00:00 de wetenschap gaat nu zo snel vooruit dat met eh alle kennis die er is opgedaan biologisch maar ook het gebruik van eh Artificial intell Intelligence nieuwe platformen dat het nu veel meer kans maakt dat daar nieuwe geneesmiddelen op korte termijn of ook zelfs vaccins en en preventie van eh voor kan worden gegenereerd ja solidariteit is belangrijk hoe verbinden we al die individuen nog tot een groter geheel daar zie ik dat Onze samenleving voor een stuk een beetje in in vastloop en dat is een probleem in onze maatschappij Als je dat goed aanpakt dan zijn er wel mogelijkheden Wij zijn allemaal gewoon debielen die in de donker aan het testen zijn dat is wel heel veel waard wat wij hier hebben dat is echt wat telt kom aan We gaan ervoor welkom bij een nieuwe aflevering van discour met de boys We zijn hier

00:46 vandaag met Paul Stoffels CEO van Galapagos Dank u om tijd vrij te maken to hier te komen wel welkom voordat we beginnen doen altij een chinky met de whiskey Ja het is Jack dens hony heb je ooit al eens gedronken heel lekker dank u is proeven niet proeven Ja moet niet Als je niet wilt nee nee je moet maar het is heel zoet hè Wat vind je ervan Lekker Dank u Go Oké ehm zoals altijd kunnen we een heleboel eh richtingen uitgaan maar we proberen het gesprek een beetje breed te hebben dus misschien voor niet iedereen die het bedrijf kent wie of wat is Galapagos en wat doet het Wi zijn een eh biotechbedrijf en wij doen een onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen voor ehm ontstekingsziekte ehm en oncologie a tumoren dus eh en wij gebruik gebruiken daarvoor nieuwe technologieën zoals

01:32 celtherapie maar ook nog oude technologieën zoals small molecules chemische molecules en wij doen eh end to end van The Discovery tot het brengen naar de markt eh wi Wi werken aan nieuwe geneesmiddelen Ja en je hebt zelf al best wel een eh pittig track record in eh het hele gebeuren denk belangrijke bijdrage leverd aan HIV vaccin als je het zo kunt zeggen of toch zoektocht daarnaar en ook eh lang eh Scientific Officer geweest bij Johnson en Johnson dus ehm dus ja misschien open vraag eh om gewoon te starten Hoe hebt je die hele genees of nee farmaceutische industrie zien evolueren de afgelopen 20 jaar want er is best wel wat gebeurd denk ik er is heel veel gebeurd op vlak van eh nieuwe geneesmiddelen nieuwe voornamelijk ook nieuwe platformen Wat bedoelen we dan met antibody celtherapie

02:18 vaccins ehm maar ik ben daarin gedonderd eh door Ik heb eigenlijk ben begonnen als arts ehm en geneeskunde gedaan tropische ziekte ik heb eh drie jaar in Congo gewerkt een jaar in Rwanda en dat was in het midden van de HIV eh pandemie toen die waar dat enorm probleem was lat jaren 0 eh begin jaren 0 ehm om alleen maar vast te stellen dat je op dat moment eigenlijk niks voor de ziekte kon doen en maar ik heb toen heel veel geleerd ben dan eh door pansen aangetrokken geweest eh in Janse farmaceutica om samen met hem eh geneesmiddelen te zoeken en te ontwikkelen en zo ben ik eigenlijk van arts in ontwikkelingslanden naar eh farmaceutische Research gegaan in eh

03:05 Farma heb je heel veel successes en failures en eh toen wij de eerste onderzoeken deden dat lukte niet We hebben toen verschillende geneesmiddelen in de kliniek gebracht bij patiënten getest dat werkte niet omdat we het virus niet verstonden dan zijn we onderzoek gaan doen op het virus zelf bij patiënten en dan vonden we dat die virussen zeer snel resistent werden aan de aan de nieuwe geneesmiddelen die we gebruikten ja niet te verstaan 14 dagen nadat we de patiënt het virus het geneesmiddel gaven was het virus resistent extreem snel eh extreem snel maar dat was ook De Doorbraak eh in in naar een oplossing toen we dat verstonden wisten we dat we wat ze noemen breed Spectrum geneesmiddelen moesten maken die heel veel mutaties

03:51 coverden maar ook heel potent waren dus heel actief waren en zo zijn we erin geslaagd van op 20 jaar eh van eh 18 pillen twee keer per dag naar één Kel pil één keer per dag te geraken en de uiteindelijk voor patiënten normale levensverwachting te creëren Ja ja want eh op dat specifiek niveau van HIV dan hè denk ik dat So Far we er zijn dat het ehm virus gestagneerd blijft en he langer overdraagbaar is daar geraken we nu met die eh met die pil maar juist maar effectief het virus dood op niveau dat het eh niet meer Er is na eenmalig iets toedienen daar zijn we niet Da zijn we nog lang niet en Ah ja we gaan er Waarom wel ooit misschien wel maar het het HIV virus heeft een zeer particuliere eh eigenschap dat het zich

04:37 integreert in het menselijk DNA en dus in bepaalde cellen in uw lichaam verbergt zich dat eh ook al gebruik je geneesmiddelen voor 20 30 jaar het virus wordt niet geëlimineerd en vandaar moeten mensen eh hun geneesmiddel elke dag nemen of nu is ook een injectie bestaat er wat je elke maand of elke tweede maand kunt nemen maar dus eh vandaar Eh dat is een levenslange behandeling Maar het is wel zo hè Met met die medicatie ehm is het eigenlijk alsof dat je het niet hebt hè of of is er nog steeds een kortere levensverwachting nee De levensverwachting is vandaag ehm normale levensverwachting Als je vroeg genoeg diagnosticeert en de juiste geneesmiddelen neemt maar ze dan ook elke dag neemt dan heb je een normale levensverwachting en eh en misschien ja

05:22 we zullen subiet zeker ook wel wat wat meer naar het hedendaagse gaan want nu zijn we misschien wel verder terug in de toekomst maar is HIV eigenlijk farmaceutisch interessant in die zin Ja maar pas op dat is dat is een interessante vraag hè Want verder terug in de toekomst eh ja oké Ja oké dat kan een verspreken zijn geweest maar ehm puur vanuit de aspect Ja een bedrijf moet altijd wel de afweging maken van is hier wel economische relevantie en we proberen altijd wel een een moreel probleem op te lossen en door mensen hun leven te verbeteren op een bepaalde manier maar er is altijd een economische realiteit en sommige ziektes zijn vaak wel niet Ja economisch rendabel of ehm ja ik denk HIV is economisch eh eerst en vooral voor de maatschappij een heel belangrijk ehm een heel belangrijke zaak geweest dat daar een geneesmiddel voor was eh veroorzaakte een ongelooflijke

06:07 morbiditeit dus eigenlijk ook een kost aan de maatschappij voor patiënten te verzorgen Maar eh maar ook de levensverwachting Als je kijkt in Afrika op dat moment eh is de levensverwachting in de jaren 0 90 met 20 jaar achteruit gegaan dus 20 jaar op bevolkingsniveau is de levensverwachting achteruit gegaan de wereldoorlog nog niet eens als Huh Ja dat heeft veel meer problemen veroorzaakt als een grote Wereldoorlog en dat is ondertussen terug ingehaald door eh preventie en therapie en eh maar ook HIV was een was een problematiek dat IND discriminant was of dat je arme eh of rijk w dat dat eh dat eh was probleem voor iedereen en vandaar Eh heel veel van de intelligentia als ik dat zo mag

06:54 zeggen of de goed getrainde mensen eh de de de mensen die eh de elektriciën van de elektriciteitsmaatschappij de ingenieurs de mijn ingenieurs Dat was een catastrofe qua qua economie in de wereld eh en en eh Vandaar ook Supply Chains en dergelijke maar ook de burden van deas dus dat is economisch zeer eh belangrijk geweest en was ook en is ook farmaceutisch leefbaar omdat dit geneesmiddel levenslang moet genomen worden Ja En dus en ja dus als is hè als je 30 jaar geneesmiddel h dan is dat 30 jaar dat dat moet gemaakt worden en verkocht en en opgenomen Word dus en er zijn ook heel veel vernieuwingen geweest die het simpeler maken van van

07:40 eh ik zei 18 pillen twee keer per dag toen dat we de Research starten naar É keer P één keer per dag daar zijn 20 stappen tussen geweest ja en elke keer was dat een introductie van een nieuw geneesmiddel economisch leefbaar verbeterde patiënt en dus daar is een heel grote misschien ehm ja Ja dit is nu niet per se Het thema waar we op zit hden daar een kunnen onwikkelen ook al is dat malaria is een is natuurlijk geen probleem in onze landen geen probleem In Amerika is veel moeilijker omdat er geen niet economisch een veel minder draagvlak is om een heel grote investering te dragen jaans Er is een massa probleem Ik denk HIV versus malaria je hebt veel meer Do na malaria denk ik dan HIV dat juist Zeker als we

