00:00 Wij zijn niet foutloos hè. Ook de openbare omroep niet. We zijn mensen. Het is een grote machine. Eh ik heb het altijd gezegd, de journalist eh in een selectiegesprek zou er willen bij zitten en ehm denkt jij dat ge ooit fouten gaat maken? En iemand die zegt: "Nee, nooit." Ja. Ja. Nee, die komt er niet in. Want die begrijpt eigenlijk niet wat we aan het doen zijn om we snel moeten werken. Fouten maken gaan we doen. Maar we moeten dan ook erkennen wanneer mensen er ons op aanspreken van ja, dit was fout. We gaan dit recht zetten. Hè eh en soms zonder excuses of eh of omstandigheden te zoeken, hè. Gewoon zeggen het was fout. Ja. En ik denk dat dat de beste houding is om de sceptici en mensen die ons uitspuwen iedereen

00:48 terug te halen. Praat nog vertrouwen en dialoog toch bereid zijn om er kennis van te nemen is geen doel. Dat is een dat we op die manier meer duidelijkheid kunnen geren dat veel meer moeten pakken. Maar als het niet lukt heb je toch tenminste iets geleerd dat ons geluk niet afhankelijk is. Probeer gelukkig te zijn met zelf een beetje meer elkaars psychiater mogen zijn. Welke fouten zijn daar gemaakt? Wat kunnen daaruit leren? Ik ben daarvoor. Welkom bij een nieuwe aflevering van Discord met de Boys. We zijn hier vandaag met Luuk Pauls. Ehm journalist bij VRT en meer specifiek onderzoeksjournalistiek. Ehm voornamelijk gerelateerd aan energie of dat is toch uw specialisatie. Ehm welkom welkom. Voordat we starten doen we altijd een ching met de wis. We hebben weer een waterdrinker maar moet

01:33 nog naar huis hè met een auto. Dat moet niet. Dat moet niet. Daar stond een zetel. Je mocht gij er rust een nachtje op eh doorbrengen of dat je dat wilt is iets anders natuurlijk. Ehm zoals altijd kunnen we duizenden é wegen ehm uitgaan. Ehm we kunnen het ook vandaag echt over duizenden topics hebben. Hetgeen wat mij natuurlijk wel een beetje triggerde was ehm uw boek dat je relatief recent hebt geschreven dening 2 d jaar geleden over eh wat was het? Journalistiek in tijden van fake news fact. Ehm dat gegeven. En ik vind dat wel interessant. Waarom? Misschien veel korter context. Aron, ik, wij klagen vaak over de traditionele media, maar ehm uiteindelijk één van de zaken die we eens een keer hebben aangehad is van het zou interessant zijn moest ehm ja, er soms toch iets meer met de bril inwaars gekeken worden? En ook hoe kunnen we eigenlijk ervoor zorgen dat een eh bepaald platform toch de

02:20 credibiliteit behoudt die eigenlijk traditionele media heeft? Hè, dat heeft dat heeft de rest niet. Dat is eigenlijk een top positie. Maar het is omdat er precies soms zo ja iets te weinig zelfkritiek is dat ze dat die positie ondermijnd eh wordt. En dat was mijn opinie. Maar je sprak daar zelf eigenlijk ook over met een aantal ideeën. Eh dus ik vind dat interessant. Ja, de ondertitel van het boek was een gewetensonderzoek van een insider hè. Ja, precies wat jij zegt hè. onszelf eens in de spiegel kijken en ja, afvragen ja gaan we niet te makkelijk vanuit dat wij goed bezig zijn, onbewust eh denkende we zijn goed bezig, maar ook mensen die afhaken en kritiek hebben op ons. Ehm ja, misschien hebben zij wel een punt, hè. En dan niet eh

03:07 categoriseren als ja, dat zijn mensen die soms heel heftig tekee gaan, hè. H eh ja, die daar moet je geen rekening mee houden, maar toch eh de heftige schil er vanaf halen en kijken: "Ja, maar hebben die soms geen punten?" En eh zitten wij in bepaalde ehm patronen waarin we denken dat we dat we goed werken, die misschien toch in vraag mogen gesteld worden, hè? En dus dat boek was eh wacht hè, want het is al opgedeeld. Ja. opgedeeld in eh een vijftal problemen werven waar ik vond dat we moesten aan werken. En eerste was ja, telkens in de wijvorm en betrekkend ook op mezelf, want ik eh ben geen orakel hè die gaat

03:53 vertellen eh aan andere collega's. Kijk, ik ik doe het zo en jullie zouden het ook zo moeten doen of laat staan wij de VRT doen het zo en we vertellen aan de anderen. Dat is gevaarlijk hè. Dus het kon gewoon niet anders dat er zelfkritiek bij moest van mezelf en van ook het huis van vertrouwen hè. Eh want ik maak die fouten ook onbewust hè. Misschien eh Wacht hè. Ja, want ja, want je hebt inderdaad al die puntjes, maar die kunnen we doorheen de podcast benaderen. Maar misschien één van mijn eerste vragen zou eigenk ook zijn rondom het eh rondom het gegeven. Je bent specifiek bezig met onderzoeksjournalistiek en dat is eigenlijk iets maar ja, het is teveel opinie dus daarom is het wel interessant om het dan aan u te vragen, maar waarvan dat ik vind dat we precies minder en minder zien. Het zijn veel meer snelle artikels die nog meer in de waan van de

04:38 dag zitten en veel minder die echt dingen proberen ja te onderzoeken, uit te zoeken, echt echt waarde te brengen. Veeler dan dit is er gebeurd en lief dat nog wat polariserend of een beetje clickbaity en that's it. Is dat dan toegevoegde waarde leveren? Natuurlijk het is ook een onderdeel van nieuws hè. Ehm maar hoe ziet je die verhouding tussen die twee? Eh ik vind eer eerst en vooral dat elke journalist eigenlijk een onderzoeksjournalist moet zijn. Ik begrijp eigenlijk niet het verschil. Ja. Eh maar ja. wordt gemaakt. Ik zelfs het minste dat je brengt moet je u afvragen ja klopt dat wel wat dat hier wordt gebracht en wat dat we snel moeten brengen? Ehm en de verhouding eh ik denk dat de media beginnen in te zien dat je met onderzoeksjournalistiek een verschil kan maken, een meerwaarde. Je kan niet

05:25 meer een verschil maken door gewoon de snelste bepaalde zaken te willen verslaan. Eh pak wij geen ongeluk. H dat gebeurt of een ramp. Ehm we zijn al per definitie niet meer de snelste erbij, hè. Vroeger waren wij de snelste erbij met ons beeldcamera's, omdat gewoon iemand anders dat had dat had. Degene die er snelste bij zijn, zijn de mensen die er rond wonen meestal en die spontaan in een smartphone pakken en beelden beginnen te filmen en door te sturen. Hm hm. Dus je moet dat op een andere manier benaderen. Nou, je moet al die dagjes journalistiek ook kritisch bekijken. De beelden die je krijgt, kloppen die wel? H en dan rustig het verslag doen. Je kan dat niet uitsluiten. Je kan niet zeggen we gaan radicaal voor het slow journalisme en we doen alleen nog maar

06:10 onderzoeksjournalistiek. Je moet bijna gedwongen mee met die all maar snellere heftigere stroom van verhalen die op mensen afkomen. Maar je moet ook bewust de ruimte maken van el we gaan dit is goed onderzoeken. We nemen daar onze tijd voor. En ja, ik vind eigenlijk dat journalistiek impact moet hebben. Eh hm hm eh wij zijn de vierde macht voor verondersteld van dat te zijn en zouden de anderen moeten controleren. Eh als je gewoon verslaat wat dat er gebeurt op een correcte manier, ja, dan heb je geen impact, hè. Als je zegt er is er een groot ongeluk gebeurd en je zegt er zoveel doden. That's it. Ook naar de volgende. Ja. Ja. De vraag voorzij het valo. Ja. Ja. De vraag die

06:56 je moet stellen. Ja, maar wat is daar gebeurd? Is dat iets structureels? Hè, ik heb ook krampen gedaan. Eh maar ja, ik moet zeggen, collega's hadden heel snel gezien dat ik dan niet bleef bij stilstaan bij de feitelijke verhalen wat dat daar zich afspeelde. Maar dat ik ging kijken maar wacht, wat is daar gebeurd? Is dat is dat in het verleden nog gebeurd? Hè, ik herinner mij eh ja, een tijdje geleden een giframp in Better. Dat was een trein met eh giftige product ontspoord, in brand gevlogen. Dat was in eh de brandweer was erop gedoken. Wist ze eigenlijk niet waarover het ging. Zijn beginnen te bloussen. Blouswater is in rioleringen gelopen. Was in Wetteren onder de stad door naar de Schelden. Een aantal 100

07:43 meters verder of een paar kilometer verder valt er iemand dood. Ja. Omdat het product vanuit de dat de rioleringen naar boven aan het komen was, bleek blauwzuur te zijn, hè. H blauwzuur dat een reactie was op het oorspronkelijke gif dat erin zat. Als je daar water bij mengde blauwzuur. Ja. Uiterstodelijk. En dan eh zou eens gaan kijken wat is daar gebeurd? Zijn daar nogal rampen mee gebeurd met dat product? En dat bleek het geval te zijn. Dus in eh Luik in een Rangeerstation een aantal jaren ervoor hetzelfde ergens nog. Hetzelfde. Ja, dan kan je afvragen: "Ja, maar wacht eens, er zijn da nog rampen mee gebeurd?" Hm. Hoe komt dat daaruit niet is geleerd? Hè, dat bijvoorbeeld brandweerkopst zou moeten weten als het over dat gaat. Het basisproduct wit nog heel goed was acryl

08:29 die tril. Eh ben een live moesten we zonder mijn camera kleven om dat niet verkeerd eh teeren. Dan doen ze dat hè? papierje eronder als het moeilijk is en blijft in de wens kijken. Eh maar dus ik zag rampen daarmee die er ook waren gebeurd en dan kunvragen hy beste beleid dat is gebeurd. Trek daaruit is de conclusies. Hoe komt dat het nu weer gebeurt met dan aan dode tot gevolg? Hè ja dat heb ik ook altijd. Allez eh ik heb e een grote scheepsramp gedaan waar waar een autoboot war werd gerampd door een andere. Die Kapzijst ligt eigenlijk op het grote verkeersknooppunt in de Noordzee voor Duinkerken waar de schepen de opritten van Zeebruggen, andere havens passeren. En ja, daar vaart daar iets later een

09:14 andere boot op. Trekt zich los en raakt weg. Maar een paar later, dagen later nog een andere een tanker volgeladen met diesel. Was het kaliber van toen een ram die er net ervoor gebeurd was. De prestige. Ik weet niet hoe dat ik nog herinner. Dat was een schip voor de Spaanse kust. Een olietanker 75.000 ton aan boord. Zou geen XMAR schip zijn hè. Nee, het was geen XM. Het was geen XM denk ik. We onderbreken deze aflevering voor een nog nooit gezien mededeling. Een advertentie. Ik weet het, we doen het nooit. Maar bij deze graag luisteraar. Woehoe! We hebben eindelijk na vier jaar in al onze gesprekken een boek geschreven en dus onze lessen gebundeld in de dialoogparadox. Eh iedereen spreekt, roept en pleit zelfs voor dialoog. Maar eigenlijk doen we het niet echt niet meer en is gewoon een stopwoord geworden. Laten we die

10:00 sensatie overstijgen en teruggaan naar echte gesprekken. Ja. En het komt neer op eigenlijk drie eenvoudige zaken. Dat is één, de bereidheid tot een dialoog. Twee, dat dialoog op een degelijke manier voeren. En als we die twee zaken gewoon al doen, dan komen we gewoon vooruit als samenleving. De dialoogpadox. Overal te koop en overal verkrijgbaar. Waren overal. Het zou wel zijn. Top. Geniet ervan. Dan heeft ons verzekerd dat dat niet inderdaad. Dat is op zee gejaagd dat schips. Niemand wilde dat ontvangen omdat dat eh kaduk was. En ze wilden niet dat dat in hun naad was dat op zee gestuurd. Dat is daar een paar hoonderd kilometer voor de Spaanse kust in twee gebroken. En dan heeft daar 1000 km kust onder de olie gezet, hè. Hm. En dan kom ik tot de conclusie: "Ja, maar wacht, wat gebeurt daar? Die blijven op een wrak varen. Wat is daar gebeurd?" Ik zag al dat het schip net

