An Steegen (Barco) over Europa als nicheleverancier: "Zeg niet meer dat China ons kopieert, wij gaan hen moeten kopiëren"

Aan tafel bij Discours in het Peerdsbos in Brasschaat zit deze keer een gast met een profiel dat de hosts naar eigen zeggen behoorlijk imponeert. An Steegen is CEO van Barco, het West-Vlaamse beeldverwerkingsbedrijf van zowat een miljard euro omzet. Maar haar loopbaan reikt verder dan dat ene bedrijf: vijfentwintig jaar in de halfgeleiderindustrie, een verleden bij IMEC en IBM, en een zetel in de supervisory board van ASML, de Nederlandse chipmachinebouwer die in de wereldwijde technologiewedloop een sleutelpositie bezet. Het chingetje is dit keer een whisky van Brouwerij Wilderen, al slaat Steegen dat vriendelijk af. Het is nog namiddag. Het gesprek gaat over de plaats van Europa in een wereld die sneller innoveert dan wij, en het opent met een waarschuwing die de toon zet.

“De snelheid waarmee dingen gebeuren in China, laten we die niet onderschatten. Zeg niet meer dat zij ons kopiëren. Ik denk dat we heel snel hen gaan moeten kopiëren.“

Alles wat na de camera gebeurt ▶ 1:31

Iedereen kent de naam Barco, maar weinigen weten precies wat het bedrijf doet. Steegen vat het bondig samen.

“Barco is in het kort een beeldverwerkingsbedrijf. Een camera neemt een beeld, en Barco doet alles na de camera.“

Dat betekent het processen van de pixels, het transport van de data, en het zo goed mogelijk tonen ervan op een muur, een canvas of een scherm. Concreet komt dat neer op drie productfamilies: de verwerking zelf, projectoren, en medische displays. Het is een technologiebedrijf dat in veel verschillende markten actief is, en de gezondheid van de sector hangt telkens af van de markt waarin je kijkt.

Zes op de tien bioscoopzalen ▶ 2:18

De bekendste markt is cinema, en daar is Barco marktleider op een schaal die verrast.

“Zes op de tien cinemazalen waar je naartoe gaat, daar staat een Barco-projector. Al weet je het niet altijd.“

Die markt groeit een paar procent per jaar, vooral door nieuwe zalen in opkomende landen. In het Westen komen er weinig bij. De grote beweging is een andere: de huidige generatie projectoren werkt met een lamp, en die wordt nu vervangen door laser. Een groot deel van de bioscoopprojectoren moet dus nog geupgraded worden, wat voor Barco een aanzienlijke vervangingsgolf betekent.

Waarom de chirurg naar een scherm moet kijken ▶ 3:49

De tweede pijler zijn medische displays, een markt die groeit met zo'n vijf procent per jaar en waar apparatuur geregeld vervangen moet worden. Radiologie- en mammografiedisplays hebben een vaste vervangingscyclus. Maar de echte dynamiek zit in de beeldvorming tijdens ingrepen zelf.

“Bij een kijkoperatie kan de chirurg niet meer in je lichaam kijken. Hij moet naar een chirurgische display kijken. Hoe krijg je dat beeld daar zonder enige vertraging, zonder verlies van pixels? Daar zijn wij zeer goed in.“

Met de opkomst van chirurgische robots wordt dat alleen maar belangrijker. De chirurg zit op afstand, de patient ligt elders, en alles staat of valt bij het juiste beeld op het juiste moment.

“Wij zitten altijd in kritische sectoren. Het gaat erom op het juiste moment het juiste beeld te tonen, zodat iemand een kritische beslissing kan nemen.“

De robot die miljoenen operaties heeft gezien ▶ 5:23

Een van de hosts brengt een voorbeeld in van een bedrijf dat apparatuur maakt voor robotchirurgie op afstand, en de kracht van de data die daaruit voortkomt. Steegen pikt de gedachte op. Een enkele chirurg doet in zijn leven hooguit enkele duizenden operaties, maar de dataset van alle chirurgen samen is oneindig veel rijker. Barco transporteert die data, en daar komt AI bij kijken.

