00:00 hè Alle mens heeft heel veel invloed op zijn omgeving hè eh Naar mijn mening vaak teveel en dan bedoel ik niet dat de mens geen invloed mag hebben op haar omgeving dat mag wel maar natuur is natuurlijk een soort evenwicht dat ontstaan is onder een bepaalde samengaan van factoren Hoe hoe is de de waterhuishouding daar welk bodemtype is dat daar Welk klimaat is dat daar en wat doet de mens daar hè als de mens daar elk jaar mait elk jaar ongeveer rond dezelfde tijd dan wordt dat een bepaald grasland hm en welk type grasland dat hangt af van de bodem en van de waterhuishouding enzo hè Maar door de factor mens is daarin bepalend als daar niet wordt gemaakt en de mens is daar

00:46 niet dan komt daar een bostype hm hè dus eh de mens is een belangrijke factor maar de vraag is hoe hard grijpt je in Hoe vaak wisselt je dat En hoe hoe intens is dat praat met nog dat hm hm vertrouwen en dialoog te bereid zijn om er kennis van te nemen is geen doel Dat is een middel dat we op die manier meer duidelijkheid kunnen geven om dat veel meer moeten pakken maar als het niet lukt hebben toch tenminste iets geleerd dat ons geluk niet afhankelijk is proberen gelukkig te zijn met zelf een beetje meer mekaars psychiater mogen zijn h Welke fouten zijn daar gemaakt wat kunnen daaruit leren Ik ben daarvoor welkom bij een nieuwe aflevering van discour met The Boys We z er vandaag met niemand minder dan Noah Jansen CEO van natuurpunt eh Dank dank om tijd vrij te

01:31 maken en eh en tot hier eh te komen ja dank u ehm voordat we start voordat we starten doen we altijd een Ching met de wisky eh nu We hebben net gehoord dat eh de vrouw de whiskey drinken is hier thuis maar ja zoals onze luisteraars weten Het is Leur Dus ja Dit is zoete brol Ik zal het laten smaken goede zoete brol nee goed zoals altijd kunnen we eh 1000 wegen uitgaan en met die disclaimer kunnen we starten Maar misschien gewoon rustig starten bij het begin dat eh dat is altijd rel V natuurpunt veel mensen kennen het van naam veel mensen hebben er van gehoord maar misschien komt niet altijd de Nuance mee eh wat jullie juist allemaal doen hè dus eh misschien niet te lang maar zo in drie of vif minuutjes wie of wat is natuurpunt Juist ja ehm natuurpunt is een Vlaanderen een

02:17 vereniging die bestaat uit mensen die bezorgd zijn om natuur en die daar ook iets rond willen doen Ja eh de basis van natuurpunt zijn eigenlijk ons leden de mensen die eh de natuur willen vooruit helpen door minsten een signaal te geven dat ze eh dat belangrijk vinden en dat doen ze door lid te worden hè dus op dit moment zijn er zo een 125.000 gezinnen lid van natuurpunt dat is veel inderdaad veel Ja de kern van de werking eh dat zijn ons vrijwilligers dus eh we hebben Ehm lokale groepen in ongeveer elke gemeente of om de twee gemeentes kan zijn dat twee gemeentes samengenomen worden is er dus een groep actief hm hm eh dat zijn eh ook allemaal vrijwilligers die in in

03:02 die concrete gemeente iets willen doen rond de vier pijlers waar natuurpunt rond werkt en de vier peilers zijn Enerzijds studie dus dat wil zeggen aan natuurstudie doen welke soorten komen voor in die omgeving Hoe gaat het met de vlinders eh zitten hier nog konijnen enz verder ehm dat gaat ook over educatie dus mensen in contact brengen met de natuur mensen die geïnteresseerd zijn vormen rond natuur bijvoorbeeld bijbeeld wat heel gekend is zijn de cursussen natuurgids maar ook cursussen over eh roofvogels en het is eigenlijk heel verbreed tot ook rond klimaat enzo Dus eh dat is een tweede peiler de derde peiler is dan beleid en dat is eigenlijk beleidsbeïnvloeding dus dat is proberen effect te hebben op het beleid zodat de

03:49 natuur een stem krijgt eigenlijk Ja ja lobby niet voor onszelf maar voor de natuur dan hè Want het is een zachte waarde dus eh ja maar het is Vlaanderen alle middenvelders zijn pseudo politiek h Ja inderdaad dus dat hebben wij ook zowel lokaal provinciaal als op eh Vlaams niveau en dan de vierde en dat is een erg belangrijke dat is dan eigenlijk het het Beheer van de natuur daar gaan we heel hon zelf reservaten realiseren en Zo hebben wij op dit moment een 500-tal reservaten dus dat is eigenlijk in elke Gem 29.000 hectare dacht ik hè Ja 29.000 richting 30.000 zijn we En zijn jullie daarmee dan de grootste grondbezit er in in België of eh wa Dat weet ik niet Dat zou wel eens kunnen in

04:34 ieder geval de overheid zal meer gronden hebben uiteraard hè Maar als je er niet over reden telt dan denk ik wel dat we bij de grotere zitten en daar zijn wij dan ook eh heel blij mee Want dat wil zeggen dat de natuur vooruit gaat en het is zo dat natuurpunt zoals ik juist zei bestaat uit uit veel lokale groepen en Eigenlijk zijn wij een soort koepel van die groepen hè dus als er dan wordt gezegd dat we groot grondbezitters zijn dan dan hebben wij eerder het gevoel van Nee het zijn die lokale groepen die daar eigenlijk initiatief nemen en daar zijn we denk ik wel echt eh wat uniek eh eh in vergelijking met zeker de andere natuurverenigingen in andere landen dat is dat die lokale groepen zelf initiatief nemen zelf aankopen zelf voor de financiering zorgen en ook het Beheer

05:22 doen en wij vanuit het hoofdkantoor waar ik dan dus algemeen directeur ben wij ondersteunen die groepen met raad met daad met synergieën tussen al die groepen Ja dat is een heel leuke Synergie je moet dat altijd een beetje bewaken natuurlijk want soms wordt er naar elkaar gekeken maar ik eh ik eh ik doe het nog elke dag heel graag ok we gaan ja wacht nog eventjes dan over u in natuurpunt want ik had gezien sinds 2006 dat gij daar zit klopt Dat is toch knap alleé benna 20 jaar echt eh helemaal voor Ik durf het bijna niet te zeggen maar ik wel fan van natuurpunt Ja durf het bijna niet te zeggen maar daarvoor was ik ook al actief bij natuurpunt als vrijwilliger ik ben begonnen op mijn eh 13 of 14 jaar Ehm ik ben eigenlijk

06:07 begonnen met eh ja natuurlijk gelijk elk kind buiten te spelen hè en en ik ik kom uit een kleine Limburgse gemeente met heel veel bossen enzo dus natuur was voor mij natuurlijk hè ehm Mijn vader had mij dan ook eigenlijk redelijk veel van die David edenborough series laten zien dus ik had echt wat zo'n Passie voor natuur en dan eh eh zijn wij eigenlijk eens op zoek gegaan naar de natuur in de eigen gemeente en dan bleek daar één van de knapste natuur sfat van Vlaanderen te liggen de vallei van de zwarte Beek en daar zijn mijn ogen echt zo open gegaan eh ik heb daar eh gewandeld op trilvenen dus dat zijn bodems waar als je daarop staat die bewegen eigenlijk ehm Er lagen een

06:53 reekalfje bijna onder mijn voet die blijven zo liggen die vluchten niet hè omdat die vertrouwen op Pun schutkleuren en dat was echt zoon toper ervaring en dan zijn wij Ja lid geworden van natuurpunt En eh hebben wij daar een Toen waren ze afdeling aan het oprichten dus ik heb afdeling Hechtel Excel nog mee opgericht hm hm en dan heb ik eigenlijk Ja een een tiental jaren in een jeugdvereniging die JM gezeten en gestudeerd enzo en dan eh als bioingenieur beginnen werken uiteindelijk bij natuurpunt Ik heb nog even ergens anders gewerkt maar bij natuurpunt en dat is dus sinds 2006 Zoals je zegt nog één extra vraagje voordat we dan verder over natuurpunt gaan want ik had ook nog iets gezien iets van Claire en CO2 dat je drie Jar geleden mee op hebt opgericht Is dat iets dat verbonden is aan natuurpunt of

07:40 is dat dit eigenlijk volledig los staan Nee dat staat er eigenlijk helemaal los van en eh iets van compensatie voor voor CO2 zal ik zal daar even op ingaan ehm iedereen voelt dat er iets moet gebeuren rond klimaat en heel vaak leeft zo alles Sind zijn mijn vrienden kring het idee hoe komt dat dat dat niet vooruit gaat Hoe komt dat dat dat veel te traag gaat en ehm omat de rest van de wereld weinig doen Ja omdat omdat het natuurlijk een materie is ik denk dat de meeste mensen wel vinden dat er iets aan moet gebeuren maar dat dat je moet er ook zelf soms iets aan doen en dat is dan soms een brug te ver dus eh had een kameraad met mij daarover gesproken van ja zou toch we zou toch eens iets kunnen we niet zelf iets doen en dan hebben wij dus eigenlijk met vier samen een bedrijfje

08:27 opgericht helemaal los van natuurpunt eh waar dat we inderdaad eh CO2 compensatie Markt een digitale CO2 compensati markt eh wouden opzetten of hebben opgezet eigenlijk ehm eh waar dat aan de ene kant bijvoorbeeld eh bedrijven zitten die zeggen wij wij zijn wij proberen wel CO2 neutraal te zijn maar wij willen eigenlijk eh ehm eh Wij willen wel investeren maar dat gaat niet snel genoeg We hebben nog wel wel budget en aan de andere kant er projecten zijn die wel iets kunnen doen maar die op dat moment niet de budgetten hebben en we wouden die in contact brengen Dat is eigenlijk wel gelukt op verschillende vlakken We hadden uiteraard gehoopt dat dat sneller ging Ja nu Dat ligt inderdaad een beetje

09:14 gevoelig want ik zelf werkte dan bij natuurpunt en natuurpunt kan zelf ook zo projecten doen hè en doet ook effectief zo projecten Ja dus ik heb toen direct tegen de algemen directeur gezegd van kijk ik ga dat oprichten Is dat een probleem en zegt ja we moeten dat heel heel duidelijk h hm en dat is ook gebeurd heel streng eigenlijk want binnen Clair wist ik niks van de natuurpunt dossiers en binnen natuurpunt werd ik niet betrokken bij de Clair dossiers was gewoon goed afgesproken eh maar van het moment dat ik algemeen directeur ben geworden heb ik mijn eh Mijn engagement daar gestopt en eh en eh dat dat is ook gepubliceerd in de staatsbad Ja oké Nee goed ehm nu misschien terug eh eh gaat naar natuurpunt dus oké gaat die eh die vier peilers voorop dat je werkt puur uit interesse als je dan eh kijkt naar eigen