08:26 naar de toekomst ook kijken en nu met de tijger Mo je dat hier begint op te dagen en je doet er nog zoveel x aantal tiental jaren bij Ja dan kan het misschien hier ook probleem nu daar wordt heel veel in geïnvesteerd basis wetenschappelijk onderzoek ook nu Er is een Wat is ehm venture malaria venture eh die door eh grote internationale organisaties wordt gefund eh glaxo heeft eh glaxo Smid klein heeft heel veel ook farmaceutisch onderzoek gedaan is een zeer moeilijk Eh onderwerp omwille van het feit dat er verschillende stadia zijn van malaria en je kan zomaar niet één geneesmiddel hebben wat alles oplost dus het is eh er is veel werk maar ehm ja nog altijd geen oplossing Maar zou het er eh het gaat ja maar alles gaat uiteindelijk ooit wel misschien mogelijks opgelost geraken maar denkt je dat in voorzienbare tijd eh er een

09:12 relevant denk de wetenschap gaat nu zo snel vooruit dat met eh alle kennis die er is opgedaan biologisch maar ook het gebruik van Artificial intelligent Intelligence nieuwe platformen dat het nu veel meer kans maakt dat daar nieuwe voor kan worden gegenereerd Ja en dan eventjes terug te komen op eh die eh HIV ook eh Mieke zei daarnet dat je heel veel belang eh Marieke ehm eh hecht aan aan de toegankelijkheid hè van die medicijnen dus ik Ik vermoed in het westen is dat geen probleem als je dat hebt ja dat is gewoon standaard apotheker voorschrift en waarschijnlijk eh goed gesubsidieerd Frank van den br maar als je dat dan eh gaat vergelijken

09:59 met andere landen bijvoorbeeld Dan Rwanda ofzo zal dat dan wel een heel andere situatie zijn of of niet Ja wel wat er wat er gebeurd is voor HIV is dat eh de industrie samen met met Who en heel wat organisaties uiteindelijk een een een principe heeft gevonden waar de geneesmiddelen in het westen commercieel worden verkocht en dat de patenten in de ontwikkelingslanden aan de generische bedrijven worden gegeven dat ook de technologie wordt getrans fert en dat op die manier de in de ontwikkelingslanden de of of de Ja de ontwikkelingslanden ehm de geneesmiddelen aan zeer goede kop prijzen kunnen worden verkocht maar dat is dan nog eens opgelost door wat is de

10:45 Global Fund en de Global Fund is eigenlijk een Fund wat door alle grote regeringen inclusief dan de Gates foundation die daar de driver van geweest is die om de zoveel Jar miljarden ophaalt bij De regeringen die dan dat die remaining kost betalen en uiteindelijk zijn de geneesmiddelen voor HIV in in Afrika en in de rest van de wereld ook zeer en in Afrika zijn die gratis Ja die worden geleverd aan patiënten gratis Enerzijds door daar is de maatschappelijke economische waarde terugverdiend hè Ja maar heel heel goedkoop gemaakt in massale Bulk in eh in in India er zijn een paar grote Indische maatschappijen die dat doen en gesubsidieerd door de internationale Community dat ze gratis zijn ehm en dus eh vandaar die zijn beschikbaar en HIV

11:33 Zo vandaag dus dat is eigenlijk ge een problematiek dan nog eerst op vlak van van toegankelijkheid Jawel Nee het is geen problematiek de systemen bestaan maar opnieuw het moet 20 30 jaar volgehouden worden en er is geen vaccin vandaag ja dus eh je kan nog geen preventie preventie natuurlijk er is preventie en nu vandaag kun je ook preventie doen met geneesmiddelen maar er is geen vaccin waar je levenslang van beschermt voor HIV Ja en eh dat zal nog de volgende 20 30 jaar zal er nog eh zullen er nog geneesmiddelen moeten geleverd worden op grote schaal Oké ja ja ik vind ehm ja die betaalbaarheid toegankelijkheid effectief wel een zeer interessant onderwerp en ik denk eh als belgë zijn we daar zeker wel goed in om een aantal eh veel

12:19 gebruikte medicatie toegankelijk te maken ook door onze gezondheidszorg die eh best we nemen het ook voor granted hè fascinerende werkingen heeft dat is zo eh Maar inderdaad er was nu zo een eh mediatiek artikel Rond eh een aantal geheime contracten is dan een beetje de benaming word gecreëerd en vanuit Frank van den broeken die eigenlijk op de É of andere manier bepaalde medicatie betaalbaar wilt halen houden maar zo geen concurrentie creëert ofzo of hoe werkt dat juist als uw interpretatie Ik probeer hier geen eh interessant gesprek te creëren maar ik ben wel nieuwsgierig naar hoe dat werkt Ja er Z Er zijn heel wat problemen in de wereld rond rond ehm rond transparantie van geneesmiddelen in eh betalingen ja of of wat de prijzen zijn en als een land een bepaald geneesmiddel op grote schaal wil

13:05 toepassen om een bepaald probleem op te lossen dan krijg je daar eh in elke Type of lat on zeggen eh commerciële deal kortingen en et cetera maar als je die kortingen publiceert en publiek maakt dan kan heel de wereld daar naar kijken en zeggen van Wij willen dat ook Ja en uiteindelijk krijgt je dan een heel maar gewoonlijk aan zo'n samenwerking hè zit meer dan juist de prijs van het geneesmiddel midel zit ook hoe dat aan de mensen wordt to eh ehm toegediend hoe dat ze worden opgevolgd hoe dat het dus dat is eigenlijk meestal deel van een een ecosysteem en een package En ja dat dat eh dat dat noemt men dan confidentiële of eh

13:59 van ja in frankrijk hebt je die prijs Waarom hier de die ja die omstandigheden zijn verschillend Ja ook België dan over andere producten weten we dat we vaak wel hè Alle het is gewoon puur interessant omdat het is wel een groot onderdeel van de gezondheidszorg dat ook wel over een aanzienlijk bedrag op zich en ehm en ja de democratie probeert dingen wel transparant te maken langs de andere kant Ik snap ook wel dat je op van die morele alel We moeten ook niet te de farmaceutische industrie is nog steeds natuurlijk een kapitalistische industrie dat moeten we ook niet eh eh onder eh eh over eh hoe moet ik het zeggen eh niet onder ehj steken of whatever inderdaad Dank u dank u vlotte zin ehm maar het is inderdaad wel als je daarop een een foute concurrentie gaat creëren dan kan het misschien soms heel goede dingen onmogelijk maken langs de

14:44 andere kant ja het moet ook in zekere Mate wel transparent zijn want zo ziet je wel bijvoorbeeld ook met eh het hele covid gegeven dat daar soms dingen snel gaan en dat dan achteraf wordt bekeken van ho misschien gaan we daar anders op moeten reageren Dus wat is de Right level of transparency bij dergelijk beleidsinitiatieven Ja wel het eerste eerste een verhaal geneesmiddelenonderzoek is een is een zeer lange termijn activiteit Ja en eh de meeste geneesmiddelen van oorsprong van het Target en je begint erop te werken biologisch tot resultaat is tussen de 10 en de 20 jaar Ja dus uw investering eh aanzienlijke tijd aanzienlijke tijd Ja en en soms veel langer ook Ja als je echt naar gespecialiseerde technologie gaat Wij

15:29 hebben gewerkt aan die Long acting injectable voor HIV bij Jansen Daar zijn wij in 94 met de technologie begonnen en dat is twe jaar geleden goedgekeurd 949 tot nu Ja dus die technologie is ontwikkeld geweest geneesmiddel ontwikkeld en dan werd dat samengebracht dat heeft ons 30 jaar gekost ja dus eh en je moet en heel veel risico want want het grootste deel van de geneesmiddelen die in de kliniek breng brengen werken werken niet goed genoeg ne eh eh geneesmiddelontwikkeling is geen inging Dat is een Ja maar dat is een traal en error Ja de biologie vandaag We weten daar nog niet zoveel van dan dan dan het is nog geen wiskunde nee Airbus die kan eh in zijn software een nieuwe vleugel

16:16 van een vliegtuig tekenen die kan dat simuleren die kan dat aan een vliegtuig zetten en dat vliegtuig gaat in de lucht Ja en dat is bijna 100p zeker dat dat vliegtuig in de lucht gaat het is misschien me niet meest koste efficiënt bij ons wij doet toen voor elk van die zaken is dat trial en error fase É fout ja niet absorbeerd Is het veilig heb de onverwachte Safety dus zijn vandaar de de de de vandaag eh als je kijkt naar de gemiddelde kost per geneesmiddel zit je gemakkelijk aan de 3 VI miljard investering als je daar de de filings bij bij in rekent hè sommige geneesmiddelen vandaag kun je voor voor tussen de 500 en miljard eh ontwikkelen maar Daarnaast heb je dan