“Data zijn nooit van ons. Die zijn van wie de apparatuur gekocht heeft. Maar als zij er iets mee willen doen, dan heb je software-applicaties die daarop draaien en die helpen om snellere beslissingen te nemen, gebaseerd op meer data.“

"Clickshare werkt echt nooit" ▶ 6:08

Dan volgt het lichtste moment van het gesprek. Een van de hosts confronteert Steegen half plagend met Clickshare, Barco's systeem voor videovergaderen: “Dat werkt echt nooit. Ik heb een MacBook, ik vind het verschrikkelijk.“ Steegen lacht en legt uit wat het product doet: het maakt van je vergaderruimte een deelnemer in de meeting, zodat wie op afstand meedoet volwaardig mee zit. Het geheim is dat het volledig agnostisch moet werken, of je nu een Dell of een Mac hebt.

“Dat betekent dat wij in de achtergrond ervoor moeten zorgen dat al die randapparatuur compatibel is. Als een MacBook een update doet, moeten wij ervoor zorgen dat het onmiddellijk mee geupgraded wordt.“

Barco begon daarmee in 2012 en werd er sindsdien veel beter in, verzekert ze, tot hilariteit van de host die zweert dat hij bij het zien van het toestel liever om een HDMI-kabel vraagt.

Van raadslid naar co-CEO naar solo ▶ 8:28

Steegens weg naar de top van Barco liep niet rechtlijnig. Ze begon in 2017 als lid van de raad van bestuur, aangetrokken door Charles Beauduin, de voorzitter en referentieaandeelhouder, terwijl ze toen nog bij IMEC werkte. In 2021 vroeg Beauduin haar of ze samen als co-CEO wilden aantreden.

“Barco kwam net uit covid. Geen gemakkelijke tijd. Maar er was ook nood aan een nieuwe fase, en die fase was echt terug op technologie inzetten, terug op innovatie, terug trends zetten in onze markten.“

Beauduin nam met zijn ondernemerschap en zijn lange geschiedenis in China vooral de automatisatie en de operaties op zich, terwijl Steegen de technologie en de business voor haar rekening nam. In 2024 werd zij solo-CEO.

Waarom een nichespeler beter af is ▶ 11:16

Kan een technologiebedrijf goed gedijen vanuit Belgie? Steegen ziet daar juist een voordeel, op voorwaarde dat je in niches zit.

“Een nichemarkt is iets waar je nog een verschil kan maken. Je kan de nummer een zijn en echt dat verschil maken met nieuwe technologie.“

De kennis van optica en elektronica zit van oudsher in Belgie, want Barco is hier begonnen. Maar de afzetmarkt is veel te klein: je kan je niet beperken tot Belgie, zelfs niet tot Europa. De combinatie die volgens haar werkt, is dus in niches zitten en tegelijk globaal spelen.

Vier fabrieken, en waarom er twee in China staan ▶ 12:01

Die globale voetafdruk is de voorbije jaren stevig uitgebreid, deels via kleine acquisities die R&D-teams over de wereld verspreidden, deels via de fabrieken die onder Beauduins voorzitterschap zijn bijgekomen. Barco telt er nu vier.

“Eentje in Kortrijk, daar zitten voornamelijk de cinemaprojectoren. Een andere projectorfabriek in Wuxi in China, voor de volumes, niet de high-end. En dan twee voor medische displays: een in Saronno in Italie en een in Suzhou, ook in China.“

De keuze voor China is er een van kostcompetitiviteit. Een 4K-laserprojector kost gemiddeld zo'n 50.000 euro, maar Barco maakt ook toestellen van 10.000 en high-end modellen die een veelvoud kosten. In een markt met scherpe concurrentie tellen zowel arbeidskosten als de prijs van de aangekochte componenten, en die zijn in China goedkoper.

Geen Chinese aandeelhouder nodig, wel de juiste aanpak ▶ 15:22

Een van de hosts vraagt of je in China wel eigenaar kunt zijn van je eigen fabriek zonder verplichte Chinese partner. Steegen ontkracht het idee.

“Je kan in je eigen fabrieken daar 100 procent eigenaar zijn. Natuurlijk sluit je een contract af met de stad, met Suzhou of Wuxi, want die willen wel een fiscale return van de inkomsten. Maar dat er altijd een Chinese aandeelhouder moet zijn, dat is achterhaald.“

Ook over de gevoelige kwestie van intellectueel eigendom is ze helder: de echte innovatie zit niet in China. Wat Barco daar aan R&D doet, begon met afgeleide, goedkopere producten voor de Chinese markt, en gaat nu vooral over de middenklasseproducten. De kern-IP wordt er bewust niet ondergebracht.