10:00 tijdsinvestering Waar liggen zo de de grote blokken van mij persoonlij nee nee nee nee van natuurpunt in het algemeen of of of wat is de de de ultieme Focus uiteindelijk van die vier pijlers Ja de rest komt er vaak zo bij wel Het leuke is net dat je de combinatie hebt hè dus bijvoorbeeld je hebt mensen die ehm heel hands on zijn en die echt gewoon iets willen doen in een omgeving en die zijn rond dat reservaat actief en dat zijn niet de grote kenners van van soorten maar die hebben wel een heel groot groot hart voor natuur en binnen dezelfde organisatie zitten er dan mensen met kennis van die soorten en die kunnen dan zeggen ja maar let op want die soort komt daar nog voor of als je dat gaan doet denk dan daar aan eh Hetzelfde met d met die gidsen werking hè de combinatie van met soorten

10:47 bezig zijn en en en en vorming is ook een heel interessante combinatie alleé Eigenlijk vind ik net de combinatie heel heel sterk Ja en hoe zit dat dan eh verdeel ja dat hangt af van het individu hè De ene is geïnteresseerd in gidsen en in roofvogels en de andere is met een reservaat bezig eh maar in Globo zijn eh de afdelingen dus onze lokale groepen in de in de in de gemeentes zijn die bijna allemaal met Beheer bezig eh ook bijna allemaal met studie ook bijna allemaal gidsen Ja beleid Het loopt eigenlijk allemaal elkaar over hè het is niet zo eenvoudig eh uit te scheiden misschien Nee maar ik vind net een sterkte dat eh dat wij he het pakket hebben als je dat bijvoorbeeld vergelijkt met in Nederland in Nederland

11:32 zijn dat allemaal aparte organisaties dus als je aan studie doet dan ga je naar een studie organisatie zoals KNNV als je in in een gebied actief bent dan dan ben je bij Natuurmonumenten of bij de landschappen dat zijn aparte organisaties die hebben wel contact met elkaar maar ik denk dat dat dat dat toch wat meer scheiding geeft en en dan ook eh voor en nadeel ja ja ja ehm en misschien als op volg vraag want je ga aan in begint toch best wel over wat leden ook te beschikken eh als je kijkt naar uw totale werkingskosten komt eigenlijk eh vanuit overheid versus eh ja privé om het zo te zeggen ja eh Wij worden redelijk gesubsidieerd voor het werk dat wij doen Ehm en ik het laatste getal dat in mijn hoofd zit is dat wij ongeveer 70 subsidie krijgen voor heel

12:19 de groep en de 30 privé privé is dan eh bijvoorbeeld giften van mensen die ons projecten steunen soms zoeken ze legaat ehm SP van bedrijven Wij werken veel met bedrijven samen omdat veel bedrijven op dit moment wel voelen dat er echt wel wat moet veranderen dan krijgen ze dan ook iets van een een label of een sticker of of is het echt puur Er zijn verschillende formules eh je hebt de echte sponsorships dat is dan eerder eh goed afspreken welke vorm van exposure dat Da tegenover staat maar je hebt ook eh bijvoorbeeld bepaalde projecten zoals met coca-cola hebben wij een heel groot project coca-cola heeft Nationaal de policy dat zij eh aan water replenishment willen doen Dat wil zeggen

13:04 dat zij de hoeveelheid water die zij gebruiken ook terug willen geven aan de natuur Oké en dat kunen je natuurlijk niet op uw productiesites doen dus die zoeken dan Partners wij kopen terreinen en wij willen die die natuurlijke waterhuishouding herstellen dus dat is dan een match hè en eh dan schrijven we heel concrete projecten waar dat wij een ecoh hydroloog opzetten die dan berekent Hoeveel water dat er effectief meer zal opgeslagen of of opgevangen worden of of infiltreren in de bodem naar de diepere grondwaterlagen waar ons water waar we uit drinken van komt ja en ehm en dan eh gaat coca-cola die dus wij maken een afspraak en coca-cola laat dat dan auditen door een extern bureau dat dan en die dan bevestigt dat dat getal juist is want er zijn bijvoorbeeld nog geen water aanvul credits Misschien dat dat

13:50 ooit ontstaat maar nu bestaat dat nog niet Oké eh nee nee Z wel duidelijk en dan misschien inderdaad iets meer over over natuur want er zijn twee interessante standpunten ook omdat we er juist al even eh kort gesproken die ik misschien wil behandelen inderdaad even van een groot grondbezitter Ik denk het inderdaad grootste grond Ik weet niet of dat dat per se allemaal zo positief is Hè eh 20 30.000 hectare is echt wel veel en het komt uiteindelijk allemaal terecht bij één organisatie Ja maar Koepel hè erme dat hem zei het zijn allemaal verschillende organisaties en het is meer Koepel en maar Wie is de eigenaar van die gronden dat is wel de koepel hè Ja dat zit binnen één juridische structuur daar hebben we inderdaad wel voor gekozen dat is ook de sterkte omdat ge dan één verantwoordelijkheid hebt en ook één eh wat un Vere communicatie naar de overheid toe kunt hebben hè dus dat is het geval eh maar ja de vraag die je

14:36 moet stellen is ehm is wat Wat is de reden dat dat gekocht wordt hè voil wel dus dat was een beetje mijn opvolg vraag ehm dus ge Chance eh maar war war het er juist over en blijkbaar is er is er inderdaad wel een tendens maar te bekijken hoe accuraat Natuurlijk het is dat eh in hoeverre dat er eigenlijk meer natuur gewoon eh per ongeluk overblijft des te minder eigenlijk organisaties die je hebt die eigenlijk eh gronden beginnen opkopen om natuur te beschermen ehm ik had het denk je er juist over dat bijvoorbeeld hè in Wallonië ehm de jullie tegenhanger minder grond heeft dan eh in Vlaanderen wat eigenlijk tussen aning stekens grappig is Want je zou zeggen daar is meer natuur dus per definitie zou we daar toch meer natuur gekocht moeten worden misschien is dat meer gedecentraliseerd maar dus is er eigenlijk ook een groot verschil in bijvoorbeeld de natuurpunt van baloni versus de natuurpunt van Vlaanderen en

15:23 ook in die in die werking en eh eh ja dat zijn veel vragen maar eh ja dat er er is wel eh een verschil Het Belang we komen eigenlijk uit dezelfde organisatie en bij het moment dat eh dat er geregionaliseerd is die bevoegdheid is geregionaliseerd hebben wij ook gezegd van is dat misschien niet logisch om om dan nog als één organisatie te blijven doen en zijn we uiteindelijk naar een splitsing te gegaan waarbij dat wij nu nog altijd heel goed overeenkomen we hebben regelmatig contact we wisselen zak uit É punt welk jaar is ongeveer omd je z geregionaliseerd is dat of is dat lang geleden eh dan moet ik wel nadenken dat van voor mijn tijd maar dat zal ergens in de jaren 0 of zo geweest zijn ja ja eh jaren 0 Ja want natuurpunt zelf bestaat eigenlijk vanaf 2001 eh en is de

16:09 fusie van de wielenwaal en natuurreservaten en natuurreservaten is de Vlaamse poot van de Belgische natuur en vogelreservaten en reser naturel was de Waalse poot en wij zijn dus eerst gescheiden en dan gefusioneerd met de wenw en in bolonia is eigenlijk hetzelfde gebeurd dus reser naturel is daar met aves Sam één organisatie geworden die nu natagora noemt maar er zijn dus nog altijd goede contacten eh zij hebben minder terreinen dat klopt eh aan wat kan dat liggen Dat kan aan veel liggen maar eh in wallonne is er veel veel meer natuur en daardoor is de druk om die natuur te beschermen ook iets minder groot hè eh in wallonia hebt je heel actieve bosbouw dus de bossen daar zijn zij eigenlijk niet zo mee bezig zij

16:55 zijn vooral bezig met de Open terreinen ja als je natuurlijk de bossen schrapt in wallonia dan heb je sowieso al veel minder oppervlakte Ja ze hebben ook nog wat minder leden enzo maar groeien wel hard eh dus ja er is wel een verschil maar eh de de opzet is hetzelfde en de opzet is dat voor ons eh het aankopen van terreinen een middel is om een doel te bereiken en dat doel is natuur beschermen hè En waarom moet je dan kopen eh de hoofdreden waarom wij kopen is eigenlijk om de productiefactor eh eh van dat terrein af te halen dus om om de de de dat terrein is geld waard Dus dat kapitaal ligt vast wat je normaal gezien wilt is dat daar een rente op komt en die rente kan komen in de vorm van pacht

17:41 die Je ontvangt van de Boer in de vorm van hout dat je kapt n u boskap rijp is of een andere vormen alleé Ik bedoel ik hoef het niet allemaal uit te leggen maar ehm wat wij doen is wij kopen die gronden gesubsidieerd maar we leggen nog altijd een aanzienlijk deel zelf bij en eh op die of van van dat moment af is die grond is daar Natuur de hoofddoel hè Dat is een zachte waard dat wordt ook geregistreerd in Kadaster dan ofzo of eh ja wel eh dus het systeem is zo dat wanneer dat wij een terrein kopen eh dan dienen wij dat inter subsidiëring om daar aankoop subsidies voor te ontvangen eh dat krijgen wij wel of niet vaak wel omdat we natuurlijk weten wat ga wij kopen hè eh en als Wi Dat ontvangen dan moeten wij eigenlijk in de akte mee

18:28 laten opnemen dat daar een eeuwigdurende erfdienstbaarheid van openbaar nut op komt die zegt dat dat altijd het statuut van natuurreservaat moet hebben en dat statuut Dat is een type beheerplan kan daar dieper op ingaan maar dat is een type beheerplan dus eigenlijk staat er in de akte dit terrein moet altijd een natuurbeheerplan hebben en dus een dat kan nooit reversed geraken eigenlijk of eh of heel Mo moeilijk heel moeilijk om te beginnen eh omdat wij die subsidie hebben ontvangen als wij daar terug vanaf zouden willen dan moet we eerst een machtiging van de minister hebben individueel voor dat concreet dossier ja ehm en eh als we die machtiging ontvangen dan eh dan moeten we ook het geld teruggeven Dat we hebben ontvangen uiteraard eh in

19:13 de praktijk geven we dat niet terug maar geven wij een ander dossier in met hetzelfde geld dus we krijgen geen geld meer maar dan is dat nul hè ehm en zo Eh eh als dat als dat dan goedgekeurd is dan eh staat dat ook in die akte en dan is dat dus eeuwigdurend en dat kan opgezegd worden maar we hebben dat nog nooit gedaan We hebben dat nog nooit gedaan wat wel gebeurt soms is dat we gronden verkopen en dat is eigenlijk vooral als er eh eh voor openbaar nut bijvoorbeeld een fietspad ofzo wordt aangelegd en er stukken van percelen moeten ontd worden we proberen altijd te ruilen als dat kan maar eh als dat niet kan dan eh dan dan Pokémon kaarten ja ja ja alleé Ik bedoel ik heb ik heb een

