie is mondiaal en onderwijs in andere landen word stilan op staat op een hoger niveau. En dat is het enigste natuurlijke rijkdom die we hebben. Dat zijn de hersenen van onze jongeren. Ja. En en dan gaan we dat onderwijs er pretklasse van maken. De hun moeilijk maken om een auto te hebben. Moeilijk maken om een een woning te hebben. En we hebben daar een verpletterende verantwoordelijk. [muziek] Welkom bij een nieuwe aflevering van Discord met de Boys. We zijn vandaag met Kurt Leurdan eh CEO van Tokai Optex ehm en ook voorzitter van de Belgian ehm Japan eh Association Chamber of Commerce. voorzitter van investeringscomité.

00:46 Eh voorzitter van het investeringscomité. Eh welkom, welkom. Dank. Dank dank. Dank om tot hier te komen. Het was het was niet gemakkelijk. Eh eh onze infrastructuur heeft weer eh weer tekort geschoten mogelijks. Maar eh we znieuw in Pers Bos en we zullen nog eens chingen met eh Omerta. Dus eh dat is een gezoete rum. Dus ik weet niet of dat fan bent van zo gezoete toestanden. Ik vind de naam fantastisch. Ja, inderdaad. Het is wel typisch eh het is eigenlijk een enternneem wat we doen, maar ehm oké goed. Nee, eh zoals altijd kunnen we duiz en é wegen uitgaan. Gaan we ongetwijfeld ook doen. Eh maar misschien gewoon beginnen bij het begin, want ik denk niet dat iedereen Tokai Optex kent. Eh maar uiteindelijk wel best een eh een wereldspeler. Eh dus voilà. Eh Tokai Optics, wij zijn een brilglasfabrikant. Wij zijn de enigste brilgelasfabrikant in België. Hm

01:31 hm. Wij zijn een Belgisch Japanse joint venter. Dus eh mijn venot is een Japaner is Hirokazawa. Ik heb het bedrijf het Belgische stuk eh ingekocht in 2004. Ik werd voordien bij Deloit waar Toka een klant was. En de stichter eigenlijk de Belgische meneer Beijns wou eh zijn stuk verkopen omdat hij geen opvolging had. Dat toch niet om de CEO schap over te nemen. En toen eh heb ik heel lief naar mijn vrouw gekeken en eh veel te veel geld geleend. Ja. Ehm en daarin gesprongen, dat was 2004. Toen waren wij een 30tal medewerkers. Vandaag zitten wij een mijn stukje een een 185 medewerkers. Sinds 2018 ben ik ook aandeelhouder in

02:17 de Belgische in de Japanse vennootschap. Pardon. Ehm en om u een idee te geven van onze grootte Ja. Een gemiddelde optic in Vlaanderen verkoopt anderhalve bril per dag. Dus drie glazen en wij verkopen 730 per uur. Ja. Dus dan ziet u een beetje de verhouding. Wij zijn zeker niet de grootste, maar wij zijn wel de kleinste van de grootste. Dus op wereldvlak beschouwen wij ons nummer negen. Dus mijn vennot en ik hebben de wereld in twee verdeeld. Ik doe Europa, Middenoost en Afrika. Ja. En hij doet ehm alles wat Azië is en de Amerika's. Ja, dus ik heb ook de productie in België en de verkoop. Distributeurs in de meeste landen, maar we hebben ons eigen kantoor in UK, Spanje, Italië

03:02 en in de Verenigde Arabische Emiraten waar we ook een productie zit hebben sinds eh een dik jaar. Ja, dus echt wel eh internationaal ondernemen. Ik ben eh op zich altijd wel benieuwd naar, want eh ze nog wel een paar gehad en dat blijkt toch niet altijd even gemakkelijk te zijn, hè? niet heel de wereld eh werkt op dezelfde manier eh om het zo te zeggen, maar dat is zeker zo. Ehm de wereld werkt een andere manier. Het heeft enorm mijn horizon verruimd, hè. Ehm vinden al snel dat wij ons zorgen maken over heel kleine dingen. Ehm anderzijds is het ook heel verrikend om in een andere cultuur te komen en niet als toerist. Hm. U komt daar als zakenman en dan ziet u dat zakenmensen eigenlijk overal hetzelfde willen en dat [schraapt keel] zijn stabiele omstandigheden, rechtszekerheid.

03:49 Ehm ja en gewoon geld verdienen en welvaart creëren voor de hele bevolking. Ja. Ja. Is eh is Tai dat is een klinkt Japans, dus is het origineel het idee in Japan ontstaan de productie. Dus Tai Optical Holding is gesticht in 1939 in Ok? door de familie Voerenouen die nog altijd eh familiebedrijf is. Dus er is ene niet Japanner, één niet familielid die aandeelhouder is en dat ben ik. Ja. En zij zijn dan hè, want je kent die van bij deloit. Ja, dat en op wat was een nood hè? Zochten zij bijvoorbeeld een verdeler hier of of een de stichter van Tokai Optex was een een Belg en was in het begin een onafhankelijk distributeur en zij hebben zich eind jaren '0 ingekocht

04:36 als bij hun distributeur eigenlijk. Zo is dat. G. En misschien kort eventjes over brogen. Ehm hebben jullie dan jullie eigen merk? Ehm is dat voornamelijk white labeled zeg maar naar de andere merken? Hoe moet ik dat een beetje Nee, we hebben ons eigen merk. maar je moet brilglazen vergelijken met autobanden. Ja hè. Dus niemand staat op om te zeggen van ik ga nu eens een nieuwe bril kopen. Mensen kopen een nieuwe bril omdat ze nodig hebben. Hm. En mensen kopen die het montuur om twee glazen vast te houden. Hm hm. Maar toch gaat iedereen een montur kopen. We spenderen 45 minuten average om een montur te kiezen. Ja. En dan vertrouwen op die op die om daar twee glazen in te zetten waar ik door kan zien. Ja. Ja, inderdaad. Hop. En dat is hetzelfde met autobanden. Het tweede belangrijkste stuk aan uw auto zijn uw

05:22 banden en niemand kent het merk die erop zit. Dus wij investeren 0,0 om bekend te zijn bij de eindklant. Omdat eigenlijk de beslissingsnemer is de opticè. Ja. Ja. Niemand weet eigenlijk. Inderdaad. Bent gij enkel bewust van het merk hè, van het monteuur zoals monur. En ehm ja, heel domme vraag. Eh het antwoord ga ongetwijfeld ja zijn. Maar is er veel verschil in eh brilglazen? Eh want er is toch ook inderdaad wel eens waar heel veel innovatie in gebeurt, maar je reduceert het als gewone consument wel naar brilglazen om het zo te zeggen. Eh ik gen noodzak mij om nu nee te antwoorden omdat u ja ging zeggen. [gelach] Ehm eh ja, er is heel veel verschil, maar een het verschil in België dan in een markt als België met low quality

06:08 brilglazen kan je hier gewoon al niet meer overleven omdat op die zin dermate geschoold zijn en consumenten dermate bewend zijn. Het probleem is dat eindklanten eh brilglazen niet kennen, zich daarop vertrouwen en dus wij hebben een heel beperkt aantal mensen die wij kunnen overtuigen waarom wij wel en niet onze concurrent hè. [schraapt keel] En doordat low quality brilglazen denk ik in België dan hè al helemaal van de markt weggeconcurreerd zijn zit bij ons een groot stuk niet alleen in de kwaliteit van de glazen maar ook in de service die u levert naar optic ja hè als je dan een niveau hoger gaat en onze concurrenten wij produceren toch en wij produceren in in België in deeden

06:54 Arabische Emiraten en in Japan dat zijn zo wat de duurste plaatsen ter wereld om te produceren. Daar kan u enkel overleven als u uniekeness produceert. Dus we hebben het geluk dat wij ook sommige van onze producten kunnen leveren aan onze concurrenten omdat die volumes klein zijn en voor hun te duur om te ontwikkelen en te produceren en dat zij dat door ons laten doen. Oké. Want ja, wat is een een eh een lens, hè? Een brillens, hè? Dat is een eh en dat is kunststof. kunst soort van wordt dat gegoten ingespoten. Ja, dat zijn ehm je hebt twee soorten hè. Je hebt over de counter dat is waar een een brilglas waar één sterkte in zit en dan hebt u multifokaal waar u ver en nabij in één glas hebt. Dus mensen van

07:40 mijn [schraapt keel] leeftijd en beyond hebben dat allemaal eh nodig. En dat wordt eigenlijk ingeslepen vanaf een semifini. Dus uw semifini wordt is een blokje plastic als u wil waar wij dan de sterkte gaan inslijpen. [gelach] En die eh die productie die zit in België of op het inslijpen zit in België. De semifie maken dat zit zit in Japan. Ja. Ja, dat komt dat wordt in Japan gemaakt naar hier geshipt en en is dat om die maand? Is dat voor ieders oog uniek of? Ja. Dus dus de brilglazen die ik draag dus ver nabij in één glas is om dieand omdat niemand uw wat afhankelijk is een montuur heeft een afhank en uw pupilafstand en dan de hoogte waarin dat uw bril eh

08:27 daarin moet dat kan dat kan u niet op voorhand. Dus als je Want ik heb zelf ben zelf geen brildrager dus ik moet het dan eh komt [gelach] voor de dus is de opti ja u merkt is wel gemakkelijk op zich hè. 52% van de wereldbevolking heeft een zichtcorrectie nodig. 48% doet het ook. En die 4% die het niet doet in in de ontwikkelende land, als ik dat woord nog mag gebruiken, is omdat het ontkennen. Hè ehm en de andere zitten in in landen waar mensen zich niet kunnen veroorlogen in de flow, hè. Dus je gaat naar de opticijn, die maakt een soort van scan van uw gezicht. Dat heb ik al eens gezien dat je uw gezicht ergens moet eh h van uw ogen. En die gaat dan die afstanden meten. Die data die wordt dan naar jullie gestuurd. Ja. En die machines hè, dus dat stukje

09:14 beurt in België hè. Dus de halffabrikaat kan eigenlijk alles al iedereen. Het halffabrikaat komt van Japan en wij gaan dan met die data die op die seon bezorgd hebben, u uw dioptrie en uw pupilafstand gaan wij eigenlijk die glazen slijpen. Maar u zal bij uw opticijn keuze gemaakt hebben over de verduning en de additional features hè genoemd hè de de transparantieverhogen, de kastvastheid enz. verder naang die opties als u wil genomen hebt gaan we dat proberen. Je krijgt een hele optielijst en dat wordt dan hè dan gaat een eh op die de order doorsturen naar jullie gig te slijpen eventueel coatings ook of eh ja coating zetten wij er ook op en zelfs op vorm van uw montuur slijpen doen. Ah dat was dus het montuur dus eh op die schijn jullie kennen dan dat type

10:00 monteur want op die schijn vaste monteur. Wij die op die gaat montuur nemen en die gaat dat tracen elektronisch aftasten en die vorm komt elektronisch naar ah die wordt meegeleverd van dit. Ik moet wel zeggen, ik is wel waanzinnig. Ik was mij nu misschien iets minder bewust van het feit dat dat zo eh één op één werd gemaakt. Ik dacht nu wel dat dat iets meer volumeproductie was en dan gewoon matchen met eh ja de personen van een bepaald eh gezichtsverlies. Oké. Nee nee. Iemand met één sterkte is is hebben wi op voorraad hè. Ja ja. Dus alles wat onder de 40 is, dat hebben wij op voor. Staat er nog zo in een eh iPhone app? Welk dat je zo'n foto kunt nemen van uw gezichten automatisch is zeker op komst hè. Dus de app bestaat om u om uw pupielafstand te nemen en maar er dus ook elektronica is op komst bij ons om de correcties elektronisch te maken hè.