10:46 hetzelfde was als die prestige. Hm. Dat eropgevaren was, een vogel aan een tanker mijn diesel. Net hetzelfde ook zo 10 compartimenten met 10.000 ton 70.000 ton zo kon een foto geweest zijn. Zeg dat ligt hier eh was erop gebotst had zich losgetrokken. Waschijnlijk niks aan de hand zeiden ze. Begin krijgen we bericht en hij staat op zinken. Hij staat op zinken. Lag dan een aantal kilometer voor de kust van Oostende. Hm hm. Dan komt je te weten t die trekt zich los. Die is teruggekeerd naar van waar hij kwam. In plaats van door te varen op weg naar de Verenigde Staten. We voerde hij terug naar eh naar eh Antwerpen. Houd dat een paar kilometer vol. Gaat voor anker voor Oostende. Ja, het eerste beeld dat we

11:32 ervan zagen was nog voor de tijd van de drones met helikopter erboven. Ik zag die liggen. Een reusachtig schip. En het enige wat dat je zag eigenlijk was dat vooraan een beetje dieper lag dan achteraan. Dat was alles. Maar wel te vermoeden, er is iets fout mee. Ik heb olie van dat schip over mij gehad toen we dus met een bootje de rond zaten en dat ik dacht het is van de meen. Want waar ervaren olie ervaren hè die ramp wordt verslagen. Er komt waar dat olievlekken eh te zad aanspoelden over heel de kust maar heeft de zwin moeten dichtgooien omdat daar ook olie aan het inspoelen was. Dus dat was allemaal niet zo gezond. Eh uiteindelijk komt daar een ander een tanker in een halve storm naast te liggen. Ze tanken een deel van de lading over en het schip wordt afgevoerd, achterwaarts gesleept

12:18 richting Rotterdam. Eh was nog een incident tussen. Ze wilden het anker ophalen, maar dat kregen ze niet naar boven. En dan kreeg je zo'n heel rare omschrijving. Het anker hangt vast in het schade aan het schip. Maar we zagen geen schade, niets. Hè? Nee. Dat was de volgeladen. Een tanker. Die lag heel diep. crisisoverleg. Ze waren met duikers gaan kijken. Ze proberen iets te beschrijven, maar eigenlijk was dat niet duidelijk. En dus het schip wordt afgesleept en iedereen laat het verhaal los. Het is weg. Hm hm. Het olie wordt opgeruimd. En bij mij was dat zo van ja, maar wacht eens eh ik zou dat wel eens willen zien wat daar onder de waterlijn is gebeurd. Was gewoon dagnieuws hè. Op een ramp heel goed verslagen als eerste erbij ook erachter gekomen waarop hij waarom hij erop gevaren is. Was een juist. Nou ja,

13:04 die schepen die varen op GPS hè. Ja, dus dat zit ingeplot in computers. Daar liggen boeien en bakens en die varen blindelings. Ja. Dus daar zat vermoedelijk eh bovenaan in de stuurhuurt. Niemand. Ja, dat schip was aan het traien eh zonder dat daar een kapitein zat. Die waren allemaal aan het slapen. En dat kan computer gestuurd die bakes richtig erop hè. Maar daar plots een extra object ligt en dat is niet goed bebak. Lee hè. En ze hebben toen met helikopter ook andere schepen gezien die op crash corgen waar dan is gaan rondvaren en er ziet niemand op de brug. Ja, dus dat vaart erop die verklaring al. Wat is dat daar in dat scheepvaart wezen allemaal? En dan de de schade hè. Dus het schip

13:53 lag ergens in een droogdok in eh in Schiedam ofzo. Zo voorhaven van Rotterdam. Ehm maar ja, dat was het nieuws hè. Het was dus het was dus drie weken oud en het was het was weg hè. Ja. Ja, maar zo gaat dat. Ja, zo gaat dat hè. En ik heb dan gezegd: "Ik wil ik ik wil dat eens bekijken." En ik neem contact op met eh het loodswezen die de ramp hadden geminimaliseerd, hè. Die werkelijk hadden gezegd in het begin eerst staat op zingen. Hij staat op zingen. Nee, het is oké. Hm hm. En die die die Ik hoor hier nog altijd hè die kapitein van Aloods wezen d is een grote baas. Ah Luuk gij z er nog mee bezig. Godverdomme. Neemen ons voor de zot gehoudan hè. zal eens een foto opsturen. H En ik kreeg een foto van het schip in het Droogd. Dus het lag op blokken. En ik kan u verzekeren

14:39 dat gat vooraan. Wij zagen daar mannekje staan, hè. Ja, ik zou dat moeten die waren zo klein. Dat gat dat konden een appartementsgebouw inschuiven. Dat was volledig opereden dat schip. De eerste schotten waren al achteruit aan het omdat die eh cowboy was blijven voortvaren. Hm. En dan was dat ja, ze dan zagen die een foto bij ons. Dat waren ze overtijd en moet daar naartoe. En dan ze hebben mij voor eerst de rederij gecontacteerd h droogdop konden zo gezegd komen 5 minuten later. Neen. Ja. Hè dan iemand vooruit gestuurd. Dat was eigenlijk grappig. Eh want ze waren konden niet binnen hè. Maar mijn broer zat daar in had een opleiding en ik zeg tegen hem: "Ga gewoon een keer kijken." Hm hm hm. Of dat je dat binnen kunt. Zegt gewoon: "Ik ben een Belg." schijnt dat dat schip

15:26 dat daar voor ons zoveel miserie heeft veroorzaakt dat dat hier ligt, kunnen we eens gaan kijken en ze lieten hem binnen. Hm hm. Dus dan wist ik al als wij gaan met verborgen camera's en dat gaat dan dat mag hè in het algemeen belang. Mocht er op privéterrein en wij kunnen daarin. De kans is groot. Ja. Dus we zijn gegaan met drie man. Eerste ploegje van twee ik met met een cameraman en dan gezegd tegen de geluidsman stel dat ze ons oppakken dan ga gij nog eens apart. Ze gaan nooit verwachten dat als er twee gepakt worden dat er nog een andere zou zijn. oppakken dan. Ja, ze mogen oppakken met privéterreis. De klant heeft het Deant is de was een Turkse redder heeft het verbod gegeven van erop te komen. Als je daar zit kunt je het gaan uitleggen, hè. Ja. Nee, nee, ver. En dus we raken daarop en ik weet dat nog goed. Luid ze man, als ze na drie kwartier niet terug

16:11 zijn, zijn ze opgepakt. Wij waren na drie kwartier niet terug. Waarom? Omdat het eenzaam onbewaakt lag ergens. En dus wij konden daar gewoon in. H ik ben daaronder gewandeld en ik heb toen de schade gezien. De luiken stonden open bovenaan. Het was een staalblauwe hemel. Die schepen hebben een dubbele bescherming. Dus de buitenste wand en daar binnen zit er nog één. Ik kon daar gewoon doorkijken en boven de blauwe hemel zien. Dus het was dubbel geperforerd hè. Zo'n brandstofstanks waren aan het leeglopen. De lading was ook aan het lekken. Daar stonden dat tonnen onder. Uitgebreid gefilmd. En dan d zo bingo hè. En dan ook de koel bewaren. Want op een gegeven moment komt daar iemand. kijken met een fiets, want die werf die staat daar boven. Wij staan beneden in dat doek een cameraman half

16:58 in paniek. Zeg tegen hem gewoon voortfilmen en ik ga u wijzen t dat dat en ik kan een keer knikken naar die ene. Met wat geluk denkt die dat we van een verzekeringsgroep zijn en de schade aan het filmen zijn wat inderdaad iets gebeurt wat ze gewoon kunnen buiten wandelen hè. Ja. En dan voorgelegd dan de scheepswaardeinspectie. Ja. Maar wat is dat? Hm hm. En dan voel je autoriteiten die niet willen zeggen dat het op zinken stond. Hm hm. 8 km voor de Belgische kust, 70.000 ton diesel. Hm. Sorry hè. Maar dan had je dus hetzelfde. Schip 70.000 ton bevlekt 1000 km kust in Spanje en Frankrijk. Dat lag 200 km op zee. Dit 8 km aan het lekken. Eh je kon gewoon allez onze volledige kust vermoedelijk afgraven hè. Hm. Er is het

17:44 seizoen volledig weg, hè. We hebben maar 65 km. Dus dat was echt dat in onder perspectief ligingen. Dit is wel een zeer grote ramp hè waaraan we ontsnapt zijn. Hm hm. En dan inderdaad scheepvaardinspectie. Ja. Maar ga mij niet laten vertellen oren vertellen dat die gaat zinken hè. Ja. Terwijl het loodswezen razend kwaad was. Hij moet dat vertellen. Maar dat is dat zijn mensen die zelf op die tankers hebben gezeten die minimaliseren anders. En dan probeer je dat hè. Dan zeg je zo: "Ja, maar ja, begrijp iets niet. Zie dat schip. Hoe groot is die schade nu?" Is dan eh per total? En die zegt: "Ja, ja, dat is het totaal verlies." Dus die mocht niet meer voortvaren. Nee, hij zegt: "Ja, wat moet ik mij dat voorstellen?" Ja, zegt hem, stel u dat voor. Zoiets 70.000 ton. Weet gij wat voor een kracht dat erop zit? Als dat begint te varen vooruit? Ja, dat drukt dat weg, hè? Zeg, dus die mocht niet meer op zee. Nee, die moest een haven

18:30 binnen. Ik zeg: "Ja, maar wou ik u eens vragen waarom waarom dat de rederij dan niet thuis geeft en die zegt letterlijk: "Ja, als ge zo'n stommiteit doet, zul gij dan de pers opzoeken?" Ja. Dus wij hadden eigenlijk in alle indicaties dit stond op zinken, hè. Hm hm. En dan breng je toch je verhaal. Maar ik was de enige. H al de andere collega's hadden dat al losgelaten, hè. En zelfs daarmee met dan maak je het verschil. Ja. Ja. Om te graven en te zeggen: "Ik ga erchteraan." H en zou je stellen dat inderdaad binnen de journalistiek is today dat er nog veel mensen moet ik het zeggen, ehm zo aan de slag gaan met thema's en ehm zich erin vastbijten in zekere mate. Ik ben een heel nieuwsgierige mens. Ik ken niks van het scheepvaartwezen dus ik

19:16 ben gaan graven hoe zit dat in elkaar. Eh ja, maar ik denk dat dat een normale reflectie is van een journalist toch? Hm. Graven. Maar ja. Hmm. Er zijn je hebt verschillende types nodig, hè. Je hebt je hebt de kritische gravers nodig, maar je hebt ook mensen die heel snel ter plaatse kunnen zijn en eerst inschatting maken. En en dat wordt eigenlijk niet geëist van van eh iedereen ga dieper graven, kijk eens wat erchter zit. Je hebt die ook nodig die gravers, maar je hebt ook mensen nodig die heel snel vertellen wat het is. En ja eh dat wordt ook niet dan zijn er genoeg gravers voor het moment. Of weinig? Ik weet het niet. Eh het gaat allemaal sneller en op social media en

20:02 op websites moet je heel snel informatie gooien hè. Je moet die aandacht houden van op publiek. Dus daar zitten die niet. Nee. Amper hè. Die zitten vooral nieuws te verpakken, herverpakken op allerlei kanalen. Maar de content is belangrijk hè. Ja. Je mag je mag op een TikTok voor mij part aanwezig zijn, op een Instagram alles hè. Maar wat dat je erop zet, dat is uw content. Dat is uw boodschap hè. Die andere kanalen zijn voor mij gewoon dragers, hè. Dat is ondergeschikt. Je moet dat in een format maken dat die een drager natuurlijk vraagt, maar uw uw basis is toch uw content. Maar dat moet zo snel gaan en snel verpakt worden dat we dat dat de