20:00 hele club die bezig is met met die gronden hè als je als je aanzienlijke oppervlakte beheert dan heb je echt wel eh ik denk dat er zeven mensen op werken op op het het is maar zo want inderdaad hè die opmerking dat gij maakt Omie van van Oké is dat wel goed dat inderdaad één organisatie zoveel grond bezit en dan als je dan advocaat van de duivel gaat spelen van Oké Stel dat de intenties is van eh de koepelorganisatie toch op een bepaalde termijn zouden draaien naar echt iets slechter of of ander doeleinde dan zit het eigenlijk toch nog vrij vastgelegd of niet zo evident om dat eigenlijk te kunnen doen Nee dat is één en twee eh natuurlijk hebt je ook nog ons statuten en statuten veranderen is sowieso al wat moeilijker en moest er ooit iets misgaan met ons dat staat ook standaard in de statute dat dat dan dat is trouwens voor elke vz

20:46 2 zo dat het dan moet gaan naar een een vereniging of of een instantie met een gelijkaardig doel en eh dat zal dan ook het geval zijn hè Maar bij bedoeld bij een faillissement of dergelijke dat is denk ik ik als dat moet gaan naar andere zaken enzo dat is froude volgens mij dat er dan allom gaat gebeuren maar dat is niet van u te beden maar zon zaken Ik denk ik hoop dat dat niet eh alles ziens eh faet gaan wel een probleem eh maar misschien ook één van de vragen hè om ook een aantal ehm eh typische clichés al dat niet uit de wereld te helpen misschien zijn ze War misschien niet maar ehm één wat ik toch inderdaad ook wel belangrijk vind en dat is zo wat de vrije marktwerking omdat jullie inderdaad toch altijd wel eh subsidi geld voor ehm eh de de Gronden ontvangen Hoe kijkt je daar zelf naar gewoon Het is een open vragen maar vind je dat dat momenteel correct is moeten we er anders naar kijken moeten we optimaliseren zijn er inderdaad soms

21:32 dossiers waar dat je zegt Go misschien eh nee het goede nieuws is dat eh dat we deze discussie eigenlijk eh meer dan vif jaar geleden gevoerd hebben en dat heel het natuurdecor aangepast is Dus iedereen kan natuurreservaten creëren Gij kunt dat ook eh je moet aan dezelfde voorwaarden voldoen als waar wij aan moeten voldoen Maar jij kan een natuurreservaat creëren aankoop subsidies krijgen beheers subsidies krijgen n wij die kunnen krijgen Dus laat u gaan zou ik zeg ja ik weet niet of het speelveld altijd zo democratisch is in klein Vlaanderen maar ik snap wel wat je bedoelt hè in de letter van de wet wel maar oké nee nee nee maar niet alleen in de letter van het wet hè dus eh er zijn effectief privé eigenaars die die dat statuut aan het aanvragen zijn en die dus aankoop subsidies kunnen

22:18 ontvangen voor volgende eh aankopen die ze zouden doen eh alleen wat wij heel sterk bewaken is de kwaliteit hè Wij hebben er geen probleem mee dat anderen dat ook doen natuurpunt is niet de enige in Vlaanderen hè Er zijn nog terreinbeherende verenigingen hè Limburgs landschap in Limburg en VZW Durmen rond Lokeren Waasland zo die die die doen dat ook eh en dus ook sinds eh enkele jaren ook privé eigenaars die dat ook kunnen ja is dat makkelijk ja nee voor ons is dat ook niet makkelijk We zijn daar wel op georganiseerd maar de Dat is niet makkelijk hè Moet dat dossier aanvragen moet wachten op dat geld is bij ons hetzelfde als voor iedereen anders ja eh we hebben misschien wat Voorsprong in de zin van dat wij daar al wat meer ervaring in hebben ja dat dat wel dat klopt maar ja

23:04 goed dat kunt je kan daar niks aan doen dat een privépersoon geen 30.000 hectar kan kopen hè eh dan moeten zij zich ook organiseren en een nieuwe club open vraag Wanneer ehm en dan bedoel ik niet per se eh gij of natuurpunt maar wanneer heeft eh natuurpunt en consorten genoeg grond Wanneer is het klimaat gered hè Wanneer hebben we het in orde niet het klimaat hè a maar jeel snap dat je bedoeld wanneer klimaatgebied als het goed gaat met de natuur hè En hoe Oh ja dat is misschien een vraag dat ik wou stellen wat is de staat van de natuur Dat is super brede vraag want je hebt verschillende factoren en blabla Mocht ze gerust opdelen op een paar eh op een paar Velden maar wat is de staat van de natuur bij ons en is hem verbeterd nu dat je die 30.000 daar hebt hè goede opvolg vraag wi hebben daar eh nee ik

23:51 zal eerst de staat eventjes zeggen het is heel slecht gesteld hè Echt ongelooflijk slecht als soorten als huis mus enzo Hmm bedreigd zijn Dat is een soort van bedreigd ja ja ja dus dus die die gaan ongeloofelijk achteruit k de juiste getallen niet maar op op eh 10 jaar ofzo met met 75 proc ofzo Eh ja eh de de bijen vallen soms gewoon uit de lucht van de van de toxines die over maar we hebben wel meer vossen We hebben meer vossen Ja er zijn een aantal soorten die het beter doen omdat een aantal parameters het ook beter doen Ik ga een voorbeeld geven ons rivieren zijn niet meer compleet dood hè hm hm Ze waren compleet dood Er zat echt geen leven meer in dat is niet

24:36 meer het geval dus die door door heel veel te investeren in waterzuivering decennia lang is is die kwaliteit verbeterd is die kwaliteit goed helemaal niet maar ze zijn niet helemaal dood hè eh Hetzelfde met de schelden bijvoorbeeld Vroeger zat er heel weinig nog in de schelden eigenlijk werd ook overal gelost in de schelden hè Alle fabrieken loosen recht streeks die tijd is voorbij hè Dus nu zit er terug echt leven in de schelden is dat wat dat het vroeger was Nee nog lang niet hè En als we vroeger spreken dat is dan voor de echte industrialisering moet ik of ja maar het heeft ook niet het is niet alleen de industrialisering hè mens heeft heel veel invloed op zijn omgeving hè eh Naar mijn mening vaak teveel en dan bedoel ik niet dat de mens geen invloed mag hebben op haar omgeving dat

25:23 mag wel maar natuur is natuurlijk een soort evenwicht dat ontstaan is om onder een bepaalde samengaan van factoren Hoe hoe is de de waterhuishouding daar welk bodemtype is dat daar Welk klimaat is dat daar en wat doet de mens daar hè als de mens daar elk jaar maait elk jaar ongeveer rond dezelfde tijd dan wordt dat een bepaald grasland hm en welk type grasland dat hangt af van de bodem en van de waterhuishouding enzo hè Maar door de factor mens is daarin bepalend als daar niet wordt gemaakt en de mens is daar niet dan komt daar een bostype h hè dus eh de mens is een belangrijke factor maar de vraag is hoe hard grijpt je in Hoe vaak wisselt je dat En hoe hoe

26:10 intens is dat en doordat wij eh ongeveer gratis energie hebben in de vorm van aardolie hebben wij bulldozers en ik weet niet wat allemaal wij strooien overal kunstmest en en die natuur die kan heel veel aan maar je moet die de tijd geven om een evenwicht te zoeken eh want hoe ouder een systeem Hoe hoe stabieler dat dat is hoe rijker dat dat ook vaak is bijvoorbeeld wij zijn nogal actief rond de polders omdat de polder graslanden dat weten weinig mensen één van de weinige natuurtype is waar wij op internationaal niveau een verantwoordelijkheid voor hebben Dus die bestaan nog heel weinig eigenlijk die polder graslanden en die zijn ongeveer zo oud als de kathedraal van Brugge hè Iedereen vindt de kathedraal van Brugge mega belangrijk om te houden maar die

26:57 polas die worden gewoon omgeploegd en maak er van gemaakt dus daarom kopen we die poldergast landen weerom om die productiefactor daar dan eh eigenlijk af te halen en het leuke daaraan is dat als we dat zo doen dat ehm alleé wij creëren dan eigenlijk gebieden die opengesteld worden waar de mensen van kunnen genieten die zijn dan op lange termijn eh beveiligd hè Dus wij wij gaan die niet niet afgeven terug ofzo Dus de de natuur is daar beschermd mensen kunnen daar in recreëren en veel mensen hebben dat nodig de laatste tijd hè We hebben dat met Corona wel gemerkt veel van de gebieden denk ik zitten jullie toch ook af hè voor de natuur te beschermen niet of is alles openlijk toegankelijk heel veel dingen wel hè Want je hebt dan ook zo had ik gezien jacht Ai jachthut dan

27:43 weer niet maar ik bedoel zo kijkhutten en Ja we hebben heel veel kijkhutten en paden enzo Ik denk dat wij 3000 km wandelpad hebben ofzo Eh maar er zijn heel weinig van ons gebieden die afgesloten zijn wat wel gebeurt is dat we eh een wandeltraject maken in het gebied en dan sommige zones als rustzoeker zijn echt weinig voorbeelden van gebieden die afgesloten zijn eh ik kan er eentje op noemen de m in Genk de kern van de mate die is afgesloten de rand kunnen de mensen in maar die kern is afgestoten maar dat broeit dan ook Roerdomp en dat is een storingsgevoelige soort kan dat eh kan het wel snappen

28:29 soms ook tijdens sparing seizoenen van bepaalde diersoorten dat ook zinvol Is dat er minder mensen passeren en zo in die zaken is het verbeterd Sinds dat je al die gronden hebt bu spreken Jawel wij hebben het is wel al een tijdje geleden maar onze studiedienst is laten kijken Wij werken heel veel met waarnemingen.be Ik weet niet of jullie dat kennen is een heel leuke eh website waarin dat je alle eh soorten die je ziet en dat gaat over alles dus over vogels maar ook alle Kevers en zoogdieren enzo kan ingeven van Ik heb dat daar gezien Ehm dat is een hele leuke vorm van Citizen Science dus de burgers die zelf eh gegevens verzamelen daar zit een soort admin systeem op van toch even checken van kan dit wel kloppen Ja en dat genereert zoveel waarnemingen dat we eigenlijk

29:14 heel veel meer weten van de natuur dan dat we dat vroeger wisten toen alleen maar een paar eh specialisten rondliepen en die dus honderden data verzamelde maar nu hebben we honderduizenden data die misschien niet even waardevol zijn als die andere maar zel zijn is dat net heel interessant Ja en eh met die data hebben zij dan een keer gekeken eh wat het verschil was eh in de natuurwaarde in de reservaten en buiten de reservaten en dan vooral in de trends dus niet in niet in natuurlijk zijn de reservaten waardevoller daarom zijn het ook reservaten maar hoe gaat het met de natuur daarin en daarin bleek dat in de in de reservaten de natuur stand kon houden maar dat hij daar buiten keihard achteruit ging in die reservaten is het