Prototype, uittesten, weer weghalen ▶ 17:20

Het verschil in tempo tussen China en Europa loopt als een rode draad door het gesprek. Steegen bewondert de Chinese aanpak openlijk, ook voor hardware.

“Zij hebben een idee, maken een prototype, zetten dat in de markt en proberen het uit. Werkt het niet, dan itereren ze het of halen ze het terug. Zij gaan gewoon veel sneller.“

Daar staat de Europese grondigheid tegenover, die haar eigen prijs heeft.

“Wij zouden geen product op de markt zetten als het niet volledig getest is. Maar dan ben je meestal te laat. Je moet echt de gouden middenweg zoeken.“

"We zijn in de waan gaan leven dat wij het centrum van de wereld zijn" ▶ 17:53

Dat brengt het gesprek bij de Europese reguleringsgolf, die volgens Steegen niet zomaar overboord mag: standaardisatie rond veiligheidsnormen heeft echte voordelen. Maar er is een grens.

“We zijn op een bepaald moment een klein beetje in de waan gaan leven dat wij het centrum van de wereld zijn. Dat kan ooit zo geweest zijn, maar vandaag en zeker morgen ziet dat er niet naar uit.“

Haar recept: slim aanpakken, regels opzetten die Europa beschermen tegen buitenlandse spelers in plaats van ze alleen aan de eigen bedrijven op te leggen. En vooral: meer dialoog tussen politiek en industrie.

“Ik zeg niet dat wij als mensen uit de industrie alles van politiek kennen, dat willen we ook niet. Maar als het over competitiviteit gaat, laat ons dan tenminste eens in dialoog gaan.“

Is er nog plaats voor maakindustrie in Europa? ▶ 19:37

De hosts leggen haar de sombere slogan voor dat er in de toekomst geen ruimte meer is voor maakindustrie in Europa. Steegen noemt dat te streng, maar weigert het weg te wuiven. Haar antwoord keert terug naar het kernidee: Europa moet kiezen waar het kritisch wil zijn en waar het controle wil houden.

“Dat hoeft zelfs niet de hele waardeketen te zijn, maar delen ervan, zodat je altijd een onderhandelingspositie hebt met een China of een Amerika.“

Als je die focus hebt, kan er ook maakindustrie bijkomen, maar dan moet je de problemen ervan oplossen, en het grootste is de kost. Daar ziet ze hoop in automatisatie.

“Als je die sprong neemt als Europa en je fabrieken echt automatiseert, gaat de kost misschien naar beneden.“

Het protectionisme heeft haar bovendien iets geleerd: door de tarieven bracht Barco bepaalde producten van China terug naar Europa, omdat de taksen anders veel te hoog opliepen. Fabrieken in Europa geven flexibiliteit.

ASML, de niche die geen niche is ▶ 20:22

Welke kritische niches moet Europa dan in handen houden? Steegen geeft het meest sprekende voorbeeld.

“ASML is zo'n kritisch element in de semiconductor-waardeketen. Daar heb je echt controle.“

Naast semiconductoren noemt ze healthcare, defensie en, met een knipoog naar Barco, de entertainmentindustrie als sectoren waar Europa niet volledig afhankelijk wil worden. De kracht van ASML licht ze toe voor wie de naam niet kent.

“Er kan geen geavanceerde chip in de wereld gemaakt worden zonder een ASML-machine. Alle Intel-chips, alle AMD-chips, alle chips van Nvidia worden gemaakt door machines van ASML.“

Het meest geavanceerde, de EUV-lithografiemachine, heeft ASML als enige. En de basistechnologie daarvoor komt van IMEC.

Zesduizend mensen en acht euro voor elke euro ▶ 44:58

IMEC krijgt in het gesprek een ereplaats, en Steegen verdedigt het onderzoekscentrum tegen de kritiek dat het te veel op overheidssteun draait.