20:47 content als die goed verpakt is en dat daar geen grote fouten in zitten hè. Dat dat eh ja, snelheid wint wel, hè. Ik bedoel, het is het is het is de snelle die vandaag interessanter is dan de eh ik neem een week en breng het later langs. En andere Bij mij is het eerst mijn eerste hoofdstuk van mijn boek was: "We laten ons teveel wijs maken, hè. We volgen ook heel gemakkelijk eh gezagsinstanties, wetenschappers. Je moet gewoon referentie maken, na autoriteiten, een instituut en en volgens die is het zo." En tweede hoofdstuk was snelheid. We laten ons teveel opjagen, hè. Waarom zet je de rem op en zegt je: "Ja, wacht eens, maar dat verktoo, hè." Ja. Ja. Ja. Eh ja, vooral vanuit een ehm een een managementsturing eigenlijk ook hè. Alleen zowel zowel individueel als journalist, maar ook een klein beetje als bedrijf om te zeggen

21:33 van we leven vandaag in andere wereld. Blijkbaar dat dat snelle brengen media wint dat niet. Dat is onmogelijk bijna. Dus je moet eigenlijk per definitie toch al of unieke invalshoeken willen brengen of diep gaan graven. Maar puur snelheid. En we tonen wat is eigenlijk zeker in de komende 10 15 jaar gaat dat heel moeilijk competitief businessmel worden. En denk niet dat je daarmee gaat kunnen winnen winnen. Ik ik ja ik denk dat zeker die tweede component van eigen verhalen te brengen. Mensen zeggen wat is dat hè goed uitgewerkt dat jij daarmee een verschil kunt maken tegenover anderen die heel snel ook nieuws brengen. Soms ook kritiekloos hè. Want wat bij ons het verschil zou moeten zijn is dat zoals je snel werkt dat er toch nog altijd ergens een dubbel check op zit. Uiteraard wat ook gebeurt hè

22:19 meestal. Eh ik herinner mij iets echt heel concreets. Ik zag een beeld van een oorlog in Oekraïne. Twee twee straaljagers eh dus gevechtsvliegtuigen die mekaar aan het bestoken waren. Redelijk goed gefilmd. Eh wel vrij snel. Dit komt niet uit een game. Eh je zag wel en dan kun u afvragen ja op welke plaats op paar zouden er twee Russische allez van Musische makij vliegtuigen elkaar kunnen aan bestoken zijn. De Oekraïners hebben Russische vliegtuigen vroeger gekocht. De Russen hebben hier natuurlijk nog altijd en je ziet in elkaar bestoken. En ik dacht zo van ah dat moeten we toch geven. Maar bij ons, onze buitenland, onze checkredactie zeiden, het zal waarschijnlijk wel een dog fight en ze he dat heet zo hè. Eh gewichten die elkaar bestoken zijn. van de oorlog in Oekraïne. Eh is er éen aan

23:06 het triomferen, één van de twee gaat naar beneden. Maar we weten eigenlijk niet van welke partij het is. We weten niet of dat het een Oekraïner is die een Rus heeft neergeschoten of omgekeerd, want het zijn twee gelijkige typisch vliegtuigen. Dus heeft men dan gezegd: "We brengen het niet." Ja. Dus dat dat is daar een veiligheidsdrempel die erop zit met iets wat dat je misschien heel snel als je die reflexen niet is online zou gooien, hè. Ja. En je zou er waarschijnlijk per ongeluk ook een verhaal aan koppelen, want als je het niet weet en je ziet een aantal zeer goede argumenten, maar geen feiten, maar soms lijken ze op elkaar, dan gaat waarschijnlijk zeggen: "Ah, het is gebracht alleé of dat vliegtuig is neer." En gaat je daar een soort van storyline rondbouwen. En dat is zo een soort van subtiele fout die denk ik er echt wel veel inslu. En dat is zo. Ja. Ja. We hebben allemaal een bril en een filter. Ik was vroeger heel hardde fan van het concept dat media objectief

23:53 moest zijn. Ik heb ondertussen losgelaten en ik denk je moet objectiviteit nastreven. H. Ik ben er al subtiel in geworden, maar eh maar ik denk die die soort van disclaimer van we hebben allemaal zo een soort bril en elke journalist is ook een mens en heeft een soort van vaste bril. Ik vind dat we daar op precies op de é of andere manier beter in moeten worden om daar eigenlijk de lezer van te informeren. Eh een klein beetje zoals je een soort van nutriënten item hebt op een voedingslabel zou dat ook interessant zijn bij journalisten dat je meegeeft van waarom doen we dat? Eh wat hoe hebben we dat gedaan? Ja. Ja. En en ook en ook wat zijn thematieken die boeien? Want eenzoeksvraag stellen suchelf zoals een wetenschapper doers je start met een aanname en je gaat altijd proberen eerst die aanname te bewijzen en enkel de zeer assertieve mensen gaan kunnen accepteren als het niet is. Ik zeggen eh maar kijk niet zo mee akkoord.

24:38 Eh toch niet eh met onze ervaring of mijn ervaring. Ik heb ik zie soms spectaculaire dingen en ik denk zal dat wel zijn hè. En dan moet je dus oppassen voor framing. Ik vind het niet slecht dat je als journalist misschien zelfs een noodzaak dat je een eerlijke ergens morele verontwaardiging hebt van dit kan niet hè. Zoals die een of andere kant uitgaat. Maar je moet die kunnen afleggen tijdens onderzoek. En pak nu bijvoorbeeld dat Opel verhaal. We hebben daar een investering moeten doen van een aantal duizenden euro's om die auto's te testen. Was ik tot de conclusie gekomen, het is niets. Ja, dat stopt hè. Want ik weet nog zelfs tijdens het onderzoek toen we dan wel de resultaten binnenkregen en die een uitstoot met 80% naar beneden doook van zon auto die verdacht was.

25:23 Eerst stoten hij gigantisch teveel uit. Dus dat was al sowieso wettelijk niet oké. Maar ik wilde wel het bewijs dit moet ineens storten na een bezoek aan een dealer dat ze die software er aan het uithalen zijn en niet een paar procenten ook niet een paar tientallen enorm. En dus je ziet dat dat 80% in elkaar stort dan zeg je: "Ja, dit is wel een indicatie. Maar ik heb 100 keer aan die wetenschappers gevraagd die zelf zegde on camera luk gep prijsst het is hier duidelijk iets. Ja. Ja. Klopt dat wel. Zijn wij niet iets aan het over het hoofd aan het zien want het is technisch het is ingewikkeld dan de Britse specialisten die in de loop van het verhaal zeg: "Je moet niet meer naar Engeland komen wat dat gij gevonden hebt. We komen naar België met onze apparatuur gaan dier testen en gevraagd: "Ja, maar als dit gebeurt en die zeggen:

26:10 "Ja, dat kan niet anders zijn dan software manipulatie." Ja. Ja. H dus als het zo verleidelijk is. Ja. We hebben niet toch nog altijd dat zelfkritische bovendien in in deep van dat verhaal natuurlijk komt de reactie van oh het verhaal werd ook gelanceerd binnen in het Tatoosalon. Ja. Dus je kunt u voorstellen hoe in paniek dat die waren. Ehm en je vraagt natuurlijk een reactie aan hè. Ik zie altijd die manager staan van Belgische zetel van die mens wist gewoon niet wat hem overkwam hè. Want dit was zo enorm. Ze was heel open hè. Ja. Ja. Eh maar ze kwamen dan met een verdediging. Ja. Je hebt twee slechte auto's genomen. Ja ja ja ja. Dus in de ene ad u vast had marter gezeten. Die

26:56 kruipen wel eens in auto's en die bijten voor alles stuk hè. Maar die had dan toch toevallig de kabelstuk geleden gebeten die de uitstoot controleerde of monitorde. En in een tweede zaten volgens negen software fouten. Hm. Met het boardmanagement. Ik vroeger dan waarom komt dat dan niet op de display? Want we hebben niks gezien. Natuurlijk als je een auto ziet met een alarm dat zeg die is geen goede we doen die weg. Ja, dat moest zich drie ritten na elkaar voordoen en pas dan verschenen die op het display. Zeg tegen je. Het is goed hè. Ze waren ondertussen nog eh toen toen toen het verhaal werd gebracht van de marters. Ja, wij hadden hier een minister-president toen Chris Peters die de Opel eh fabriek in zijn eigen Antwerpen had zien verdwijnen toen. Ja,

27:41 denk dat dat er nog een appeltje mee te schillen, want dat was niet echt correct gebeurd. Maar ook daar moeten dus mee oppassen. Natuurlijk zou die een kans, we zullen z een keer hebben. Maar dan van die marts. Ja, dat was hilarisch, hè. Want eh waarom Opel zelf weet toch ook van dit antwoord is want alleé ze kunnen toch verder testen dus het wel ja men hadden al gehoopt ja ze hadden ze hadden waarschijnlijk niet verwacht dat wat dat we gingen doen wat dat dan ook heel ongewoon was. Kijk ehm het verhaal ik ik heb toen gezegd zelfs mocht er een mar gezeten hebben, ik zou dat nooit nooit zo zeggen. Ik zou zeggen hij is stuk. Hm. Dit is te hilarisch. Want waarom deden ze die uitstoot reiniging? Waarom zetten ze die uit? Omdat die dat als het ware als een stop

28:28 zit op uw motor. En dat gaat het vermogen van de motoren naar beneden brengen. Het was daarmee dat die diesels van zo goed waren, hè. Toch een acceleratie. H dus we hadden ook tegelijkertijd gezien eh dat die auto's toen de Shumo software er nog in zat hm hm zeer goed accelereerde en daarna dat daar eigen drag veranderde. H En ik weet nog dat was Marin dag waarmee ik in de studio zat toen dat verhaal kwam die zei: "Ja, Luuk, wat is dat dan?" Eh vroeger had ze zo'n slogan van een bepaald merk van benzine stop een tijger in uw tank. Moet je dan dus nu marters in uw auto gooien omdat ze dan veel meer vermogen zouden hebben. Zeg: "Ja, misschien is dat." En dan vroeg ze: "Jij gaat er nog achteraan?" Zeg: "Ja, ik ga er achteraan." Hm hm. Dan heb ik dus aan Opel hebben wi de vraag gesteld: "Oké, wij willen gerust aannemen dat we daar

29:15 iets fout hebben gedaan. Dat ga wat de testen overdoen en jullie mogen erbij zijn met jullie ingenieurs om te kijken of we alles correct doen." Maar wij kiezen wel de auto's, hè. Ja. Gij gaat er geen aanleveren natuurlijk. Ja. Ja. Ja. En het antwoord als daar aan zo'n spelletjes doen we niet mee, meneer Paels. Oké. dat dan zeggen: "We've got it." Hè? Hm hm. Maar wat ze niet hadden verwacht is dat ik het nog eens heb gedaan aanien. Hm. Want we waren ook heel voorzichtig. Onze juridische dienst zei: "Ge kunt niet zeggen dat Opel dat is. Je hebt dat bij een aantal dealers gevonden. Dus je moet zeggen Opel dealers doen dat en niet Opel." Hm. Maar dat is ook niet waar. Nee, maar die dealer dat was zekerheid hè. Want Opel dan moet je kunnen terugtracen naar de fabriek. Nu, ik had wel gehoord van de

30:00 die software updates komen via een intern netwerk vanuit Duitsland. Dus maar dat was de voorzichtigheid waarop we dan een reactie kregen van dealers woedend een telefoon dacht ik. Gelukkig die gaat nu zeggen, het is allemaal niet waar. Maar die zei: "Ja, maar dat zijn wij niet hè. Komt vanuit Duitsland." Ja. Hm. Waar we dan hebben gaan kijken. Ik zeg: "Ja, dit is internationaal. We moeten de grens over. Ik ben naar Nederland gegaan toen. Nederlandse collega's da bijij getrokken. De twee reeks testen opnieuw auto's gekeken. Nu zitten daar marters in. Is er iets kapot gebeten. Drie keer mee gaan rijden. Geen melding van fouten. Naar een dealer geweest. Is die auto in orde? Ja, is in orde. En toch uitstootpremen. Dus zij zagen plots na een aantal maanden opnieuwe reportage. Ja, we