29:59 eigenlijk oké Of is het meer oké ja meer oké het grootste probleem met de reservaten is dat vooral Wij zijn heel actief in beekvalleien en beekvalleien waren vroeger de levensaders van het dorp hè want eh als je geen eh als je geen aardolie hebt wat is dan de energie in uw dorp Watermolen Ja maar nog iets anders op het veld paarden en paarden was het voer van paarden dat is gras dus die grassen de de de beekvalleien waar waar de Hooilanden waren dat de grootte van een dorp werd bepaald door de beekvallei die daar lag eigenlijk hè ehm en die

30:45 beekvalleien waren dus heel belangrijk en die gemene gronden die daarboven lagen de drogere Gronden Dat waren hele grote blokken die waren vaak van van heel de gemeenschap dat was niet specifiek maar die beekvallei die waren helemaal in heel kleine perceeltjes allemaal toegewezen omdat dat cruciale was voor het systeem oké en nu kopen wij die beekvallei op omdat daar hoge natuurwaarde zitten omdat we soms die graslanden willen herstellen soms voor broekbossen gaan dus voor natte bossen eh maar ja het zijn nog altijd die gpes die we moeten kopen en het probleem is natuurlijk dat dat echt een puzzel is en dat dat helemaal vol gepuzzeld moet worden en zo kom ik kijken op uw punt terug en gaat het dan goed in de reservaat ja als wij massieve blokken beginnen te krijgen en invloed hebben op

31:31 de waterhuishouding want je kunt pas de waterhuishouding in orde zetten als je daar niet uw buren mee onder water zet die dat niet willen doen hè eh dan dan kunnen wij echt schone dingen doen en dan zien we de natuur herstellen Dat is waar we sterk in zijn wanneer we alles hebben komt het goed beet je de slogan Ja ja toch in de gebieden waar het op dit moment niet goed is omdat er in het verleden getraineerd is geweest bijvoorbeeld hè en dat zal heel veel meer moeten gebeuren met de natuurherstel watet die er nu eh is goedgekeurd eh waren het 10 stappen of zoiets zeker denk je of eh dan weet je meer dan ik maar eh er zijn ook e keer kan zk fout ben hoor Nee de natuurel watet is een Europese wetgeving die recent eh na heel veel discussie goedgekeurd is en daarin staat eh eh dat

32:19 we echt grote stappen vooruit moeten zetten want dat de natuur in Europa in te slechte staat is om op lange termijn duurzaam in stand te houden Ik k er te weinig van dat is wel omstreden denk ik toen met die da al dat niet door te krijgen hè of vergis ik mij nu politiek Ja daar is heel hard Rond gespind geweest eh want eigenlijk eh naar ons mening kunt je daar weinig tegen zijn want iedereen heeft baat bij een eh een robuuste natuur eh iedereen heeft daar nood van Landbouw is daar het grootst tegenstander Mass implicaties hè met moeten zien dat we inderdaad niet t veel vereenvoudigen hier want iedereen spint altijd wel een beetje in politiekers hè maar eh nee nee maar bijvoorbeeld landbouw heeft daar hard tegen gereageerd maar als er ene sector is die baat heeft bij gezonde natuur in haar omgeving ik zeg niet op haar perceel Maar in haar omgeving dan is het wel

33:05 landbouw hè 50 van de landbouwproductie heeft bestuivers nodig in sommige streken in China zijn ze fruitbomen aan het bestuiven met de hand hè Omdat er gewoon geen insecten meer zijn ja ehm dat is mij inderdaad niet volledig duidelijk We hebben ook eens een keertje brand bombeek op de podcast gehad misschien al dat niet gekend ehm maar ehm ja die sprak toch inderdaad ook wel zeg maar over het spanningsveld tussen boeren zeg maar en ehm ehm ja natuurbeschermingsorganisaties eh dat is mij niet altijd volledig duidelijk geweest waar dat dat spanningsveld lag Maar daar was misschien wel een nuancering zei dat dat misschien wat meer anekdotisch waarbij dat ze het ook wel voelde dat die landbouwgronden vandaag dag toch ook wel heel veel vooruitgang hebben gemaakt en dat we daar ook bijvoorbeeld naar waterkwaliteit Enzo ehm toch ook moeten oppassen dat we niet in een soort van

33:51 ehm ehm bureaucratisch systeem gaan belanden dat je een soort van checklist moet overlopen en dan is het goed en je dat ondernemen en dat niet en dat we daar toch ook een soort van gezonde grijsheid bewaren voor ehm eh dingen al dat niet te doen en dat herinner ik mij nog wel dat het daar toch heel zwartwit werd wat misschien soms noodzakelijk kan zijn maar soms niet het is misschien wel algemeen wat dat ik zeg maar nee ik begrijp voorbeeld van van een bepaalde rivier of zoiets waarbij dat tenminste een jeug herinnering Ja ja herinneringen dat dat dat echt vol bruin schuim stond enzo en dat dat toen optisch gewoon echt veel viezer leek dan dat het nu was en dat je Do nu dat is bijna kristal helder water ziten maar door het feit dat de overheid dan met die water eh controles kwam met een checklist was het eigenlijk op kwazi alles goed maar op één puntje

34:37 niet waardoor dat het ineens bestempeld wordt als niet zuiver water of zoiets Ja en dat is misschien iets maar goed als ik u een hele lekkere spaghetti voorstel hè alleen zit daar iets te veel Cyanide in hm hm dan stel ik toch voor dat je die niet opeet hm hmm maar zat er ceden in het water ja nee nee maar ik bedoel Ik bedoel als ik bedoel als alles goed is alle factoren zijn goed maar ene is echt niet goed Ja Ja dan is het niet goed Nee maar ik wil maar zeggen alleé zoveel jaren terug uit zijn Kindertijd was die een checklist niet gedaan En was het waarschijnlijk hè door het optische waarding hadden op veel minder goede dingen gescoord en nu is het eigenlijk een verbetering geweest Maar nu wordt het eigenlijk bestempeld als slechter dan ervoor en dat is het probleen nee nee het wordt niet bestempeld dan

35:23 slechter dan daarvoor het wordt bestempeld als het is nog niet goed genoeg normen en waarden zijn verstrengd wa het vroeger misschien passeerde vandaag niet meer Met alle gevolgen van dien omdat je op korte termijn en lange termijn hebt hè Maar het Go het goede het het voorbeeld is eigenlijk een heel goed voorbeeld want Waarom is er een wetgeving gekomen rond waterkwaliteit die is er gekomen omdat op bepaald moment het bruin schuim van ons Beken af vloog hè Ja ja absoluut zo giftig waren die Beken op bepaalde momenten Ik weet nog dat mensen tegen mij zeiden uit de denderstreek vroeger de Dender daar ging dat echt niet in zwemmen hè was levensgevaarlijk om in die Dender te als daar werd in werd er in geloosd dat was echt keig gevaarlijk nu is dat veel beter maar is dat goed Nee het is nog niet goed maar het is

36:08 veel beter zijn we dan extreem Nee we zijn eigenlijk niet extreem het was gewoon heel erg en we moeten daar nog nog verder ingaan ehm Allez de de hoeveelheid nitraat bijvoorbeeld in die waterkwaliteit is op veel plekken echt nog veel te veel te hoog en wij zien dat bijvoorbeeld heel goed en ik denk dat je het ook gaat herkennen als je zo in de beekjes kijkt langs de weg dan zie je heel vaak dat die vol met algen zitten en dat is helemaal niet natuurlijk algen dat zijn kleine groene plantjes eigenlijk die in het water zweven en als er teveel voedingsstoffen in zitten nitraten is een voedingsstof dan dan is dat een massale bloei Ah ik bedoel er zijn recreatiedomeinen gelijk bijvoorbeeld schulens eh meren in Limburg daar zitten hele

36:53 ehm zeilclubs enzo op in het goed seizoen kunnen die soms 1 TW maand daar niet op omdat de Blauw algen heel dat water koloniseren maar dat is niet voor niks dat daar blauw algen zitten hè D omdat die kwaliteit van dat water niet goed is hè en Europa heeft gezegd eh Jullie krijgen 20 jaar maar je moet zien dat uw rivieren in orde zijn en daar moet heel hard aan gewerkt worden heel hard aan gewerkt door onder andere waterzuivering hè dus we hebben heel veel geld in aquafin gestoken om te zorgen dat ons afvalwater niet rechtstreeks in die rivieren komt maar eerst gezuiverd wordt ja eh maar ook eh landbouw moest daar ook op een andere manier mee omgaan en het probleem met de landbouw volgens mij in Vlaanderen Maar goed ik moet niet zeggen wat de landbouw moet doen natuurlijk maar daar is gekozen voor een een een een ehm voor

37:40 kennis en voor Innovatie en voor intensiever omdat grond Schaars is maar als dat het resultaat daarvan is dat je aan zo hoge Eh voedingshemd ge effect op uw omgeving heb dan moet dat herdacht worden dat is eigenlijk onze stelling Ja maar slimmer en duurzamer vaak die dingen aangaan daar eh daar zijn we het waarschijnlijk in general over eens maar ja dat is natuurlijk gemakkelijk want high level zijn de meeste mensen het over de meeste dingen eens maar dan inderdaad komt op een bepaald moment op Zo het detail niveau en dan heb je inderdaad wel soms van ehm ja is dat nu redelijk of niet en dat is misschien ook een andere vraag en een klein beetje hierop inpikken en eh puur anekdotisch maar gewoon geïnteresseerd in uw mening je hoort hier en daar wel verhalen van ehm er

38:27 moest ergens een pijpleiding x y of z zijn en dat kwam toevallig juist in een stukje eh natuurgebied ehm eh van natuurpunt en het is maar zoveel verkent meter en dan wordt dan zo genuanceerd eh of ofh geminimaliseerd misschien zelfs ehm en dat gaat niet hè Omdat eigenlijk het antwoord Nee is ehm misschien open vraag omdat ik daar zelf geen voeling mee heb maar hoe vaak gebeurt het zeg maar dat er ehm ehm relevante commerciële projecten ehm laten we het toch wel zo bestempelen dan niet allemaal eh toch Worden tegengehouden en is het dan juist of fout Ja dat is een heel open vraag dus dat is moeilijk om daarop te antwoorden maar ik denk dat ik weet over wat dat je het hebt met die pijpleiding met die pijpleiding heb ik direct gezegd Ja dat gaat hier over een paar meter daar gaan we direct wel ja op zeggen hè eh maar de

39:15 vraag is wel eh gaat het Gaat het over eh É of TW meter door een rand van ons reservaat of wordt die leiding bijna bewust knal door dat reservaat gelegd omdat dat makkelijker is dan dan een paar meter verder eh ja dan hebben ze ons natuurlijk tegen je kunt de natuurvereniging niet kwalijk nemen dat we voor de natuur opkomen hè Nee Nee maar de interessante vraag is dat eigenlijk dat dat vaak over eh openbare projecten gaan wat dan uiteindelijk toch altijd een commerciële impact heeft om belastingsgeld is en de andere organisatie die die grond heeft aangekocht met belastingsgeld zegt nee dus dan voor de betalende Burger kan het misschien twee keer langs de kassa passeren voelen want dan wordt het soms misschien onnodig duur en dan is de vraag Wanneer is het onnodig en wanneer is het nodig snap je en daar ligt de echte subtil Ja Ja ik probeer eh een een analogie te