10:47 We hebben eh een spin-off samen met IMEC waar wij eigenlijk die heet Morrow Eware waar wij de bril ontwikkelen waar uw correctie elektronisch kan verstel worden. En welke correctie dan? Uw additie hè. Dus ver en nabij elektronisch te ah die dus je kunt dat meten via een Nee, nee, gewoon verstellen. Je duwt op een knopje en de correctie in uw glas wijzigt rechtstreeks in uw En hoe werkt het dan? Zijn dat dan die dan een soort van buiging buiging kristallen is soort LCD kristalluiden. Interessant. [schraapt keel] Dus er is wel effectief veel innovatie dan. Ja. En dat lijkt mij dan ook ideaal voor eh technologie voor zo eh VR en AR. Ja, indad. Dat zal ook wel een boek geven. En daar wordt ook interessanter om online te verkopen.

11:33 Ja, want mensen kunnen thuis alleé kunnen gewoon eh het die evolutie is opkomst fine tunen dat gezegd was zoals op ver kijker dat moeten zo draaien aan een dingetje maar dan gaat dat dan hè daar is nog eenvoudig hè. Gewoon knopje. dat is wel eh en dan het eh dus jullie hebben misschien ook dan een nieuwe potentiële mart hè. Want die VR brillen die hebben die hebben ook die willen dat die zijn ook lastig met brillendragers hè, dat zich wel er zitten ook heel veel lenzen in eigenlijk hè. Ja, maar dat is precies optiek naar toe. Ja, dat is nog een andere een andere ding. En eh misschien andere vraagje. Hoe is het ehm om te ondernemen zeg maar vanuit eh Vlaanderen of vanuit België hè? Want ehm we zit dan wel vrij internationaal georiënteerd. Eh je ziet wel wat dingen eh gebeuren. Ja, je moet soms ook keuzes maken. Waar doe ik welke productie? X een Z snelheid van een

12:18 aantal zaken. Ehm is het goed vertoeven hier? Ehm is het moeilijk? Ehm ik ben toch vrij kritisch. Ehm ik denk dat wij op een punt gekomen zijn in in België en Vlaanderen ook waar ondernemers een beetje een ras apart worden, hè. H En het wordt een beetje zoals auto's, hè. Hè, de auto's in België zijn ook niet meer geliefd, maar alleen om te taxeren nog hè. Ja, en dat is het denk ik met ondernemerschap in België ook. Ik heb heel veel jongeren die willen ondernemen en die eens er aan starten worden die enorm moedeloos. En h we we krijgen zo'n laag van de bevolking die zo ver afstaat van economie en dan nog verder van ondernemerschap

13:03 dat het soms eenzaam vertoeven is. En je wordt ook een roepende in de woestijn, zeker als productie betreft. Ehm zo ja en dat dat is dat denk ik waar waar zelfs niet alleen de politiek want dan kijken vooral naar de politiek maar ook zelfs belangenorganisaties hè de FOCAS de UNIS zoos de Etons van deze wereld op een bepaald moment vertegenwoordigen die wie hè ehm hoeveel productie ondernemingen hebben we nog? Hoeveel nieuwe komen er nog bij? En dan begin ik misschien denk ik te spreken met mijn patchen van de Belgisch Japanse Kamer van Koopen. In die tijd dat ik voorzitter ben van het investeringscomité enige nieuwe Japanse investering die we gehad hebben zijn overnames. Ja. Maar een Vlaanderen als locatie om

13:51 een een nieuw filiaal van een Japans bedrijf te sten heb ik niet heb ik niet meegemaakt. Ehm ik denk dat die de die mensen dan liever naar Nederland trekken of naar Duitsland en de sense of urgency gaat volledig voorbij aan België en aan Vlaanderen. En wat wat is daar de reden voor dan specifiek heeft dat dan te maken? En wat ik dan altijd wel hoor is die eh befaamde. Ehm ook al zou Brens zeggen dat hem bezig is aan een pittige administratieve vereenvoudiging, maar eh vergunningen ehm beleid eh lopen daaran spaak is het eh het eh ja de de kracht van arbeid is hier ook niet super goedkoop om het zo te zeggen. Ehm er z ook een klein beetje competitiviteit verliezen of is er nog een andere factor die wat eh ik denk dat ik heel uw podcast kan vullen met wat er fout is. [gelach]

14:37 En en heel vaak denken mensen van ja, maar het is de loonkost. Maar het is niet alleen de loonkost. De loonkost is een absoluut probleem over HR. Hm hm. Hè, we zeggen altijd de werkgever moet dit, de werkgever moet dat. Je als je iemand eh een contract van een bepaalde duur aanbiedt, je kunt beter een neushoorn adopteren, hè. Die is minder beschermd, hè. Dat is ook dat is dus niet alleen de kost. Het is ook de die de de uitgang is dermate dicht getimmerd met onze sociale wetgeving dat dat een ondernemer niemand niet meer aanwerft, hè. Ehm dat is één punt. Dus het is niet alleen de kost, het is ook de sociale wetgeving. Het is energievraagstuk een tal van zaken. Ook de gelaagdheid van ehm in in België. Eh je hebt regels

15:24 in Vlaanderen, in Wallonië, in Brussel. Voor een buitenlander kunt je gewoon niet meer aan uit. In Belgis-Japanse kamer van Koophandel ben ik al jaren bezig om die single permit op de rails te krijgen. Hing single permit is als een buitenlands bedrijf hier een buitenlander wilt te werkstellen, hè. Bijvoorbeeld als een Japanner komt en die brengt zijn vrouw en kind mee, dan moet die vrouw een integratiecursus volgen. Verplicht aanwezig. Als u niet verplicht aanwezig bent, krijgt u een boete. En die moet ook een niveau van Nederlands halen. Die mensen zijn binnen drie jaar weg. Dan weten die voor ze toekomen dat ze binnen drie jaar weg zijn om dan dezelfde eisen te stellen als een buitenlander die hier wil komen wonen en op het einde van de rit een paspoort te verwerven. Dat is gewoon absurd. En dan zeggen die mensen: "Ja, laat ons

16:09 dan maar naar Dusseldorf gaan of naar Rotterdam." Ja. Eh maar dus eigenlijk is het niet expect friendly. Wilt je? Ja, maar dan gaan dan gaan mensen aanken. Ja, maar onze fiscale regels voor expets zijn veel beter. maar er het gaat niet alleen om geld ondernemen of in het buitenland gaan. Dat gaat ook over comfort, dat gaat over service, dat gaat over het kader dat je schept, hè. We we we hebben de fouten gelooft soms om direct naar de kosten te kijken naar loonkosten. En als de kosten hoog is, dan gaan we er subsidies tegenaan gooien in plaats van het te hervormen. En ik denk dat dat is we hebben die fabriek gebouwd in Senig Arabische Emiraten. Dat is nu misschien niet het beste voorbeeld met dat ze daar op elkaar aan het schieten zijn, maar daar is een ondernemer echt welkom. Ja. In Vlaanderen ben je niet meer

16:55 welkom. Ja. Nee, dat is iets veel vies geworden, hè. Ja, dat correct. En inderdaad ehm spelen ze dat uit dat ze ze weten dan eh Europa is een bureaukratische bericht. Eh we trekken hier alles open en we we gaan ze verwelkomen. Niet teveel regeltjes. Eh geen ons, ik weet niet wel. Ja, absoluut. Absoluut. En ze hebben ook een fantastische logistieke hub opgebouwd. Ze hebben zeer goede regels. Eh je kunt erover discuteren of dat eh [snuift] een dictatuur is. Ja, dan nee. Maar is er een zijn er sociale regels? Er zijn absoluut sociale regels. De mensen die zeggen van dat is slavernij die zijn er nooit geweest, hè. Ik durf u zeggen netto netto

17:40 voor tokij werken in UAE evenveel verdienen als de Belgen. Netto hè. Maar die kosten nu de helft hè. En is dat de hoofdreden geweest dat je uw fabriek Nee, wij wij zijn dichter bij de klant gaan zitten. Een gr moesten wel beslissen of we in België zouden uitbreiden of dichterbij de klanten gaan zitten. En dan hadden we twee redenen hè. Dat was in die periode dat er een loonindexatie gekomen is van 12% of 12 in een beetje. Ja. Ja. Ehm ja, dat heeft echt de deur dicht gedaan voor iedereen. Hm hm. Hè. En en dan hadden we natuurlijk niet eh geen bijzaak, maar één van de hoofdzaken is dat we dichter bij de klant kunnen gaan. En ehm inderdaad is het daar eh zo anders ondernemen, hè. Want zou we kunnen er zijn waarschijnlijk heel veel

18:26 argumenten te maken van ah ja, het is daar anders x, y of z, maar gewoon om learnings misschien eruit te nemen. Wat werkt er daar dan zo anders en wat zouden we hier ook kunnen overnemen zonder dat per se nefaste effecten heeft. Zijn daar zijn daar dingen aan die we zien waar dat wij het gewoon onszelf te moeilijk maken zonder enig voordeel of? Ja, ik ik denk dat de problematiek in dit land of in West-Europa in het algemeen. Er zijn teveel mensen die werk hebben dankzij, hè. Ja. Eh heel veel mensen hebben werk dankzij iemand die onderneemt. En die afstand van die mensen die dankzij werk hebben staan zo ver van de economie dat ze vinden dat zij ondernemen. Iemand die bij Voca werkt die onderneemt

19:11 niet hè. Iemand die bij ehm de overheid werkt, die onderneemt niet, hè. Ja, dan hebben we dat dat echt belachelijke proporties aemt, dan zijn maar de term sociaal ondernemer gaan uitvinden, hè. Dus iemand die met een VZW, subsidies, weet ik veel wat doet, dan noemen we dat een sociaal ondernemen. En ondernemen wordt dan dan gaan we het woord wijzigen. Ja, maar ondernemen is iemand die initiatief neemt, die iets start. Ja. Nee, voor mij is een ondernemer iemand die risico neemt. Als je geen risico neemt, ben je voor mij geen ondernemer. Maar we hebben dat nog meegemaakt in de geschiedenis dat mensen eigenlijk de geesten willen veranderen door woorden te gaan herdefiniëren. Hè, dat is een bekende uitspraak van Blij Pascal. Die

19:57 zei: "Als je de mensen in hun hoofd wilt doen anders denken, verander dan vocabulair." Hè, en dat is wat we aan het doen zijn, hè. Ja, het is wel effectief zo één van die argumenten. Misschien pas op hè, misschien dat er bij de overheid en et cetera en wel zekere ondernemende mensen zijn hè, maar initiatief nemen. Dat is iets anders. Dus dus dat wel. Maar ehm los daarvan ehm eh het is wel zo dat het ondernemenstuk zo gezegd is van ah ja ehm tussen aanstekens vuile capitalist hè, dat is eigenlijk de connotatie er meer en meer aan wordt gedaan. En ook eh en dan ook de haop, maar toch eigenlijk niet zo grappig hè. CEO's die moeten eh die liggen eigenlijk aan een zwembad over het algemeen. Dat soort uitspraken ehm en constant dat erop neerkijken en de rijke benoemen precies dat er dan zo altijd een soort van eh ehm negatief karakter aan zit. Ehm dat zal hier en

20:43 daar waar zijn, maar dat hebt je overal in het spectrum van mensen. Eh ja, maar laat ons dan een katten kat noemen, hè. Als als je als ondernemer in de in mijn definitie en mensen die niet alleen initiatief neem, maar ook risico als die allemaal rijk worden, waarom hebben we er dan zo weinig? En als we dan naar de realiteit gaan kijken, waar zitten [snuift] de grote lonen? [schraapt keel] De grote lonen zitten niet bij de CEO's, hè. De grote lonen zitten vandaag in Vlaanderen bij het ambtenarij, hè. [snuift] Ja. Ja. Effectief. En bij veel instituties, hè. En als je dan over de pensioenen praat, die zitten zeker bij de ambtenarij. Dus nee, ik denk de enigste echt rendabele KMO's waar de CEO's veel geld verdien zijn de politieke partijen.