30:47 hebben eens gaan kijken of de marters het probleem waren of de 27 software fouten. Neen toch. Maar op dat moment pakt risico, hè. Want je moet er altijd mee rekening houden dat het wel klopt wat ze zeggen. Dat je misschien fout bent als journalist. Ik heb collega's van de tijd en de standaard gevraagd, want ja, dat was een internationaal verhaal. Z tot in tot in Amerika. En in de dat stond in de Times allemaal zoekend. Want Opel was toen een dochter van Gerald Motors, Amerikaanse fabrikant en Amerikanen. Dan ja, we hebben Volkswagen getrapt betrapt, maar één van onze eigen merken doet blijkbaar hetzelfde, hè. Ehm dus je vraagt daar collega's bij van kranten, kom kijken, we gaan die testen opnieuw doen. Hm. En ik zei toen: "Als ik fout ben,

31:33 gaat het ook zien. Je staat erbij. En dan moet je het verhaal brengen. Die testen van de VRT klopten niet. Zatten wel degelijk marters in en soft herfalen. Hm. Dat is dik nek uit hè voor die kranten natuurlijk een win-win. Maar zo wat koekskjes, wat popcorn is altijd een winwin. Ja. En ik zeg, kijk, ik alti hè als het fout is. Ja. Eh en ja, ik kan u verzeker krijgt je dan ook van VRTblieft. Go go krijgt je dan voor het risico natuurlijk. Ja, je kunt dat de VNT eigenlijk niet goed beseft zo van eh waar is er mee bezig? Want ik heb op een gegeven moment gezegd ja moet u realiseren eh dit kan over miljarden schadeclaims gaan. U doet dat met reputatieschade aan. Ja. Eh en die

32:21 hebben meer advocaten dan dat er volk op de VRT zit. Ja. Ja. Ehm maar ja, als je al een eerste reactie zag zo van hm ze gaan daar niet achteraan. Ze komen met een communiqué en that's it. Hm hm. En de tweede keer hebben ze wel gezegd: "We gaan u vervolgen." Eh één van de auto stond in de verkeerde kolom en zeiden van: "Ja, u uw u betrouwbaarheidsintervallen zijn niet correct. Statistiek." Maar ik had dat door statistici laten doorlichten. Zeg die zijn ook het is zo zeg. Ja, maar er staat gewoon een auto in de verkeerde kolom. Een slechte staat bij de goede. Ik weet niet wie dat gedaan heeft. Kijk, ik ga in de goede kolom zetten. Kom die maar op. En die zaten klaar hè. Eh maar de dag nadien, echte dag nadien toen we die tweede reeks brachten, komt de Duitse overheid met een zeer groot

33:07 onderzoek naar andere merken. En ze zeggen: "Oppo, gij ook." En welke auto pikte ze eruit als één van de gemanipuleerdeheden waar wij mee bezig waren? Hm. En ja, dat weten hm we nooit meer iets van gehoord, hè? Nooit, hè. Dus dat weten Ja, jullie waren wel niet coer bezig, hè? Nee. Ja. Ja. Wat zegt Wat iseg een heel schandal? En hoe vaak in zo'n in zo'n dossiers en ook gewoon denk ik als eh als journalist worden ehm teveel bespeeld om het zo te zeggen? Want dit was nu misschien een meer ehm ehm helder gegeven waarin dat er eigenlijk ja waarin dat je voornamelijk probeerde zoveel mogelijk uit de partij te halen. Maar soms natuurlijk ehm ja is eigenlijk ook de informatie die u bereikt zeg maar ook zeer gekleurd. En

33:53 dat kan ook vanuit de juiste mensen komen, de juiste, laten we het eh zeggen, met bijna een vuilwoord ondertussen experts waarbij dat er eigenlijk waarbij het ook gemakkelijk is als journalist van oké die zegt dat dat is eigenlijk mijn fallback, dus ik moet daar minder kritisch over zijn. Ik kan die informatie wat kopiëren en dat hebt je ook wel veel hè ehm waarin dat we Ja, maar ik kan zeker niet bij mij echt alleé sorry voorlopig nog hè, laat onze vingers kruisen. Eh redelijk foutloos parcours op zeer heftige dossiers hè. Eh als ik tips krijg van bijvoorbeeld politieke partijen oké dan is dat 800 keer omdraaien, hè. Het kan zijn dat ze soms een case hebben, maar ik heb er al eens uitgemaakt. Ik zei: "Jij hebt me iets gegeven en je zit het zo aan het overdrijven de kern van de zaak." Klopt dat nog maar er zo'n getal tegenaan je

34:40 zit uw eigen winkel aan het inschieten. Je moet dat dus niet meer met mij sorry alleé ministers die bij mij komen eh dat doen ze. Ja. We gaan h primeur geven. Komen met een aankondiging. We pikken dat dan op. Ja. En dat doen ze als dat echte beleidsmaatregelen zijn die ze bijvoorbeeld in de zevende dag komen vertellen. Ah dat wij niet zijn. Ja. Maar ik heb tegen ministers gezegd: "Luister eens, ik heb uw primeurs niet nodig. Ge moet mij niet proberen iets te verkopen. Ik heb dat niet nodig. Ik ga dat ook niet brengen als je daarmee komt. De politieke journalisten dat maar doen, maar niet bij mij. Niet over energie. Niet ik heb er zelf genoeg. Ik maak ze zelf wel." H hè. Waar er dan verrassing was of eh ene die zei:

35:29 "Ja, maar gij brengt me niet genoeg in het nieuws." Zeg: "Ja, ik zal in het nieuws brengen." Eh als mij als je bij mij in het nieuws komt zegt dan kom die zen zegt hij. Ik zeg: "Oh, komen eten vriendinner." Oh, dat is goed hè. Hem duidelijk gezegd. Ja. Luister, het eens. Kijk hè. Je moet heel goed begrijpen als je dingen goed doet en die zijn opmerkelijk, dan zal ik dat brengen. Ik zal dat afwegen. Als je dingen slecht doet, breng dat ook. H dus als je van die instanties of bedrijven of partijen zoiets krijgt, dat dan moet je ervuit gaan. Er is een agenda, het is gekleurd. Altijd een agenda. Zelfs bij hè. priori een 800 keer omdraaien. Ik krijg ook heel valabele informatie soms van bedrijven

36:15 die denken van ons concurrenten een hak zetten. Jawel, maar dat is strategisch gebruik van juiste informatie. Dan dan kijk je ja oké we weten wat dat hun een agenda is. Ze gaan hun ze proberen hun collega's een hak te zetten maar klopt het wat ze zeggen? Ja, maar als het klopt dan doen breng Ja, maar dan brengt je het maar d dat zijn zonder dat bedrijf te noemen. Want allez dat is eigenlij één bron een bedrijf. Nee, nee, dat is niet goed, hè. Zijn er autoriteiten die dat bevestigen? Klopt het eh bij andere partners? Klopt het bij over veiligheidsdiensten? En ik heb dat recent gehad hè, dus de de de verhalen over het hekken van zonnepanelen door China. Ja. Ja, dat is nu zo die dat kunnen. Eh eh dat is omdat er een stuk hè communicatie in de omvormer zat. Is het dat? Ja, dus het

37:01 gaat over inderdaad het is dat hè. Dat zijn de omvormers zijn de toestelletjes die zonnepanelen doen. Elektriciteit leveren dat net of niet. Dat is de sturing. Die zonnepanelen zijn domme dingen. Maar er moet iets zijn dat dat stuurt. Die kunnen dus ook van op afstand als Internet of things gestuurd worden. Krijgen een upgrades van op afstand. installateurs komen niet meer bij u als er een probleem is. Dat is van op afstand dat ze nieuwe dat ze diagnosticeren enzo. Dus die zijn allemaal zo aan het worden en de markt wordt genedomineerd door China uiteraard. Ja, China, kun je al afvragen eh vinden die Europa zon toffe partner? Eh of als die dat in Vertrouwen is goed, controle is beter. Dat is die mindset. Pas op, Europa heeft dat still aan ook. Maar ja, maar goed. Eh ik had er een uitgebreid dossier over gebracht. Klopt

37:47 dat? Ze kunnen het doen. We zijn bij was het niet wel overdreven? Want het gaat over effectief het lam leggen van Ja. Ja. Maar maar dus eh de de vraag de vraag die je u altijd moet stellen. Het kan hè eerst kan het hebben ze voldoende eh op toezelles want je moet er heel veel kunnen uitleggen of afsnijden op het juiste moment want anders is het niet interessant genoeg hè. Dan gaat het niet. Dat zijn kleine kleine kleine zonnedaagjes. Ja. Als er één of als je er 10 20 30.000 1000 10.000 uitlegt, dan heb ik dat aan zo een impact hè. Dus je moet er al heel veel hebben. Dat is dan de eerste veiligheidsdrempel. Kunnen ze uit velen. Ja, als je dan ene kleine installateur vindt die zegt: "Ik kan er hier 6000 uitleggen afsnijden." Want ik

38:32 heb de besturing van een Chinees merk. Als je dan in Net is een hacker hebt die op een platform geraakt waar de besturingen hebben die een miljoen aan zijn wingertypen heeft. Ja. Als je uit Australische veiligheidsdiensten hebt die zeggen die kunnen een blackout triggeren en een black start kennen dat woord niet dat betekent dat ge elektriciteit het net niet meer overeind krijgt dat het een week duurde terug is. Kun je dat eens voorstellen? Hè? Dus dan leg je allemaal die puzzelsteentjes bij elkaar, die puzzelstukjes. Gaat kijken hoe zit dat? Je belt echt ik heb all grote fabrikanten gebeld. Zo'n beetje dan niet van he ik kom om te zeggen dat je dat kunt uitleggen. Maar kunen jij updates doen? Ja. Eh z gij wanneer doet je dat dan? A natuurlijk als er geen stroom wordt gegeven 's nachts

39:18 kun gij hele vloten dan updaten of heel veel updaten als Chinese fabrikant niet vermoedend zijn lokale vertegenwoordiging zegt ja we kunnen hele vloten afsnijden. Ja, dat weeten zo dit is is toch wel een aandachtspunt. Volgende vraag. Gaan ze dat doen? Hm hm. En daar is het dan zie je dat ze met de Chinese overheid een act hebben getekend om de geopolitieke belangen van China te verdedigen. Wie heeft een met wie? Eh de Chinese bedrijven hè. Ah zo. Ja. Ja. Oké. Ja. Ja. Dus die aan de Chinese ook nu eigenlijk dwing leveranciers van de onvoorstell. Maar dan de volgende vraag natuurlijk hè. Ja. Maar dat is toch commerciële zelfmoord hè. Dus de grootste is Huawei heeft ongeveer 13 van de markt of een kwart in de handen

40:04 wereldwijd. Dat is enorm. Ja. Gaan die dat doen? Dat is commerciële zelfmoord die verkopen dat hier geen enkele meer. Ga dat niet dat maakt niet uit hè. Je gaat dat niet zomaar doen. Daarmee ben ik het en ze gaan niet wakker worden en denken bon ik ga het doen. Maar als er uiteindelijk echt op een bepaald moment een drastisch punt is, kunnen ze het doen. En zijn er momenten drastisch genoeg waarin het mogelijk is om commerciële zelfmoord te plegen? Het antwoord is Ja. Ja. En dan zijn we bij hen geweest. Dus ik heb allemaal die Chinese bedrijven aangesproken, aangeschreven. Ik heb er van h voorgaan van hen een reactie gehad. En op de duur ja, ze zagen wel die die is hiermee iets bezig. Hm. Niet goed voor ons reputatie mogelijk. Eh we moeten open kaart spelen. Ze hebben een transparency center heet dat hier in Brussel. Ja, die transparantiejving

40:49 die transparantie was wel merkwaardig. Wan ik vroeg: "Ja, kunnen we het gesprek opnemen?" Nee. Kunnen we een foto nemen van dat we met jullie aan het praten zijn? Neen. Oké. Dan stelt h de vragen. Nu wij waren bij dealers van hen geweest en dus hun verdedigingslijn was ja, we maken alleen de hardware. We maken de toestelletjes, h de laptops, maar we maken niet het besturingssysteem. Ook niet de interne besturing, niet het operating system en niet de toepassingen. Dus ze maken geen Windows of eh i eh OS. Ze maken ze maken ook geen Word dom apparaat. Maar ik wist toen al, klopt niet hè beste vrienden, ik ben bij dealers van u geweest. Ik heb het op uw website gezien. Je maakt niet alleen natuurlijk die interne sturing van uw apparaatjes. Je maakt het operating system ook zien staan. Er staat copyright Huawei op en je maakt de