40:01 vinden hè bijvoorbeeld eh als als die pijpleiding door een museum zo gaan we allemaal Rubens Dan zou we de mensen ook zeggen waarom legt die daardoor legt die e gewoon iets meer aan de kant en er zijn heel vaak alternatieven soms kost dat wat meer Dat is waar maar heel vaak zijn er alternatieven wat wij met natuurpunt denk ik echt wel voor gekend zijn is dat we oplossingen proberen te zoeken en constructief daarin zijn en pas als wij voelen van van Ja ze zijn hier echt ze gaan hier als de plat wals doorheen Ze ze houden geen rekening met met de punten die wij aankaarten Ja dan gaan dan gaat ons tegenkomen dat is zo maar dat is niet Ons eerste houding de eerste houding is altijd opbouwend en er zijn hele goede voorbeelden van bijvoorbeeld de haven van Antwerpen ik heb eh gisteren nog op een eh congres

40:47 gezeten over samenwerking tussen natuur en milieuorganisaties en bedrijven omdat samenwerken vaak veel beter helpt dus eventjes investeren maar dat helpt veel beter dat van Antwerpen jullie herinneren jullie dat nog wel gingen deurgangdok aanleggen een groot stuk van linker oever is Europese habitat en of vogelrichtlijngebied dus dat zijn de gebieden die die echt geselecteerd zijn als belangrijke gebieden voor de soorten die op Europees niveau moeten beschermd worden Ja zonder fatsoenlijk overleg of afwegen van alternatieven enzo dat ging daar komen dat is heel vaak vanuit een idee van we krijgen dat er wel door hè Ja wij hebben dat toen tegen gehouden we stonden daar lijnrecht tegenover elkaar en die werken zijn stilgelegd geweest Er

41:32 zijn noten kreten voor gemaakt en is opnieuw stilgelegd geweest maar we hebben daar elkaar toen wel gevonden en gezegd van Kijk het is niet onze hobby om dingen tegen te houden wij komen op voor natuur als er alternatieven mogelijk zijn dan willen wij dat wel willen wij dat wel doen en dan hebben we een samenwerkingsovereenkomst gestart die in het beginnen vooral ging over Zeg ons een keer waar de belangrijke soorten zitten dus inventariseer monitor en hè dat we een idee hebben dat we geen fouten meer maken maar dat is nu een echte hele goede samenwerking waarbij dat in de haven van Antwerpen 10 van de oppervlakte als ecologische infrastructuur wordt gezien binnen die 10 wordt er gewerkt aan gezonde populaties en als die populaties gezond zijn is het ook geen probleem dat op de

42:18 percelen waar gebouwen moeten komen waar toevallig ook zo'n populatie zit dat dat populatie dan verloren gaat want paar honderd meter verder zit er een gezonde populatie maar dat is wel iets waar je rond moet werken je moet daar visie rond hebben Je moet daar overleg over doen je moet daar over nadenken en dat werkt daar in de hav Van Antwerpen en dat is een goed voorbeeld dat zit echt in ons DNA om proberen samen te werken maar Mo de dialog aangaan Jawel dat wou ik nu eigenlijk inderdaad net vragen je spreekt er eigenlijk over een bepaalde vorm van redelijkheid hè Ik bedoel beide partijen in dergelijke eh eh momenten zullen altijd wel een beetje hun eh hun ideologisch punt hebben of hun startpunt om het zo te zeggen maar heb het gevoel dat dat ehm ehm er effectief is in de praktijk ehm achter de schermen om het zo te zeggen die bepaalde redelijkheid

43:04 dat je elkaar toch altijd ehm dat dat hangt er vanf eh met wie dat ge praat eh dat snap ik bent je zelf ook al onredelijk geweest en niet per se gij maar als natuurpunt maar wa dat je misschien wel trots op bent zeker zeker zijn Ja maar dat dat is ook heel makkelijk te beantwoorden omdat natuurpunt niet één gezicht is ofzo maar duizenden mensen zijn en dat zijn allemaal verschillende mensen en Ja zijn heel hard en principieel en andere die maken deals over alles eh we hebben een heel wijd pakket aan mensen maar hetgeen ik dan verantwoordelijk voor ben dus echt de de de de professionele kant daarin durf ik toch zeggen dat altijd de eerste stap is kunnen we kunnen we praten kunnen we oplossingen zoeken ja als we nu het gevoel hebben dat daar

43:49 echt eh al inspanningen zijn geleverd en dat er echt geen rekening mee wordt gehouden Ja dan gaan we soms wel naar de rechtbank dat maar dat is helemaal niet hetal hebben dat bijvoorbeeld concreet opgevraagd voor stallen h omdat bij de boer het gevoel heeft dat wi alle eh stallen eh in procedure gaan helemaal niet eh Ik geloof dat het É 1 ofzo van de vergunningen was waar wij ooit bezwaar tegen ingediend hebben en dat zijn dan de flanste natuurlijk hè ehm en dan nog eh de meeste winnen we trouwens ook som ook precedenten zetten als je echt slim bent met een rechtbank dan gebruikt je de juiste cases om precedent te zetten voor de andere niet te moeten dagvaarden omdat u eigenlijk al gevolg

44:35 Zo zo doen wij dat inderdaad zo doen wij dat inderdaad eh presidenten eh om om duidelijk te maken dat het met die wetgeving eigenlijk niet moet gesold worden die is er niet voor niks eh nee maar klopt iets verworven is iets verworven en dan moet het gerespecteerd worden Ja alleé ik bedoel moest het nu goed gaan met de natuur hè dan kunen zeggen eh zeg Waarom blijft D zo altijd been stijf houden maar Wij zien de natuur nog altijd achteruit gaan hè Er zijn heel veel bedreigingen voor de natuur klimaat is een hele grote Wij zien de de zuiderse soorten vooral degene die kunnen vliegen zien wij massaal komen Ik ben vroeger eh begonnen met met eh libellen hè dus met naar libellen te kijken en er zijn een tijdschriften h dat was daarvoor Ik maak zo slechte

45:24 mokes toestaan maar ik La hè Dus ergens lacht wel uit de schrij ID Ja ik kan er normaal ook goed ehm eh maar eh dus libellen er zijn eh een honderdtal soorten in in België en sommige soorten zijn sinds eh 1850 ene keer gezien in België hè bijvoorbeeld eh Gaffel waterer juffer Gaffel waterer juffer heeft nu in België tientallen populaties Oké tientallen Dat is een zuiderse soort die vroeger ooit dus per ongelijk ene keer tot hier gevlogen is die heeft nu popul dus klimaatwijziging is echt en die huismus dan dat dat verdwijnt die die verdwijnt dan hier of gaat die dan misschien meer naar het noorden of nee die bij die huismus is het probleem Dat is een cultuurvolger dus die zit in de

46:09 buurt van mensen en die Lee vooral van eh granen en insecten die die die kon vinden en eh over het algemeen en dat is een voorbeeld van Innovatie en zo zijn die landbouwmachines zo efficiënt dat er bijna niks meer over blijft eh en dat die eigenlijk weinig schuil plaats nog hebben weinig eten vinden er zijn ook heel weinig insecten de hoeveelheid insecten is massaal achteruit gegaan behalve de meug ja wel Dat is dus wat je krijgt hè als je als je stabiele ecosystemen hebt dan hebt je heel biodiverse ecosystemen waar de natuurlijke predatoren van De Mug ook massaal voorkomen als je daar met een mokerhamer tegenaan slaat en daar de helft uitslaat dan stort dat in en dan krijg je echt van die opportunistische

46:54 soorten gelijk ratten en en naaktslakken naaktslakken Ja is ook vaak is ook vaak een voorbeeld van het feit dat dat systeem eigenlijk nog niet heel stabiel is want als dat een stabiel systeem is dan zitten daar genoeg eh kleine roofdiertjes die die dan wel pakken nu naakt vak is niet zo populair Ja wat is de Predator van een naak wat wat eet dat ik geloof ik geloof maar pak mij daar nu niet op want ik ben ook niet altijd eh de krak Maar ik geloof dat egels dat wel eh wel pakken Ja egel met een egel in huis hal Ja dat eh dat dat kan zeker maar mag ik nog een voorbeeld geven want over die insecten bijvoorbeeld dat is allemaal rap gezegd wat ik doe hè Maar wij werken echt wel heel veel Science based dus in Duitsland Hebben ze al heel lang traditie van eh van natuurreservaten en ook eh heel

47:42 groent li natuurlijk hè dus die hebben daar onderzoek gedaan op e biomassa aan insecten in een reservaat al meer dan 50 jaar en die biomassa was geloof ik met 50 of 75 achteruit gegaan op 50 jaar in een reservaat hè h in een reservaat dus dat dat zijn effecten van buiten het reservaat op het reservaat Ja het is een ecosysteem Ja en dan ziet je alleé Ik ik zelf als ik vroeger eh in de Velden bij ons in de buurt rondliep overal zat er veld leuwerik we hoorde die overal en nu nu moeten al naar reservaten gaan om die nog te horen dat is je ziet die gewone soorten zijn allemaal aan het verdwijnen en die landschappen worden leeg en stil Je moet maar eens ergens in een in een Lambo landschap gaan staan en luisteren

48:29 hm je hoort niet veel meer Af en toe wil de mensen het ook stil hebben hè We moet daar voor heel de natuur sterven Dat is een andere vraag maar eh dat klopt wat gezegd van stil Maar daar is ook al onderzoek op gedaan dat natuurgeluiden helemaal niet storend zijn nee nee maar ik ik zeg domme dingen dat Mo er een beetje bijnemen Ik wou nog even kunen dan dat is misschien gewoon een stomme vraag eh We kunnen dan eh de logische eh redenering maken als je dan kijkt op op op eh naar onze buurlanden en andere landen is dat hoe lager de bevolkingsdichtheid hoe beter dat na Nature toe want ik hoor voornamelijk hè dat dat de mens Ja de verantwoordelijkheid of of ja de oorzaak is van van een slechtte Natuur De Staat van een slechte natuur of of niet of

49:14 zijn er nog factoren Ja de mens is eh daar er daar erg bepalend in maar eh alleé kijk bijvoorbeeld naar nederland Dat is dichter bevolkt dan ons maar die hebben het wel wel beter georganiseerd die hun ruimtelijke ordening is heel anders eh een natuurreservaat is daar nog een natuurreservaat daar kunt je nog een hele dag in wandelen omdat dat zo enorm groot is hm Wij zitten hier overal met huizen Alles is hier al Het heeft ook een beetje met de mentaliteit en en zo te maken denk ik hoor dat is mijn idee ehm natuurlijk is het uitdagender als je dichter op elkaar woont dat klopt maar als je onze regio vergelijkt met bijvoorbeeld eh de de de Regio rond Londen en en en reinland West Vaal en zo