21:28 Dat zijn KMO's met heel veel vastgoed, met heel veel inkomsten, met heel veel geld op de bank waar de CEO een deftig salaris heeft en een goed vooruitzicht op een goed pensioen. Maar die Kimo heb ik niet. Op de nieuwjaarse receptie van PMV en Vocaca eh kwam in beide onafhankelijk naar voor. Wij missen in Vlaanderen ondernemerscultuur. En is dat ook waar je dan op doelt? De de goesting en de drive. Ik weet dat je zegt van nou ik wordt beknot en het moeilijk gemaakt, maar ook gewoon de het zit niet meer in ons DNA om potten te breken. En bijvoorbeeld Daan van Destiny, de CEO van Destiny, hij zei van: "Ja, heel veel Vlaamse ondernemers groeien niet omdat het omdat ze niet ver genoeg denken de Sky is eh niet de

22:15 limit. De de limieten lijken veel groter." Ik denk zeker dat we geen ondernemerscultuur niet meer hebben. En dat is omdat we het ook niet stimuleren, hè. We hebben echt een en ik ga hier Geer noels zijn woord gebruiken. We hebben veel te veel droogzwemmers. Droogzwemmers in de zin als de zee wegtrekt dan ziet je dat die mensen geen broek aan hebben, hè. Dat private equity heeft dat een stuk gestimuleerd. Maar ook we hebben dat in in het onderwijs in politiek landschap. Als je overal hoort van kapitalisten wij zijn, waarom zou je kinderen dan stimuleren om het te doen? En wij zijn ook een volkje van angstgazen en jaloerse mensen. Die ondernemer die succesvol is, die gaat Conor Rouso dan met pek en veren beladen of liefst nog met belastingen en nog erger.

23:00 En ja, waar welk voorbeeld zijn we dan aan het geven aan de jeugd? Want er is wel jeugd die wil ondernemen hè. Maar de banken maken het moeilijk. De ouders raden het af. Ons land is er helemaal niet voor gemaakt. En als ze dan toch de sprong maken, gaan we een wetboek tegen hun hoofd smijten. Dus ja en het en het allez en ook gewoon eigenlijk vanuit de cultuur zit zit zelfs in de cultuur hè. We zeggen maar liever dat nog dan een klop voor zijn kop van de zakenman hè. Dat is een heel bekend liedje hè. Dus we maken er zelfs liedje over. Dat is toch van wie was dat dat liedje? Bouw in de groep. Maar er zal op zich altijd wel kritiek zijn ten aan van alles en iedereen. Dat is wel goed. En maar het is zeker wel een eh een soort van mainstream verhaal geworden waar er toch inderdaad wel wordt op neergeken. Je zegt eh private equity is daar een deel de oorzaak van. Eh ik ben absoluut geen voorstaaner van private equity omdat die een bedrijf als

23:47 een middel zijn gaan zien. Een bedrijf wordt een middel om geld te verdienen waar een bedrijf een doel moet zijn. Hè, een bedrijf is natuurlijk een middel om geld te verdienen, maar een bedrijf is veel meer dan dat. Effectief. Een bedrijf staat niet op een eiland in de maatschappij. Een bedrijf heeft een verantwoording af te leggen aan de overheid. Een bedrijf heeft een collega's, aan de stad waarin ze functioneren en aan de samenleving in zijn geheel. En als je dan private equity hebt, mensen die ooit geld verdienen, dat in een fonds steken om nog meer rendement te halen dan op de bank. En een activiteit bestaat eruit van familiale KMO te kopen, de ziel eruit te snijden, de helft van de mensen

24:32 buiten gooien, een product in China te kopen en dan het bedrijf terug te verkopen. Ja, het uit zich. Dat is veel kapitalisme. Ja, ik zeg dat is een korte termijnstrategie om om eh om aandelen goedkoop te kopen. Want het bedrijf draaide nog niet meer goed. Saneren, maar ze saneren is goed. Maar er worden vandaag ook veel goeddraaiende bedrijven gekocht en de ziel eruit gehen. Ja. En maar is dat heeft dat dan te maken met private equity? Omdat dat private equity mensen zijn die dat doen. Eh maar ik bedoel is elke ehm ehm speler dan inderdaad zo kort door de bocht. zijn er ook niet zo gezegd dan sociale private equity eh bedrijven of eh dat kan wel [schraapt keel] zijn dat ja maar eh maar ge ziet het wel als een trend dat effectief eh ja dat ik denk dat ik denk dat zelfs in een neeralende

25:19 ik denk dat er minder en minder zijn. want als ik het dan zo hoor ehm eh het de ondernemen zit wel in uw DNA hè, want eh straf is hè, want hè. Tokai is niet uw enige bedrijf. Of je hebt want er is ook nog ge zei ja wij we participeren ook nog in Odet Lunet in de brilglas. We hebben dus die Johncher samen met IMEC en Oet Lunet is een concurrent zo gezegd van eh een ander markt segment van Tokai. Odet Lunet is een producent van Monturo en we hebben ook onze eigen winkels dat is van eh dingen daar hè Eline Munk. Ja ja ja. Oké. Ja. Ja, nu niks meer van ik weet nog dat in een tijd wel eh dus je hebt wel het monteur en het en de lens op een gegeven moment samengebracht. Ja. En de winkels. Z

26:06 ehm en werkt dat op zich wel? Ik denk wel dat dat goed werkt hè, want ge zit wel hier naar passeren. Z niet de grootste Ja, dat werkt goed. Werkt goed. Maar wordt hard gewerkt. Hm. Effectief zo'n eh zo'n brand dat er dan wel eens in slaagt om iets eh om iets te doen. En eh misschien vraag als we dan ehm ehm kijken naar die ondernemerscultuur die dan vandaag iets te negatief wordt belicht, maar de facto wel ervoor zorgt dat er welvaart is om te herverdelen en te belasten en misschien toch als belangrijke ehm zijnnood voor zij die graag eh sociaal ehm willen zijn. Ehm wat kunnen we dan doen om dat wel meer te simuleren? Zijn er dan dingen die we specifiek eh heel helder vanaf nu kunnen doen of naar bekijken om daar wel terug wat meer goesting voor op te doen? Want het probleem is lijk natuurlijk ook zo'n klein beetje nu een heel groot een heel grote berg hè waar dat je dan zo gezegd

26:51 weinig aan kunt doen. Want je zou dan kunnen zeggen ja we moeten dit en dit en dit wijzigen. Maar voordat je het weet moeten we dan keiveel doen en gebeurt er ook weer niks. Eh dus zijn er zo van die eh low hanging fruit of nobrainer zaken dat we dat je ergens zit zij eh in de politiek zij het bij onszelf hè. Want we moeten misschien soms ook naar onszelf kijken en niet altijd naar de overheid ook om daar eh te wijzigen. Maar ik denk dat dat als we naar onszelf kijken en ik denk dat dat de beste start is altijd dat we af moeten van zodra een probleem zich stelt dat we naar de overheid kijken. En eens we geïncarneerd hebben. En ook bedrijven en bedrijfsleiders hè. Dus de de subsidiecultuur, de fiscaliteit, we moeten ook eh hè dat we moeten minder naar de overheid kijken om ons te helpen. En eens we dat geïncarneerd

27:36 hebben moet ook tegen de overheid durven zeggen: "Laat ons gerust." laat ons ondernemen. Als we al een keer een stop zetten op regelgeving, maar dat zit verspreid over zoveel lagen, hè. Je hebt gemeentelijk, regionaal, federaal en vooral Europa. En daar moeten we dringend vanaf. En ik denk dat dat veel politicien hoe weinig ze te zeggen hebben. en dus maken ze maar regels op het niveau waar ze nog iets te zeggen hebben. Maar als elke politicus op elk niveau dat gaan doen, dan wordt u gewoon gewurgd. En als we beetje afstappen van naar de overheid te kijken om ons te helpen en ook geen initiatief laten nemen, ik denk dat dat een zeer goede stap zou zijn. En ja, Europa, wat wat vind je daarvan?

28:23 Ehm ik denk dat Europa een zeer goede zaak is hè dat we een verenigd Europa hebben. Al is het maar omdat we zo lang vrede kennen in Europa hè. Ehm maar die zijn hun doel veel te ver voorbij geschoten. En ik denk dat we nu de prijs betalen van een periode 15 20 jaar geleden dat we afgedank de politicien. We mogen niet vergeten dat Ocula van der haar trekrecord in Duitsland was bar slecht. Ja. En nu is dat de grote baas van Europa die zich omringt met mensen die bijna aan mind controlling gaan doen, hè. En dat is heel ver weg van vrede bewaren en economische voorspoed creëren. En wat wil je daarmee zeggen met mind controlling of ja, als je ziet wat nu met chat control

29:09 aan het gebeuren is, dat is toch echt wel een brug te ver. De digitale euro is echt wel een brug te ver. Als je kijkt wat ze een draak eh van GDPR regelgeving gebaard hebben, dat is veel te verbij. Het doel van vrede bewaren en economische voor welvaart creëren. Ja. Ja, [snuift] ik had wel gezien dat over laatste Europese Unie daar wel heel positief was als het dan aankomt op ondernemerschap waarbij dat ze nu een eh Europese tussenangstekens niet vernootschap hebben, maar dat heel gemakkelijk wordt om eigenlijk eh als eh buitenstaander in Europa een bedrijf op te starten. Maar eh dan is het veel meer de juridische weg om de NV op te richten. Veeler dan de regelgeving die je erbij komt kijken zodra dat je iets wenst ondernemen. Maar Tokai verkoopt enkel in België. Nee nee.