41:36 toepassingen. De apps waarmee dat je thuis kunt kijken wat dat uw zonnepanelen doet van op uw bureau. Dus ze maakt er al dat weten. Waarom Waarom zeggen jullie dat je dat niet doet? Hè, wat is dat? Zegt dat dat toch gewoon. Als je niks te verbergen hebt, dan denk ik: "Ja, alleé h we hebben ons niet uitgesproken of ze het gaan doen, hè. Eh maar ze kunnen het." En dan laat je alleé wij hebben dealers die hun toestellen verdeelden en denkt die mensen gaan ze weigen. Nee, en toont gewoon hier ze staan hier kan ze dat uitzetten. We zijn naar de universiteit Gent geweest waar ze effectief bij een man thuis zijn zonnepanelen hebben uitgezet zonder dat hij het wist. En dan laat je als die mannen zeggen één van die dealers die dan zeggen: "Ja, we

42:21 verkopen ook kwaliteitsmerken." Allez, Chinezen zijn ook zeer goed, maar ze verkopen ook niet Chinese werken voor klanten die inderdaad zeggen we vertrouwen het niet hè. Maar die zegt: "Kijk", zegt H: "Wat denkt je? Als ze het kunnen dat ze het gaan doen." Ja, we dachten ook dat de Russen nooit hun gas ging aan afsnijden, hè. Als ze het kunnen dan gaan ze het doen. Dus ze kunnen dat doen. Ze gaan dat doen. Ja, dat is een code van iemand die zeer goed weet waar je mee bezig is. Dan zit je natuurlijk in uw uitzending hè. Ja, maar ge zit er dan wel bij. Het is commerciële zelfmoord als dat ze het doen. Traagisch gaan ze doen. En zo maak je die dossiers. En dan om terug te komen bij het begin krij je natuurlijk concurrenten die zeggen: "Ja, hij is op de Chinezen aan het springen. We kunnen ons markt terugpakken." En dan krijg je info, hè. Ja. Ja. Van die concurrenten. En ervan is een Amerikaan. Ja.

43:09 En die geeft mij heel veel info die blijkt te kloppen en die zegt: "Wij zijn beter." Huh? Ja. En onderzoekt je die dan ook? Ja, dat verneem ik vorig jaar dat er ook een platform van hen was. Ja. Waar ze 4 miljoen omvormers hadden aan hun vingertippen. Ethische hackers. Ja, die mag mij dan toen info geven. Dat gaat ook mee in het artikel hè. En die zal niet niet content geweest zijn van Eh ze wigt niet over ons. Ja. Ja. Kijk, zo moet je doen. Daar is geen discussie over. Je mocht niet zeggen: "Hm, toffe gast, geeft mij goed info. Ga da nog info van krijgen. Ik zet hem uit de schaduw." Ja, dan zet je die bron maar kwijt, hè. Langswel, maar dat dat is uw attitude en ik volg die wel en ik hoor ook wel een klein beetje uw stijl en uw sfeer. En ik denk dat je dat 100% moet doen. Maar misschien voor de

43:54 volledigheid van informatie is het niet slim dat iedereen het zo hard speelt hè, because you're playing ball. Want in zekere mate wilt toch ook toegang hebben tot bepaalde informatie. En ik weet dat dat kritiek is in ons eh Vlaams Belgisch gegeven waarin dat heel veel journalisten ook wel heel dicht bij de politiek staan hè. Dat is nu en dat en dat is dat nu goed of slecht. Ik vind dat ook eerder niet goed, maar als je realistisch zijn is dat waarschijnlijk ook niet slecht, want je wilt ik politiek ik heb wetzeld verslaggeving gedaan eh 25 jaar geleden en eh ja, een journalist die heel veel graaft en zoekt. Eh maar op een gegeven moment eh dacht ik: "Ja, dat is mijn ding hier niet hè." Eh en ik zeg tegen de collega: "Ja, je mocht zo goed zijn als dat je zei dat als journalist, maar wat dat je wel nodig hebt is uw netwerk met uw kabineten. Bij onder andereen die

44:41 leveren info." Hmm. Wat natuurlijk een afhankelijkheid creëert, hè. Ja. Ja. Ik ga die politicus toch niet te zwaar tackkelen, want dat kabinet eh gaat zeggen boeken dicht, je komt er niet meer in. Ja, je gaat dat topic eh en ik begrijp dat ik begrijp dat. Ik zeg dat is hun rol, maar dat is niet mijne. Dus eh en dat zit soms Ja, dat zit soms zwar hè. Eh ja, Luuk Paus komt met een dossier waar een energieminister eventjes kan gaan uitleggen. Die wordt razend kwaad. Ja. of een andere Johan van de Lanotte, de Keizer van Oostende, de kingmaker van de toenmalige regering. Eh Michel was ja, ik had er een kritisch boek kunnen over doen. Ja, die mensen denken: "Ja, we kunt vergeten hè, van

45:28 dat kabinet gaan nooit meer iets krijgen." Ja, ik ik weet wat er dan gebeurt hè. Ja. Dus die gaan niet zeggen: "Ja, Luuk is een goede." Hè? Ja, dat is eh dat is hoe dat werkt. En ja, ik begrijp dat hè dat die dat die zeggen ons alle ik bedoel die is alle bruggen aan het opblazen. Hm hm. Voor heel de VRT. Ja. Oké, dan moeten ze maar in een rol doen hè. Ik doe de mij. Ik doe de mij. Ja, maar ik Ja, alle twee moeten bestaan, hè, want ja. En dus ik vind de nuance die ligt waar je zegt van ik begrijp dat dat er moet zijn. Hm. En dat je bruggen opblaast als ge tegen schenen stamt. Ja. Hè, maar dat is een bedenking. Maar

46:13 ik heb voor mijn eigen uitgemaakt, zoals ik dus tegen die minister zei, ik heb uw primeurs niet nodig. Ja, maar nee, maar ik vind ik vind dat op zich geweldig, want alleé ik geloof daar wel wat in in de dossiers dat gij behandelt. Ja, het is heel duidelijk dat je er zelf naar gaat graven en en dat dat ook inderdaad letterlijk niet nodig, want je kiest zelf uw een topic of of je ziet dingen verschijnen en je gaat er zelf achter. Dus of dat er dan bruggen zijn opgeblazen geweest of niet, je gaat er toch via een manier achterkomen nog omdat je een drive hebt van de waarheid te vinden of die nieuwsgierigheid dat het eigenlijk niet nodig hebt dat je die brug hebt. Of dat hij nu opgeblazen is of niet denk ik hè. Dat is toch een beetje de en dat is eh ook zeggen hè. Dus we laten ons te veel voor uw collega's misschien, maar ge moet specialiseren op een materie zeer kennen. Ik heb voor ministers gestaan dat ik dacht ik ken er

46:59 meer van dan u hè. Ja. Ja, maar dat dat is ook logisch, want ministers worden eigenlijk ook maar een beetje doen nu maar die hebben geen vakkennis vaak per se, hè. Eh nee, nee, je voelt dat vooral als ze nieuw zijn in de running als ze goed zijn, dan omringen ze zich natuurlijk met goede specialisten uiteraard. Maar die moeten alles doen, hè. moment z die energie en volgende moment doen die justitie of of doen dieelbeleid en die omringen zich als ze als ze slim zijn zetten ze daar goede pionnen en zetten ze ook mensen die niet noodzakelijk met hun maatschappelijke overtuiging één zijn maar die voor eens zijn maar die worden en je voelt dat wel dat ze de goede die die zijn snel mee en beginnen zich de materie snel eigen te maken maar ik krijg heel rare toestanden en dan stel ik mij wel vragen hè ik heb clashes gehad met woordvoerders van minister ministers. H waarom brengde gij

47:45 niet wat dat wij u vertellen? Zeg, pardon. Hoezo? Eh je toch niet. Ja, maar wij kennen die feiten allemaal en uw collega's bergen dat wel. Ah ja, oké, goed. Ja, eh men gaat er blijkbaar vanuit als een vakminister met heel veel data komt. De woordvoerders gaan er vanuit die journalist nemen dat wel over. Ja, ja, ja, ja. En als er daen zit zeg maar maar wacht sorry maar nee hè waarom geloofde gij mij niet? Ik zeg wacht eens is het onze taak maar dat was zo speciale woordvoerder hè waar iedereen van zei is een hoek af. Maar ik vond dat raar zijn reactie dat hij zo overtuigd was dat hij is een journalist voor hem had die niet zomaar zijn communiquees overnam. Ja en

48:30 die hem zelfs heeft gezegd: "Je kent er niks van gij." En ik vrees dat je de materie niet kent. Heb je die tegen woordvoerder gezegd: "Ik ga dit wel brengen hè." En je kreeg druk van die woordvoerder. Je moest een toelichting gaan geven in de studio. Op voorhand zegt hij tegen jij bent eigenlijk door de of of hoe? Ja, ik had een verhaal een een een groot verhaal over energie dat niet paste in het narratief. In het narratief ja van die bevoegde minister met die ideologie hè. Hebben allemaal een ideologie dus soms past dat daar niet. Dat is zo. En eh ja, dat was eh redelijk schadelijk. Ik ehm dus ik kreeg zo een communiqué op een telefoon van hem. Ja, maar je bereidt er niks van. Zeg ze bereidt er niks van. Zal het u eens uitleggen hoe dat het werkt? Ja. Ja. Voel gij begrijpt er niks

49:17 van hè beste vriend? Eh dus alleé ja ga naar de studio. We gaan naar de studio en die begint hoofdredacteurs te bestoken. Ja. Hey. Ja. Hij gaat daar iets vertellen. Hij hij neemt de foute getallen, de foute databanken onzin. Ehm en dan kreeg ik een bericht van eh van een hoofdredacteur. Zeg Luuk, wat zit die te vertellen? Zeg, ja, dat is onzin hè. Pas op hè. Je zit dan al net op het punt 3 vi minuten voordat je op het journaal gaat hè. Ja. Dus eh en dan nog hè WhatsApp berichten. Ge zit fout. Ge zij fout. Al whatsappenop ik loop ik naar de zetten. Zeg ik opzij we gaan het wel doen. Ja. Eh ja, maar dat moeten zeker zijn, hè. Moet je absoluut zeker zijn, hè. Ik weet bijvoorbeeld dat ik

50:03 een verhaal had over eh de de tijdens de scheurtjescentrale of zoals ze dat noemen zijn waterstofinsluitsels dat daarin zitten. Eh maakt er veral gemaak scheurtjes van, maar het is iets iets complexer. Maar had testen gedaan om die centrales om te zien wat dat die blokken staal van dat de reactor vat als 20 cm dik staal een stalen vat dat die niet teveel aangetast waren door dat fenomeen dat zich daarin had voorgedaan. En eh ik had via bronnen opgevangen dat de testen mislukt waren. Eh maar ik was alleen en eh ja ze zo één bron, twee bronnen en dan krijg je daar een hele hoge eh specialist van van het SEK. Die zegt: "Ja, Luuk, ik weet wat hij gaat zeggen

50:50 maar het klopt niet. Het is fout." Ik ken met allemaal dingen. Dat was ook Ik stond ook in de studio en ik zeg tegen mijn rijdreacteur ook. Ik zeg ja toch eens bekijken. Misschien moeten we dat dan wel inhouden zelfs. Maar hij had zich versproken. Hij had één ding fout gezegd. Zeg we gaan ervoor gaan. Maar we waren de enige hè. H tegen alle indicaties enustel het inup er moet dat echt wel echt dat moeten zeker zijn als dit niet klopt hè. Ja. En je moet terugkrabbelen. Ja. En dus werd het gebracht en het klopte. En dan is het wel zo dan krijg je zo een toenmalige staatssecretaris van energie. Maar hoe weet jeij dat allemaal? Gij weet meer dan dat wij weten. Hm hm. En het was juist h zegt: "Maar gij weet dat