17:02 wel drie vier of vijf die gefaald zijn en als een bedrijf moet je dus de Resources kunnen ontwikkelen om de die failures mee me mee te nemen in uw ontwikkeling en dat is het iets wat wat wat de maatschappij heel moeilijk verstaat dat je zoveel onderzoek moet doen om een een geneesmiddel te maken zoveel failures hè Ik heb met een tijd van begin bij Jansen tot nu eh verantwoordelijk geweest voor groepen en we hebben 25 middelen ontwikkeld We hebben er misschien 150 gefaald Ja natuurlijk Ja en dat wordt allemaal niet gezien hè en eh ja en hoe eh als je zo want je hebt natuurlijk een bepaald aantal middelen binnen uw eh organisatie of bedrijf wat is zo het beslissingsproces Oké daar gaan we meer investeren daar wat minder is dat ja

17:47 sowieso een stuk Return maar welke factoren spelen er nog Ja eerst en vooral eh focussen focussen wij ons altijd op onopgeloste ziekte ja ok eh en daar zijn er grote bij DA zijn er kleiner bij eh kleinere indicaties Ja en en je som maar het is niet altijd te voorspellen hoe groot een geneesmiddel wordt afhankelijk van het effect wat je ziet ehm hè in het begin ik geef het voordeel voorbeeld dat we daar juist B discute erde van in het begin als we HIV geneesmiddelen ontwikkelden dan dachten we dat patiënten 1 t jaar zouden overleven Ja leven ze leven levenslang vandaag dus de de waarde die eindelijk daaruit gekomen is veel meer dan gedacht omwille van het feit dat het zo'n lang effect heeft dus

18:34 het het het ehm maar we beginnen altijd met te focussen op een onopgelost probleem waard dat we enorme impact in years of Life jaren leven en Quality van leven kunnen genereren Dat zijn de belangrijkste parameters dat zijn Dat zijn de belangrijkste fundamentele parameters als dat zich dan realiseert in de maatschappij aan het vermijden van kosten of het of het betere kwaliteit van leven maar zeker ook levensverlengend eh Dat is dan een economische meerwaarde in de maatschappij en daar Ja een prijs van de geneesmiddel wordt daar naar bekeken van Hoeveel benefit Bring Hou er rekening mee ja ja ja dat is eh ne Nee maar dat is markk dat is zo werkt de markt hè en maar dat is ook het model wat wij nodig hebben om de incentives te hebben om de

19:20 bijdrage aan de maatschappij te leveren en je moet het ook willen durven evalueren als bedrijf eh of ehm eh ja mijn woorden zie tekort ehm maar eh ja het is al een ehm Maar eh maar dus dat maakt Sens in zekere Mate dat er gewoon de returnal investment moet zijn hè Ik bedoel dat is dat is logisch maar dat is het complexe als je met zo'n morele thema's per ongeluk in aanraking komt dan is alti die scheidingslijn tussen Ja het is oké om kapitalistisch te zijn versus nee het zou allemaal gratis moeten zijn en moet allemaal het beste voor de mensen en die twee ge zit op dat dat raakvlak van die twee het zit de kroon van de morele thema's hè Het gaat hier letterlijk in de meeste gevallen voor leven en dood hè en en groter als dat kan het niet zijn maar maar er is É simpele conclusie hè als je als je geen als je geen risicokapitaal hebt h Dan

20:08 heb je ook geen nieuw geneesm en daar wil ik eventjes op inzoomen een deel van de risicokapitaal maar ik ben helaas een leek dus je kunt mij eenvoudig onder tafel babbelen maar ik ben wel geïnteresseerd naar hoee dat in elkaar zit en dat is van er komt ook wel zeer veel overheidsgeld bij kijken hè het is zeker niet dat een eh farmaceutische ontwikkeling enkel en alleen op eigen krachten is Als ik het zo mag zeggen waarmee dat ik bedoel de private Markt Hoe hoe werkt die verhouding juist wel Er zijn twee delen aan hè in het wij als een industrie nemen het risico om de wetenschap te doen en en en enorm te investeren de maatschappij krijgt het resultaat ervan hè En natuurlijk wat de maatschappij wel do jullie aandeelhouders ook hè Ja ja aandeelhouders ook maar eh dat dat eh u zet ook u geld niet op

20:54 een bij de bank en u krijgt 10 per jaar min min 10 in plat van plus wi win zijn hèn zijn dus eh Er is een Er is een heel eh economisch gebeuren aan ehm maar dus de de Hoe vroeger in onderzoek dat je gaat Hoe meer risico dat je neemt en hoe groter de Return dus een een shareholders investeerders in in risicokapitaal in biotech die hebben een heel hoge Return nodig om dat vol te houden h ja eh en en dat is É op 10 werkt dus één op 10 van die bedrijven die moet een enorme nexit hebben om de negen ander te compenseren een beetje het start-up landschap van vandaag hè die spreken ook on over de heelijke ratio's absol eh en dan maar wat ik zeggen waar waar ik wel heel veel respect voor de maatschappij heb is

21:41 bijvoorbeeld academische Centra die doen heel veel basisonderzoek Ja en eh en leiden heel veel mensen op apothekers artsen alle mensen die in onze industrie moeten werken De maatschappij draagt bij aan het aan het aan het opzetten van van die die het ecosysteem ze doen heel veel basisonderzoek maar dat basisonderzoek moet dan geïndustrialiseerd worden moet vertaald worden naar een industriële toepassing en daar komt de industrie eigenlijk tot tot tot zijn tot zijn eh gaat een industrie aan het werk en wij connecteren vroege wetenschappelijke bevindingen met medische nood Ja en wij proberen die dat te overbruggen van de nieuwe ideeën uit de basiswetenschappen

22:28 en daar hebt je eerst en vooral botch bedrijven die heel vroeg en heel veel risico nemen kleine groepen maar dan hebt je grote bedrijven zoals ik voor jaren geleid heb van waar je wereldwijd die geneesmiddel gaat ontwikkelen produceren en brengen ja en daar komt natuurlijk een heel grote machine bij aan te passen om dat op grote schaal te doen ja dat is eh Oké misschien zal ik mijn vraag iets anders stellen zou de farmaceutische sector vandaag zijn wat ze is Laten we bijvoorbeeld België nemen als er geen overheidsgeld meer bij te pas kom of zou die dan drastisch veranderen en dan bedoel ik puur bij het het onderzoek hè Er zijn waarschijnlijk nog andere zaken maar daar maar als er geen Overschild bij bij de pas komt en er wordt niet betaald voor de resultaten dan ehm zou waarschijnlijk Nee overheidsgeld hè overheidsgeld hè Dan zouden twee van ons hier in die kamer

23:15 daar niet meer zijn ja als je kijkt naar de vaccins Ja hoe preventie van eh als je jong bent van mazelen van eh van eh van rubella van polio vana als je op een jonge leeftijd een longen ontsteking hebt hè of eh als je eh een eh als je een zware chirurgische ingreep moet hebben en dan heb je anesthesie nodig eh dus er zouden heel veel mensen al lang er niet meer zijn de levensverwachting door de de vertaalslag van wetenschap naar naar Farma of naar geneesmiddelen heeft ervoor gezorgd dat de levensverwachting waarschijnlijk met 20 30 jaar omhoog gegaan is ja maar ik snap ik snap de berekening van economische waarde van een mensenleven in stand te kunnen houden en ik ben het daar Volledig mee eens en ik denk inderdaad

24:00 Soms is het heel interessant om gewoon maatschappelijke kost af te wegen en dan komt gewoon tot de conclusie in een bepaald iets dat ga enkel over Farma maar alles investeren brengt meer op dan dat het kost hè dus die analyse volg ik dat is waar maar eh ja maar ik was gewoon geïnteresseerd omdat uiteindelijk de Farma is ook een ehm als ik het zo mag benoemen een sector die ehm heel interessant is die valt onder de industrie en vandaag de dag hè is er zo een tendens wel waarin de industrie als iets slecht Wordt eh beschouwd eh de de Farma krijgt ook zo soms het verwijt ehm dat het hele doel is om mensen ziek te houden zodat ze dan geld verdienen dus het heeft wel te maken met een een zeker negatief imago Maar inderdaad hè Het is ook een hele capitalist systeem zit veel geld dus je hoort toch heel veel tendensen die daar een slecht daglicht op eh op schijnen terwijl dat het tegendeel vaak wel waar is eh niet per

24:47 se altijd maar dat is onderdeel van het onderzoek in zekere M ook wa waarin dat je wel effectief eh een poging doet om een toegevoegde waarde te leveren en dat is in dit geval mensenlevens verlengen verbeteren etcetera hm Ja en voil vandaar Eh vandaar de vraag maar ik vind wel een wel Ikzelf ben enorm gemotiveerd omdat het een spectaculaire eh meerwaarde leveren aan mensenlevens is toch wel iets heel anders dan nieuwe autobanden maken ja ehm dat ook een meerwaarde is ja of dat misschien ook mensen levens rden hè Ja ja ja als ze technologisch verbeteren absoluut ook ja en iedereen doet Innovatie om eh zijn producten te verbeteren en meer meerwaarde en typisch Ja je wordt Eh wij kopen allemaal zelf ook dingen die onszelf meerwaarde geven en maar ik denk ja de maatschappij kan niet wegstappen