29:54 Ah over heel de wereld. Alleé, dat was ik heb het land in twee eh de wereld in twee gedeeld. Dat was dat stuk. En heb je dan eh en dat doet je dan met twee fabrieken. Eentje in Europa, dan toevallig in België. Drie België, de Verenigde Arabische Emiraten en Japan. Ah ja. En Japan. En ze mogen blij zijn dat we het de fabriek in eh in België hebben. En ga We zijn de enigste. We zijn de enigste. De enigste van wat? Van brillen. Die brilgel van. En is dat normaal? Want op zich zou ik wel kunnen zeggen België is vrij klein. Dat is normaal dat die in teamfabrieken zitten. Of is dat toen ik in 2004 start waren er drie. Ah ja. En we zijn de enige die nog oversch en zijn andere feit gegaan of echt gewoon weggetrokken uit België. Toen ik start in 2004 denk ik dat er in Frankrijk een stuk of acht war. Zijn vandaag nog twee denk ik. Ja. Ja. Frankrijk is ook niet

30:40 allemaal Vietnam, Thailand, China. Want we zijn daar strak nogal heel snel even richting ondernemerschap eh gedoken. Maar eh om eens even terug te op de lens zelf hè gezegd van oké, vroeger waren er acht in in Frankrijk, hier drie op é of andere manier je hebt het overleefd, je hebt een kwaliteits product. Chapeau. Eh ik heb gehoord eh eh van ah de dikte van een hè dat er heel veel evolutie zit in de dikte van eh sterke alé sterke lens, maar dan wel toch een dunne lens z daar. Zo of waar waar zitten ze nog van die kwaliteitscriteria die [schraapt keel] innovaties dunner dunner en lichter en natuurlijk ook in het design hoe comfortabel je er door kan zien hè en dat zit in software software ja hoe design in een glas zet en dunner

31:27 en lichter zit aan uw slijptechnieken en aan uw eh halffabrikaat h een ander polymer een andere brekingsindex of ja brekingsindex is er eigenlijk een reden waarom dat je zegt dat wij brilglazen Dat ze enkel en eh geen eh lenzen. Ehm contactlenzen, dat is totaal andere industrie. Oh ja. Ja. Is dat is dat zo niks met elkaar te maken eigenlijk? Elkaar te maken. En die coatings, ik heb wel gehoord eh blauwicht eh UV coatings. Ja. En maar ook eh krasvastigheid krastvastheid, vuilafstotend, dat soort zaken. En zijn er zo van die eh zo van die eh toekomstige coatings eh waar we nog niet van weten? Maar eh niet dat wa geen infrarood kunt zien. [gelach] Nee, van niet dat ik van

32:13 is er nog innovatie in eh in de coating? Absolut. Absoluut. Ja, zeker in Krastvastheid. Ja. Zo een beetje dat op de iPhone. Dat is ook elk jaar komt er een nieuwe iPhone met nieuw gorilla glas. Maar is er eigenlijk nog glas? Gorilla glas? Zo een iPhone dat zal ook nog een Ja, zal wel dingen zijn misschien. Ehm wat dat ik wel interessant vind, zeker ook alleé zelf altijd vind ik de cultuur van Japan heel interessant. Eh we hadden een tijdje terug ook Dimitri van Overbeken eh op de podcast die professor is aan de University of eh Tokyo als ik me niet vergis ehm en is daar ook effectief woond en w over Japan, maar gewoon vraag ja ehm des ondanks dat jullie waarschijnlijk wel eh hoe moet ik het zeggen relatief onafhankelijk opereren hè is het natuurlijk wel één bedrijf ehm en lijkt het mij toch ook wel interessant om eh ja met zo'n andere cultuur die toch ook heel streng is zeg

32:59 maar in functie van hoe dat je sociaal met elkaar om hè de sociale regels zijn zeker anders. Ehm hoe hoe dat je daar ehm ja mee samenwerkt. Zit je daar eh moet ik het zeggen? Is dat een is dat effectief een groot verschil of kom het op het eind van de rit als je elkaar kent tussenanstekens en je bent voorbij de de formaliteiten is het daar dan toch iets eh eh gemoedelijker. Zeker ook omdat mensen wel gekend zijn om toch een bepaalde afstand altijd te behouden of ehm het is het is dag en nacht hè in cultuur. Ja. Ehm het is ook dag en nacht met angelsaxische cultuur tegen dat er een beslissing is zal dat veel langer duren. Zal ze ook veel meer doorgesproken zijn maarens de beslissing gevallen is dan hou je u ook aan Discipline hebben is iets doen ook wanneer niemand kijkt hè. En dat is wel

33:46 wat ja dat is wat Japaners vooral doen is die die hebben discipline in hun besluitvorming, maar ook in de uitvoering van hun besluit. Iets wat mij een beetje aan het verliezen zijn. Ehm maar ook zeer hiërarchisch. Ehm een bedrijfsfeesten bij Tokai Optic op Tokai Optical. Ik ben er al vaak naartoe geweest. Voor ons is dat bijna een militaire aangelegenheid. [gelach] Maar ik kan mij geen beter vood voorstellen dan hierokka. Zo. Ehm omdat ja, wij kennen elkaar, wij gaan bij elkaar thuis, maar met met respect. En ik moet nooit bang zijn dat hij mijn mes in de rug gaat steken. Dat zal niet gebeuren. Maar tegen je op die relatie komt zijn

34:32 er wel een aantal jaren voorbij gegaan. Ja. Ja. Ja. Ja. Kan ik mij wel inbeelden. Ehm en is het daar voor het eh goed ondernemen hè? Want Japan heeft ook wel haar uitdagingen eh op verschillende niveaus. Die economie is zeker ook niet vanzelfsprekend. Desondanks dat het een nog steeds een fenomenale economie is. Ook eh ook in daarduit demografie is dat natuurlijk ook wel eh zeker ondergevig wat verandering. Ehm maar is het daar eigenlijk dan gemakkelijker ondernemen? Zou het nu vooral logisch zijn dat je zegt goh weet je we verhuizen alles naar Japan om het zo te zeggen qua fabrieken. Want X YFZ dat denk ik ook niet per se. Wij kunnen dat sowieso niet omwille van het logistiek gebeuren. Ja gewoon te ver. D is gewoon te ver. En ehm theoretisch zou je dat kunnen tot er een vulkaan uitbarst of é of andere verstoring is in de logistieke ketting

35:17 hè. Om iedereen gaat ook op zaterdag een bril kopen en wil die de volgende zaterdag gaan afhalen eender waar ze op de wereld zijn. Dus moet een bepaalde tijdsduur ook uw glazen bij hun opticijn krijgen. Maar in de zin van eh arbeidskost, energie eh dat soort zaken is Japan wel vriendelijker. Hm hm. Maar Japan is ook een bureaucratisch gegeven, hè. Dus eh is het de meest ondernemingsvriendelijk land? Nee. Is het ondernemingsvriendelijker dan België? Ja. Ja. En ja, op zich weet ik wel dat daar ook die overheidsrelatie wel heel belangrijk is en dat het ook wel tegen u of voor u kan werken. Ehm maar daar vertonen we toch inderdaad wel veel gelijkenissen met Japan als het dan aankomt op bureaucratie. Alleen zou je nog kunnen zeggen dat het sociale

36:03 contract in Japan op zijn minst als buitenstaander sterker lijkt. Bij ons lijkt dat precies iets meer ehm ja, we hebben ook een totaal fout beeld denk ik van Japan. Ik ga nu heel kort door de bocht gaan. Wij denken allemaal dat dat mensen zijn die een hele dag zen zijn en zinnen en mediteren en en al de al hun goden uit hun hoofd kent. Dat is helemaal niet zo. Maar een Japanner gaat u wel veel sneller de geschiedenis van Toyota kunnen vertellen ofzo. Daar is men nog heel vier op zijn industriële conglomerat wat we vandaag in België niet meer hebben. Ja, dat is wel iets wat we niet hebben als België hè. Veel trots. Ehm in de meest negatieve zin eigenlijk hè, want het is goed hè om eh om iets te hebben of voor iets te staan et cetera. En we hebben zoveel zaken om trots op te zijn. Ja. Ja. Ja. Ja. En maar dat dat is zo negatief woord geworden wat altijd dan direct zo lijkt: "Oh, maar als je trots

36:49 bent dan zijn zo gezegd niet flexibel of dan kunnen dit of dat." En voordat je het weet bent je weer tegen de rest of zoiets. Eh dat wordt gepolitiseerd. Je kunt dat best vergelijken hè als eh Romelo Lukaku naar een restaurant zal bellen. Ja. Om een tafeltje te hebben gaan ze waarschijnlijk Markoeken nog buiten gooien om aan Romelo Lukaku een het tafeltje te geven. Als Markekeen gaat bellen zullen ze de prijs maal twe doen. En dat is hoe ons land kijkt naar ondernemers. De de in Japan zijn die volledig onafhankelijk. Bijvoorbeeld qua R&D is dat dan eh heeft elke onderneming zijn eigen R&D afdeling? bijvoorbeeld de ontwikkeling van de coating of het testen van een nieuwe Maar dat daar hebben ze eigenlijk een beetje een eenzelfde [schraapt keel] structuur als bij ons hè. Elke

37:35 zichzelfrespecterende onderneming heeft een R&D afdeling. In Japan is die ongeveer een 40tal mensen bij Tooka. Maar ze hebben ook nou samenwerking met universiteiten. En eh dus dat is wel Want ik dacht aan coatings dan moet ik ook een beetje aan iMac denken omdat die dan met chiproductie dat is ook van die vapor coatings. Misschien zijn er parallelen te trekken dat het hier heel goed We hebben een afdeling in Japan, die Tinfilm afdeling, dat noemen wij intelligente coatings. En dus dat is wel cross eh activiteit tussen brillglazen en intelligente coatings. Wat krastvastheid, wat blauw licht en dat dat soort zaken. Zo ja, zekel op Want ik kan mij inbeelden dat er nog andere toepassingen zijn die coatings ook kunnen gebruiken. Ja, op telefoons, op Nintendo players,

38:22 automotive. Het zijn ook klanten van ons in in de tintfilm afdelingen. Ah, dus jullie hebben ook nog klanten in diverser Het is niet dat jullie een eh wij zijn Maar daar verkopen wij alleen de coating van [schraapt keel] het is niet dat jullie de coating eh of kopen jullie dan de coating eh machine En dan of ontwikkelen jullie effectief de coating? Wij ontwikkelen de coating, maar wij kopen de machine aan om het erop te leggen, hè. Dat is een andere taak. Ah ja. Dus maar de de coating, de samenstelling van de coating enzo, dat ontwikkelen wij zelf. Ja, ik was ik had als ik dacht aan tok dacht ik eh op eerste zegt van ah ja, de de lensstechnologie, het verfijnde eh zit in Japan en wij kopen de technologie uit België. Dat is een typische Vlaamse denk alles

39:08 wat [gelach] goed is moet van buitenland komen. Dat komt ook altijd oké. Ja, en eh ja, en en uw volgende vraag zal zijn wat ik mag beslissen en niet mag beslissen waarschijnlijk. Dat is ook een typische Vlaamse vraag. Ah ja, je wilt zeggen met eh [gelach] verhouding met Japan. Ja. Oké. Ja. Bantword. Nee, ik ben de helft Ik ben de helftigenaar en toch zal u zeggen het hoofdkantoor zit in Japan. Als ik dan vraag van: "Bent u getrouwd? Heeft u een woning?" Ja. Ah, dus uw vrouw heeft een woning dan eh ik neem het u niet kwal is echt Vlaams. Ehm en wat ik eh wat ik wou vragen ehm eh maar nu ben ik het eh vergeten. Ja, zeg maar. Ja. Nee, en ze moeten ook eh ze moeten u maar toelaten als eh westerling of nee, we zijn het zijn ook westerlingen, maar als Europaan in een eh Japanse

39:55 onderneming. D lijkt mij ook een moeilijke samenstelling. Heb er al gehad dat ze een andere cultuur hebben. Ehm en ehm hoe noemt H? Dimitri. Ja. Hij had het er ook wel over dat het heel lang duurt om een relatie zover te krijgen dat er een economische samenwerking eh mogelijk is. Dat is zo. En daarom dat ook zelfs als ik in de Belgisch Japanse camera koophandel tegen een Japanner zeg ik een manager dan van een Japanse onderneming dat ik aandeelhouder ben in de familiale Japanse KMO. Negen op de 10 gelooft mij niet. [gelach] Is het hoe uitzonderlijk is zo grappig eigenlijk dat we kan niemand dan dat is zo grappige want in theorie moest moest je dat soort uitspraken maken over eh België, moesten wij zo'n toestanden hebben, dan zouden wij allemaal extreem racistisch genoemd worden in de é of