“Zij hebben het grootste semiconductor-ecosysteem ter wereld samengebracht. Er bestaat geen tweede IMEC. De VS heeft geprobeerd het te kopiëren, ze kunnen het niet. Japan probeert het nu, ze kunnen het niet.“

Er werken zesduizend mensen, en het rendement is meetbaar.

“Zij hebben een onafhankelijke studie laten doen: voor elke euro die je erin steekt, krijg je acht euro in economie terug.“

IMEC doet het voorbereidende researchwerk, jaren vooruit, en transfereert dat naar zijn industriele partners. Zelf een eindproduct maken zou betekenen dat ook IMEC moet kiezen voor niches, zoals ASML dat met lithografie deed.

De grondstoffen die Europa niet heeft ▶ 24:16

De halfgeleiderketen is complex, en Steegen legt de vinger op de zwakke plek. Europa heeft talent, via IMEC opgeleid, en bepaalde equipment. Maar de basis ontbreekt.

“Die grondstoffen hebben wij niet in Europa. China heeft bijna alle grondstoffen. Rusland, Oekraïne, China, daar zit heel veel.“

Ze herinnert eraan dat von der Leyen in 2022, net voor de oorlog, naar Oekraïne ging om een akkoord te sluiten over het delen van grondstoffen, iets waar ook Amerika lang op aasde. Voor de rest van de keten, van silicium tot een complete wafer, zit veel expertise wel degelijk in Europa, tot en met Duitse bedrijven die chips ontwerpen voor Apple. En toch, merkt een host op, slagen we er niet in die waardecreatie in de keten te houden.

Waarom AI Europa's echte kans is ▶ 25:49

Voor Steegen ligt de opportuniteit niet alleen in de maakindustrie, maar minstens even sterk in de applicatielaag van AI. Precies daar werd Amerika groot.

“Amerika heeft de concepten, de eindoplossing, de eindapplicatie. En AI geeft je daar zoveel nieuwe mogelijkheden. Wat kan je niet allemaal doen met AI-agents die toegang hebben tot data en daar een oplossing mee bouwen?“

De grote vraag die ze meteen zelf stelt, is of Europa die kans ook grijpt.

"We zijn weer afhankelijk. Hij beslist" ▶ 26:20

Het scepticisme zit in de afhankelijkheid van buitenlandse modellen. Steegen verwijst naar het moment dat een Amerikaans model even niet beschikbaar was en dan weer wel, en de kwetsbaarheid die dat blootlegt.

“We zijn weer afhankelijk. Hij beslist. De ene dag heb je het, de andere dag heb je het niet.“

Het Franse Mistral vindt ze eerlijk gezegd niet goed genoeg, al erkent ze dat die op iets anders focussen. Waar ze wel potentieel ziet, is bij de open source-modellen, en daar duikt China weer op.

“China is daar echt heel goed in, open source-modellen, omdat ze toegang hebben tot energie. Er zal ook wel iets strategisch achter zitten, maar het geeft mogelijkheden.“

Wanneer AI even duur wordt als een werknemer ▶ 28:07

Steegen ziet de investeringsgolf vandaag vooral naar infrastructuur gaan: datacenters, chips, processoren. Maar het geld zal uiteindelijk in de applicaties zitten, bij bedrijven zoals Barco die AI combineren met een marktdomein. En daar knelt de kost.

“Vandaag verdienen ze geld aan bedrijven zoals wij. Wij programmeren met AI, en dan moet je een AI-licentie betalen, dan moet je tokens betalen. Ik kan je garanderen: als die prijs niet naar beneden gaat, gaan niet veel bedrijven daarin mee.“

Ze verwacht dat de kost van AI in de nabije toekomst in de buurt komt van die van een werknemer, met een keuze tot gevolg die bedrijven per taak gaan maken.

“Er gaat wel zoiets komen als: am I gonna choose AI or a human for this? En je gaat daar je budget voor bepalen.“

Haar voorzichtige optimisme: uiteindelijk wordt AI een globaal ecosysteem waarin de ene regio de infrastructuur levert en de andere de applicaties, en waarin beide moeten samenwerken. “Ik hoop dat we wijs genoeg zijn om daar geen remmen op te zetten.“

Het geheugentekort en de super cycle ▶ 29:40

De afhankelijkheid is niet abstract. Er is een tekort aan RAM om AI te draaien, en zodra er een tekort is, worden overheden weer protectionistisch. Steegen verwijst zelfs naar een aangespannen rechtszaak tegen geheugenproducenten die de schaarste mee zouden hebben gecreeerd, al zegt ze er meteen bij dat ze de details niet kent.