25:34 van van van eh van bij te dragen of toch tenminste de in verzekeringssysteem de kosten van de gezondheid op te vangen en dan bepaalde mensen die hogere kosten nodig hebben eh door als je spijt genoeg een een bepaalde tumor hebt dan hebt je heel gecompliceerde therapie nodig en dan de gemeenschap betaalt daarvoor Ja dat is schon verantwoordelijkheid van collectieven dat is ge verantwoordelijkheid van het collectief zoals dat bij Bij ongeval bij bij bij werkverlet bij dingen is bij gezondheid dat is het als je gaat naar een maatschappij waar dat niet zo is eh in veel ontwikkelingslanden dan is dat dan heb je wel eh een probleem als je zwaar ziek bent maar ook in Amerika heel veel van de mensen zijn niet niet ge ge G

26:20 verzekerd voor gezondheidszorg enorme kosten hè die je nog niet eens kunt eh schatten hè Dat is meer wat je soms verdient op een mensenleven voor Ja ja die geven een paar huizen uit a a medische dinges alle ook f nodig en Luk het niet ja ja dat is een eh wat zeg de free de echt free market ja ja ja ja en dat heeft eh zijn voor enel dat isang duidelijk als Jong z en SLE als je oud zijn dat is eh ja zou nog kunnen stellen B kort door de Boch nee ja misschien ja je hebt heel veel bijgedragen aan de ontwikkeling van eh verschillende medicijnen Je hebt daar altijd proces gezien ook de trekkende kracht waarschijnlijk vaak geweest eh ehm misschien gewoon algemene vraag maar hoe zie zo'n proces eruit van een ontwikkeling van een medicijn hè Er zijn veel mensen weten dat er trials zijn Er

27:05 is onderzoek maar ik bedoel om dat iets of wat tastbaarder te maken ho lang 10 20 jaar Ja ja dat is de duur maar ik bedoel wat zijn zo'n aantal typical eh stappen die doorlopen worden of of milestones om het kort samen te vatten eerst hebt je een heel wat eerst een heel Discovery proces van het vinden van het geneesmiddelen optimaliseren daar gebruik je biologische modellen voor Allerhande super breed onderzoek den heel breed onderzoek maar ook tegelijkertijd paal moment heel gefocust dan ga je als je denkt dat je een goed geneesmiddel hebt waar je kan bewijzen in in de wetenschap dat het werkt dan ga je preklinisch onderzoek doen en dat is het evalueren van toxicologie dus of het cardio tox Heeft onk ma het u meer kapot of RET het u ja ja ja ja absoluut en dan zitten we nog niet in

27:51 en dan zitten we eerst allemaal in Intra cellen in cellen in en dan gaan we naar Dieren we kunnen n vandaag nog geen dieren vermijden omdat dat enige modellen zijn die we kunnen gebruiken om echt testen eh eh en dan als je dan eh sorry dat ik even onderbreek is daar veel in geëvolueerd want omdat heel heel veel geëvolueerd Er zijn heel veel testen die nu niet meer in in Dieren moeten gebeuren die in culturen in celculturen kunnen gebeuren et cetera heel veel geen levende bewuste dieren maar is dat goed of slecht heeft dat bijvoorbeeld was dat goed voor eh de moraliteit van en onze impact op aarde te doen verlagen maar heeft dat de effectiviteit van sommige onderzoeken misschien ook verlaagd eh toch niet nee nee toch niet Ik denk dat er op heel veel systematisch is kunnen overgeschakeld worden naar veel meer preklinisch onderzoek zonder levende

28:37 dieren eh maar maar eh je hebt altijd finaal een dieronderzoek nod Ard finaal hebt je ook altijd een mens nodig dus als je eigenlijk het onderzoek tot dat niveau kunt brengen dat je het eigenlijk de human Trial zou kunnen starten maar dan toch die Animal Trial dan dat is eigenlijk de mag dat En dat is een Dat is een een eh eh verwachting en een verplichting van de autoriteiten hè zij leggen op wat wij moeten doen voordat we in de mens kunnen gaan wij kunnen zomaar niet zelf zeggen we doen dat dus we gaan dan en dan ga je naar fase 1 w ga je naar patiënten Na niet naar patiënten dik Wels meestal naar vrijwilligers Gaat en daar zijn goed betaalde vrijwilligers hè w die zijn vergoed dus zijn worden niet dat worden niet van een test ja als

29:23 het geen Is dat goed betaald ik weet dat niet getest even verder even verder gaan over het proces Waarom doet je dat even verder gaan over het proces Ja het kort interessant tussentijd heb je zelf ooit zo meegedaan aan hum absoluut Ja absoluut Oké meerdere keren eh in de tijd dat ik met panse werkte dan was het bena van als je het zelf niet neemt dan dan heb het niet Nee dat was toen was het allemaal mooit nu is dat Helal mogelijk dat je maar er zijn veel mensen die daar eh die die aan meedoen hè dus je doet een eerst een een lage single doos en en dan gaat dat wordt dat opgebouwd naar een hogere doos naar multiple dosing dat je eerst en vooral de farmacologie kent in de mens Hoe gedraagt het zich worden veel

30:09 bloedstalen genomen en dan als dat afgewerkt is dan ehm ga je terug naar de autoriteit en vraag je toelating om naar patiënten te gaan en dan ga je test het in eh in patiënten afhankelijk van Van welke ziekte vroeg of laat en dat hebt je een fase twee waar je een proef of eerst een 2A waar je een doos Finding doet in patiënten testen of het werkt en dan doe je dat op grotere groepen eh en zo ga je progressief vooruit maar dan fase drie moet je bewijzen ofwel vers een controle placebo soms maar dat gebeurt niet meer veel ofwel vers een actieve stof is het gelijkwaardig of niet Ja en dan gaat je naar heel grote getallen eh afhankelijk van de ziekte ja eh dat kan wij wi we

30:58 hebben studies gedaan voor goedkeuring in een zeer acute infectieziekte waar we 300 patiënten nodig hebben maar we hebben ook studies gedaan voor cardiovasculaire geneesmiddel waar we 200.000 patiënten gedaan hebben Ja oké ja 200.000 ja dus eh bijvoorbeeld van die grote studies voor eh preventie van stroke of preventie van van eh van hartinfarct or zware metabole ziekte dat gaat typisch in de tienduizenden patiënten h en dan moet je eerst het effic teit bewijzen maar dan ook nog op lange termijn de safety en voor veel van die studies die lopen dan tot VI tot soms 10 jaar dat de data worden opgevolgd om te zorgen dat we leren op de lange termijn voordat het op de markt wordt gebracht wel types kan het op de

31:44 markt gebracht worden afhankelijk van de zit als ze 2 D jaar Safety hebben maar dan blijf je dat volgen en dan wordt soms de bijsluiter aangepast van oh die type patiënten hebben meer risico dus een heel wieling in Clean is voor een voor een korte termijn letale ziekte is 5 tot 10 jaar voor een voor een eh metabolen cardiovasculaire ziekte kan dat makkelijk 10 15 jaar zijn maar ja ik heb eh ik heb masses vragen en veram ik ook over het feit dat jullie waarschijnlijk dan een eh half wetenschappelijk en half eh administratief bedrijf zijn moeten geworden ehm in deze context hè Ja ja toch wel in die zin van van de wetgeving de testen Maar eer administratieve ervan is heel

32:29 veel eh data hm eh eerst is er heel wat biologisch werk maar als we klinisch werk doen dan is dat extern in hospitaal en dan wordt er natuurlijk de data gecollecteerd via datasystemen geanalyseerd samengebracht geanalyseerd beschreven Dus er is een enorme administratieve activiteit aan het doen van klinisch onderzoek hm daarbuiten heb je normale ja uw administratief werk in een bedrijf om HR en en eh gebouw en alles in orde te krijgen maar het het klinisch onderzoek is is is 90 administratief werk ja dus eh misschien misschien vraag omdat die onderzoeken zijn natuurlijk heel strict gereguleerd en waarschijnlijk eh massa's data maar op het eind van de rit moet er vaak wel een keuze gemaakt worden en daar wordt er soms ook wel gelobbyd naar keuzes

33:16 niet eh in die zin dat een overheid iets moet goedkeuren en die heeft natuurlijk een aantal checklisten maar er is altijd die grijze zone waarin dat misschien net wel net niet is in in het in de je hebt die desastreuze verhalen gelijk cottin wat wel in Amerika meer was met de fda Dat is een heel extreem sensatie voorbeeld maar is er geen geen MINI waarheid aan nee in vandaag in de goedkeuring van geneesmiddelen is geen lobbying Dat is dat is gewoon een wetenschappelijke organisatie van de autoriteiten van belgi in vandaag in Europa maar ook met een fda die heel strikte regels heeft hoe dat je daarmee kunt interageren een fda een regulator zal zelfs geen koffie accepteren van een van een rft zelfs geen glas water Ja dus dat is echt volledig gescheiden die weet