40:41 andere manier. Maar bij Japan is dat gewoon dat die een heel duidelijke cultuurgrens hebben en daar eh vrij hard op staan. Maar in zekere mate is er wel een soort van eh xenofobie in zekere mate niet zozeer als proactief het gaan opzoeken van buitenstaanders eh willen weren, maar wel ehm ja, je moet wel meedraaien in onze cultuur of het zal niet werken. Daar staan ze wel echt heel hard op. Maar ik denk dat West-Europa de uitzondering is in de wereld wil je zeggen, hè. Ja. Ja. Niet de Japaners zijn de Duitsering. West-Europa zijn Duitsondering. Ja, dat is zo. En dan dan bij ons is het bijna goed als het van een buitenlander is. [snuift] Hè? Ja. Ja. Ja, dat is die overreactie die eh Ja, ik weet niet waarom dat dat is eigenlijk. waarom is het pas goed als het van een buitenlander is? Ik ik kom dat niet

41:28 tegen als je h wij doen wij doen zoveel zaken in andere landen. H ik ben ben een week in Pakistan geweest. Ik ben ben in Marokko geweest. Ik ben en eh ik ben in als ik me niet vergis ben ik in 53 landen geweest. Ja. Ik ken geen enkel stuk van de wereld zoals West-Europa waar het maar goed is als een buitenlander is. Ja, je bent overal welkom hè als ondernemer. Maar om te zeggen van het is dat is een verlogening van hetzelfde. Ik zeg niet dat we het verlognen, maar ik ik heb al gehad dan op die in Vlaanderen zegt van ja, ik kan bij u niet kopen Kurt want dan moet ik zoveel geld vragen voor glazen die in tien geproduceerd zijn. Ja, waar eh iemand [schraapt keel] in

42:14 Marokko zeg van made in Marokko is beter. Of made in Japan is beter. Of made in Is dat is dat echt zo negatief nu? Dat made in Belgium inderdaad zo negatief is. Nee, die zeg van die zeg die zeggen dat het negatief is, maar die zeggen ik kan niet zoveel geld vragen als het in België. Maar ik vind ik vind dat heel raar als Maar ik kan niet zoveel geld vragen omdat in België gemaakt dat begrijp ik niet. Ja. Ja, dat is waar. Ja. Maar dat is een optieker zegt dat. Ja, som Ja, niet allemaal. Ja, maar die die categorie. Ja. Ja, ik kan niet zoveel geld vragen, want die ik ik ben nog niet volledig mee, denk ik. Ik ook niet. Ja, omdat het eh het exotische zo gezegd dan beter is dan het pere en dan is het vlakbij de deuren eh lokaal. Het is te simpel. Alsof dat het eh in een achtertuin wordt geproduceerd of

42:59 Ja, want we zijn toch wel vier, denk ik, op eh de pharmacie en de hè ook in Zwitserland hè. Ik weet terug ik weet terug wat ik wou vragen eigenlijk. Ehm om om ook onze kritiek zeg maar in functie van ondernemer te hebben. Subsidies, overheid en ook eh een aantal ehm momenten van kritiek die altijd wel terugkomen. Dat is ondanks dat het natuurlijk ook wel een parel is en wel haar eh strepen heeft verdiend. Maar ehm eh IMC hè zowel gekend als zowel geliefd als toch wel één van de betere eh hoe moet ik het zeggen? Ja, overheidsgerelateerde instellingen die wel degelijk in eh eh of waar de rest van de wereld naar op kijkt, zal ik zeggen, en waar degelijk wel dingen uitkomen. Langs de andere kant ook wel de kritiek krijgt van goh, moet het dan per se weer vanuit de overheid komen en waarom kan het niet op haar zelf eh bestaan en zelf eigenlijk al die dingen

43:45 eh ontwikkelen of ontplooien en vooral dan ze doen heel veel, ze maken heel veel, maar eigenlijk de echte eh hoe moet ik het zeggen? ehm winst eh namen of eigenlijk het echt kapitaliseren ervan, maar in de positieve zin zodat het ook iets opbrengt en dat je het dan hè beste Belgen kunt belasten later. Daar zijn we dan weer slecht in h en dat geven we dan weer vaak uit aan andere landen. Ik hoorde nu zeggen dat ehm uw samen dan ik weet niet in hoever hè, maar de spinof spin-off heeft met eh IMEC ehm als je er dan zo dichtbij op zit, ja, hoe kijkt je er dan naar? Ehm is het dan goed? Is het dan slecht? Is het dan gemiddeld? Ehm ik denk dat IMEC zeker goed is. Daar zitten nog heel veel slimme mensen. Kan I EMC beter? Ja. Ah maar je moet je moet naar alles kijken wat je kan verbeteren. En ik denk dat Ivan van de Kloot dat zeer goed zegt. We besteden

44:30 zeer veel geld aan onderzoek maar besteden we het juist. Ja en ik denk dat Imik nu zeker wakker geschud is door anders te gaan kijken naar China. Ik denk dat imik een tijdje ook ziek geweest in het bedje wat uit het buitenland komt is beter. En en dat is nu ook wel aan het wijzigingen. Dus ehm IMC heeft dan zeer goed ook expansie genomen. Ze hebben ook een kantoor in Japan. Dus nee nee het is ik ga niet zo negatief zijn over IMEC. Waar ik wel van zeg is IMEX zijn geen Nee, dat kijk ik mij in beeld. Nee, zijn maar het zijn ook wel onderzoekers. Ja, maar om te zeggen van ik heb ooit dat is ook een anekdote

45:16 Voca Vlaams Brabant had gebeld Kurt mogen langskomen bij Tok hè en op bezoek met ondernemers in het kader van bezoekjeben. Een dag ervoor hebben ze afgebeld want ze konden naar IMEC gaan. En dat maakt toen, maar ik was dat nog jonger, maakte mij dat zeer boos. Want waarom moeten we altijd naar lopen? Ik denk goede degelijke Vlaamse KMO's kunnen veel inspirerender werken dan een ergens een artificieel instituut als IMEC. Hetzelfde met politici. Die gaan naar de opening van een IKEA gaan en naar de opening van IMEC lopen en dat soort zak. Maar van de broodjeswinkel van Sonja te openen die veel meer risico neemt dan de

46:01 CEO van IMEC daar kijken we op neer. Maar wie betaalt meest belastingen is wel de broodjeswinkel van Sonja. Ja. Ja. Dus ik denk dat we daar het toch een bik een andere mindset moeten gaan hebben. Maar dat kan IMC niet aan doen. Nee, nee, nee, nee. Oké. Even ja, de grootste kritiek is hè dat eh de R&D die fundamentele R&D in IMEC onvoldoende de weg vindt naar applicaties binnen Europa dat dat rap wordt verkocht a Nvidia, Intel, AMD en dat dan de de grote meerwaardecreatie buiten Europa gebeurt. Ja, effectief. Wij maken de patenten, maar verkopen ze. En als ik dan hoor van oké, IMEC mist ondernemerscultuur eh hè heeft onderzoek technisch waarschijnlijk eh state of the art. Ze trekken ook talent van heel de wereld

46:46 aan. Maar dan de de de conversie richting ondernemen, die die link vinden ze niet. Is het dan omdat Maar dat ligt niet alleen aan m hum, dat ligt ook aan ons. Omdat ze in een land zitteners waar we stimuleren. Wij hebben geen goed wij vinden dat te eng, te risicovol en laat maar groot kapitalen eh doen. Ja. Ehm maar als je het maar hè dus misschien bent u dan antoniem op wat we hier zeggen, want je hebt dan nu zelf een spinoff daarin die je dan wel probeert te commercialiseren en effectief ondernemerschap probeert in te blazen. Ehm ja, opvolgvraag is het dan loopt het dan goed in de zin van ik het gaat mij niet over de resultaten, maar het gaat mij meer over is dat nu gemakkelijk om met im spin-off te te creëren en te commercialiseren of of eh uit te ontwikkelen? Want dat is natuurlijk een belangrijk onderdeel als

47:31 het gemakkelijk eh eh toegankelijk is in zekere mate. Ja, ik kan daar niks slecht over zeggen. Nee, daar zitten daar zijn heel bekwame mensen en daar zitten heel veel mensen die eens zover bent het ondernemerschap ook gaan stimuleren. Maar je moet ook wel zover zijn hè. Ehm en dat waren onderzoekers aan aan de universiteit die via Google zagen: "Ah, er zit iemand met brilglazen in tienen. We gaan daarmee werken." Ja. En zo is dat gelopen. En ik hou enorm veel van jonge ondernemers hè. Dus niet ik heb niet alleen kritiek over dat mensen niet ondernemen. Als mensen willen ondernemen ga ik hun ook steunen. Ehm en in de mate dat je kan had bij het woord voen. Maar om te zeggen dit is de

48:19 verdienst van IMEC, dit is de verdienst van Curtleura. Nee, het is in eerste instantie de verdienst van die jonge mensen die tot bij mij gekomen zijn. Ja. ja. Oké. Ehm. Oké. Nee nee z alleen maar goed om te kijken dan dat er dan toch local outreach wordt gedaan om dingen te creëren veeler dan het altijd eh in buitenland te gaan zoeken. Misschien ook kijkend naar uzelf hè omdat u zei u hebt in het begin veel risico genomen. Veel te veel geleenten zijn. Ja. Ja. Die was er dan verplicht bij betrokken n dat je het lief had gevraagd had ik hoord. Maar eh maar inderdaad er is veel risico genomen. Ja. Kritiek dat we natuurlijk ook wel horen en ik bedoel het gaat hier dan toch wel over echt wel globale schaal is in Europa hè. En dan ook misschien een beetje als eh reden waarom dat we misschien te weinig eh commercialisatie van spin-offs hebben in eh in België, maar in Europa toer is. Kapitaal is hier wel niet gemakkelijk.