“We hebben eerst tekorten gehad, dan memory-tekorten, nu hebben we dit weer. En toch moet je je strategie in je koers varen.“

Geheugen was altijd cyclisch, maar zit nu in een ongeziene super cycle waardoor de prijzen door het dak gaan. Voor een bedrijf dat veel chips in zijn projectoren steekt, is dat direct een competitiviteitsprobleem: een geheugenchip die twee keer zo duur is als bij de concurrent, dat werkt gewoon niet.

Waarom Barco in een permanente transformatie zit ▶ 31:11

Wat is dan het antwoord van Barco zelf? Steegen schetst een bedrijf dat zichzelf voortdurend opnieuw uitvindt.

“De wereld rondom ons verandert zo snel dat je gewoon mee moet. In bepaalde markten gaan wij een groter deel van de waardeketen nemen.“

Cinema is daar het voorbeeld: waar Barco vandaag projectoren verkoopt, komt via een overname nu ook audio erbij. In medische beeldvorming verschuift het verschil naar software, AI en usability. En controlekamers, waar Barco de netwerken bouwt die camerabeelden samenbrengen, worden een groeidomein zodra je er realtime data-analyse op zet.

De bioscoop overleeft, dankzij Dubai ▶ 31:56

Is cinema geen krimpende markt? Steegen relativeert. De sector heeft de existentiele vraag al vaker overleefd, bij de komst van televisie en later van streaming.

“Er is nood aan een groepsactiviteit, en het is een vrij goedkope groepsactiviteit. Covid heeft weer bewezen dat mensen echt uit huis willen. Cinema zal nooit verdwijnen, het zal satureren.“

De vraag is hoe je meer mensen naar de zaal trekt: met betere technologie, betere films, en steeds vaker met beleving.

“Als jij vandaag naar een cinema in Dubai gaat, dan bestel je gewoon eten en ze brengen het.“

De guardrail-vraag: Barco en de surveillancecamera ▶ 33:18

Bij de controlekamers komt een ethische ondertoon binnen. Met AI erop kan een operator plots duizend camera's beheren, en een van de hosts brengt spontaan het beeld op van geautomatiseerde verkeershandhaving: de politieagent die niet meer langs de weg staat, maar het systeem dat gsm-gebruik achter het stuur registreert. Steegen lacht en houdt afstand.

“Niet doen, he. Zitten daar een paar guardrails in? Kom aan, democratie. We moeten daar heel voorzichtig mee zijn.“

Het illustreert wel waar Barco naartoe beweegt: de ingenieur van vandaag is niet die van vroeger. Steegen stuurt haar ingenieurs naar de werkvloer om het dagelijkse proces van operatoren te volgen, en te bepalen welke applicatie daar echt waarde en omzet kan creeren.

De autonome auto en de toeleveranciersstrategie ▶ 40:24

Beeldverwerking en autonoom rijden lijken een logische match, maar Barco zit vandaag niet in de automotive markt, en gewone autodisplays zijn een sterk gecommoditiseerde markt met lage marges. Toch ziet Steegen twee interessante ingangen. De ene is audio, via de recente overname van Focal en Naim, die al in high-end wagens zit en waar infotainment een groeiend domein is, zeker in China.

“Infotainment is in China al een heel groot ding in wagens. Onze auto is daar extreem conservatief in vergelijking.“

De andere ingang is het verwerken van sensorinput in realtime, wat sterk lijkt op wat Barco in controlekamers doet. De ambitie is niet om het hele systeem te bouwen, maar een kritische component te zijn.

“Waarschijnlijk robotica, die hebben ook input nodig, en dat gaat camerasensoren worden. Dan moeten we niet het volledige ding zijn, maar een hele belangrijke component van de datacaptatie. Zonder die component kan het niet werken.“

Belgian American Radio Corporation ▶ 36:29

De sprong naar de huiskamer is voor Barco een terugkeer, geen nieuwigheid. Steegen legt de historie uit die in de naam zelf verscholen zit.