34:02 ied de hele wereld weet dat heel goed de goedkeuring van geneesmiddelen is een 100p wetenschappelijk proces wat geleid wordt door wetenschappers die geselecteerd zijn Door De regeringen en aan de industriële kantor wetenschap dus we proberen te focussen op de data in de politiek hè waar wel discussies over zijn is natuurlijk bijvoorbeeld over de verlenging van patiënten patenten of over wat zijn en en wij als indust industrie zijn afhankelijk van patenten dus daar er wordt gesproken met autoriteiten van het economisch belang van onze industrie als wij geen patenten kunnen hebben ja dan overleven wij niet dan verdwijnen wij maar ook dan is er geen Innovatie dan zijn er geen nieuwe geneesmiddelen die Risk reward ro waarover we het hebben gehad de Risk reward error van ja dat is dan wet dat

34:48 is dan maar dan kom je naar het terugbetalen van geneesmiddelen en daar eh zijn er heel noemt dat lobby of niet Dat is een bespreking met autoriteiten van Hoeveel wordt er betaald en daar wordt nu heel veel gebaseerd op outcom studies op ehm real world evidence en data van Hoeveel benefit en daar zijn vandaag ook al heel veel matrixs en Wetenschap rond van hoe kun je benefit naan de patiënt kwantificeren Ja en eh ja en dat is jaren van leven kwaliteit van leven economische bij Hoe lang als je vandaag met korte therapie terug kunt ga ga werken Wat is de economische waarde van van en daar wordt over gesproken met autoriteiten in Elk land om de

35:34 terugbetaling te bepalen van eh een bepaald geneesmiddel Ja oké ja cool en ja ik wou nog terugkoppelen om het vorige ge dat al te snel gegaan ehm in die eh fases hè dus eh eerst onderzoek is het eerste Is dat iets dat jullie voornamelijk zelf doen of meest outsourcen naar de universiteit of hoe zit die mix in in wel de de eh Wij doen alles wat met mensen of patiënten gebeurt gebeurt niet in ons bedrijf dat gebeurt door ofwel bedrijven die met vrijwilligers dat contractueel doen maar dat is dikw in een hospitaal of nee nee ik heb niet over de de de human trials Ik heb het echt over het hele proces van eh de eh het medicijn dus dus het eerste

36:19 is die onderzoeksfase naar eh wat dat je zei eerst onderzoek dan dingen eh dus die die onderzoek val echt eerste preklinisch IND ehm zit dat voornamelijk bij jullie zelf bij Galapagos of is dat veel dat dat wordt veel uitgestort omdat je daar ehm dat heb je niet altijd nodig hè bij bij Jansen bijvoorbeeld doen ze veel meer geneesmiddelen in parallel daar hebben ze een heel groot preklinisch departement wat dat intern heel veel doet Wij doen dat eh met eh met zeer gespecialiseerde contract bedrijven die dat voor ons doen en dan hebben wij zelf de wetenschappers in huis die de interpretatie de evaluatie en de rapporten maken Ja want ergens in dat proces moet ook zo toch een ureka momentje plaatsvinden Wanneer is dat

37:05 meestal in dat onderzoeksfase dan denk ik om dat je dan kunt overgaan naar de volgende of zit je daar fout Nee Ja dus elke elke stap is wel een Eureka moment als je de resultaten van van een een een fase zelfs Ja biologis elke keer als je naar een volgende fase kunt doorgaan is eigenlijk altijd een succes is eh dat rden met projecten van 10 jaar dan moet een Smale winst soms hebben want dan and zou dat niet vol dat is eh dat is gewoon zo dat is gelijk niet Aarts h met haar eh satelliet absoluut hè Nee oké Ja dat was maar oké Ja en ik heb eh ik heb op zich eh nog twee vragen alleé Kun ma vragen subiet wil ik eh sowieso e eventjes ook behandelen want dat interessant is omdat we er juist Stan over de voorspelbaarheid van een aantal zaken en we kunnen tegenwoordig proteïnen ook al gaan stimuleren Misschien heeft dat een bepaalde impact maar een andere vraag Puur omdat u zijn

37:51 nogmaals omdat je het heel veel hebt gezien en ik wil de vraag echt eh oprecht stellen en dat is je geeft het TR hier aan en je zegt ook al dat het een bepaalde zinvolheid heeft van ehm een geneesmiddel van eh nul naar één brengen om het zo te zeggen Ehm zeker ook op vaccins covid heel specifiek dat is wel relatief snel gegaan Wat is gewoon uw heel snel opinie daarover is dat goed is dat slecht Ik denk wel dat was natuurlijk een zeer acuut probleem dat we snel opgelost moesten hebben dus dat is natuurlijk een zeer relevante eh een zeer relevant argument om eh een aantal zaken te versnellen langs de andere kant voor andere medicatie misschien zo niet van toepassing Hoe hebt je dat ervaren gewoon dat proces ehm ik heb dat eh het is een belad topic maar je wel nee nee nee ik heb die niet alleen al ervaren Ik heb dat helemaal geleid tot eh bij bij ons team de de man

38:37 dan eindelijk eindelijk jeand dat het antwoord eh dat was eh een groot eh wel wat we daar ik dat je niet alles kunt zeggen ja nee nee nee wat we daar hebben kunnen doen is onze ervaring eh van van 20 jaar eh versneld geneesmiddelonderzoek maar ook vaccin zijn onderzoek te verpakken in ehm in één jaar maar het aantal Resources het aantal mensen dat we Da hebben opgezet is gewoon massaal ja op dat moment konden de meeste mensen niet naar het werk of was heel moeilijk om verder te werken Dat heeft een jaar stil gelegen maar niet zo voor covid Ja En dus wat wij hadden bij Jansen een vaccin ontwikkeld voor ebola en dat eh dat eh

39:26 dat was al lang bezig zich ebola de eerste Outbreak eh in de jaren 0 of vroeger zelfs 0 laat 0 nee jaren 70 ehm eh waar ehm tropis Instituut hiermee te maken had ehm en en dat was in in eh in zaire eh dat werd altijd aanzien als één van de grootste risicovol Hmm en waarom specifiek of om omdat dat 90 mortaliteit heeft maar dat verspreidde wel niet zo snel dat verspreidde niet zo alleé niet zo breed omdat het net zo dodelijk was Nee maar maar ik kan al 90 moraliteit schraad dan dan word je geflikt hè alleen op plat land men gaat dat misschien niet rap vooruit maar dat je dat in een stad van 5 miljoen mensen zou loslaten zouden wel eens een miljoen of

40:12 twee doden kunnen hebben Ehm en daar hebben wij dan eh dus op een paal moment zijn wi bij Jansen met vaccins begonnen was een Nederlands bedrijf gekocht Cruel en daar zat die hadden een ebola vaccin in hun portfolio Ja en dat was toen toen gefund door het Amerikaanse regering de nih het Amerikaanse leger die funden dat soort ontwikkelingen omdat dat ook ehm ehm Terror vares kunnen zijn die kun je gebruiken als zijn biowapen zoals biowapen Ja en ze moesten natuurlijk vaccins hebben om om zich te beschermen ja toen er in west-afrika jullie herinneren nog in eh Sierra Leone ehm guiné en eh Liberia die in uitbraak was west-afrika eh was de wereld in Groot alarm hebben is ons gevraagd van kunnen

40:59 vaccin maken ja en we zijn we daar onmiddellijk aan begonnen zes maanden later van een vaccin wat we hadden in het labo zaten we in de patiënt om dat te testen dat was dan eh zes maanden nog sneller dan wel toen maar toen hadden we het vaccin al Ja dat was al toen was al in in eh diermodellen geweest die Human trials versnellen de human trials eh dan hebben we moeten produceren en 6es maanden later Ik weet het nog goed een 3de of 4de januari is to in Sierra Leone voor de klinische studie te starten dat heeft ons dan geleerd om dat redelijk snel te doen toen was de wereld in Hyper Alert van dit soort virussen kan ons nog meer overkomen hm dan is er onderzoek begonnen op coronavirussen ehm

41:44 en onder andere er was de Ja want het bestond al hè Ja ja bestond Sars 1 bestond Ja en wij hadden daar Wij hadden daar ook al op gewerkt vroeger ehm en dan waren de coron de Middle East mer de middle East eh ehm respiratory virus eh en toen was de Basics van Hoe moeten we een coronavaccin maken was al gekend Ja daar konden we naartoe maar dan eh december komt november december van wat jaar was het weer ehm eh 19 of 20 in ene keer ziet ge in China die eh die enorme epidemie ontstaan en dat was van oké dit gaat hier mislopen h op 10 januari wordt de code van dat virus door de Chinezen