49:59 al zo De regs die ook heel industrieel en dens zijn Dan komen wij er niet goed uit ja en misschien inderdaad een beetje een vraag die erbij aanleunt en en ook serieus puur om die eh die die balans te snappen hoe moeten we nu als als samenleving om het zo te zeggen Het het is een Het is een high level vraag hè dus ik weet niet waar dat we geraken maar ik hebt ondertussen de stijl al wel door maar ehm tussen ehm natuur natuurherstel economie en daar toch ook wel voor zorgen hè dat we dat we de juiste wel waards principes hebben zodat we dat ook in balans kunnen houden en dan beleid Wat betekent keuzes maken die rekening houden met de Ja met verschillende factoren die soms goed soms juist Whatever zijn en eigenlijk de wil van de meerderheid in theorie ja ehm hoe Hoe kijkt je zelf naar die naar die ehm dynamiek ehm waarmee dat ik wil

50:44 zeggen we kunnen morgen doen van AH natuur heeft bestaan zal altijd bestaan hoe leefbaar dat voor ons is Tell op in vraag Who cares hè Dat is een extreem standpunt of je kunt zeggen klimaat boven alles en We lanceren een half communisme voor het klimaat eigenlijk te te reserveren uiteraard zitten we in geen É van de twee extremen per definitie niet maar maar het Het toont wel hè Het Spectrum van balans als we die uiteindes nemen Eh misschien ja het is weer geen vraag maar hoe voelt je zelf die die balans aan gewoon die die klimaat natuur beleid eh de mensen inderdaad Vlaanderen is een heel interessante regio zeggen toch vaak dicht bevolkt blijkbaar hebben ook heel veel landbouw als je dat relatief bekijkt Zo ja die die balans ehm zijn we zijn we vandaag juist juist bezig om om duurzame mogelijk te maken want je wilt ook niet binnenkort een antiac diee hè

51:30 dat merkt je ook al dus ja je hebt het antwoord eigenlijk al gegeven en dat is het woord duurzaam wat ik verwacht is niet dat iedereen eh absoluut eh eh natuurstudie Freak moet zijn en ik weet niet wat nog allemaal maar wat wat wel logisch is is dat wij onze economische ontwikkeling dat we daar wel goed over nadenken van Wat voor effect heeft dat op de omgeving enzo dat is VEG veger nooit gebeurd hè een fabriek werd gewoon ergens gezet en de de de afvoer liep gewoon in de Beek die het dichtst bij was daar werd helemaal niet over nagedacht het was een eh het was een eh een andere tijd dus daar heb ik respect voor maar ondertussen weten we toch dat ge wel wat duurzaam over die zaken moet

52:16 denken de aarde is begrensd hè die groeit niet de aarde maar als onze claim op die aarde elk jaar groeit en WBF houdt dat mooi bij hè met die living planet eh index dus elk jaar houdt hij bij Van wanneer hebben we wat de aarde produceert opgesoupeerd En we zitten nu al ergens in september denk ik Ah nee wacht eh omgekeerd zeker hè het is het wordt elk jaar vroeger hè dat we het opgesoupeerd hebben eh maar eh ja we moeten daar echt iets meer En je voelt dat ook aan de grote bedrijven en die zijn daarmee bezig hè dat voorbeeld dat ik daar straks gaf van coca-cola die denken daar echt over na want die die CEO van coca-cola die zegt gewoon ja eh zonder water geen Kolen h Ja D is die is daar heel heel heel duidelijk in dus die

53:03 weet op lange termijn moet er water blijven dat we kunnen gebruiken om te drinken of om er cola van te maken U kunt daar voorstander of niet van zijn maar alleé ik bedoel die denkt daar die denkt daar dan over na hè eh en ik verwacht dat veel meer dan dat dat nu gebeurt en dus eigenlijk moet het zo zijn dat er geen vraag komt die pijpleiding door dat natuurgebied te trekken dat die zelf al gekeken hebben kunnen we het niet gewoon eh iets verschuiven of op een andere manier doen en er zijn mogelijkheden want we laten pijpleidingen toe door ons reservaten als ze geboord worden onder het reservaat en niet eh gegraven wat veel goedkoper is dus je moet daar gewoon eh denk ik veel duurzamer mee

53:49 omgaan Die natuur is belangrijk voor iedereen eh alleé nu ook heel dat waterverharder allemaal voorspeld trouwens hè dat de klimaatwijziging gebeuren alleen hadden ze het voorspeld binnen 20 jaar het komt allemaal veel sneller dan We hadden verwacht maar er was gezegd de buien gaan intenser zijn hè Ze gaan eh Het gaat meer regenen Op ene keer het gaat langer droog zijn Ja er is daar op ene dag 400 ml gevallen hè hm in heel in België valt er op een heel jaar 800 ML dat is op ene dag is daar de helft van alles wat in belgi h eh want ik heb nog metera over gebabbeld die eh die geol is hij zei dat is voor die streek het volledige jaar

54:35 hoeveelheid dat daar gevallen is in ene keer ja wij Wij hebben zoveel effect op ons omgeving dat we daar echt veel bewuster over moeten nadenken wat dat we doen en voor natuur is dat hetzelfde hè de imkers zetten op dit moment liever hun kasten in de stad dan dat ze die op platteland zetten Hm dat zegt toch heel veel als je tegen uw overgrootouders had gezegd dat wij water in flessen kopen om te drinken dan lachten die uw vierkant uit die vonden dat kei belachelijk want water haalde gewoon uit de Put maar wij kunnen gewoon uit ons Putten geen water meer halen want de kwaliteit is te slecht om te drinken qua pesticides qua qua stikstof denk kraantjes Waker ook Ook al is drinkwater maar ik heb er toch

55:22 mijn twijfels over Ja dat wordt al veel beter gecontroleerd maar ja dat is dan wel dieper dieper grondwater alleé hier in Antwerpen nu niet maar eh in meestal is dat grondwater uit wallonia toch in ieder geval in oost-vlaanderen enzo maar alle we moeten we moeten we moeten daar gewoon veel bewuster zijn we hebben heel veel invloed op onze omgeving spectaculair veel dus we moeten daar wel bewust van zijn wat dat we doen de zeeën zijn op dit moment leeggevist hè als je kabel jou wilt eten wat dat vroeger de meest gewone vis was dat je kont eten dat zijn tegenwoordig al de duurdere vis omdat er gewoon geen kabels meer zijn wij hebben die niet duurzaam bevist je kunt die duurzaam bevissen je kunt elk jaar xpr van die populatie vangen Je

56:07 moet gewoon weten hoe groot is die populatie Hoel vang ik daar van Oké het is maar daar hebben ook echt wel commerciële Innovatie nodig denk ik eh op op ook heel veel niveaus hè Zo ziet je het ook wel dat we gewassen efficiënter kunnen groeien en daardoor ook een deel van de effect op de natuur soms eh kunnen tegenhouden en dat vind ik ook wel en dat KW misschien ook een beetje terug niet volledig maar oké bent je natuurlijk ook vanuit een bepaalde positie Maar in het antwoord en dat is We hebben ook al heel vaak gesproken politiek dan zo die werkgever werknemer eh eh zwart wit tegen elkaar opstelling eigenlijk trekken die aan hetzelfde eind want die willen vaak hetzelfde werkgever werknemer en hier heb je ook natuur en laten we dan even commerciële initiatieven noemen in omgevingen Eigenlijk moeten dat ook niet per se tegenstellingen zijn maar toch start het vaak zo maar ik hoop dat dat inderdaad allemaal wat meer toch weer wat É wordt

56:52 dat was wat ik juist wou zeggen jeij begon eigenlijk met ze tegenover mekaar te zetten helar elke economie of toch 80 van de economie heeft er baat bij bij een gezonde omgeving is het voor de grondstoffen die ze nodig heeft is het gewoon voor de gelukkige Burgers te hebben die consumenten zijn is het voor de eigen personeelsleden die die ook eens naar buiten moet kunnen iedereen heeft daar baat bij en eh en daar moeten we dan eigenlijk aan werken en wij met natuurpunt combineren dat door wat dat we willen doen namelijk hen zon zelf eh gebieden beheren eh combineren met eh zoeken naar budgetten bij anderen die dat belangrijk vinden dat wij dat doen en die niet de expertise hebben en niet

57:37 de terreinen hebben hè dus dat dat dat is eigenlijk een hele mooie win wiwin en dat doen we op veel vlakken denk ik ja eh we zijn ook een beetje richting einde Ik heb sowieso nog een een vraag eh persoon Ja ik heb een iets kleinere vraag maar dan terug Ik zal die eer stellen dan ehm e die huis die huismus eh zijn is is het opvallend de lijst van van dieren of groeit dat exponentieel de lijst van dieren dat eigenlijk eh met met uitsterven zijn bedreigd Ik heb er veel zien uitsterven al maar er sterven altijd veel soorten uit hè Maar we zien daar echt wele nee nee maar wacht want we zijn over twee dingen aan het praten Ik heb het nu over lokaal uitsterven hè dus dat wil zeggen die uitsterven in Vlaanderen of in België of zo hè Ik kom zelf dus van eh van van Hechtel ekel en Hechtel

58:23 exel Daar ligt het grootste deel van het militair domein k Kamp van Beverlo en eh dat dat is onder andere gekend voor zijn gentian blauwtjes en Gentiaan blauwtjes is een klein vlindertje dat samenleeft alle in een heel speciale symbiose leeft met eh een ehm een zeldzame plant klokjes gensan en met eh mieren de moeras steek mier die die eigenlijk Ja heel heel eh heel speciaal maar goed eh natte heidens systemen kunt je U wel iets bij voorstellen Schotland enzo hè dus we hebben dat ook op sommige plaatsen natte heides systemen daar komt dat voor ehm we hebben de verschillende natte heides systemen in Vlaanderen maar daar is dat zo grote massief dat die populaties daar nog zijn Ik weet nog toen Ik studeerde dat er eh kennissen

59:10 van ons dat daar onderzoek op deden en ze ze ze bepalen die populatiegrootte door de eitjes te tellen op die bloemen hm hm omdat die leggen die eitjes altijd op de bodem van de bloem dus je kunt dat heel makkelijk vinden eh en ze tellen die eitjes en je weet dan niet exact Hoeveel vlinders er zijn maar je ziet wel Trends hè en daar stopten ze met tellen omdat er zoveel waren Dus het was echt niet meer te doen en nu heb ik gehoord dat van de vier populaties er al twee zijn uitgestorven en de twee anderen het echt slecht doen en dat waren dan echt de de grote sterke populaties in Vlaanderen maar dat is dan weer Inderdaad Vlaanderen hè van is dit dan hè omdat ze hier nu heel slecht doe in een ander land is er daar dan misschien een St neiging dat het