“Barco is Belgian American Radio Corporation. Zo zijn wij negentig jaar geleden begonnen, met componenten uit Amerika te importeren en er radio's mee te assembleren. Wij zaten in de huiskamer, maar dat is lang geleden.“

Met de overname van Focal en Naim, merken die thuis zijn in de consumentenmarkt, zet Barco weer een voet tussen de deur, aan de high-end kant: home cinema, projectoren en audio gecombineerd. Al waarschuwt ze dat de consumentenmarkt een heel andere wereld is dan B2B, met een merkopbouw die je totaal anders moet aanpakken.

Privaat of beurs: de Greenyard-vraag ▶ 35:47

Zou Barco ooit weer een privebedrijf kunnen worden? Steegen houdt de boot af, maar erkent de tendens. Ze verwijst naar Greenyard, dat recent van de beurs ging omdat de markt soms wispelturig reageert en moeilijk in te schatten is. Barco denkt hoe dan ook op lange termijn, wat zich niet altijd rijmt met de korte termijn van de beurskoers.

“Je kan niet aan de aandeelhouder uitleggen dat het twintig jaar heeft geduurd eer ze die machine ontwikkeld hebben. Maar zo werkt technologie wel.“

Talent, en waarom je het op de job traint ▶ 38:05

Vindt een technologiebedrijf nog genoeg mensen? De naschokken van covid zijn intussen genormaliseerd, en omdat Barco gespreid zit, is talent vinden doenbaar, al blijven bepaalde niches erg schaars. De grootste uitdaging zit bij de allernieuwste technologieen, die zo snel evolueren dat je bijna rechtstreeks vanuit de universiteit moet aanwerven en zelf opleiden.

“Alles evolueert zo snel dat je mensen bijna uit de universiteit moet aannemen en zelf moet opleiden. Wij trainen heel veel mensen op de job, omdat het zo specifiek en zo hoogtechnologisch is.“

Binnenin de board van ASML ▶ 53:21

Een van de hosts is nieuwsgierig hoe het toegaat in de raad van bestuur van een wereldbedrijf als ASML, waar de inzet oneindig veel groter is dan bij een gemiddelde kmo. Steegen schetst een uiterst professioneel geheel, en legt uit waarom dat ook moet.

“Dat bedrijf is zo'n kritisch element in de semiconductor dat de hele Chinese politiek, de exportlicenties, alles daar bijkomt. Je moet op alles voorbereid zijn.“

Het gaat er dus niet alleen om de technologie te bewaken waar ze het bedrijf voor bewondert, maar ook compliance, legal en de geopolitieke gevoeligheden. De voorbereiding op een bestuursvergadering is navenant.

“Die meetings zijn zo gedocumenteerd. Ze nemen zelfs video's op van alle presentaties, zodat je dat op voorhand kan bestuderen. Tijdens de meeting zelf moet dat allemaal voorbereid zijn, zodat er tijd is voor de echte discussie.“

Wat een West-Vlaams bedrijf inbrengt bij een reus ▶ 54:53

Wat brengt de CEO van een bedrijf van een miljard in bij een reus als ASML? Precies het perspectief van de kleinere schaal, zegt Steegen, die met vijfentwintig jaar halfgeleiderervaring niet toevallig aan tafel zit.

“Bij Barco zitten wij niet in de snelst groeiende markten. Wij zien veel meer de marktdynamieken, de trends die eraankomen, op kleine schaal. Die breng ik in, want zij komen die dingen soms ook tegen.“

Denk aan hoe je AI gebruikt in je eigen processen, of aan duurzaamheid en ESG: raakvlakken waar een bedrijf als Barco al middenin zit.

Drie soorten boards, en waarom eufemisme tijdverlies is ▶ 55:38

Steegen typeert bestuursvergaderingen in drie soorten: de te professionele waar iedereen beleefd het woord krijgt, de te persoonlijke, en de effectieve. ASML met zijn negen leden in de supervisory board rekent ze bij de laatste, net als Barco. Ze hecht daarbij aan iets dat in veel bedrijven ontbreekt: eerlijkheid over de cijfers.