42:32 gepubliceerd op 11 januari waren onze mensen met die code aan de slag om daar een virus van te maken hm en dus dan hebben ze van die code van het papieren code hebben ze het het de het stukje van gemaakt wat we nodig hadden de de de de de de Target op het virus hadden ze gemaakt hebben ze dat ingebouwd in een vaccin en eh een maand later waren de eerste vaccins te beschikking niet de beschikking voor animal models ja ja ja we hebben dan doorgegaan om om 10 12 vaccins te maken die zijn dan eh getest geweest op dieren eh heel snel om te testen Wat zijn de beste en dan hebben we de keuze gemaakt die in preklinisch onderzoek toxiciteit beginnen upscalen ehm ergens in juni We

43:20 hadden de eerste drie maanden nodig om dat vaccin te maken de volgende drie maanden zijn gebruikt om het up te scalen en de safety te doen 21 juli zijn we hier in Merksem in België in onze fase 1 unit met vrijwilligers Ik weet nog goed Het was de nationale feestdag hebben we hebben we toen eh tientallen de eerste patiënten gevaccineerd er zijn hier een paar honderd patiënten gevaccineerd dat was klaar in september ehm en dan hadden we ondertussen de voorbereiding gedaan van de fase drie van de grote studie die heeft dan gebeurd in Amerika zuid-amerika en eh zuid-afrika en dat is op die manier gebeurd ook een paar Centra in Europa daar hebben we de Global HIV clein tral centers voor gebruikt hm omdat die nog

44:06 actief zijn in al die landen en dus dat was gewoon de set-up waar we dat konden doen getarget voor 100.000 patiënten eh periode wel zo ja 100.000 patiënten ehm 100000 mensen proberen te vaccineren de Amerikaanse leger heeft toen zijn vliegtuigen ter beschikking gesteld om om al die vaccin naar die landen te brengen al die stalen op te halen en dan zijn we erin geslaagd om eigenlijk tussen september en december die studie te doen in in en de data zijn dan ergens januari eh eh begin februari en dan ergens k de datum allemaal niet meer juist maar ehm laat was zeggen 14 maanden nadien was dat vaccin goedgekeurd door de fda en hadden we een

44:52 paar honderd miljoen vaccins gemaakt oké ja wat is het dat heeft een waanzinnige snelheid voor al dingen georganiseerd te krijgen hè Alle Ik bedoel eh soms is er change management in bedrijven om het zo te zeggen voor heel voor naar een nieuw It progr en dan inderdaad nog eens op globaal niveau dat is dit is een project geweest Wat Wat eh Ja zowel door de Amerikaanse regering als er ons bedrijf eh eh geen limitaties had qua funding we hebben dat gewoon gedaan Dat klinkt wel plezant ja nee nee nee maar je kun op dit moment als je wereldprobleem hebt kan je niet anders die kunnen dat eh konden dat gedaan krijgen moest ook eh maar maar je kan je ziet wij hadden meetings met een fda toen met ons team op zaterdagochtend op zaterdag namiddag hadden we de

45:39 meetings met de nih Rond eh om de 14 dagen Ja hoofd van de nnh Tony fauci om de 14 dagen en dat wordt gedreven gedreven We hadden wij hadden duizenden mensen in het bedrijf stonden daarop die ehm die daarmee aan meegewerkt hebben was gewoon het meest van fantastische programma wat ik ooit mee nee nee dat moet sowieso spect spectaculair nu dat kan je doen voor een globale crisis maar je kan niet je mensen 24/7 de autoriteiten 24/7 eh voor elke crisis en dat was en dat was inderdaad eigenlijk wel een relevante vraag want er is veel over te zeggen en ik denk eh ik denk gewoon ja relevante oplossing voor een zeer acuut probleem maar ik denk wel dat we het erover eens kunnen zijn Maar dit is mijn naïve zelf die dat vraagt hè Maar dat dat niet het

46:25 proces is dat we per se willen voor elk genees moeten keuren want eh want we Ik denk dat dat knap is en we moeten die prestatie zegevieren maar ook doen als die prestatie heilig is van ah ja het kan dus we moeten nu over alles doen ook niet want er soms wordt gesproken over lange termijneffecten er wel of niet zijn dat interesseert me eigenlijk niet maar gewoon puur over het effect van ah ja normaal gezien onderzoeken we dat en dat is eigenlijk wel relevant om dat te blijven onderzoeken hier hebben we dat door die acute crisis beperkter gedaan en dat was relevant in dit scenario maar daarom is het niet aan te ranen voor elk scenario absoluut de V Risk hier van voor de maatschappij maar ook voor heel veel individuen hè en in in heel veel van de rusthuizen op dat moment zijn de helft van de mensen gestorven ja gewoon in de eerste in de eerste eh waren er veel ziekenhuizen hier

47:11 hospital en ja ken allemaal het verhaal eh dus het heeft enorm bijgedragen om om de mensen hun eerste bescherming te geven en dat weten we van vaccins als je een eerste keer een vaccin gebruikt en Je beschermt dan kun je nog wel ziek worden dat een tweede keer maar je gaat er niet meer dood van Ja dus dat en dat was met dit vaccin ook zo Je moest iedereen een vaccin gegeven hebben om te zorgen dat ze ten minste de basisbescherming hadden en eh ja ja dat dat laatste maar maar ik snap ess prober Nee en ik denk de risicogroep akkoord maar ik denk een gezonde normale mens onder de de risico leeftijd want daar werd beleidsmaker natuurlijk heel hard op aangeduwd van iedereen ook die

47:57 groepen moeten a het nemen Ja was dat in uw opinie ook nodig of had gij zoiets eerder van risico op groep Ja en de rest voor mij was het iedereen moet het nemen want ehm jonge mensen die het niet wensen te nemen die kunnen het dragen en hun grootvader zal erv overlijden als ze op bezoek gaan daar Ja dus dat is een maatschappelijke verantwoordelijkheid op die moment maar dat komt ook nog steeds Rag naad vaccin Maar op zich eh eh ja maar dat is zoals met polio of met ma maar de andere kant als als eventjes als je ik ehm infectieuze ziekte zijn een maatschappelijke zaak waar dat je niet altijd kan zeggen van individu heeft al zijn rechten ja als eh als u met uw kinderen eh of dat een een dorp zich

48:45 niet vaccineert tegen polio en daardoor uiteindelijk een hele polio epidemie veroorzaakt en mensen gehandicapt maakt voor de rest van hun leven mensen verstaan de consequenties soms niet mazelen We verstaan de consequenties in het mazelen dat dat één op zoveel heeft een hersenafwijking en zit voor de rest van zijn leven in een in een in een gehandicapte Instituut Ja je hebt heel eh rubella als je rubella hebt dan dan als je als je een zwangere rubella hebt dan is de kleine blind Ja dus je hebt bepaalde zaken waar mensen toch wel voor moeten voorzichtig zijn van We hebben hier onze rechten Ja je hebt uw rechten maar je hebt ook uw verplichtingen ten opzichte van uww medemensen Ja en dat zie je in Afrika heel goed wat mensen niet gevaccineerd zijn wel mensen kennen

49:30 de waarde van vaccins nog Ja bij ons kennen de mensen de waarde van vaccins niet meer hè de dingen zijn granted omdat we per definitie de problemen die ze hebben opgelost ja niet meer eh wij in ons Wij hebben allemaal minstens 20 vaccins gehad die misschien wel 10 15 ziekte hebben opgelost in ons leven ja als je bof hebt dan kan je als man kun je goed steriel zijn hè nooit geen klem aemen Ja dus mensen denken van dat is all maar een ziekte Ja hepatitis ja je ziet dus vandaar Eh ik vond covid en en op die moment was het een maatschappelijk belang dat zoveel mogelijk mensen gevaccineerd werden om dat stop te zetten en de maatschappij terug op te starten n ja we ehm verschillen misschien listes van mening Maar eh maar sowieso eens en eh ik denk dat het heel goed is dat er eh op geduwd

50:17 is geweest en dat die mensen allal zijn samengekomen voor eh Again dat ehm ja voil we gaan niet dieper niet per se dieper op hebben not voor Profit gedaan Ja is oké dat is belangrijk ja maar zeker zeker eh voordat gij een nieuwe vraag stelt ga ik er stellen eh nog ene keer over de covid ik ga niet dieper ingaan over eh de vaccinatie maar eh eh misschien een domme vraag maar we heb er juist al heel kort aangehaald het noem de covid-19 toch hè Ja ja Van waar die ne9 2019 Ik ga puur over het jaart al of Ja het was in eh februari maart was een Sar numero twee twee Ja dus je hebt eigenlijk dan enkel D maar dan was het een heel domme vraag van mij voil deze

51:02 Nu mocht je verder gaan met u vraag eh ik ga een nieuwe domme vraag stellen maar ehm nee nee vanaf nu alleen nog maar door ehm ja we hadden het straks over die die vliegtuigen die gebouwd werden en ja fysica heeft iets meer voorspelbare zaken eh dan biologie eh maar het is inderdaad wel Ja is ook een Super interessant instrument om het zo te zeggen Z merkt ook in uw sector dat het dat kan behelpen bij bepaalde onderzoeken om meer zaken te gaan stimuleren om de effecten te gaan voorspellen of of is het een hype die overroepen wordt maar in de praktijk eh nog niet Aar toegevoegde waarde kent wel als de vraag is wel hè puur qua data-analyse inderdaad hè Sowieso hè absoluut de de de enorme capaciteit nu van data-analyse en eh Artificial Intelligence hoe je hoe je correlaties kan leggen die eh die zijn heel