49:05 Ehm in zekere mate hebben we dan misschien wel PE's die dan misschien iets te negatief omgaan met de bedrijven die ze soms soms overkopen. Maar eh het is wel zo als je in Amerika kapitaal zoekt dan zult je het vinden. Ehm alé dat is misschien iets te eenvoudig gezegd. Het is niet dat er geen bikkelharde markt is, maar het is allzins beschikbaar. Er is schaal ehm er is een een ja, hoe moet ik het zeggen? Een wenselijkheid. een cultuur om daar zo mee om te gaan. In Europa is allemaal gefragmenteerd en geklusterd. En vaak eindigt een ondernemer dan ook eigenlijk eh willen ze of niet, misschien was het hier heel geplant, maar bij een bank en is het niet altijd zo gemakkelijk om eigenlijk ook gewoon kapitaal op te halen. Heb je daar zelf ehm eh moeilijke ervaringen mee gehad of was dat voor u altijd een heel buste keuze zoals je in het begin een beetje aangaf en nooit echt extern kapitaal nodig gehad of of geen nood of was het toch soms bekeken, niet gevonden en dus zal ik het maar

49:51 oplossen. Ehm maar ik spreek over 2004 hè. Ja. Ja. Ik heb dit ik heb dat rijk afgelegd in 2010. Dus eh een jonge gast met heel veel ambitie en geen geld. Ja. Ehm ik zoals ik zei alle lof naar mijn echtgenoten, alle lof naar de overlater, want die heeft ook een venderloon gegeven. En alle lof naar KBC toen. Ik denk vandaag van van vandaag als u hetzelfde traject wil doen zoals ik doe. Oh ja, zal dat laatste zeer moeilijk zijn. Ja, de leverage die we toen de leverage van van een bank is denk ik van banken zijn risicoavers geworden, maar ook de Vlaming is risicoavers geworden hè. We gaan op zoek gaan naar private equity omdat dat ergens

50:37 voorhanden is zonder dat we beseffen dat ge eindelijk uw bedrijf voor het aankoop al uit handen heeft. En want private equity heeft geen probleem om geld te vinden. Private equity heeft problemen om jongmensen te vinden die willen werken tot ze erbij neervallen. Dat is een groot probleem. Ja. Ja. Eh eh en dan de facto misschien te weinig kapitaalmarkt eigenlijk. Is eh de voedingsbolummer niet. Maar ik zou toch wel zeggen dat we toch wel veel mensen hebben die misschien willen ondernemen. Er zijn af en toe wel goede verhalen, maar ja. Ja, ik snap het wel. Ik snap het. Ja, het is een beetje het volledige ecosysteem waar aal argumenten voor te maken zijn waar het een klein beetje spaak loopt en het geheel daardoor toch maar het functioneert. En dan moeten ook niet te negatief zijn. Ik bedoel, het functioneert allemaal nog best goed. Maar ik bedoel als we de huidige trend aanhouden kan het wel eens zijn dat onze economie binnen 20 30 jaar

51:23 eh minder globaal gezien competitief is dan de dag van vandaag en vooral dan gisteren. Want gisteren en vandaag is al een verschil. Ja. En ik zal één van mijn voorgangers in deze podcast toch maar citeren en dat is Roland Dusat. We moeten ook niet noodzakelijk positief zijn omdat we daar ons beter voor voelen hè. We moeten ook gewoon realist zijn en het gaat [schraapt keel] niet goed. Dus dan doen ze van ja, we hebben het hier toch nog goed. Ja, dat is voor Maar het kan ook wel beter. Ja, ook daar. Ja, correct. Dus dan van ja, maar heb je iets te klagen? Hè, dat hoor ik vaak hè. Als ik daningeg over wat dan maar je hebt toch niet te klagen. Nee, dat klopt. Maar ik kon het wel beter hebben en ik vind ook dat jij het beter kan hebben. Dus ik doe niet alleen voor mezelf, maar ook voor mijn omgeving. Kan het ook beter en

52:09 zeker de jonge mensen. We zijn op op een rustige zachte manier jonge mensen aan het wurgen in dit land. Hè je Ik zal twee voorbeelden hier hè. Dat is de aankoop van een eigen woning. Dat is de bescherming tegen armoede. We zijn dat jongmsen maar zo [snuift] moeilijk aan het maken. Waar zo moeilijk aan het maken om We hebben allemaal mijn generatie kocht de krot en dan werkt de Brico stinken rijk de volgende 10 jaar omdat elk weekend en als u een toffe paad of een toffe schoonvader die nog wat kon helpen. Dat kan niet meer. Dat mag niet meer. Dat is punt één. Tweede is een rijbewijs. Hm. Een rijbewijs zijn de vleugels aan jonge mensen hangen hè. Je kunt uitvliegen. Je hebt een een vrijheid.

52:54 We moeten ook inzien vandaag is de manier waarop je u verplaatst is een teken van rijkdom. Hoe je u kan verplaatsst mensen in India, in Pakistan, die arme mensen gaan te voet en dan een fiets en dan een brommer, dan een auto als het goed zit. En als ze een vliegtuig nemen, dan zit gcht een rijke. Waar zijn wij mee bezig? We zijn jonge mensen rijbewijs zo moeilijk aan het maken dat ze met de fiets gaan. De trein die amper rijdt in dit land of de voet. Is het rijb zoveel moeilijker geworden? Maar rijbis is veel moeilijker geworden en veel duurder geworden. Ik weet wel. Ja, ik weet wel. Ja. Ja. Duur is zeker een argument. Mijn oma die kon gewoon een rijbuis gaan afhalen. Vandaag moet uw ouders bijna de lotto win om u een rijkschool te kunnen betalen. En waarom? Eh ik moet nu wel één

53:40 tegenargument daar geven. Gewoon omdat ik denk wat u beschrijft is eh mogelijk juist, maar het probleem is dat al een symptoom is van wel de cultuur die ook eigenlijk de auto, net zoals de ondernemer, bijna als iets fysisch gaan bekijken op een bepaald moment. Eh en dat voel ik wel heel hard dat ook echt wel leeft. Mensen zijn wel echt trots als ze uit de voet gaan of met de fits. Eigenlijk als ze een antwoord op het klimaat gegeven. Oké, dan kunt je elektrische auto's daarnaast zetten. Maar je voelt wel dat eigenlijk het niet gebruiken van een auto een soort van moreel hoogstaander verplaatsingmiddel is geworden. Dus die cultuur opnieuw heeft daar ook volgens mij wel per ongeluk aan bijgedragen en dat duurder is en dat mensen ook zoiets hebben. Ja, ik weet niet of dat dat per se altijd het beste is, maar het geeft wel een zolang mama u brengt waar u moet zijn. Ehm ah enwel ik zal ik zal nu eens een

54:25 eh ik zal nu eens een onge en zolang dat u aan de gemeente kan gaan werken. Nee maar ik zal ik zal eens iets grappigs vertellen. Ehm en dat doe ik eigenlijk niet vaak. Maar bon. Maar ik ga wel geen naam noemen. We hebben iemand op de podcast gehad van toch op eh een een heel een eh hoe moet ik e het zeggen? Die echt wel ideologisch hè klimaat vooroptrekt. Eh en die moest naar de podcast komen. Maar de locatie is niet h je kunt met openbaar we hebben mensen die met openbaar vervroer komen, maar dan moet je nog een wandelafstand doen hè. Dus ehm ook eh hier zal een auto u zeker wel bevoordelen dan. manier dat we daarop discrimineren. Eh en ook al mensen dat na een trein moeten gaan doen. Maar dus vandaar. En dat was dus effectief iemand die toch enige leeftijd heeft die heel hard de kaart trekt van een auto is slecht voor het eh milieu. Ik neem altijd tram of eh buo et cetera. En die persoon moest dus tot bij ons komen en die werd wel degelijk afgezet door de ouders die eigenlijk toch wel relatief oud waren met de auto. En dan

55:13 denk ik ja, dus ge zit nu wel te claimen: "Ah, ik heb geen auto voor het milieu, maar nu zit geerme eh ja ouders lastig te vallen om toch met de vervuilende auto mag ik dan toch wel zeggen tot bij ons afgezet te worden." Dus er is veel hypocrisie daar omtrent. Ik weet niet waarom dat zei, maar dat was voor mij echt wel extreem tekenend. zijn hele mooie schilderijen van uit de middeleeuwen van bischoppen en kardinalen die asseze verkondigen terwijl ze zelf een p hebben en een tafel vol met eten hè. Dat zijn die mensen die tegen hun auto zijn en door hun ouders zich laten afzetten hè. Ja. Ja. En dat is ik heb echt al mensen ja naar het trinstation met mijn eh sorry ik heb een diesel eh heen en terug moeten gaan halen. En ehm ja en dan denk ik ja ik heb daar meningen over. Maar eh

55:59 mijn vraag Ja. Ja. De conclusie is: jongeren worden stilletjes gewurgd. Ik vind dat ja en dat is super spijtig en het gaat langzaam maar kord en dat is één van de neergangen van West-Europa volgens mij. een hoe wij ons onderwijs verwaarloosd hebben. Ik heb daar geen last van, hè. De jonge mensen hebben daar last van. Want uw concurrentie is mondiaal. Vergeet dat niet. concurrentie is mandiaal en onderwijs in andere landen wordt still aan op staat op een hoger En dan gaan we dat onderwijs er

56:47 verantwoordelijkheid. Dat is zeer zeer slecht. Ja, dat onderwijs. Ik heb dat nooit begrepen dat zo berg af is gegaan. Het enige dat ik daarop van ik heb kunnen vinden is van eh de demografie is veranderd waardoor het moeilijker lesgeven is hè omdat er meer anderstaligen enzo in de klassen zitten. Zou vroeger iedereen kwam van dezelfde eh van dezelfde stel ja, als je de taal niet deelt en je moet elke les starten met de taal en dan pas het onderwerp te kunnen komen. Dat is gewoon extra barrière. Maar er zijn ook wel andere reden zeggen ik zal je daar echt tegenspreken, want ik ik hou niet van dat discours. Er zijn ook een heel boel mensen hè in in ons onderwijs die neerkijken op die anderstalige. Die mensen kunnen dat wel hè. En we moeten daar ook van eisen en die mensen willen

57:32 dat ook. Je hebt een aantal die het kot afbreken en die niet willen. Maar er zijn weinig mensen ouders die niet het beste willen voor hun kind. Dus als we de lat al lager gaan zetten omdat hij niet Kurt heet maar Yousef dan ligt dat niet aan Yof dat ligt aan die leerkracht. Dus waarom? Het is toch niet omdat ge you Jusf heeft dat je geen wiskunde zou kunnen. Maar dat is maar een onderdeel. Ik denk ik denk dat wij de lat moeten hoger houden welel. Maar dat is ook denk ik een beetje het probleem. Op een bepaald moment zijn we in naam van gelijkheid en niet gelijkwaardigheid. een heel anderort concept is en waar ik wel voor ben. Ik ben niet zo'n fan van gelijkheid per se, maar ehm en dat is dat we daar wel ook excellentie zijn eh gaan beginnen weren hè. Onderwijs moest voornamelijk zich aanpassen zeg maar naar de laagst gedeelde nummer om het zo te noemen. Ehm en daar is zeker een

58:18 argument voor te maken, maar je moet het wel anders organiseren dan een volledige klas daarnaar uitchikken. En daar is ook Excellentie eigenlijk wel echt beginnen geweerd worden en iets vies worden. En was het vooral we moeten zien dat we iedereen meeh? We moeten zien dat we iedereen mee hebben, maar we moeten ook zien dat we iedereen de ruimte geven voor wie zin heeft of goesting heeft of het talent heeft om te excelleren, dat dat ook mogelijk is. En ik denk dat we daar een beetje eh moet ik het zeggen de hoogste toppen hebben gescheerd en dat is fout. Eh je moet proberen de beide te doen, hè. Ik ben het daarmee eens dat je niet of of moet doen, maar we hebben zeker daar de keuze gemaakt om eh niet of eh niet en te doen en het het kost ons. Ja, maar ik heb wel het idee dat het misschien hè dat er verbetering op komst is. Gewoon al het feit dat het onderwijs is gebaseerd al onder de jaren waarschijnlijk ge een vijf of een zes op

59:04 10 is goed genoeg om door te gaan naar de volgende fase. Maar de volgende fase die boort voort op de fundering van het jaar daarvoor. Z uw fout stapelde gewoon klop continu op. Maar dat heeft niks te maken met onderstaligs. Ze nee nee. Maar ik was dat is die partij dat je tegenwoordig vakken kunt meenemen en dit en dat. Vroeger was het ja, ik denk eh dat er eh door hè ze zeggen altijd: "Ja, leerkrachten hebben geen tijd meer om iedereen individueel eh te te Maar leerkrachten ervaren hetzelfde als ondernemer. Voor de klas staan is bijna tijdverlies. Die mensen moeten veel te veel papieren invullen en nog wat pedagogisch dit en dat en die mensen zijn ook hun vrijheid kwijt. Kom ik kom nog in een tijd waar ik in tweede leeraren een klap rond mijn oren kreeg