59:56 compenseert Ja dat gebeurt dat gebeur dat gebeurt en dat is dan ook eh het vervelende een beetje aan aan aan de aan het het leuke nieuws dat er eindelijk eh eh nee vossen niet eindelijk eh kraanvogels broeden in Vlaanderen of of zeearenden alles wat vliegt alles wat mobiel is hè die kunnen zich verplaatsen hè Dus het enige probleem dat die hebben is eh die vanier die gaan naar Nederland of iets hoger Die van Zweden gaan naar noord-zweden maar Waar gaan die van noord-zweden naartoe Ja hè de ijsbeer waar gaat die naar hè dus Maar voor de rest die kunnen zich wel verplaatsen maar er zijn heel veel soorten die heel weinig mobiel zijn hè een goed voorbeeld

1:00:43 is bijvoorbeeld dat kennen jullie waarschijnlijk wel nee Boss bossi Sint dat zijn die blauwe bloemetjes die zo in de bossen in het voorjaar staan waar onder andere de bossen in het Brusselse heel gekend voor zijn zijn hè de bint daar is onderzoek op gedaan die zaden die verspreiden zich 30 cm per jaar Dat is niet veel Nee als je dus twee bossen hebt en die liggen 300 me uit elkaar dan duurt dat in theorie D is theorie natuurlijk 1000 jaar tegen dat die daar zijn hm eh zeg ik het nu juist 10 Ja 1000 jaar dus dat zijn dat verspreidt zich heel traag zijn heel veel Kevers die geen vleugels hebben dus die kunnen alleen wandelen als schij van Midden Frankrijk naar hier moet wandelen

1:01:30 als Kever Dat is een hele afstand hè en zijn er dan zo initiatieven dat dat we eventjes een taxi spelen voor de voor de Kever bijvoorbeeld dat is iets waar wij over na aan het denken zijn want bijvoorbeeld wi wij planten op dit moment veel bos aan omdat er weinig bos is maar de vraag is of de soorten die we aanplanten of dat die binnen 100 jaar hier nog wel de juiste soort Het probleem is dat we niet 100 zeker weten wat er met de klimaatwijziging gaat gebeuren beet een mix van beide dan of wat dat gemaakt Het kan zijn de modellen voorspellen dat het hier warmer gaat worden en daar lijkt het ook naartoe te gaan hè Maar als de warme Golfstroom stilvalt Ik weet niet of jullie dat weten maar België dat ligt op dezelfde eh eh breedtegraad als eh Nova Scotia enzo hè dus dat is nog eens

1:02:16 eh 500 km boven New York en je weet hoe de winters in New York zijn hè dus als die warme Golfstroom stil valt dan wordt het hier veel koud hm hm eh en dus is dat ook een beetje moeilijk dus wat moet je dan doen dan moeten eigenlijk onze soorten planten wat midden fransse soorten en toch ook wat zuid-zweden soorten om te kijken wat er geburt en dan is de vraag dat ze zover zijn we nog niet maar eh alleé wat ik juist zei van die ijsberen is heel belangrijk hè als alles kon opschuiven laat ons nu even zeggen Alles is mobiel vliegend enzo Alles is mobiel utopie ja dan nog verliezen we alles van boven hè hm ja ja ja en veel gaat voor woestijnen hè in Spanje en en denk je dat dat hè

1:03:01 want alles verschuift dan hè Spanje klimaat wordt dan binnenkort Belg Ah ik ga heel snel door de bocht hè en eh het warmste zit rond een Evenaar of ben ik daar fout in Ja subtropisch klimaat dat warmt dan ook nog mee op ja zien we daar dan bijvoorbeeld nieuwe soorten dat ons temperatuur temperatuur is niet bepalend voor het ontstaan van nieuwe soorten wat vooral eh eh bepalend is is eh isolatie dus eh als een bepaalde soort afgescheiden is van van de basis populatie dan gaat hij gewoon door genetische Drift gaat hij uiteindelijk eh veranderen in een andere soort Daarom dat op eilanden vaak veel eh soorten zitten die alleen maar op het eiland voorkomen en het grappige is dat je dan vaak ziet dat die groter worden Ja daar

1:03:48 is ook een theorie over kleine soorten als de storm is die waaien weg dus die hebben alle bat erb om groter te worden dus daar zit kee schildpadden enzo En en D Dus eh dat dat is heel interessant Er is veel eh documentatie over maar het het punt is ook ik geef jullie gelijk hè er verdwijnen soorten en er komen soorten bij Dat klopt hè Maar het tempo van verdwijnen is op dit moment bijna 1000 keer groter dan het tempo van van verschijnen en we hebben ook nog nooit zo'n tempo's gehad Behalve bij hele hele grote massa extinctie Events hè Dus echt eh van de van de dino's dan is dat ook ooit geur maar ja dan heb je echt op bepaald moment 60 70 80 90

1:04:33 van de soorten die verdwijnen ja en het komt terug maar dan spreekt over zo'n groot ordes de mensheid Ja en dat en dat duurt dan ook eh een paar miljoen jaar tegen dat die soorten terug beginnen te te uiteen te gaan en en die mooie diverse natuur die we hebben eh te te ontwikkelen en en en dat is een termijn dat kunnen we ons niet voorstellen want paaren jaaren waren er geen mensen misschien te zijn den Ja ik denk dat dat ook zo de grootste reden is van het skeptische eh van bepaalde tegenover hè de klimaatsverandering omdat we eigenlijk op zo als je het echt op de volledige schaal bekijkt op zo een korte termijn aan het praten zijn van vanaf dan tot dan hè is de mens ontwikkeld heeft een impact beginnen maken omdat dat zo kort is op de volledige schaal

1:05:20 snap ik wel van ergens dat er een een sceptisch en dat het misschien niet gewoon Ja normaal is snap je wat dat ik bedoel ja maar maar ik geef altijd het volgende voorbeeld als je dan je hebt hoofdpijn en gij gaat naar een specialist en die specialist zegt tegen u Ik heb slecht nieuws Je hebt een een hersentumor ja dan zeg ik niet van Ik vind dat ik helemaal geen hersentumor heb Volgens mij is er geen hersentumor dat zeg ik dat niet omdat ik eigenlijk wel geloof heb in die exper die kent daar wel iets van Ik ben daar niet blij mee dat is iets anders hè Maar eh maar als wij iets aankaarten wordt dat heel vaak in twijfel getrokken dat is niet zo en eh dat of dat is niet dat is niet erg enz dan denk ja maar je moet wel met feiten omgaan natuurlijk hè Je kunt zeggen ik

1:06:06 vind het niet belangrijk dat er soorten zijn hm hm ja ja dan zit daar heb ik geen probleem mee dan hebben wij gewoon verschillende mening maar je moet niet zeggen dat het niet slecht gaat met de soort want alle data wijzen erop dat het slecht gaat met de soort Ik denk het complexe daar vaak en dat is misschien een beetje bedoeld is inderdaad wel er ISS als een natuurlijke cyclus er is impact natuurlijk van eh van de mens en dan is de vraag wat is de grootorde en hoe moeten we dat vermijden en zelfs daar de wetenschap heeft nog een breed een breed perspectief van wat dat allemaal betekent wat we moeten omgaan maar er zijn wel een aantal vaststaande feiten Ik bedoel en zeggen dat de mens geen impact heeft is eh zeer moeilijk denk ik ehm misschien maar mag ik daar nog één ding over zeggen echt nog een vraag stellen ja ik ben afgelopen afgelopen zomer met met de familie zijn wij naar yukatan geweest hè dus Mexico eh omdat wij ons jonge Zonen ook andere

1:06:53 andere cultuur en andere ervaring Will met niet met het vliegtuig gedan met het vliegtuig maar gecompenseerd natuurlijk ehm en ik ik even mijn draad Ja Mexico en eh was daar vooral te zien dat is de streek van de eh Maya tempels hè dus eh wij hebben heel veel Maya tempels bezocht en eh dat interesseert mij en ons kinderen ook eh maar ik wist er ook niet zo heel veel van want het verschilt tussen Maya's en al steken en ja inkas die zitten wat zuidelijker dat wist ik wel maar hè ja hoe zijn en die verdwenen Ja die zijn verdwenen omdat de Spanjaarden daartoe zijn gekomen hè Ja nee dat is dus niet zo hè Oké Nee dus rond 950 zijn al die culturen van die may's hè helemaal ingestort en de

1:07:38 hoofdreden daarvan was dat u hun eigen omgeving zo hadden vernietigd dat die die die steden die daar waren die dat ging niet meer dus eh heel heel dat gebruik a voedsel dit en dat Ja heel dat schiereiland was eh Is kalk h die boot zijn kalk en kalk houdt heel moeilijk water vast hè Maar de die dat tropisch regenwoud dat dat was dat hield wel water vast hè eh maar die mannen die bouwden allemaal tempels en die tempels die waren allemaal volledig geplamuurd hè Dus wij Z Wij zien zo stenen Tempel staan maar daar ging allemaal een kalklaag op en plamuur Dat krijg je als je gebrande kalk hebt dus om É Ton eh alleé één één kuub van dat plamuursel te maken hadden zij twee kuub hout nodig Dus ze hebben daar alle hout gekapt G

1:08:25 kont van de ene stad naar de andere kijk maar dat had natuurlijk heel veel effect op de omgeving en eh dat is daar verdroogd ze hadden geen water de oogste mislukte en eigenlijk is heel die stad hè want ons ons systeem dat we hebben ons maatschappij die draait opdat opdat de de input die er is constant is maar van het moment dat je daar zware verandering in doet dan zie je wel echt dan begint dat wat te trillen en die die hebben hun eigen ondergang eigenlijk gecreëerd en daar is een heel goed boek over geschreven al lang geled door eh Jared Diamond en dat noemt Collapse of ondergang en dat die beschrijft dat allemaal als je geen rekening houdt met uw omgeving dan dan kan het echt slecht aflopen en dat is waar wij op moeten letten dat is geen doem denken ik dat is net dat is net positief denken we moeten

1:09:10 alleen slim ermee omgaan maar daar ben ik het 100 PR mee eens alle ik weet niet ten ver dat anekdotische waarheid is maar zeggen toch altijd dan of zo zit tenminste in mijn hersenen dat de native Americans uiteindelijk altijd wel eh rekening houden met hoe dat ze met gronden omgingen in die zin ze dachten altijd zeven generaties eh als ze die bewerkt en ik denk inderdaad dat lange termijn perspectief als we iets doen is het vaak om op korte termijn iets te creëren maar ik denk eh rekening houden met de impact van zaken gewoon voorbij ons eigen eh doen we te weinig in onze huidige ehm samenleving en dat is ook echt wel een gevolg van die extreme consumerism en individualisering en rijkdom die ons allemaal heeft bereikt dus daardoor is duidelijk de mens excessief geworden hè Dat zet je gewoon en daar zit je wel nu nuancering in terugkomen waar dat mij wel blij maakt hè dus eh dus da eh 100