51:48 belangrijk bij alles wat eh genetisch genetische analyse zijn vandaag vandaag kan je een menselijk genoom sequensen voor voor een paar honderd euro en eh als je dat op een systematische manier kan doen bij zieke patiënten kan je heel veel leren hm hm daaruit komt natuurlijk de vertaling van het genetische materiaal naar naar proteïnes naar naar weefsels naar het resultaat dus naar naar wat de outcom daarvan is en er is eh er kan vandaag heel veel gedaan worden op proteïnen maar dan tegelijkertijd ook aan de chemische kant toe kunnen we dat proteïne vastpakken Ja en en daar Ja er gaan heel veel nieuwe geneesmiddelen uitkomen en je kan niet achter blijven en maar is dat effectief iets dat ook al gemanifesteerd is in de bedrijfswereld waarom ze vraag ik dat

52:33 gewoon e ja dat is weer zo'n terminologie eh we gooien daarmee alles is tegenwoordig Ai en dat is dat was al een trend sowieso maar chat gpt heeft dat versneld maar dat is verham ik een language model dat heeft niet zozeer hè te maken met wetenschap aan zich dat is nog een heel anders soort model dus is daar de Ai ook al op zekere Mate ge Ja matuur geworden naarmate dat we denken of is het toch nog heel veel menselijke interpretatie alleé ik bedoel waarschijnlijk wel hè Ja je hebt het is altijd zo Het is altijd zo dat dat data en analyse de menselijke Mind stimuleren om naar beslissingen te komen Ja uiteindelijk moet je zelf dan de de conclusies maken maar je krijgt veel meer mogelijkheden inzicht en wat dat er wat dat er kan ja ehm eh in HIV in de vroege jaren dan dan

53:22 deden wij dan deden wij sequencing om de resistent te bepalen en dan hadden wij algoritmes die die we zelf hadden opgesteld van als je dat en dat en dat hebt dan je Ben je gevoelig aan dit geneesmiddel maar niet meer aan dat ja eh maar dan kom je uiteindelijk tot 400 verschillende mutaties Hm als je 400 mutaties in alle mogelijke combinaties brengt dan dan dan is dat niet mogelijk om nog conclusies te maken dus wij konden dan alleen de oplossing vinden door die virussen te kweken en te gaan zien in in de real world wat waar zijn ze gevoelig aan en dan konden we die vertaling doen naar de genetische combinaties en op die manier konden wij guidance geven en dat gebruiken voor nieuwe geneesmiddelen Vandaag is dat ja in oncologie eh elke patiënt wordt

54:10 vandaag gese equens h die tumoren die die kennis die opgebouwd wordt is is enorm Ja je kan niet anders dan grote datasystemen analytical systemen hebben om te komen Tot welke conclusie maar uiteindelijk is het een groep van artsen rond de tafel Die zal zeggen van deze Ja dat is eh tuurlijk Human Decision making dat zal niet snel verdwijnen en als dat wel is dan is de wereld eh er zeker slechter op af daar eh daar daar ben ik het mee eens ehm Ja op zich heb ik nog een vraag natuurlijk Galapagos om eventjes daar ook op in te zoomen eh focust zeker op eh op eh oncologie en kanker heel belangrijk we hebben het over laatst of we hebben het al een paar keer aangehaald Dooren doorheen onze podcast ehm ik ga een saaie vraag stellen die gaat leiden tot een Nee anwoord maar misschien dat je er iets of

54:55 va kunt over uitweiden Nee maar in die gait een therapie ontwikkelen die toch wel 96 van de kankers zeg maar kan eh reduceren stagneren eh ja wel zeg zeg nooit Nee maar ehm doordat we als mensen allemaal ouder worden en meer eh uiteindelijk is dat een degeneratie ziekte Oké dan ga ik mijn vraag Nee inderdaad Z gelijk want dat stord dat vorige keer ook kregen bij Erik Van Cutsem maar iedereen eh ik heb het dan enkel over datapoint voor 65 jaar oud bijvoorbeeld daar kunnen we daar wel het meerendeel van de kankers eigenlijk onschadelijk maken wel Ik denk dat er

55:43 toch wel door een combinatie van Vroege diagnose van eh van dit zelfs vandaag met de detectie door bloedtesten waar je heel vroeg afwijking in kan vinden en al onmiddellijk kan bepalen van ja het is dat weefsel Het is die afwijking dat weefsel ehm zeg de toenam in precisie van diagnose ook e ja enorme toenamen in precisie van diagnose ook van interventies van ofwel met eh zeer selectieve therapieën dat kan door door ehm bestraling zijn dat kan door celtherapie dat kan door Tag de small molecules zijn zou toch wel een heel belangrijk stuk van de van de tumoren in jongere mensen vroeg moeten kunnen geïdentificeerd worden en ehm eh gaan we

56:30 dat voor 5 96 dat denk ik niet maar gaan we dat voor een heel groot aantal Ja maar het gaat ook een een een verandering in geneeskunde de weeg moeten brengen van om om dat te doen als je naar je huisarts gaat elk jaar je preventief ga handelen in symptoombehandeling of Ja maar als je vroeg wil diagnosticeren wel ja ja als ik naar een huisdokter ga voor een jaarlijkse controle word ik niet getest op kanker hè Dat is dat is Nee maar u bloedtesten bevat dat deels door u wite bloedcellen te gaan ja maar er zijn al een paar kankers bijvoorbeeld mannen worden heel vroeg getest op via eh PC op op op eh op prostaatkanker hè Dat weet je misschien zelfs niet dat dat wat wordt routine gedaan als je op een leeftijd van 40 50 jaar een arts schat Die zal zal dat gewoon mee aankruisen en

57:15 zeggen oké dat is in orde hier ehm maar er zijn nu bloedtesten waar waar dat het hele Human Gom wordt gese equens en waar dat je dus wel eh eh kan Ieren heel vroeg ehm eh de de ehm mis nu de naam maar de de company die dat doet eh in Amerika Ja eh die eh die zijn Dat is een hele business daar rond hè voor €1000 vandaag kunt je Ah 23m nee D is niet 23 me ehm eventjes eh ehm maar pardon Nee dat is dat dat kan ja eh maar dat dat kan ook heel veel dat kan ook

58:00 wat heel wat vals positieve Als dat zo gevoelig wordt na een tijd en dan moet je natuurlijk dat is een buen op de maatschappij want dan moet je naar de kliniek en onderzocht worden dus het moet juist zijn maar is sowieso alleé de behandeling sowieso het stijgt en het evolueert enorm maar het gaat toch nooit in het het de preventie kunnen inhalen dus een trend dat we gewoon eh al onze voeding eh vergift bl straling dat de trend van gewoon onze levens is gewoon kankerverwekkend en wordt kankerverwekkend in mijn ogen volgt de de de systeembehandeling daar evenredig in nee toch Ja nee dus dan is Nee maar er zijn wel bijvoorbeeld hè eh baarmoederhals kanker veroorzaakt door

58:46 eh Human papillomavirus Ja je kan heel de bevolking vaccineren en dan ga je toch wel de grootste hop van dat soort tumor dat het aantal van die toren alvast uitschakelen ja ehm is generational ook hè h eh heeft dat niet te maken met generaties in zekere maat dat ik ooit e gevraagd want ik wist er niet veel van ik zei van AH kan ik mij niet voor laten vaccineren en het antwoord was J nezel veel te oud dat is te laat Ja omdat op dus dus dat is wel we gaan er een generatie over doen om volgende generatie Oh ja Dus die gaan we maar ik kan zeggen dat is niet d z bijvoorbeeld Wanda heeft heel zijn schoolbevolking op een bepaald moment gevaccineerd van op zijn op die in 12 jaar Ik en die juiste leeftijd voor voor papillomavirus ja en dat is super relevant maar ik dat is super relevant

59:32 Ja op later leeftijd is iedereen geïnfecteerd met de papillomavirus en kan je niet vaccin Helpt u niet meer Er zijn nieuwe vaccins hopelijk onderweg die dat wel nog kunnen doen maar ehm ja nog veel werk voor de boeg Ja ja ik heb op zich nog wel eh nog een vraag zo wat richting einde Maar ehm we hebben een beetje probeerd te ontdekken maar puur Ja je hebt je hebt zoveel gezien en we hebben helaas waarschijnlijk maar een zeer beperkt deel kunnen extraheren maar gewoon Wat maakt u ehm zeg maar optimistisch of nieuwsgierig naar morgen Want ook Ja je weet natuurlijk veel je hebt dan massa processen gezien ze he vooral die evoluties gezien ook wat dat we kunnen op 20 30 jaar soms overschatten we op een dag kunnen maar onderschatten we op een aantal jaar kunnen wat wat maakt u excited eh over de toekomst in natuurlijk hè Wat maakt