“In de Barco-board is dat allemaal rechttoe rechtaan. Daar is geen eufemisme, geen verbloeming, dat zijn gewoon de feiten.“

Dat management zijn presentaties graag mooier voorstelt dan de werkelijkheid, erkent ze als een algemeen risico, en precies daarom moet een board kritisch genoeg zijn voor zijn bronnen.

Dertig procent, en de erfenis van "boys make things" ▶ 57:56

Het gesprek raakt de zeer mannelijke wereld van de halfgeleiders. In de Belgische supervisory boards is er een quota, legt Steegen uit: dertig procent moet vrouw zijn. In het management zelf werkt men niet zozeer met quota, want daar telt uiteindelijk de talentenpool. Ze vertelt openhartig over de diepere laag eronder, een van haar eigen filosofieën.

“Er zit van oudsher nog altijd zoiets in van: boys need to make things, en girls need to take care of things.“

Ze illustreert het met de zorgberoepen, waar net meer vrouwen afstuderen. Haar conclusie is genuanceerd: als het aan discriminatie ligt, is het niet oke, maar mensen overtuigen die niet geinteresseerd zijn, is dat evenmin.

“Ik ben altijd als de brand voor als we negatieve discriminatie omvormen naar positieve discriminatie. Want wat mij betreft is dat ook discriminatie.“

Lego Technic en een Commodore ▶ 1:02:32

Waar kwam haar eigen fascinatie vandaan? Steegen studeerde als burgerlijk ingenieur materiaalkunde, net toen halfgeleiders in het midden van de jaren negentig booming waren, en deed er een doctoraat in semiconductor bij.

“Ik wou gewoon deel uitmaken van die wave.“

De wortels liggen nog vroeger, en ze zijn heerlijk concreet.

“Ik ben mijn hele leven een Lego-fan geweest. Lego Technic, dat was voor mij de creativiteit maar ook het technische. En dan je eerste Commodore-computer, hoe kon dat allemaal werken?“

Toen zij ingenieur studeerde was zo'n tien procent van de studenten vrouw, in de halfgeleiders zeker niet meer. Nu is dat misschien twintig, schat ze, dus grandioos verbeterd is het niet.

Waarom je met zeventig procent van de informatie moet beslissen ▶ 1:03:19

Van de techniek naar het leiderschap. De grootste les die Steegen als CEO leerde, gaat over onvolledigheid.

“Je hebt nooit alle informatie om beslissingen te nemen. Als je al zeventig procent hebt, zit je in een luxesituatie. Dan moet je de dots connecteren en beslissen, want geen beslissing nemen is niet het antwoord.“

Daarna volgt consequent uitvoeren en jezelf omringen met de beste mensen die je blijft motiveren. Ze plaatst er de klassieke tweedeling naast: de visionaire CEO tegenover de operationele.

“Steve Jobs stond bekend als een CEO die superfocust en durft diep te gaan. Maar dat was geen people person, altijd ten koste van de mensen.“

Zelf vindt ze dat je op CEO-niveau een beetje van alles moet zijn, en vooral moet weten wanneer je wat speelt: soms executie, soms mensen warm maken, soms visie.

Sense of urgency, tussen autocratie en bureaucratie ▶ 1:05:37

Het scherpst wordt Steegen over mentaliteit. Wie slaagt, heeft volgens haar bijna altijd een eigenschap gemeen.

“De greats hebben een sense of urgency die ze zelf voelen. En die krijgen dat vertaald naar hun mensen, en daardoor bewegen dingen.“

Ze verbindt het meteen aan het China-debat en aan een ongemakkelijke spiegel voor Europa.

“China is daar goed in. Het nadeel is dat zo'n model al snel te autocratisch wordt. Maar ik denk dat wij te bureaucratisch zijn geworden. Wij moeten daar terug een balans vinden.“

Ambitie, en het probleem met de rijkentaks-retoriek ▶ 1:06:22

Waarom groeien Vlaamse bedrijven zo moeilijk? Steegen sluit zich aan bij de diagnose die ze een ondernemer hoorde maken: het gaat om ambitie en mentaliteit. En cultuur speelt daarin een hoofdrol.

“Wij kijken erop neer. Het feit dat u nu niet aan het zwembad ligt, is eigenlijk waanzinnig, is de retoriek die vanuit onze politiek komt. Dat is echt niet goed.“

Ze wijst op de reflex om succes te wantrouwen, met de oprichter van softwarebedrijf Odoo als voorbeeld: zodra er een groeiverhaal is, klaagt de politiek dat hij zou vertrekken omwille van belastingen, of dat falen gelijkstaat aan schuld.