51:35 allemaal?" Ja. Dan weten: "Oké, fingers crossed." Ja. En maar dat is dat is op glatijs, hè. Ja. Ja. Ja. Ja. Maar pas op. Maar dat is nieuws, hè. Alleé, ik bedoel, hoe datat je het hier brengt, op zich is het wel eh wel boeiend, hè. En ik denk ehm ehm ja, meer van dit biten. Ehm maar misschien ook om daarop in te zoomen. Hoe wordt dat intern ervaren? Want zijn redacties zeg maar vandaag ook kritisch genoeg van zichzelf of om Is daar genoeg spanning? Da moet spanning zijn hè. En ik weet dat er sowieso spanning is, maar ik bedoel geen ego gedreven spanning, maar echt we willen maximaal proberen te doen, hè. We willen maximaal die vierde macht in het in het realisme proberen uit te dragen. Is die spanning er genoeg of is dat toch weer heel menselijk, weer heel ego driven en dat mag hè. Ik bedoel, het heeft allemaal hun maar ik bedoel tuurlijk wat

52:21 wat heerst daar eh ja één van de drives is ook natuurlijk als je met zoal brengt w hè ik heb dat gebracht hè maar dat kan een positieve druif zijn. moet oppassen zoals gij ook suggereerde dat je niet in een framing in een tunnelie terecht komt van ik wil scoren en klopt misschien niet helemaal maar ga toch brengen want het is een spectaculair verhaal waardoor je zijn collega's dit hebben gedaan hè in Vlaanderen ken ik er amper maar in Nederland de hele was er over laatst ook zo'n schandaal niet van iemand die 2 300 artikels had geschreven trouw en ja eh dat was een aantal jaren geleden ja per die pram is zo al een tijd geled toponderzoeks journalist dat zijn nu echte uitzonderingen Ja, gelukkig hè. Maar die zijn heel schak natuurlijk voor het hele mtiier als er zo'n paar naar boven komen. Want na hem is er ook é of

53:07 van der spiegel gepakt hè. Der spiegel die dan nog kwamen uitleggen was echt ironis. een paar eh weken daarvoor eh leggen zij uit hoe ze zo dingen fact checken en dat ze een onderzoeks ehm nee een eh research afdeling hebben waar elke journalist angst heeft dat ze hem daar met zijn artikel naartoe moet omdat hij alles tot op naaldje en draadje uitzoeken of dat je wel juist was angst voor de mannen van het archief enzo. Dan een maand later wordt een topjournalist eh gepakt wegens eh totaal over zonn verhaal. Maar ehm maar is het er dus genoeg? En ook zeg maar om om te vermijden dat ehm in Vlaanderen hebben we zeker wel de neiging om nogal snel naar een penseé uniek te gaan. Zeker ook met ons schraler landschap wat ik snap

53:53 voor de afzetmarkt grootte ik beoordeel het niet direct naar denken is toch soms wat beperkter. En je merkt wel dat kranten graag naar elkaar kijken. En liefst eh wat je hebt is eh iemand komt me iets en de andere brengen het en dan is het zo van ja, maar iedereen brengt het wij dan toch ook en dan krijg je zoiets als een ziek. Maar ik denk niet dat dat echt zo ideologisch gedreven is. Dat zo te weinig reflectie hè. Te weinig reflectie. En wat je zegt van ja is er genoeg tegenspraak als je iets brengt ik smeek daarom hè. Ik zeg ik zit hier alleen op een domein. Zet er eens een tweede bij. alstublieft dat ge een dubbel check control hebt en die mag advocaat van de duivel spelen hè. Zeg van ja klopt dat wel. Heb je dat wel bezocht bekeken enzo en ik heb op een

54:39 gegeven moment echt een zwaar discussie gehad met een hoofdredactie alle ik breng ook midden in een autosalon dat auto's op aardgas gewoon het slechtste zijn van allemaal voor het klimaat terwijl die dus in de marktwetten gezet als de groene oplossing voor benzine en diesel. Ja, dat was ook zo verhaal heb ik dus drie universiteiten bijgesleurd. Maar gij z duidelijk Ja, maar ik vraag aan de foute persoon, want gij zij duidelijk zo degene die graag tegen de schenen stemt. Jij bent waarschijnlijk degene die moeilijk door predctie is. Ja, ik heb dat ook al gezegd, hè. Ik ben ben een ben een moeilijke een koppengart ook hè. Eh we gaan dat niet niet verstoppen hè. Dat weten ze ook. Hm hm. Eh maar ja, tegen schenen stampen. Ik heb hoofdredacteurs gehad die die niet angst hadden. Dat is heel slecht. Maar ik heb er ook gehad dat die zegde: "Ga maar." Ja. dat ik

55:26 tegen de betrokken hoofdredacteur zei: "Ja, maar ja, weet ik niet wat veel tegen schen aan het stampen." Die die vond dat dan super dat hij mij kon verdedigen, hè. Zei ook zo: "Ik buig niet, hè." Eh maar dan moeten wel zeker zijn dat die journalist zijn werk goed doet natuurlijk. Ja, je hebt daar vooral dat stijler in. Het zijn mensen ook hè. Het is menselijk hè. Ehm dus in die zin dank dat van regime tot regime hè. Soms voelt ge u wat minder beschermd. Oké. Anders wat meer, hè. Maar ja, kijk, zolang als uw werk goed is en dat is ti de grote angst dat ik heb ik heb hier een fout gemaakt zo onbewust als je ze bewust maakt. Ja, dat is niet goed bezig hè. Maar

56:12 bijvoorbeeld in dat verhaal van die aardgasauto's hè. Ja, ik word daar plots na na het autosalon geconvoqueerd. Vijf mensen vanuit de sector gas.be be plus fabrikanten zeg. Ja, dat gaat hier heavy worden. Ook heel goed uitgezocht enzo. En toen die mens die mij ontvangt is de CEO van Seat. Wie kust dat? Die stelt zich voor. Die zegt proficiat meneer Pauls met reportage. Denk oh goed bezig. Nee, dat was een andere boodschap hè van eh weet u weet u dat we de ene na de andere fleet managers bij ons hebben gehad na uw verhaal die bestellingen van honderden auto's heeft afgezegd. Want wat bleek? Seat was het speerpuntmerk van de Volkswagengroep met

56:58 auto's op aardgas. Hm hm. En dan zit je daar en die beginnen nu te bestoken. En dan moet je maar hopen dat je alle wolvijze, schietgeweren, valkuilen hebt zien liggen. Want dat was de crew van het verhaal. Aan zich een auto die aardgas verbrandt is beter voor het milieu dan benzine en diesel. Stot minder CO2 uit. Maar je moet de volledige levenscyclus bekijken. Hm. Hoe komt dat aardgas tot bij die auto? Ja. En dat was het hè. Dat lekt onderweg. En aardgas is metaan. En methaan is 80 keer agressiever het klimaat dan CO2. Het is gewoon als je al aan het weg aan het lekken is voordat dat in uw een auto zit. En daar waren dan ja auto's en dan zeiden ze zelfs eh centraal als op aardgas. Zijn die beter dan steenkool?

57:45 Doord dat. En dus die mannen komen bij mij, maar zeggen ze: "Je hebt dat allemaal gecorrigeerd, die cijfers berekend en drie universiteiten erbij hè." Ja. Ee van die universiteiten zei heeft tegen ons gezegd dat er geen probleem was in een eerdere studie. Zeg: "Ja, voor hetzijdend inzicht die kan misschien zeggen is wel een probleem nu." Ja, zeggen ze meneer Paos, maar heb je meegere dat wanneer men olie bovenhaalt waarvan dus benzine en diesel maakt, dat er ook aardgas ontsnapt. Het is een dikwels samen ondergronds. Dat is niet ongewoon dat ga je daar Ja, ik had dat meegere hè, dus ook in een uitstot. Maar stel u voor dat je dat niet weet zeggen. Hey en dan moet gij

58:32 zeggen lanceert daar iets in het autosalon. Die flietmeners zitten zetten alles af bij verschillende merken. Zeggen bestellingen op en dan moet jij een dag nadien komen oh ja sorry er was wel iets fout. Wij hebben iets over het hoofd gezien. Ja, maar dat is wel echt eh is tricky hè. Dan toen heb ik gezegd ook tegen mijn redactie: "Ik voel mij hier niet veilig. Ik wil hier verschillende mensen die dit dossier mee opvolgen." Want dat is echt niet verantwoordelijk. Ja, en ik had een een tweede journalist erbij, maar ja, die mens had dat jammer genoeg niet zo goed begrepen. Dus eh het werd een last. Die was niet iemand die zeer kritisch eh ging kijken of ik alles wel doen was. Nee, dat snap ik wel, die extreme angst. Maar ik ben ook wel dikke fan van ehm het het een beetje eigenlijk denk ik als

59:18 ook algemeen pleidooi probeert te houden. En dat is vakken hè. Eh en je moet echt dingen begrijpen. En dan bedoel ik tot op het niveau van voel begrijpen dat dat het geen herhaling is van een bepaalde formule. En dat is wel een klein beetje een een angst dat ik heb sorry we hebben het vandaag veel niet per se nu letterlijk vandaag maar eigenlijk hiervoor wel maar vandaag de dag veel over AI en dat soort toestanden. Ehm en ondanks dat ik er wel fan van ben, je merkt wel dat mensen het meer en meer doen voor snel veel output te hebben en gewoon kopieren. Er er word nog weinig kritische blik naar. laat staan dat je de tijd neemt om het te lezen, te voel begrijpen en dan daar kritisch naar te kijken. En daar heb ik wel bang voor, omdat de mens is ingerend lui. Eh journalisten ook, want het zijn helaas nog steeds mensen. En dus daar gaan we waarschijnlijk des ondanks al onze fact checking en al blab blaan we daar wel toch per ongeluk een soort van de fouten marage in artikels gaat

1:00:04 stijgen gewoon. Die uitspraak is ja ik heb ik heb eh wanneer ik ze gebruik en ik gebruik ze omdat ze soms heel makkelijk zijn. bijvoorbeeld allez leg mij r een keer uit wat dat wisselstroom zijn gelijkstroom maar ik gebruik er vijf naast elkaar als ik dan factuele vragen stel over zeer gevoelige dingen dan leg ik een chat GPT op een eh perplexity ja maar gij bent dat weer maar hebt je het gevoel dat dat iedereen dat ze doen op deactie alleé ik heb daarvoor gewaarschuwd we zijn er nu wel mee bezig van eh onze hoe gaat je daarmee om deontologisch ik heb gezegd maar het gebeurt nu all hè slorigheidsfouten zonder Dat zeg ik daar een paar bakkenwestvleteren op verwijden dat we vroeg of laat bij ons op de website iets gaan hebben of in onze

1:00:49 andere output televisie eh radio eh waar waar rap is naar een AI eh tool is gekeken en dat dat erop is gekwakt en dat het snel moest gaan. Wij zijn niet foutloos hè. Ook de openbare omroep niet. We zijn mensen, het is een grote machine. Eh ik heb het altijd gezegd, de journalist eh in een selectiegesprek zou er willen bij zitten en ehm denkt jij dat ge ooit fouten gaat maken? En iemand die zegt: "Nee, nooit." Ja. Ja, nee. Die komt er niet in. Want fout. We gaan dit rechtzetten, hè. Eh en

1:01:37 zeggen: "Het was fout." Ja. En ik denk dat dat de beste houding is om de sceptici en mensen die ons uitspulen. Want iedereen begrijpt dat wel hoor. Iedereen begrijpt dat. Alle als je daar vooruit komt, mensen zeggen uiteraard dan heb je meer respect dat je krijgt. Ja, ik ben daarvan overtuigd. En waarom doet ge of durft je dat niet? Ja, cultuur hè, cultuur om dat eenmaal een fout te maken en mensen Ja. Ja. Dat kunt je niet zeggen van eh sorry eh dit was fout. Eh ik doe dat alleé ik ga me ook niet als een god op soms heel lastig. Maar maar maar waarom hè? Eh ja, op social media vooral mensen zijn zeer scherp en dat is

1:02:22 heel raar hè. Wij zitten nu met elkaar te praten of je zit met academici te praten. Hoep die kruipen achter een klavier. H daar een goed gesprek mee en die begin echt uit te schelden. Ja. Dan zeg daar ga ik niet mee die discussie. Ik neem die dan apart. Zeg ik maar waarom doet je dat nu? Alleé, we kunnen erover discussiëren. Ik kan fout zijn. Ik zal mijn argumenten op tafel leggen. Ik stel dit bij. Ik heb ook al online gewoon gezegd van eh op iets of andere. Correct. We gaan dit artikel aanpassen. Hè ook mensen, want ja, ze verwachten natuurlijk heel veel van mij dat ik onmiddellijk direct antwoord: "Ja, als je zoiets brengt en ze beginnen nu te mailen: "Heyé, mijn probleem thuis hè." Maar ze zijn al je hebt ze eigenlijk al mee als je gewoon reageert. Hm hm. Wow. Die antwoord hebben ook zo een leuke antwoord. Dus want heel veel mensen

1:03:10 moeten daarvoor oppassen zelf ook we niet denken dat wij het centrum van de wereld zijn hè. Maar veel mensen denken dat hè. Wow, de VRT. Nee, hè. Wij zijn gewone mensen als anderen, hè. Ja. En we moeten oppassen dat we niet ons niet vergalopperen in onze ijdelheid. Want wij op tv. Sorry hè, we zijn gewone mensen. Leg dat af. Zeer gevaarlijk geval om in te trappen. En vooral je geeft aan de mensen zo de indruk maar jong wie z gij maar. Ja ja ja. Die mensen die ons aanvallen die zullen misschien op het vlak van hoe dat je iets verwoord en hoe dat je aan journalistiek doet niet dezelfde myti hebben als ons. Maar die hebben op andere vlakken wel veel meer myti dan ons. Andere talenten hè. Ik denk maar z wel als publiek zitten overal experts.