1:09:56 ja daar komt een nuancering en alleé want gij geeft nu het voorbeeld van van de Indianen dat ken ik iets minder omdat ik juist een voorbeeld gegeven van de Maya's waar dat niet het geval is Maar eh maar bijvoorbeeld in Japan hebt je ook veel meer een cultuur om op lange termijn te denken Ik denk dat wij in ons cultuur dan nu op dit moment veel te weinig hebben en dat we dat veel meer moeten doen Moet iedereen daarvoor alle factoren kennen voor mij hoeft dat niet maar dan moet je vertrouwen hebben in degene die daar wel Expert in zijn en de juiste politieke beslissingen nemen en niet niet korte termijn eh heel Ad hok de makkelijkste de populairste eh meestal dan nog met wat perceptie en wat spinning in een bepaalde richting daar wordt niemand beter van Ja op korte termijn worden Daar sommigen beter van maar op lange termijn als als gemeenschap moet je dat wel bewaken Ja

1:10:42 en ik denk daar ga ook een beetje ons boek over en per definitie Ik denk dat dialoog echt wel de manier is om dat vertrouwen terug meer in de samenleving te krijgen ehm oké maar ik ga nog grap even mijn vraag doen Ik wil niet teveel van u tijd stelen Ik kan een hoges verspreiden nu maar bij deze dan kunnen die die of het is waar en dan ben geïnteresseerd iets wat ik gewoon te cour eh mateloos boeiend vind zijn zo van die lokale biodiversiteit en we kunnen daar eh heel diep over ingaan Ik weet waarschijnlijk niks eh tegenover u eh maar ik vind dat heel interessant dat die ecosystemen bestaan en ehm eh ik heb ja informatie heeft mij zeker eens bereikt maar te nuanceren of niet is dat windmolens in zekere Mate wel een grote impact hebben op biodiversiteit omdat dat toch echt hele grote kleppers eigenlijk zijn van ehm constructie van infrastructuur die echt wel impact hebben op uw bij een omgeving ehm is dat het statement mijn vraag is dus is dat

1:11:29 hebben windmolens Ja uiteindelijk is het toch echt wel een een grote bedoening hè ehm heeft de impact op biodiversiteit heeft de impact op soorten die soms moeten verhuizen of per definitie zeggen we we weten dat dat impact heeft op soorten die dan gaan moeten verhuizen of uitsterven dus we doen het op locaties waar dat het dan eh waar ja minder eh van die gevoelige eh dieren of etcetera etca planten zijn eh ja al wel de eerste vraag is over Wat spreken we dan precies als het gaat over de natuur Tour dan kan ik zeggen dat grootste deel van de natuur daar geen last van heeft hè Maar als je het hebt over als je het dan hebt over bijvoorbeeld Nee nee ik bedoel de planten hebben daar geen last van hè de planten hebben alleen maar last van de plaats waar die Mast staat voor de rest maar is ook super veel beton in de grond

1:12:14 enzo Dat kan toch Ja wel superveel eh dan spreek je over één of twee Aren ofzo Eh dus dat voor voor de energie die die opwek is dat relatief weinig Ja is dat relatief weinig hè eh alleszins beter dan zonnecellen want dat heeft een veel grotere oppervlakte nodig maar die legt je dan best ook op plaatsen die je toch nee op plaatsen die je toch al inneemt namelijk daken van Huizen Dat is ideaal hè eh maar ehm maar natuurlijk soorten die vliegen Daar heeft dat wel effect op hè eh want wat heel vaak gebeurt is dat vogels die vliegen richting zoon een een mast en die Miss schatten dat hoe snel dat die dat die Wieken draaien h dus die

1:13:00 denken Ik vlieg daar wel door hmm maar ja die halen dat niet hè want die die buitenkant van die wiek dat gaat aan honderden kilometers per uur hè Dat is echt enorm Sel Ah ja dat is omdat dat zo'n lange afstand is hè die wiek is meer dan 100 me als die als die rotor draait a x keren per dan is dat een enorme snelheid Dat stopt ook niet hè Ik bedoel dat is niet dat dat meegeeft ofzo als dat een hit is is dat een hit hè dan dan zijn die gewoon een frut eh we hebben projecten gedaan met eh meerdere van die Windmolen plaatsers eh om te kijken wat voor effecten dat dat heeft en daar liggen echt wel redelijk wat dooie vogels onder H de vossen Hens de vossen Ja de toename van de vossen omdat er dan dooie vogels liggen en dat is dan

1:13:46 Ah nee nee nee nee nee nee nee nee net omgekeerd Hè wat dat we vinden is nog maar een fractie omdat er al een deel weg is door door scavengers die dat ga ga gaan halen hè eh maar eh dus vogels eh ook eh ook vleermuizen Ja en bij vleermuizen is het zelfs zo dat ze nog niet gehit moeten worden door die wiek gewoon drukverschil door die wiek zorgt al Nee die een longen klappen wel echt fragiele beestjes hè Ja ja longen klappen ja ja ja dat kinkt intens Oké maar is dat Is dat een kei fragiel beest dan een vleermuis of eh ja ik weet niet dat is zo groot als een muis en dat kan vliegen dus ik vind dat sowieso een super beest eh die overleven winters en ik weet niet wat nog allemaal die worden heel oud die worden heel oud die kunnen

1:14:31 30 jaar oud worden dus eh de vleermuizen zijn eigenlijk de uitzondering want meestal is het zo hoe kleiner een zoogdier Hoe korter dat het leeft Hoe groter hoe langer en een olifant wordt veel ouder dan een muis hè Maar vleermuizen die die passen niet in die grafiek die die dat dat ze uitzonder honden dan ook weer niet hè een grote hond wordt vaak minder oud dan een kleine hond hè Dat zou kunnen ja maar nie spreek individueel maarat dus heeft het effect Ja het heeft effect Kunt ge daar iets aan doen Ja je kunt daar iets aan doen hè dus eh Wij maken vaak afspraken eh hebben daar zelf ook een kader rond uitgewerkt onder andere door ons mensen van de vleermuiswerkgroep in overleg met de overheid vleermuiswerkgroep ja ja ja we hebben nog ander werkgroep Ja dat eh en ehm die eh bijvoorbeeld wat er wordt

1:15:17 vaak gezegd is dat eh op de mast dan een eh een detectieapparaat wordt gezet dat eh hoort of er vleermuizen in de buurt zijn en als er vleermuizen zijn dan wordt de molen stilgelegd Ja oké en dan wordt er ik klinkt mij complex nee nee de rentabiliteit van windmolens we hebben het al opgezocht hè is niet gemakkelijk punt Er is ontegensprekelijk h Ik zeg niet dat het niet mogelijk is en Al die zaken maar dat is niet gemakkelijk en als je dan nog eens pas op Ik snap het hè dus hier weer een interessant eh een een interessante zoektocht naar eh duurzaamheid Ja ja maar goed alleé in C zijn wij voor de windmolens in de zin van dat het nodig is om onze energie eh te wijzigen in de in de praktijk zeggen wij wel wel

1:16:03 nadenken waar je ze zet niet knal langs een bos waar een speciale populatie van vleermuizen zit eh niet eh in een midden in een weidevogelgebied niet eh in de zee ja ja in de zee hebben we gezegd ja daar zou het misschien wel kunnen maar kijk dan kijk dan wel hoe dat de eh zeevogels in Hoofdzaak trekken dat je dat niet loodrecht erop zet maar dat je dat da dan parallel mee zet dat zou echt wel Ja echt wel zo typisch mens zijn z en en dat is een goed voorbeeld van waar dat we dan tonen dat we wel meedenken hè om oplossingen te zoeken en niet per definitie elke Windmolen altijd tegenhouden want alles heeft een effect hè als je een nieuw huis bouwt al boude gij het in hout en op de ideale plaats het zal altijd effect hebben het is niet

1:16:49 dat wij vinden dat er geen effect mag zijn we moeten alleen de natuur niet door stomme beslissingen nog meer achteruit laten ga gaan we moeten daar slim mee omgaan Ja oké het is ehm het is misschien een klein beetje te laat ik wil eigenlijk nog één mini vraag stellen mini ehm het probleem is gaat waarschijnlijk groot zijn Maar je mocht ze snel beantwoorden ehm ik ken niet alle context ehm dus ik ga proberen mijn best te doen betonstop waarschijnlijk voor Ja we uiteraard we hebben dat idee gel Mo doen met stijgende populatie in de hoogte bouwen en daarmee oké en dan is Ah ja ja ja tuurlijk Ja maar in de hoogte bouwen in Vlaanderen is toch niet echt populair in die zin daar zit je dan toch weer met andere restricties waar dat blijkbaar andere belangen ook zeggen d Nee maar dat is ook weer cultuur natuurlijk hè En als je Nederland gaat en die hebben toch nog altijd heel mooi dorpjes maar toch kunnen die een ruimtelijke ordening veel beter organiseren dan wij Hoe komt dat dan ja

1:17:36 dat die maken keuzes hè die maken bepaalde keuzes en wij willen allemaal overal maar kunnen bouwen Maar alleé ons oppervlakte is al zo verdicht is eigenlijk spectaculair en wat wat we juist nodig hebben is het omgekeerde want dat water dat gaat komen hè met die klimaatwijziging dat gaan we moeten kunnen opvangen h dater onze moerassen gaan moeten groter worden om dat te kunnen opvangen die die Beek die zeker de benedenstrooms binnen binnen glipt alle je hebt de beelden wel gezien van in Spanje waarschijnlijk hè waar dat hele straten met auto's helemaal leeg geveegd werden omdat daar in É keer op een paar

1:18:23 minuten tijd een gol van meer dan een meter of 2 meter hoog doorkomt ik ben blij alleé Er zijn veel mensen gestorven maar het hadden volgens mij nog veel meer mensen kunnen geweest regelmatig te maken metke zaken oran en zo ehm maar oké Nee dus de hoogte inbouwen ehm het zal het zal zullen door de achter ermee om moeten gaan en volgens mij bevolking doen Krimpen of het is de hoogte in h Ja de bevolking doen Krimpen Da zijn wij geen voorstander van maar maar maar je kunt wel alleé Je kunt ook heel kwaliteitsvol een hoogte bouwen dat voorbeelden van heel heel aangenaam maar eh het is niet de traditie die wij die wij kennen zeker niet op platteland daar ben ik het mee eens Maar de tijd dat ons dorpjes één Hoofdstraat waren en twee zijstraten is ook gedaan Dat zijn tegen

1:19:09 ook al massieve dorpen dus die kern daar kunen volgens mij wel één of twee lagen bij doen en dan heb in ene keer hectaren in het buitengebied die niet meer moeten bebouwd worden Dat is gewoon een keuze die je moet maken denk ik eh oké ja kei interessant eh we kunnen eeuwig bezig blijven maar we gaan dat niet doen Ehm inderdaad zodat je eh nog eh zinvollere dingen kunt doen Ehm Dank u was in ieder geval interessant Ja misschien om de tijd eh vrij te maken Het is eh het is leuk om eens een verfrissende kijk te krijgen van eh van de natuur Ik hoop eh dat je het zelf ook plezant vond eh Ik wens u veel succes toe ehm en eh misschien tot later Bedankt voor de mogelijkheid in ieder geval alr by zekes Ciao