59:51 van een leerkracht en als ik dat thuis z krijg ik er nog één. En als het doet staat een advocaat voor de deur. Ik zeg niet dat iedereen een klap voor zijn oren moet krijgen, maar op een duur hebben we bang. Hebben ze bang van hun leerling. Dat is niet goed. Ja, maar ik denk ook ehm alleé los van eh die cultuur dat er ook nu een technologisch tijdperk aankomt dat wij kinderen eh kunnen opleiden op hun eigen snelheid hè of eh kinderen tooling geven van ja, ik snap eigenlijk die wiskundige vergelijking niet. Je durft uw hand al niet meer opzetten, want eh ze lachen mij misschien uit omdat ik het nog niet begrepen heb dat er dan is die dan zegt zoals AI eh van ah die dat op vijf manieren probeert uit te leggen of eh u op een andere manier meepakt, misschien

1:00:36 trager en bij de andere wat sneller en dat die leerkracht meer een coach wordt eh mental coach, een eh een hè ik zal zeggen ondernemerscultuur installeert, maar de fond hè het eh de informatieoverdracht en het begrip dat ook wel meer een technologisch sluitstukje wordt. Er staat een heel goed artikel in boekje van John de Jager over eh en van Profanderia over ons onderwijs. We zijn we zijn ehm beetje afgedreven naar een naar een beleving hè in de plaats van educatie of we zijn afgedreven naar een economisch onderwijs hè in de zin van hoe meer hoe meer richtingen ge je aanbiedt hoe meer subsidies je in school krijgt en dan krijg je een wildgroei aan richtingen

1:01:23 die nergens op eindigen, hè. Ja. En en dat is ook iets waar we terug van moeten. Want uiteindelijk doet ge jongeren een plezier met die iets te laten leren wat ze graag doen, hè. Studeer wat je graag doet. Is is dat noodzakelijk? Ge je moet werken wat je graag doet, maar studeren, je moet een fundament hebben. Nee, we zijn begonnen naar een beleving en naar een mening onderwijs. Maar voor je een mening kunt hebben, moet je een fundament hebben, hè. Maar je hebt het dan over het lagere onderwijs en maora. Ja. secundaire hè daar is het is omdat fundament ge je moet door en en niemand doet dat graag tussen vanaf uw zes moet je leren lezen, schrijven en wat wiskunde en dan door J manora in die moeilijke periode moet je zaken tegen uw goesting doen

1:02:09 maar ook dat is educatie ja ja maar ik den Ja ja leren omgaan met het feit dat iets niet leuk is en het toch moeten doen is sorry maar onder andere onder deel van het leven en als we daar toch mensen ook psychologisch niet klaar voor maken laat staan hun eigen talenten willen ontplooien wordt het wel heel moeilijk en dat is volgens mij ook echt wel De reden waarom dat we toch ook echt wel dan uit een aantal culturen eh Azië is daar de meest gekende van en China zeker ook ehm toch wel zien dat als je die gewoon ook in ons onderwijs zet dat die mensen altijd meer excelleren. Waarom? Omat daar wel heel helder is. Misschien soms te helder of te hard maar het is je moet de best doen. Je moet het goed doen. Ehm en je moet het kunnen. En die kinderen hebben helemaal vaak ook wel geen leuke jeugd om het zo te zeggen. Maar later als die ouder zijn maak je daar natuurlijk altijd wel spot over. Maar zijn die ook wel ergens blij, want ze weten ook wel als mijn ouders mij niet zwaard hadden

1:02:54 gepusht was ik nu hier niet. Maar welke leerkracht herinner je? De leukste of de beste? Nee. Nee. Ja. Ja. Ja. Ja. Volledig. En h we kennen allemaal het voorbeeld van Athen en Sparta. Hè, de Atheners waren ook goed. Hm Maar Athene was ook geen pretklas hè. Die die mensen leerden ook iets. Die waren niet zo fysiek sterk en zo verder zo en gedisciplineerd als Sparta. Maar het is niet dat Athene één grote Wi was hè. Nee, nee, nee, nee, nee. Maar maar ik geloof daar wel in en dat is wel waar dat denk ik als we dan maar misschien een klein beetje richting e maar waar dat onze totale cultuur helemaal eens op beginnen afstemmen is gij moet dat is bij uw geboorte meegegeven, gelukkig zijn. En gelukkig zijn is dan ook vooral nog eens een concept dat enkel en alleen binnen uzelf past, volledig geïsoleerd van de maatschappij waardoor dat

1:03:39 iedereen een soort van vergoddelijking krijgt binnen onze samenleving en voilà, we luisteren naar u. En ik denk dat we toch ook moeten oppassen daarmee. En daar denk ik dan wel dat de eh verlichting volledig is doorgeslaan. En dat we dan toch wel een klein beetje moeten kijken naar de landen. Ehm en dan ook echt wel Azië waarin dat misschien het collectief soms iets te belangrijk is of iets teveel zegen viierd en wij wel teveel [schraapt keel] dat individualisme. En daarom mag toch ook echt wel ehm van individu van nee draag maar bij. Het is ook soms minder aangenaam, maar eh dat is voor iedereen ehm het draait niet enkel om uw gevoelens als we Maar ik denk n als als je dan een beetje de de filosofische toer opgaat en dat dat absoluut juist is. We zijn eigenlijk ons fundamenteel christelijk principe hè. Zijn we aan het kwijt geraken in in West-Europa. U waar waar het christendom

1:04:25 zich onderscheidt van alle andere religies is dat je iemand bent omwille van de anderen. D is dus totaal niet individualistisch hè. Ik ben iemand omwilde van jou en jou hè waar andere religiever zijn maar de anderen uitsluiten. En we [schraapt keel] hebben een aantal van onze problemen hebben wij dat idee van de anderen geïncorporeerd in die andere moet gelukkig zijn. Niet die moet gelukkig zijn omwille van mij, maar iedereen moet individueel gelukkig zijn. Daar daar ontstaat ook denk ik heel onze problematiek van migratie over in West-Europa. Wij hebben uiteindelijk [schraapt keel] zijn die die mensen die absoluute de kerk afsweren hebben heel diep christelijke waarden. Die zeggen: "Elke persoon is belangrijk, wat ook is ongeacht zijn ras of geloof of of gender."

1:05:10 Dat is een heel christelijk idee. Alleen vergeten ze het stuk dat interrelationele hm hm in hè de de barmhartige Samaritaan uiteindelijk iedereen kent dat verhaal en dat wordt altijd overgenomen over van kijk wij moeten mensen eh waardevol behandel we vergeten is dat een handelaar was de die de die Samaritaan hielp en die die afzette bij een herbergier ook terugkwam om die herbergier te betalen hè. Dus die Samaritaan is niet bij die herbergier gratis komen eten en drinken en blijven slapen hè. Dus en dat is dat is wat we vergeten zijn. Het is het individualisme is oké, maar het individualisme moet staan in een relatie tot iemand anders. Daarom durf ik ook zeggen dat ons problematiek van migratie gaat niet over migratie. En voor voor mij is migratie zoals

1:05:55 water, hè. We hebben water nodig, hè. Niemand is tegen water en we hebben water nodig, hè. We hebben water gedronken. Die twee statements kloppen. Ja. Ja. Maar [gelach] iedereen is tegen overstroming. Ja. En dat is hetzelfde water. En dat is wat er gebeurd is. We hebben gezegd van het is belangrijk hè. Het de mens is belangrijk. Het individu is belangrijk. We hebben migratie ook nodig voor het economische en wat dan ook. Maar we zijn vergeten dat we tegenoverstromingen zijn. En als je water gewoon loslaat krijg je overstroming. Dus we zijn niet tegen die mensen. En volgens mij is West-Europa ook helemaal niet racistisch. Alleen is het gewoon slecht gemanaged. Ja. En ook immigratie is een koepelbegrip geworden. Want er is wel zo degelijk zoiets en ja sorry dat ik het dan altijd zeg en sorry dat soms data

1:06:41 geen rekening houdt met morele hoogstaandheid, maar dat er wel verschillende vormen van immigratie ook zijn. En eh immigratie is echt een koepelterm geworden. Maar er zijn wel zeer zegelijk eh zeer degelijk sorry ehm ehm groepen waarmee dat het moeilijker is. Eh dat is gewoon de realiteit. Er is een verschil tussen een immigrant uit Rusland om het zo te zeggen, uit eh Polen uit Nederland. Ehm en ook uit eh Marokko, uit ehm eh Pakistan, uit eh Azië. En dat is een hele mix. Maar ik denk dat dat vooral is waarom imigreert iemand? Hè? Eh dat dat kan dat kan als dat is om eh om ziek te gaan Ja, maar maar los zelfs van waarom en hetgeen daarom omdat je nu even naar het christelijke verwijst hebben. Dus eh niet te lang geleden Johan Bonnie ook op de podcast gehad bischop van Antwerpen waarin dat ik uiteindelijk het pleido

1:07:27 hield van ehm desondanks dat ik zelf niet per se katholiek ben of gemakkelijk te categoriseren onder het christelijke geloof is heel mijn sociale identiteit natuur natuurlijk zeer zeker wel christelijk. puur omdat dit alles momenteel eigenlijk een voortvloeisel is vanuit eh de christelijke waarde en normen. Ehm en we hebben die misschien geseculariseerd inor en waarde misschien ietsje teveel waardoor dat een abstractie is geworden en eigenlijk geen echte relatie niet meer heeft met wat ze inel betekenende. Maar eh maar ik denk daar moeten we wel trots en ook hard in durven zijn van wij vinden toch allemaal dat we hier vrij goede normen en waarden hebben. Dus iedereen welkom ook, maar je liever dan ook wel de normen en waarden eh op zijn minst eh te respecteren en mogelijk daar positief aan bij te dragen. En ik denk dat dat soort argument zijn we wel [schraapt keel] een klein beetje verloren in onze

1:08:13 samenleving omdat we ook identiteit iets vies zijn gaan benoemen. Maar zoals je een beetje zelf aangaf, overal in de wereld is dat best oké om te zeggen wij hebben een soort van cultuur, een soort van kijk. En ehm nogmaals, ik denk dat wij zeer eh vriendelijk zijn, maar g liever daar ook wel gewoon respect voor te hebben. Ik denk dat we dat te weinig hebben gezegd. Als je mij toelat, ik ga je tegenspreken op uw eerste statement.Oké. Ja, ik denk dat iedereen van overheel de wereld in Vlaanderen kan integreren. Eh ik ben Ja, zelf die u gaat Pakistan en Marokko enz. Verder. Ik denk dat dat perfect mogelijk is omdat iedereen in C hetzelfde wil. H in in de landen die opnoem ben ik. Eh die mensen willen veiligheid, rechtszekerheid en beste voor hun gezin. Dus daar is geen enkel probleem mee. Zelfs als die mensen een andere religie hebben. Maar ik ga terug naar mijn

1:08:59 vergelijking met water. Als je er één hebt in Brasschaat, zal dat gaan. Twee 10 ook nog. Als er 200 komen, dan duurt die integratie veel langer en krijg je gettoïering. En dat is wat we moeten tegengaan. Dus de individu op zich kan je perfect integreren. Alleen je kunt niet er honderden duizenden per jaar integreren. Je mag dat je mag dat ook niet verlangen van die mensen, want die krijgen eindelijk hun land in ons land. En wat wat zou je verwachten? Ik zelf ben daar beste voorbeeld van. Ik woon sinds 2003 in Walloni. Ik voel mezelf nog altijd geen waal, maar ik ben wel perfect geïntegreerd in mijn straat. Ja, dus maar als heel mijn straat Vlamingen zijn, dan gaan we allemaal Nederlands