“Nee, je hebt het geprobeerd. Ondernemerschap moet beginnen van jongs af aan. Als student moet je ondernemer worden, want dan heb je niets te verliezen.“

Kan Europa federeren zoals India? ▶ 1:08:41

De vraag hoe je hier grote bedrijven kweekt, mondt uit in het meest verrassende deel van het gesprek. Kapitaal, talent en ambitie heb je nodig, maar een land alleen is te klein. Steegen gelooft niet in wachten op een volledig gefedereerd Europa, wel in clusters die stap voor stap groeien, zoals enkele landen die samen iets uitwerken. Ze haalt er een boek bij van een Indiase collega bij Barco, “Bloemen voor Boeddha“, dat in september verschijnt.

“India was niet gefedereerd nadat de Britten vertrokken. De eerste binnenlandse minister, Patel, heeft samen met een architect meer dan vijfhonderd prinselijke provincies in twee jaar tijd tot een land verenigd. Als zij dat konden voor vijfhonderd, dan kunnen wij het zeker.“

Een host nuanceert: onderschat niet hoe hard de eigenheid en soevereiniteit van de Europese landen leeft, met goede argumenten. Steegen erkent het, en houdt vast aan haar tussenweg.

Zwitserse kantons als model ▶ 1:12:31

Het beeld dat haar het meest aanspreekt, is dat van Zwitserland, en ze verbaast zich erover dat Belgie er niet in slaagt wat de Zwitsers wel doen.

“Dat zijn allemaal kantons die hun eigen specialisaties en sterktes hebben. Als buitenstaander lijkt het dat ze gewoon hun sterktes uitspelen, zonder waardeoordeel over het andere kanton. En dat relatief positief en zelfs democratisch.“

Wat kan, kan, is haar redenering: Zwitserland op de schaal van Europa. Wat Europa nog mist, is een Patel, een verbinder, en Steegen ziet daar ook een rol voor bedrijven als Barco die zelf het voorbeeld geven.

De gouden regel van de technologische gok ▶ 1:14:04

Helemaal op het einde komt een topic dat bijna vergeten werd: het risico van technologische keuzes. Steegen verwijst naar een Belgische busbouwer die inzette op de verkeerde batterijtechnologie, waar het uiteindelijk LFP bleek te worden, met financiele problemen tot gevolg. Dat is het lot van wie kerntechnologie maakt. Haar antwoord is een regel die ze bij IBM leerde.

“Hoe sneller jij een idee hebt rond een technologie, hoe vroeger je met een of twee strategische klanten, early adopters, kan samenwerken om die technologie mee uit te testen. Als die grote strategische partner er iets in ziet, heb je een trend gezet.“

Barco heeft daarbij een buffer die een pure kerntechnologiebedrijf niet heeft.

“Wij doen applicaties en velen. Als er eens eentje verkeerd gaat, hebben wij andere keuzes. Wij zijn diverser.“

Wat blijft hangen ▶ 1:15:30

Wat overblijft na ruim vijfenzeventig minuten is het portret van een ingenieur die een miljardenbedrijf leidt zonder de solderende nieuwsgierigheid van haar Lego-jaren te verliezen, en die vanuit die dubbele blik naar Europa kijkt. Haar diagnose is nergens defaitistisch. China innoveert sneller, Europa is te bureaucratisch geworden, en onze bedrijven zijn te klein: onze top tien haalt samen amper het niveau van het honderdste Amerikaanse bedrijf. Maar de conclusie is geen berusting.

De kaart die Europa volgens Steegen moet spelen, is die van de kritische niche. Niet de hele keten willen bezitten, wel genoeg strategische stukken in handen houden om aan de onderhandelingstafel te blijven zitten, van ASML in de lithografie tot Barco in het beeld. En daaronder ligt een cultureel pleidooi dat naadloos aansluit bij de missie van Discours: durf beslissen met zeventig procent van de informatie, waardeer wie onderneemt in plaats van hem te wantrouwen, en wek de ambitie al bij de student, want zonder dat vuur blijft elke niche onbenut.