1:03:57 We hebben een miljoen experts zelfs al zobie als wij verkeerd vliegtuig toen verkeerde verkeerd gig op een scherm. Z mensen die vroeger modelbouw dingjes maken hè die die weken aan zoiets bezig zitten en die zeer goed weten en die heeft twee staart vinden dat is geen F16 dat is een F15 hè beste vriend eh en zo die dingen hè die gaan reageren terecht. Dus moet je daarvan bewust zijn. Dit dit legt wel. Maar dat is vaak de stijl of de de manier waarop hè. En dan inderdaad als journalist inderdaad meer als een god gachtponeren, dan gaat dat gij meer sneller eh een ondeegelijke reactie teweegbrengen. Maar als gij heel transparant en eerlijk en feet to the ground naar buiten komt, dan gaat dat automatisch ook al meer een degelijke reactie, ook al is het fout van uw

1:04:43 publiek krijgen, hè. En mensen worden zich vernederd als je zo reageert vanuit de hoogte of arrogant. Ja, tuurlijk. W wat ze verdorie er recht op van zich vernederd te voelen dan hè. Hm hm. Absoluut hè. En daar moeten we oppassen hè. Want h kijk we zitten met een maatschappij die allemaal technischer wordt en mensen kunnen dat soms niet volgen. Nee. Nee. En dan vanuit een specialistische ding te zeggen: "Maar jongen, je begrijpt er niks van." Ah nee, dat is dat is niet dat dat gaat ze niet meer meekijgen, hè. Het je het ge We zijn een beetje richting Eindel. Ja, omdat je nu hè journalistiek hè met specialisatie energie doet, zij je ook bezig met nu, want nu zijn we ook wel heel snel aan het gaan in de omvorming van groen en dan hè warmteboilers, geen CV niet meer, eh elektrische wagens, zar hard mee bezig met onderzoeken dat doen

1:05:30 van oké heeft het allemaal effect er al veel naar buiten gebracht. Sorry als ik mijn research misschien niet genoeg genoeg heb gedaan. Of heb je al dingen gepubliceerd van eigenlijk zijn we fout bezig, te snel bezig. Zijn er zo wat dingen dat spelen momenteel? Ik heb recent eh afgelopen weekend eh een verhaal gebracht waarvan ik wist het is niet goed voor de zonneenergiesector. Met name eh dat mensen overschotten ja van zonnestroom dat ze daar niks voor krijgen. Eh ja zelf moeten betalen om op net te zetten. Ja. En zelfs erger alleé als de prijzen negatief zijn en je wil product verkopen dan is het ergens normaal dat je daar geen geld voor krijgt maar dat je moet betalen. Ja. Maar ik ben erachter gekomen dat bij alle leveranciers in hun formule staat dat je niet betaalt van het moment dat

1:06:16 het onder nul no gaat maar al begint te betalen bij te betalen als die stroom nog geld waard is. Dus boven hun staat. Ja, want dat klinkt zo'n beetje gelijk hè. €40 is hem waard. Ja. En ze kopen hem van u. En dan word wachten ja, ik ga die €40 niet krijgen, hè. Die moet er ook zijn winstmar opmaken. Die gaat dat product zo goed, zo goedkoop mogelijk inkopen en zo duur mogelijk verkopen. Op dit moment betaalt ge half. Ja, wel hè, je zou kunnen zeggen €40. Oké, geef me dan 50% van 20. Ja. Ja, ja. 43 op dit moment is degene die het sterkste schelpt, scherp eh scherpste stelt. Er heeft reden gesteld op €100. H als geen €100 waard is, krijg je van mij niks en moet je bij betalen. H dus het is dat is gewoon een kutf. Ja. Ja. Dus je legt bovenop echt als banken. Ja. Je

1:07:02 ligt bovenop hè. Dus niet van ik krijg nog iets. Je zou kunnen zeggen een simpele formula ik geef u 50% van de prijs. Maar ge ziet dat marge. Alright. Eh marge normaal winst moet daar iets mee doen. Maar vijf. Nee nee nee nee nee nee. Ik geef u niets en je betaalt nog iets nu. leuk groot voordeel. Dan weet je die zonneenergiesector. Ja, dan gaan mensen zeggen: "Moet ik die panelen nog hebben? Ik ga niet van mijn dak smijten." Dat weet je. Maar eigenlijk ja, maakt dat dan het niet uit. Eh bij mij zat dan van luister, ik ik snijd een probleem aan. Hm hm. En probeer het op te lossen, dan gaat dat daar beter uitkomen. Ik ben ook niet beroerd om te zeggen dat kernreactoren zeer goed zijn voor het klimaat. Hm hm. de beste technologie word dat ook al gebracht. En dat je aan de vraag kunt stellen: "Ja,

1:07:49 maar als je alleen voor wind en zon gaat, moet je je portefeuille niet een beetje Maar een balans is altijd eh hè als je slim bent met een energiebeleid, dan leg je niet al je eitjes in één mand." Dan zeg je wij hadden grote oliecrisissen ook gedaan. We zijn beginnen gas te gebruiken. We hebben ker centrales gebouwd diversifëren in de productie van uw stroom. H dus ik spreek me er niet over uit hè. Ik breng gewoon over die technologieën. Dit is goed, want dit is slecht aan kernenergie bijvoorbeeld. Dit is goed aan zonnepanelen. Dit is goed aan wind. Dit is slecht aan wind en zon panelen. Dit ja, maar gewoon dit is hoe dat eruit ziet. En maak uw mening of uw ideologie maar. Maar ik denk maar een stapje verder om te zeggen eh alleé soms moet je het wel benoemen en zeggen dit is

1:08:35 echt wel goed hè. Eh je kan dat is een gemakkelijkheidsoplossing voor journalisten van te zeggen kijk iemand zegt regent buiten. Een andere zegt regent niet buiten. En gij brengt volgens de ene regent het buiten en volgens de andere niet. Nee nee dan moeten buiten gaan en kijken of het regent en dan komt het terug en dan zeg de ene zegt dat buiten regent de andere niet. Wij zijn gaan kijken het regent echt wel buiten. Hè eh bij Kennedy kun je niet meer zeggen: "Ja, de ene zegt dat het goed is voor het klimaat en de andere niet." Nee, nee, de cijfers zijn er. Iedereen geeft dat toe. Voor het klimaat is dat een goede technologie. Punt. Ge zit met afval, dat is het grootste probleem. Maar puur energieproductie such. Ik bedoel, dat is het meest groen dat er is bijna voor groen voor het klimaat hè. Milieu zit je inderap met dat afvalprobleem. Maar ook dat afvalproble is geen CO2 hepper. Voilà. Geen CO2 amper hè. Alleen bij de

1:09:22 maken van de beton enzo. Heel de cycle. Maar wel daarom maar we hebben helemaal als één van de allereerste podcast eigenlijk eh Valerie eh de Re hebben we podcast gehad, CEO van Greenpeace. Ehm en dat was aflevering 20 ofzo, dus echt vier jaar geleden. En dat was één van de debatten die we effectief hebben aangesneen omdat ik niet snapte hoe dat groen eigenlijk tegen kernenergie is als beeld en totaal plaatje dat je zegt van ja ik heb liever iets zonder afval. Ik bedoel het ideale uiteraard maar ehm het is niet logisch om uw tegenkernenergie per se te verzetten dat er transitie daar mechanismes in zitten. Ik begrijpt ze de alleé je moet weten bij politiek dat is nooit zuiver rationeel. Nee, nee, dat zijn keuzes die gemak moet. Emoties, dat zijn ideologieën en vanuit hun ideologie mogen dat perfect doen, hè. Eh zeggen we

1:10:08 willen daarvf en we willen anders doen. Laat ze maar doen. Maar sta mij dan toe als journalist van daar kritische wel wat vragen over te stellen. Net zoals ik bij mensen die 100% alleen maar nucleair zouden willen ook ga vragen stellen. Ja, maar je moet altijd vragen stellen. Voilà. En en eh ook dat afvalprobleem, hoe lost je dat op? Maar ook niet weggeven dat ze eraan aan het werken zijn. Hm. Maar zelfs wetenschappers die zeggen: "Ja, eh het gaat geen 300.000 jaar meer onder de grond moeten steken, maar 300 jaar en het gaat verminderen." Ah, gij zegt dat. Oké, dan w kijken of het lukt. Ja. Ja, maar is dat commercieel viable? H ook al of eh lukt het? Want dat is allemaal goed, hè? Wetenschappelijk van theorie en eh Maar goed, lukt het en binnen welke termijn

1:10:53 dan ook, hè? Eh want die die klimaatopwarming dat is ook een feitelijkheid. Sorry maar die is er hè. We hebben dat nu nog een paar weken een paar dagen geleden een hele gletcher gehad aan het instorten is in Zwitserland van smelten. Ik weet dat mensen nog altijd dat aanvechten. Klimaatopwarming en het is juist vroeger op onze planeet hè zijn periode geweest dat veel warmer was. Hm hm. En wat dat overleeft hè, bij mij waar ik vandaan kom, het pajotteland hè, daar zitten daar zo een paar dat is govend hè. En daar daar zitten zoes kle 100 me oog hè. En ze hebben daar zand gevonden op 100m hoog. Dat waren onderzeese duinen. Ja. Dus vroeger lag daar een oceaan hè. Ja. Ja. Maar de planeet doorwarmingor. Het zou kunnen dat de dat de zeerspiegel

1:11:38 tientallen meter stijgt, maar wij zitten hier met 7 miljard. Waar gaat je die dan steken als als je minder land hebt? H dus dat is wel iets dat er is. Misschien nee nee maar maar ik zeg nee nee maar ik zeg zelfs niet eens technologisch. Ik weet niet of dat Maar bon eh ik wil misschien nog grap een laatste vraag stellen. Ja, maar er snapt. Ja. Ik wil een grapp laatste vraag stellen omdat ik eh omdat ik gewoon geïnteresseerd ben in uw antwoord, maar anders we zijn een klein beetje out of time en dat is ehm VRT gewoon ehm breed bekeken, maar omdat je nu zelf inwerkt, maar toch licht kritisch bekeken. Publieke staatsomroep, dat concept herendaags relevant. Ja of nee? Want als we eigenlijk kijken ja zou ik stellen, want het heeft wel degelijk een functie te vervullen, maar ik bedoel het niet per se VRT, ik bedoel het gewoon als