1:09:45 praten en dan gaan we allemaal ons gedragen als Vlamingen en dan krijg je een Vlaamse straat in Waals gemeen en dat buren u dan niet aanvaren is niet meer dan normaal. Ja. Ja. Eh maar laat mij laat mij duidelijk zijn. Ik ik ga het niet zozeer over het individu want we hebben ook een keertje of dat is al wel heel lang geleden, maar nog steeds een topa aflevering. We zijn ook nogmaals voor uw tijd maar ehm eh imam Khalid Ben Hadou op de podcast en mijn standaard vraag was gewoon heel simpel. Eh islam en christenen of whatever worden zo vaak tegenover elkaar gezet. Maar als we het nu eens over de kern hebben eh en wat is hè de definitie van het goede leven? Was letterlijk eh eigenlijk de hele podcast en is zijn we het dan niet over het algemeen eens met elkaar? Sure, we gaan een aantal details zeer zeker extreem helemaal anders invullen. Maar ik bedoel dat beperkt ons niet om eh nog steeds zeer menselijk te zijn en echt heel goed samen te leven en eigenlijk hetzelfde na

1:10:32 te streven. Dat is wel zo, maar je voelt toch wel gewoon eh geografisch gezien ehm ja, hoe verder hoe langer dat het duurt of hoe moeilijker et cetera. Ehm en daar zijn wel gewoon ja, cijfers die het aantonen. Ik heb het dan niet over het individu, maar je kunt wel iets zeggen over groep. Ik ga even inpikken en ik ga terugkomen op ons vorige onderwerp en ik wil waarschijnlijk één van uw luisteraars nu de kast opjagen om een typisch voorbeeld te geven over hoe hypocriet de doorsnee Vlaming is. Hè? Et dat heette vroeger VKW. Die K die staat voor Eton. Eton Vlaamse VKW was me niet vergisen. Vlaams katholieke werkgevers. Ah ja. Die K hebben ze eruit gehaald. Hebben ze Etion van gemaakt. Omdat ze waarschijnlijk een schaamte hebben over de K. Ja. Of seculariseren. Ja. Seculariseren.

1:11:18 Maar de prijs van persoonlijkheid geven ze wel aan uw imam Khid Binhoud. Dus dat is wel sexy. Maar die K die moet wel uit hun naam. En dat is een voorbeeld van als het exotisch is, is het voor een Vlaming Ja. Ja. Ja. Ja. Ik ben wel pro seculariseren, maar het probleem is als je seculariseert en er komt niks in de plaats. Waarom bent u proculariseerd? Ja, eh scheiding van kerk en staat bijvoorbeeld. Dat daarom moet je toch niet seculariseren. Wat betekent voor u het woord seculariseren [schraapt keel] dan? Zegt proseculariseren is als u zegt van dat iedereen agnost wordt ofzo. Ja. Het uw geloof alleé uiteind ik ben niet gelovig, dus als iemand ander dat wilt doen, fair enough. Maar ik wil niet dat dat

1:12:03 doorzijpelt in de sportploeg, in de in de in de in de politiek, in het school. alleé daar heb ik geen zin in. Maar ik besef wel door het feit dat er dat dat de maatschappij geseculariseerd is. Alleé, dat is mijn veronderstelling. Dat is hoe dat ik erin sta. Er is niks in de plek gekomen. We we hebben geen hè vroegen katholiek individu is nu het God, hè. Maar ja, maar de K, wat is dat nu? Hebben wij daar een naam voor de nieuwe K? De geeseculariseerde K. Et ondernemen. Nee. Nee. Ja. Nee. En wel, dat is het probleem. Een rationeel abstract iets waar hè, want dan zouden wij kunnen zeggen: "We pakken een we maken een nieuwe k." Ik weet het niet. Eh of een nieuwe letter. Ja, ik snap het. En eh [schraapt keel] en dan zou onze buur eh de moslimbur die gaat gaat ook die letter onderschrijven van ja nee, ik

1:12:49 geloof ook in dat type van waarde en dan kunnen we misschien wel perfect samenleven. En dan hebben we zo'n common ground. Maar ik heb het idee dat de common ground nu niet uitgesproken is. Maar het is ook hier dat ehm die hele opstelling alleé pas op je zit dat overal wel in de wereld hè, maar tussen verschillende religies bestaat. Maar er zijn echt genoeg voorbeelden in de wereld waar dat heel veel verschillende religies samenkomen en perfect kunnen samenleven, hè. Dus het gaat niet zozeer over de religie. Op de é of andere manier hebben we zijn we er gewoon in geslaagd om ja, ik weet het niet, eh te behouden. Hebt gij nog een eh eh iets of hebben wij nog een finale vraag? Eh ik had er nog één. Ehm ah ja, dat was ik had hier gelukkig eh opgeschreven. Nee, dat was eh ik was gewoon aan het nadenken in de auto en ik dacht van eh hoe zit het met de brullenart? Gaan we eerder naar een ehm eh [gelach] gaan we

1:13:35 eerder naar een situatie iedereen aan de bril of gaat iedereen de lenzen dragen? Andere technologie? Die bril ga gewoon volledig of eh ogen laten opereren. Maar iedereen aan de bril hè, dus eh ik draag een bril want UV hè slecht want mijn schermpje blauwe licht want weet ik welke redenen beter nachtzicht eh earder geïntegreerd. Ehm ik ga proberen genuanceerd antwoorden. Ik denk dat iedereen aan de bril denk ik dichter bij de toekomst zit dan omgekeerd hè eh om om mil van twee demografie. Mensen worden ouder en vanaf uw 50se hebt u een zichtcorrectie sowieso nodig. Ehm dat is en niet iedereen laat zich opereren hoe graag eh andere sectoren

1:14:21 dat wel zouden hebben. En zelfs als u laat lezeren dan heb 10 jaar later toch terug een bril nodig. Maar de tweede reden waarom iedereen aan de bril is is omdat ik er toch wel van overtuigd ben dat het monteuur een groot stuk van de GSM zal overnemen. Hm hm. effectief eh dus AR dan hè, dus effectief intelligentie en een echt scherm word. Maar eh Tokai verdient er dan niks aan. Dan is dat zo. Ah dan El Musk eh [gelach] dat dat is disruptie, hè. Ehm ik ik ik ben niet zoals veel middenvelders die alles en nog wat doen om te blijven bestaan. Dat is eigenlijk wel een heel goede antwoord. [gelach] Ja, inderdaad. Maar nee nee. Ja. Ja, maar ik denk ook inderdaad wel het zal wel eerder naar een bril gaan gewoon

1:15:07 omdat ik denk dat ik denk dat iedereen naar als intelligente montur gaat. Ja. Ja, dat wordt wel echt een ding hè. It's super early. Google Glass hè heeft dat 10 jaar geleden geprobeerd als echt innovator. Totaal niet gelukt. Nu slagen we er nog niet volledig in. Maar de technologie is echt ver. Ran en Meta hebben wel een eh iets. Ja. Ja, maar ik bedoel dat is very early adopter hè. Da gaat your average person niet misschien wandelen. Maar binnen 5 a 10 jaar zie ik wel inderdaad dat elke bril een augmentatie is. Is het zoals u een beetje zei met het knopje voor gewoon de scherpte? Dat is eigenlijk al waanzinnig. Is het effectief een Google Maps dat mij helpt om iets gemakkelijker te navigeren? Dat is waanzinnig. En dan heb je nog een eh een derde editie of een derde effectief level waarin dat we dan effectief de wereld bijna digitaal en fysiek gaan mengen. En daar wordt het Maar dan is de vraag: wil iedereen met

1:15:52 een bril van Meta en Google en Microsoft gaan rondlopen? denk ik. Ja, maar misschien is er eh privacy vriendelijke tok a hè. Dat weet niet hè. [gelach] Dus eh ja. Nee, maar misschien is het een adon systeem hè, dat het iedereen nog altijd zijn eigen monteuur en eigen Ja, maar dat zal wel. Ze gaan daar wel een antwoord op vinden, want een bril is op het gezicht en het gezicht is een vorm van persoonlijkheid en mensen willen daar iets mee doen. Dus bijvoorbeeld ik denk een piloot heeft speciale eisen voor zijn een eh bril en wilt ook er maar ja die wil ondertussen tv terwijl dat eh wil andere coating een racepiloot of een hè die of een skier met veel wind dat is ook weer een andere specificatie. Dus Microsoft gaat nooit niet die technologie 100% is daar dan mee bezig voor die en de want bijvoorbeeld als ik nu geen lenscorrectie nodig heb verkoopt je ook

1:16:38 zoveel brillen? Alleé hoeveel mensen hebben een telefoon waar ze nooit mee bellen? Zijn al WhatsAppen alleen eh internet kijken en d wij gebruiken bijna onze telefoon niet meer om te bellen. Er was even een tijd dat er mensen rondlepen met een monteur zonder glas in. Ja. Ja, dat dat was echt een eh een hip dat zal nog wel. Maar is hier een trend van oké, ik heb een monteur, kan er elke zonnebril die u gaat zien op de zee dat ik dit weekend daar zit geen correctie. Nee. Ja, dat is natuurlijk een een batant een zon. Enwel maar dat is UV is daar het voordeel. En wel nu wordt uw wereld meer toegankelijk en krijgt een extraitie. Dat is ook een addon hè. Dus ik weet niet, misschien tegen veroudering van de oog. Ik zeg maar iets dat is. Nee, dat is ook zo Lutina. Wat wij hebben is hou u uw UV V-stal tot 420 tegen. Dat is dat vertraagt uw kans op macul ge

1:17:25 degeneratie. De reden waarom je dat draagt is eigenlijk louter aan gezondheid. Hoe louter gezondheid. Om als u een zonnebril heeft, is eigenlijk donkerder, gaan uw kopielen groter worden en gaat uw zonlicht nog beter binnenkomen. Dus eigenlijk is het dan aangewezen om die lutina, dus is niet echt een coding ismeriaal om dat te dragen. Hm. En ook de voor vrouwen hè, die van die grote brillen dat die geen rimpels kunnen krijgen op hun eh onder staan daar voor de grote zonnebrillen. Ja, dat is dat dat is echt waar hè. Anti infrarood. Ja. Ja. Eh stel u voor vanaf nu als je iemand zien met een veel te grote zonnebril. Ja. anti-aging. Ehm nee, goed. Ehm want op zich we zijn wel een klein beetje over tijd en we willen toch ook een klein beetje uw tijd respecteren. Ehm en hopelijk laat deze keer eh onze Belgische wegen toe u toch

1:18:12 enigszins vlotte navigeren. Maar eh dankj welel, dankj welel om tot hier te komen. Dankjewel voor het gesprek. Het was eh super ik dank jullie. Ik vind het fantastisch dat twee jonge mensen zo hard zich inzetten voor het vrije woord en alle opinies toelaten. Dus ehm eh zeker zeker. Ik denk dat dat ik denk dat dat belangrijk is. Ik denk dat we dat te weinig doen. En eh ik zou zeggen veel succes nog eh met ongetwijfeld boeiende merk die eraan komomt of mogelijk eh helemaal kapot gemaakt aan door e jaar. [gelach] We zullen zien. De toekomst altijd. Wij z maar. Ziens. Veel succes. Dank u. En dan tot later.