1:00:18 excited dat ja dat ehm dat er zoveel nieuwe dingen gegenereerd geweest zijn biologisch maar ook eh ja de wetenschappelijke kennis is zo snel ehm geëvolueerd nu dat dat er er zijn meer platformen Waarmee kunnen werken we kunnen met cellen werken we kunnen met antibodies werken met molecules met proteïnen met dat zijn zoveel manieren om ziekte op te lossen ehm we kennen we kunnen zoveel meer leren over het menselijk eh over de menselijk zijn via genetische kennis nu h ehm met andere woorden als we alles combineren wat we vandaag leren gaan we veel sneller veel meer nieuwe geneesmiddelen kunnen maken denk je dat we dat we vroeg zitten op de exponentiële Curve van snelheid dat we

1:01:05 daar nog in de Early stages zitten biologisch wel We zijn exponentieel aan het vooruitgaan op biologisch en en dergelijken maar de vertalings slag naar klinische implementatie gaat blijven want je kan geen studie van TW jaar in in één maand doen Ja met covid kan we dat wel doen maar dat is ook met al de rest niet Dus de vertaalslag van biologische kennis naar naar klinisch onderzoek en implementatie gaat een heel grote oefening blijven en daar de juiste prioriteiten Ja ja dat is eh ja ja de theorie omzetten in de praktijk om het zo te zeggen die vertaalslag dat is toch eh niet altijd even even eenvoudig Ja en misschien ehm eh gewoon nog een vraag je bent nu op zich ja CEO van eh Galapagos Hoe is het eh verschil tussen ehm ja

1:01:53 gefocust te zijn op puur het wetenschappelijke versus nu uitvoer arts onderzoeken als bedrijfstechnische inderdaad dat is toch een verschuiving of valt dat eigenlijk mee omdat je in de Farma per per definitie Ja die twee rollen wel dicht op elkaar zitten kijk qua qua activiteit en en wat er nodig is om een geneesmiddel te maken is niet anders in een klein bedrijf dan in een groot bedrijf dat is exact hetzelfde je je je moet ehm alles correct doen qua Safety qua effic regulatory dat moet werken Dat moet een verschil maken dus wij moeten hetzelfde werk doen dan een groot bedrijf doet om geneesmiddelen te maken Het is heel plezant om bezig te zijn met met op een gefocust gebied met een kleinere groep van mensen ehm veel minder reizen in de wereld eh wat ik

1:02:38 vroeger heel heel heel veel deed Ehm in plaats van ja ik had vroeger een groep van 15.000 mensen in de wereld verspreid over alle continenten eh met jaarlijks meer dan 10 miljard investering in onderzoek wat dat je tegelijkertijd 100 projecten gerund waarvan dat er 20 in de kliniek zijn vijf topu projecten dus je zie eigenlijk Voorbij Die maatschappelijke lijnen van het is een bedrijf of het is meer een een een commun Voor mij is het altijd geneesmiddel per geneesmiddel dat zijn altijd gespecialiseerde teams die die kennis hebben focussen nu dan maar in groot bedrijf ook hè geen product per product zijn andere teams met andere kennis met and zijn andere mensen eh allemaal met dezelfde missie we gaan die

1:03:24 ziekte oplossen We gaan een bepaalde ziekte oplossen sommigen doen dat in de brain sommigen doen dat in het hart som doen dat longziekte maar dat jeij die overview van alles kunt houden van al die projecten moet allemaal een beetje in een korte termijn geen houden Je moet mensen faciliteren Ja je moet eh Je moet mensen ondernemers maken en zorgen dat ze dezelfde ruimte invullen om de leiding te nemen en als leader een project Leiden ehm en dan je moet eh voor mijn motto was altijd en dat heb ik van panse met leer raar geleerd eh You Take the Risk I Take the Blame geef mensen de de de de ruimte om om risico te nemen en dan ga je vooruitgang Mak dan kunt gewon met een aantal profielen hè je kunt dat niet met 10.000 mensen h je moet er wel een aantal uit selecteren Nee maar in in

1:04:11 een grote groep heb Alde mensen die opstaan als leaders en die dat willen doen en de juiste mensen evolueren en eh en ja dat is eh Oké nog een allerlaatste vraag wat is ehm het meest vooruitstrevende middel waar dat je nu mee bezig bent waar dat je waarschijnlijk dan al dat niet over kunt babbelen binnen Galapagos Wat wat is zo de next dada om het zo te zeggen eh wel wat een heel enorme revolutie is geweest is is eh celtherapie waar we de patiënt zijn cellen gaan gebruiken die aanpassen dus een patiënt met bepaalde tumor je gebruikt de zijn zijn bloedcellen daar zitten immuuncellen in de witte bloedcellen die ga je daaruit halen Die ga je dan ehm wapenen met een een Target met een

1:04:58 iets wat De tumor rechtstreeks aanvalt Ja En dus dan ga je heel selectief een geneesmiddel maken wat enkel voor die patiënt is dus dat is elke patiënt wordt dat wordt dat specifiek gemaakt We gebruiken u cellen We zetten dat wordt cel en dat is een batch wat we voor u maken U krijgt dat hè Nee Nee dat dat is en dat is de meest revolutionaire type van geneesmiddel wat de laatste is dat al heel ja Ja ja wordt er toch wel dat is gewoon duur is gewoon duur ja nee nee ik zal je zeggen dat is heel relevant omdat dus nog niet heel Courant maar ehm bij patiënten met een paar maanden levensverwachting in terminale ziekte kunt gij De tumor volledig uitschakelen

1:05:44 h Ja dus Oké en dat is dat Is dat is maar dat is dan wel baanbrekend hè dat dat is baanbrekend eerst en vooral als een concept nu wordt dat fase vier echt gewoon nee nee dat is nu in dat is is nu Goedgekeurd voor niet van ons maar er zijn al van die celtherapie goedgekeurd en die kunnen eh die kunnen enorme impact hebben en dat zijn Learning Dat is waarom dat na 30 jaar onderzoek met chemie met antibodies met allerlei modellen en allerlei modaliteiten verschillende manieren van geneesmiddelen maken kom je uiteindelijk tot de conclusie de patiënt zijn immuunsysteem is waarschijnlijk het krachtigste wapen tegen de ziekte Ja dat treinen hè dat juiste treinen tegen de juiste ziekte eh Geeft u de mogelijkheid

1:06:29 om om tumoren uit te schakelen lukt nog niet altijd bij iedereen en lukt ook nog niet altijd voor heel lang maar met één injectie van bloedcellen en zijn er hier bezig in ant maar geeft de mensheid 30 jaar om dat te verfijnen en we gaan Tot heel interessante conclusies komen hè daarmee daarmee heb ik nog een finaal finale vraag stellen blijft je zo per plek staan soms van hè Want je zent nu toch al wel een aantal jaren bezig van deze had ik nooit verwacht deze had ik nooit verwacht en toch elke keer komt er zo met iets nieuws die perplex teit is dat iets dat blijft of dat op een duur blijft dat is gewoon wat het boeiend maakt hè eh de eerste keer dat ik dat meemaakte was als we de eerste patiënt We gaven één geneesmiddel voor HIV dat werkte niet twee dat werkte een

1:07:17 beetje drie in één keer Dat stopte dat virus en de patiënt met twee maanden levensverwachting leeft nog 20 jaar Ja dat is van wau ja nu met celtherapie hebt je dat nu ook van voor bepaalde ziekte Zo begin je moet zes maanden Dit is nu vandaag ja dus vandaag dat is voor mij de tweede keer in mijn leven dat ik den van wow dit is like een doorbraak en vandaar op Zoiets werken Dat is boeiend maar ook qua mens als je als je een patiënt terug kunt brengen van de dode Wij wij noemen dat het Lazarus effect Ja als je dat kunt genereren en je kan dat keer na keer doen dan dan dat dat is toch wel Er is een zombie maatschappij dichtbij h

1:08:02 dat wel nee nee I op dat Z weer een negatieve blik erop iets op individueel vlak als arts ik als genezer dat je patiënt op die manier terug kan helpen dat is eh je blijft altijd als je É een keer arts bent blijf je altijd arts maar nu kan kun je dat op grote schaal met veel impact doen en dat is eh wat we proberen gedaan te krijgen en denk heel ehm ja hoe dat ehm ja heel voldoening voldoening gevend Het maakt bijna het leven zinvol hè Als het maar niet on zinvol was helaas Ja maar gij zeg gew een ander soort eh discussie ehm ja oké b nee goed B Ja super Dank je wel di mercie Super interessant mercie om tot hier te komen Ik hoop dat je het zelf ook eh ik vond het ook Ja en eh en veel succes met Galapagos ook eh

1:08:50 Jen uitdagingen om het zo te zeggen Maar eh maar niks in is onoverkomelijk als er een beetje interesse in is een beetje geluk en eh vol houding dus eh dankjewel Veel succes Jullie bedankt tot later dank bye