1:12:23 concept. Ja, langs de andere kant in elke complexe periode ehm of we zullen heel veel landen ervanen, is dat ook altijd de number one informatiep die misbruikt wordt. Hoe leg je die balans? Eh dus ja, is nodig. Waarom? Omdat ge anders je moet iets hebben dat dat markt gedreven wat kan corrigeren. En een instantie die kan zeggen: "Luister, het kan ons misschien geld kosten, maar we gaan dit wel doen." En die corrigerende factor ook beetje maarartonaafhankelijker. bijvoorbeeld voor Quik eh vijver van talent. Ik wil maar belangrijk ge moet de unique selling proposition dan wel heel sterk in de markt zetten, hè. H En als je als eh reflectie hebt, al de anderen doen het, dus wij ook. Dan vraag ik me af

1:13:09 waar je het verschil maakt. Soms moet je eens kunnen zeggen: "Al andere doen dat en wij niet." En we gaan eens uitleggen waarom niet. Dus als je teveel mee gaat in een marktlogica W je die kan al ontsnappen nu hè. Wij moet daarvoor een deel in meegaan, maar teveel omdat we als openbare omroep gewoon te weinig middelen krijgen om te doen wat we moeten doen. Punt. Moeten wij naar de Echt waar. Alleé onze is toch niet slecht. Ja, maar ja, pas op onze nieuwsdienst. Wij werken keihard, hè. Ja, maar g maakt ook programma's die misschien door de markt gedreven moeten worden en dan komt er meer budget vrij voor. Ja, maar je je ziet dat we naar de markt en het is toegestaan in onze bijsovereenkomst dat we een deel van onze dus de overheid herkent het hè, dat we een deel van onze inkomsten uit de reclamemarkt mogen halen. Gewoon omdat ze wel inzien h met wat al ons dotatie geven gaan we ze niet geraken. Dat is

1:13:55 een toegifte van de overheid geweest hè. Het is een kleine markt en het is computer. Ja. En dan de andere Je weet dat is dan logis hè dat de commerciële spelers daar tegen gaan protesteren en dat dan niet willen. Iedereen moet een rol spelen. Maar dan moet de overheid misschien zeggen: "Ja, dat geeft er ook niet meer geld." Maar ja, weet hoe dat het staat met de stats enzo hè. Eh maar nodig. Ja, maar ja nodig in die mate dat je moet kunnen afwijkend zijn soms van de mainstream erin uiteraard uiteraard omdat je die positie kan innemen door een grok want dat is eigenlijk het bestaansreden. Maar dat dat is mijn overtuiging. Ik pleit daar ook voor. Eens misschien nog grap één laatste vraag, maar kan ooit ideologie of of dogma ehm de VRT overnemen? Maakt mij niet uit. Als ik kijk hè naar naar onze redactie. Er wordt niet meer geski op welke politieke partij dat je

1:14:42 aanag zij. Niet hè. Ik heb dat nooit geweten. Dus dat was al vanaf de jaren 80 dat ze me gingen kijken naar uw partijkaart. Dus daar zit van alles. Ja. Ja. En dat is dan misschien het goede dat dat dan wat in evenwicht houdt hè. Je hebt mensen die die echt uitgesproken Vlaams nationale sympathiën hebben en redelijk rechts van spectrum. Je hebt er ook die links zitten en daar wordt gediscussieerd tussen groepen. Ja, tuurlijk, tuurlijk. Dus ik vind dat goed. Eh ideologie overgenomen. Hm. Niet zo. Natuurlijk altijd een angst van ze gaan ons droog zetten, ons geld afpakken en als je dan met een met een bepaald bewind zit dat u niet zo gunstig gezind

1:15:28 is, ga daar dan eh tegen stampen ofzo? Dat is een moeilijke, hè. Ja. Ja, maar ge ziet bijvoorbeeld in Amerika daar hebben we hè natuurlijk iets meer ehm ehm ja ja ehm de de instellingen zijn wel relatief stabiel hè, maar ik bedoel het presidentschap kan eigenlijk alle richtingen uitgaan en dat is eigenlijk goed voor een democratie. Ge zie je dat een shockmechanisme wel relevant kan zijn. Europa heeft dat minder. Zijn wij daardoor nu beter, competitiever of moreel hoogstaander? Dat weet ik niet. Eh maar je zou wel kunnen stellen dat uiteindelijk een beheersovereenkomst aangepast kan worden en dergelijke ideologieën ja of concepten kunnen misschien wel voor zorgen dat je dingen begint door te duwen. Ehm te worden aangepast voortdure. Het is altijd Ja. Ja. Maar ik bedoel aangepast echt in de in de Ja. Ja. Op de inhoud en niet meer op de richting hè. Zo. Bon. Ja. Daar

1:16:15 daar zitten we gelukkig nog niet aan hè. Maar het is het is w de valkuil moest hè die gevoeligheden hè. Bijvoorbeeld toen ze verhaal van Vlaanderen maakte, wordt er niet teveel gestuurd, maar je ziet dat daar ook een maatschappelijk debat over ontstaat en dat toch nog genoeg genoeg checks en balances zijn. Hm hm. Want ja, het over Amerika. Ik denk eerlijk gezegd dat er met die checks en balances iets aan het verkeerd lopen daar is, hè. Als als ge als president heeft wel enorm veel macht, de Supreme Court kunt kunt mensen inzetten, rechters die van jou ideologie zijn, dat is niet goed. Zoals niet ook niet aan de andere kant hè, zat de democraten die vol zitten met hun. Wat ook gebeurd is, die die wrijvingen is moeilijk. En wat

1:17:03 daar wel is gebeurd, Trump heeft daar iets van dat resentiment heeft dat sentiment van de mensen hè waar we het over hadden, voelen zich vernederd enzo, heeft dat heel goed opgepikt. Ik denk dat de Democraten dat wel kwijt waren, hè. Hillary Clinton eh heeft dat daar. Dus maar ja, wat dat daar nu gebeurt is is niet gezond hè. Eh en het rare is, allez ik weet niet of dat je ooit maar dan zitten we echt filosofisch bezig. Er is er er is een soort een bestseller alchibiades van eh van even moet hij eens lezen. Dat gaat over een Griek 400 jaar voor Christus. De Griekse democratie was op dat moment ouder dat eens dan die van ons. Wel dus waren beperktere primitievere vorm. En die zeiden: "Er zijn cy er zijn cycli in in

1:17:49 beleidsvoering. Dus je krijgt eerst dictators. Huh, dan worden daner allel een negatieve ding eh daarvan. Je kunt goede verlichte dictators hebben, hè." Dan komt er komen er technici aan het bewindratieën enzo. En dan gaat dat naar democratie. Democratie. Ja, maar een democratie is geen eindpunt, want een democratie krijgt naar een tijd populisme. Krijg populisme en eh wordt niet zuiver niet meer. En dan krijg je opnieuw de roep naar een sterke man en zit je weer bij fase 1. En dan gaan dat weer leren. En dus als die dat al wisten, maar dat is nog steeds gaand ja, dan kunnen zeggen ja onze democratie moeten we die een beetje op koers houden dat daar niet teveel ontsporingen gebeuren en mensen

1:18:35 ook niet meer begrijpen populisme krijgt. Nee, maar maar dat neem een democratie als je als je het populisme te vermijden dan eindig de vrij snel in een bureaucratie en dan voelt je dat dat ook weer ook weer accenten heeft toch dat er veel bureaucratie op populisme heeft geleid. Maar ik denk dat het gevolg is van democratie niet populistisch te willen organiseren. Ja. Eh wel kijk toch cyclier snap eventjes wat je wil zeggen van probeert dat populisme te voorkomen door een goede bestuurder te zijn, een goede democratische bestuurder dan heb je dat probleem niet. Maar en dan zeg je ja maar wat moet je het misschien niet natuurlijk laten komen nu populisme? Nee, het het is heel simpel. Een auto

1:19:21 die geleid wordt door een positief figuur is zinvol. Zie Singapore. Maar een democratie die bestuurd wordt door een bureaucratie is minder goed. En dat zijn gewichen. Maar het probleem aanratie is er komt altijd een figuur that it it up. Ja. En en ook mijn democratie. Je kunt je kunt kunt beter besturen. Hebben een slechter die dan ook de de de feeling met de met de mensen verliezen. H ehm maar de vraag is, allez je zou kunnen zeggen die cyclus die daar beschreven is door de Grieken. Ja, ik ben gaan kijken dat hebben die dat werkelijk gedaan. Blijkbaar wel hè. Eh je zou die cyclus natuurlijk ook kunnen zien in een opgaande lijn. Ja, maar we zijn een spiraale. Hè, het is geen cirkel. Het is eigenlijk een spiraal. niet opzelfde niveau blijft en dat je volledig terugvalt dat uiteindelijk op het einde van de rit dat dat je naar iets beter gaat. Maar het wordt altijd

1:20:07 beter toch met Ja, maar nu sorry, maar maak jullie ook geen zorgen over toch hoe zeer heftig het nu is. Ik denk dat ehm op zich ik denk dat het wel goed is voor Europa en daar stel ik ook een vraag hè eh waar we misschien mee begonnen zijn, maar nieuwsafhakers die zeggen: "Het is teveel die een onafgebroken stroom aan informatie die op mij afkomt, die tsunami. Ik kan dat niet aan." dat z niet aan dat bombardement van informatie. Ja, wij wij zijn een soort die over 100.000 jaar geëvolueerd is gaan. Voilà. En en eh ik vraag mij soms af dat die agressie die je overal ziet en die de kop opsteekt ook op social media,

1:20:54 maar ook nu onder mekaar bewolkingsgroepen, dat dat geen gevolg is van dat bombardemental informatie waar je polariserend effect hebt dat mensen met een overload zitten. Het is ook media brengt ook enkel negatief of ja quazi enkel negatief of heel negatief. En als je niet enkel dan negatief ziet, ja, dan wordt dat een deel van uzelf en dan gaat je ook negatief in de dingen staan en dan gaan we dialogen negatiever impact krijgen. Gaan we interacties negatiever worden. Dat is gewoon de gedoel. St daar ook de vraag over, zijn we niet te negatief bezig? Nu ik ben ik breng negatief niet zodat onderzoeksjournalistiek do en problemen aansnijdt. Maar mijn houding daar tegenover is kijk je brengt het negatieve nieuws. Eh hopelijk gaat uw beleid of de verantwoordelijke daarop reageren.

1:21:40 Ook wanneer het ten goede is gekeerd breng dat ook. Ja. Ja. En dan hè want de discussie over de constructieve journalistti dat is voor mij constructieve journalistiek. Eerst destructief zijn hè. Creatieve destructie. Ja. En dan eh de positieve effecten daarvan. Dat dat hè dat is voor mij maar opvolging van nieuws eh of het is goed. Ze hebben het opgelost. Eh kijk eens het gaat vooruit. En dat doen we misschien nog te weinig hè dat we scoren met wau, kijk eens eh Nee, nee, 100% dat doen we te weinig. Maar eh ja wel z meenemen hè. Maar ik denk wel dat het inderdaad eh redactie van de redacti meeting. Ja, zeg, ik heb gehoord bij Discord met de boys dat we ehm

1:22:25 Goed. Ja, goed. Eh we zijn al drie keer voor heel hard bezig. Nee, ik vind dat Nee, doe niet dat volledig dit komat raw en ru. Ik geloof ik geloof een klein beetje meer in het proces te tonen en dat creëert ook wel ehm een vorm van nuans waar dat mensen op zoek naar zijn hoor. Ja. Ja. Nu nem ns niks context weg hè. Niks hè. Als je begint te dan neemt je wel contex weg. Maar soms denken mensen neem maar wat contex weg. Wij doen eigenlijk een beetje hetzelfde hè. Wij voeren ons gesprek, wij zetten dat in de buitenwereld en oordeel maar en voilà. Maak uw ding daarvan. Dus in dat op zicht zijn we wel een beetje hetzelfde. Goed. Eh ik ga u hartelijk danken voor eh voor het gesprek, voor de tijd. Eh het was zeer interessant abut en eh redelijk anekdotisch. Zeker in het begin maar eh een keer fij. Nee nee,

1:23:11 geen probleem. Waren leuke verhalen wel concreet voor de mensen denk ik zo. Absoluut. Ja. Ja. Eh missen we misschien zelfs een beetje te en ik zou zeggen ehm succes met schenen stampen. Ah ja. En als je het volgehouden tot hier volg, like en al die dingen. Ja, volg moeten we altijd eventjes zeggen. Oké, super. Tot lats leuk.